మహాభారతం · అధ్యాయం 6.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.66.1
ततः स भगवान्देवो लोकानामीश्वरेश्वरः ।
ब्रह्माणं प्रत्युवाचेदं स्रिग्धगम्भीरया गिरा ॥ ६.६६.१ ॥
అప్పుడు ఆ భగవంతుడైన దేవుడు, లోకాలకు ఈశ్వరులకే ఈశ్వరుడు, బ్రహ్మతో స్నిగ్ధమూ గంభీరమూ అయిన స్వరంతో ఇలా అన్నాడు.
6.66.2
विदितं तात योगान्मे सर्वमेतत्तवेप्सितम् ।
तथा तद्भवितेत्युक्त्वा तत्रैवान्तरधीयत ॥ ६.६६.२ ॥
"ప్రియుడా, యోగబలంతో నీ ఈ కోరికంతా నాకు తెలుసు. అది అలాగే జరుగుతుంది" అని చెప్పి ఆయన అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.
6.66.3
ततो देवर्षिगन्धर्वा विस्मयं परमं गताः ।
कौतूहलपराः सर्वे पितामहमथाब्रुवन् ॥ ६.६६.३ ॥
అప్పుడు దేవర్షులు, గంధర్వులు అందరూ అత్యంత విస్మయం చెంది, కుతూహలంతో పితామహుడితో ఇలా అన్నారు.
6.66.4
कोन्वयं यो भगवता प्रणम्य विनयाद्विभो ।
वाग्भिः स्तुतो वरिष्ठाभिः श्रोतुमिच्छाम तं वयम् ॥ ६.६६.४ ॥
ఓ విభూ, భగవంతుడు వినయంతో నమస్కరించి అత్యుత్తమమైన మాటలతో స్తుతించిన ఇతడు ఎవరు? అతని గురించి మేము వినాలనుకుంటున్నాము.
6.66.5
एवमुक्तस्तु भगवान्प्रत्युवाच पितामहः ।
देवब्रह्मर्षिगन्धर्वान्सर्वान्मधुरया गिरा ॥ ६.६६.५ ॥
ఇలా అడగబడగా, భగవంతుడైన పితామహుడు దేవతలు, బ్రహ్మర్షులు, గంధర్వులు అందరికీ మధురమైన స్వరంతో సమాధానమిచ్చాడు.
6.66.6
यत्तत्परं भविष्यं च भवितव्यं च यत्परम् ।
भूतात्मा च प्रभुश्चैव ब्रह्म यच्च परं पदम् ॥ ६.६६.६ ॥
ఏది పరమమో, భవిష్యత్తూ, ఏది పరమంగా జరగబోయేదో, భూతాల ఆత్మయూ ప్రభువూ, పరమ పదమైన బ్రహ్మమూ—.
6.66.7
तेनास्मि कृतसंवादः प्रसन्नेन सुरर्षभाः ।
जगतोऽनुग्रहार्थाय याचितो मे जगत्पतिः । ॥ ६.६६.७ ॥
ఓ దేవశ్రేష్ఠులారా, ప్రసన్నుడైన ఆయనతో నేను సంభాషించాను; జగత్తుపై అనుగ్రహం కోసం నేను జగత్పతిని ప్రార్థించాను.
6.66.8
मानुषं लोकमातिष्ठ वासुदेव इति श्रुतः ।
अस्रुराणां वधार्थाय संभवस्व महीतले ॥ ६.६६.८ ॥
'వాసుదేవుడు' అని ప్రసిద్ధుడవైన నీవు మానవ లోకంలో ప్రవేశించు; రాక్షసుల వధ కోసం భూమిపై జన్మించు.
6.66.9
संग्रामे निहता ये ते दैत्यदानवराक्षसाः ।
त इमे नृषु संभूता घोररूपा महाबलाः ॥ ६.६६.९ ॥
యుద్ధంలో హతులైన దైత్యులు, దానవులు, రాక్షసులు — వారే భయంకర రూపులై, మహాబలులై ఇప్పుడు మానవులలో జన్మించారు.
6.66.10
तेषां वधार्थं भगवान्नरेण सहितो वशी ।
मानुषीं योनिमास्थाय चरिष्यति महीतले ॥ ६.६६.१० ॥
వారి వధ కోసం భగవానుడు, నరుడితో కూడి, జితేంద్రియుడై, మానుష జన్మను స్వీకరించి భూమిపై సంచరిస్తాడు.
6.66.11
नरनारायणौ यौ तौ पुराणावृषिसत्तमौ ।
सहितो मानुषे लोके संभूतावमितद्युती ॥ ६.६६.११ ॥
నరుడు, నారాయణుడు — ఆ ఇద్దరు పురాతన ఋషులలో శ్రేష్ఠులు — మానవ లోకంలో కలిసి జన్మించి అపరిమిత తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తారు.
6.66.12
अजेयौ समरे यत्तौ सहितैरमरैरपि ।
मूढास्त्वेतौ न जानन्ति नरनारायणावृषी ॥ ६.६६.१२ ॥
యుద్ధంలో అజేయులు, దేవతలందరితో కలిసినా జయించలేనివారైన ఆ ఇద్దరు నరనారాయణ ఋషులను మూర్ఖులు తెలుసుకోరు.
6.66.13
तस्याहमग्रजः पुत्रः सर्वस्य जगतः प्रभुः ।
वासुदेवोऽर्चनीयो वः सर्वलोकमहेश्वरः ॥ ६.६६.१३ ॥
అతనికి నేను జ్యేష్ఠ పుత్రుడను, సర్వ జగత్తుకు ప్రభువు. వాసుదేవుడు, మీచే పూజనీయుడు, సర్వలోక మహేశ్వరుడు.
6.66.14
तथा मनुष्योऽयमिति कदाचित्सुरसत्तमाः ।
नावज्ञेयो महावीर्यः शङ्खचक्रगदाधरः ॥ ६.६६.१४ ॥
దేవతలలో శ్రేష్ఠులారా, 'ఇతడు మనిషి' అని భావించి ఎప్పుడూ ఈ మహావీరుడిని, శంఖ చక్ర గదాధారిని, అవమానించరాదు.
6.66.15
एतत्परमकं गुह्यमेतत्परमकं पदम् ।
एतत्परमकं ब्रह्म एतत्परमकं यशः ॥ ६.६६.१५ ॥
ఇదే పరమ రహస్యం, ఇదే పరమ పదం. ఇదే పరబ్రహ్మం, ఇదే పరమ యశస్సు.
6.66.16
एतदक्षरमव्यक्तमेतद्वै शाश्वतं महः ।
यत्तत्पुरुषसंज्ञं वै गीयते ज्ञायते न च ॥ ६.६६.१६ ॥
ఇదే అక్షరము, అవ్యక్తము; ఇదే నిశ్చయంగా శాశ్వత తేజస్సు. పురుషుడు అని పాడబడేది, కానీ తెలియబడదు.
6.66.17
एतत्परमकं तेज एतत्परमकं सुखम् ।
एतत्परमकं सत्यं कीर्तितं विश्वकर्मणा ॥ ६.६६.१७ ॥
ఇదే పరమ తేజస్సు, ఇదే పరమ సుఖం. ఇదే పరమ సత్యం, విశ్వకర్మ ప్రకటించినట్లు.
6.66.18
तस्मात्सेन्द्रैः सुरैः सर्वैर्लोकैश्चामितविक्रमःक ।
नावज्ञेयो वासुदेवो मानुषोऽयमिति प्रभुः ॥ ६.६६.१८ ॥
అందువల్ల ఇంద్రునితో సహా దేవతలంతా, సమస్త లోకాలు, అమిత పరాక్రమవంతుడైన వాసుదేవుడిని 'ఇతడు మనిషి' అని అవమానించరాదు; ఆయన ప్రభువు.
6.66.19
यश्च मानुषमात्रोऽयमिति ब्रूयात्स मन्दधीः ।
हृषीकेशमवज्ञानात्तमाहुः पुरुषाधमम् ॥ ६.६६.१९ ॥
ఇతడు కేవలం మానవుడని ఎవరు అంటారో ఆ మందబుద్ధి గలవాడు. హృషీకేశుని అవమానించేవాడిని ప్రజలు అధముడైన మనిషి అంటారు.
6.66.20
योगिनं तं महात्मानं प्रविष्टं मानुषीं तनुम् ।
अवमन्येद्वासुदेवं तमाहुस्तमसं जनाः ॥ ६.६६.२० ॥
మానవ దేహంలో ప్రవేశించిన యోగియైన మహాత్ముడు వాసుదేవుని ఎవరు అవమానిస్తారో, అతడిని ప్రజలు తామసుడు అంటారు.
6.66.21
देवं चराचरात्मानं श्रीवत्साङ्कं सुवर्चसम् ।
पद्मनाभं न जानाति तमाहुस्तामसं बुधाः ॥ ६.६६.२१ ॥
చరాచరాత్ముడు, శ్రీవత్స చిహ్నం కలవాడు, తేజోవంతుడు, పద్మనాభుడైన దేవుని ఎవరు తెలుసుకోరో, అతడిని జ్ఞానులు తామసుడు అంటారు.
6.66.22
किरीटकौस्तुभधरं मित्राणामभयंकरम् ।
अवजानन्महात्मानं घोरे तमसि मञ्जति ॥ ६.६६.२२ ॥
కిరీటం, కౌస్తుభం ధరించి, మిత్రులకు అభయమిచ్చే మహాత్ముని అవమానించేవాడు ఘోరమైన చీకటిలో మునుగుతాడు.
6.66.23
एवं विदित्वा तत्त्वार्थं लोकानामीश्वरेश्वरः ।
वासुदेवो नमस्कार्यः सर्वलोकैः सुरोत्तमाः ।
तस्यामहात्माजो ब्रह्मा सर्वस्य जगतः पतिः ॥ ६.६६.२३ ॥
ఈ తత్త్వార్థాన్ని తెలిసి, లోకాలకు ఈశ్వరులైన ఈశ్వరుడు వాసుదేవుడికి అన్ని లోకాలు నమస్కరించాలి, ఓ దేవోత్తములారా. ఆయన మహాత్ముడైన, జన్మలేని కుమారుడు బ్రహ్మ, సమస్త జగత్తుకు ప్రభువు.
6.66.24
एवमुक्त्वा स भगवान्देवान्सर्षिगकणान्पुरा ।
विसृज्य सर्वभूतानि जगाम भवनं स्वकम् ॥ ६.६६.२४ ॥
ఇలా చెప్పి, ఆ భగవంతుడు పూర్వం దేవతలను, ఋషిగణాలను పంపివేసి, సర్వ ప్రాణులను విడిచి తన నివాసానికి వెళ్లాడు.
6.66.25
ततो देवाः सगन्धर्वा मुनयोऽप्सरसोऽपि च ।
कथां तां ब्रह्मणा गीतां श्रुत्वा प्रीता दिवं ययुः ॥ ६.६६.२५ ॥
అప్పుడు దేవతలు, గంధర్వులు, మునులు, అప్సరసలు కూడా బ్రహ్మ పాడిన ఆ కథను విని సంతోషించి స్వర్గానికి వెళ్ళారు.
6.66.26
एतच्छ्रुतं मया तात ऋषीणां भावितात्मनाम् ।
वासुदेवं कथयतां समवाये पुरातनम् ॥ ६.६६.२६ ॥
నాయనా, పూర్వం సమావేశంలో వాసుదేవుని గురించి చెబుతున్న పవిత్రాత్ముల ఋషుల నుండి నేను ఇది విన్నాను.
6.66.27
रामस्य जामदग्न्यस्य मार्कण्डेयस्य धीमतः ।
व्यासनारदयोश्चापि सकाशाद्भरतर्षभ ॥ ६.६६.२७ ॥
జమదగ్ని కుమారుడు రాముడు, బుద్ధిమంతుడైన మార్కండేయుడు, వ్యాసుడు, నారదుడు వారి సమక్షం నుండి, ఓ భరతశ్రేష్ఠా.
6.66.28
एतमर्थं च विज्ञाय श्रुत्वा च प्रभुमव्ययम् ।
वासुदेवं महात्मानं लोकानामीश्वरेश्वरम् ॥ ६.६६.२८ ॥
ఈ విషయాన్ని తెలుసుకుని, లోకాలకు ఈశ్వరులకు ఈశ్వరుడైన, నశింపని ప్రభువు మహాత్ముడైన వాసుదేవుని గురించి విని.
6.66.29
यस्य चैवात्मजो ब्रह्मा सर्वस्य जगतः पिता ।
कथं न वासुदेवोऽयमर्च्यश्चेज्यश्च मानवैः ॥ ६.६६.२९ ॥
ఎవరి పుత్రుడు బ్రహ్మయో, సర్వ జగత్తుకు తండ్రియో, ఆ వాసుదేవుడు మానవులచే ఎందుకు పూజింపబడకూడదు, యజ్ఞాలతో ఆరాధింపబడకూడదు?
6.66.30
वारितोऽसि मया तात मुनिर्भिर्वेदपारगैः ।
मा गच्छ संयुगं तेन वासुदेवेन धन्विना ॥ ६.६६.३० ॥
నాయనా, నేనూ వేదాలను పూర్తిగా అధ్యయనం చేసిన మునులూ నిన్ను వారించాము. విల్లు ధరించిన వాసుదేవునితో యుద్ధానికి వెళ్లవద్దు.
6.66.31
मा पाण्डवैः सार्धमिति तत्त्वं मोहान्न बुध्यसे ।
मन्ये त्वां राक्षसं क्रूरं तथा चासि तमोवृतः ॥ ६.६६.३१ ॥
'పాండవులతో కలిసి' అన్న సత్యాన్ని మోహం వల్ల నీవు గ్రహించడం లేదు. నిన్ను క్రూరుడైన రాక్షసుడిగా భావిస్తున్నాను; నీవు చీకటితో కప్పబడి ఉన్నావు.
6.66.32
यस्माद्द्विषसि गोविन्दं पाण्डवं तं धनञ्जयम् ।
नरनारायणौ देवी कोऽन्यो द्विष्याद्धि मानवः ॥ ६.६६.३२ ॥
నీవు గోవిందుని, ఆ పాండవుడు ధనంజయుని ద్వేషిస్తున్నావు; వారు నర-నారాయణులనే ఇద్దరు దేవులు. వేరే ఏ మానవుడు వారిని ద్వేషిస్తాడు?
6.66.33
तस्माद्ब्रवीमि ते राजन्नेष वै शाश्वतोऽव्ययः ।
सर्कवलोकमयो नित्यः शास्ता धाता धरो ध्रुवः ॥ ६.६६.३३ ॥
కాబట్టి, రాజా, నేను నీకు చెబుతున్నాను — ఈయన శాశ్వతుడు, అవ్యయుడు, సర్వలోకమయుడు, నిత్యుడు, శాసకుడు, ధాతుడు, ధరుడు, ధ్రువుడు.
6.66.34
यो धारयति लोकांस्त्रींश्चराचरगुरुः प्रभुः ।
योद्धा जयश्च जेता च सर्वप्रकृतिरीश्वरः ॥ ६.६६.३४ ॥
మూడు లోకాలను ధరించేవాడు, చరాచరాలకు గురువు, ప్రభువు; ఆయన యోధుడు, విజయం, జేత, సర్వప్రకృతికి ఈశ్వరుడు.
6.66.35
राजन्सर्वमयो ह्येष तमोरागविवर्जितः ।
यतः कृष्णस्ततो धर्मो यतो धर्मस्ततो जयः ॥ ६.६६.३५ ॥
రాజా, ఆయన సర్వమయుడు, తమస్సు రాగాలు లేనివాడు; కృష్ణుడు ఎక్కడ ఉంటాడో అక్కడ ధర్మం, ధర్మం ఎక్కడ ఉంటుందో అక్కడ జయం.
6.66.36
तस्य माहात्म्ययोगेन योगेनात्ममयेन च ।
धृताः पाण्डुसुता राजञ्जयश्चैषां भविष्यति ॥ ६.६६.३६ ॥
ఆయన మహిమాయోగం చేతను, ఆత్మమయమైన యోగం చేతను పాండుపుత్రులు ధరింపబడ్డారు; రాజా, వారికే జయం కలుగుతుంది.
6.66.37
श्रेयोयुक्तां सदा बुद्धिं पाण्डवानां दधाति यः ।
बलं चैव रणे नित्यं भयेभ्यश्चैव रक्षति ॥ ६.६६.३७ ॥
ఎవరు పాండవుల బుద్ధిని ఎల్లప్పుడూ శ్రేయస్సుతో కూడినదిగా ఉంచుతాడో, యుద్ధంలో వారికి నిత్యం బలాన్ని ఇస్తాడో, భయాల నుండి వారిని రక్షిస్తాడో.
6.66.38
स एष शाश्वतो देवाः सर्वगुह्यमयः शिवः ।
वासुदेव इति ज्ञेयो यन्मां पृच्छसि भारत ॥ ६.६६.३८ ॥
ఆయనే శాశ్వతుడైన దేవుడు, సర్వ రహస్యమయుడు, శివుడు. ఆయనను వాసుదేవుడని తెలుసుకోవాలి, భారతా, నీవు నన్ను అడుగుతున్నావు కాబట్టి.
6.66.39
ब्राह्मणैः क्षत्रिकयैर्वैश्यैः शूद्रैश्च कृतलक्षणैः ।
सेव्यतेऽभ्यर्च्यते चैव नित्ययुक्तैः स्वकर्मभिःक ॥ ६.६६.३९ ॥
బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు — తమ ధర్మ లక్షణాలను పాటించే వారు — తమ కర్మలతో నిత్యం భక్తితో ఆయనను సేవించి పూజిస్తారు.
6.66.40
द्वापरस्य युगस्यान्ते आदौ कलियुगस्य च ।
सात्वतं विधिमास्थाय गीतः संकर्षणेन वै ॥ ६.६६.४० ॥
ద్వాపర యుగాంతంలో, కలియుగ ఆరంభంలో, సాత్వత విధిని అవలంబించి సంకర్షణుడు దానిని గానం చేశాడు.
6.66.41
स एष सर्वं सुरमर्त्यलोकं ।
समुद्रकक्ष्यान्तरितां पुरीं च।
युगेयुगे मानुषं चैव वासं ।
पुनःपुनः सृजते वासुदेवाःक ॥ ६.६६.४१ ॥
ఆయనే దేవ-మానవ లోకాలన్నింటినీ, సముద్ర మేఖలతో చుట్టబడిన నగరాన్ని, యుగయుగాలలో మానవ నివాసాన్ని మళ్లీ మళ్లీ సృష్టించే వాసుదేవుడు.