ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.66.1
ततः स भगवान्देवो लोकानामीश्वरेश्वरः ।
ब्रह्माणं प्रत्युवाचेदं स्रिग्धगम्भीरया गिरा ॥ ६.६६.१ ॥
ଏପରି ସେହି ଭଗବାନ ଦେବ, ଲୋକମାନଙ୍କ ଈଶ୍ୱରମାନଙ୍କର ଈଶ୍ୱର, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସ୍ନିଗ୍ଧ ଓ ଗମ୍ଭୀର ସ୍ୱରରେ ଏହା କହିଲେ।
6.66.2
विदितं तात योगान्मे सर्वमेतत्तवेप्सितम् ।
तथा तद्भवितेत्युक्त्वा तत्रैवान्तरधीयत ॥ ६.६६.२ ॥
"ହେ ବତ୍ସ, ଯୋଗବଳରେ ତୁମର ଏହି ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ମୁଁ ଜାଣେ। ତାହା ସେପରି ହେବ" ଏହା କହି ସେ ସେଠାରେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।
6.66.3
ततो देवर्षिगन्धर्वा विस्मयं परमं गताः ।
कौतूहलपराः सर्वे पितामहमथाब्रुवन् ॥ ६.६६.३ ॥
ଏଥିରେ ଦେବର୍ଷି ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ; କୌତୂହଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସମସ୍ତେ ପିତାମହଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.66.4
कोन्वयं यो भगवता प्रणम्य विनयाद्विभो ।
वाग्भिः स्तुतो वरिष्ठाभिः श्रोतुमिच्छाम तं वयम् ॥ ६.६६.४ ॥
ହେ ବିଭୋ, ଭଗବାନ ବିନୟପୂର୍ବକ ପ୍ରଣାମ କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାକ୍ୟରେ ଯାହାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ, ଏ କିଏ? ଆମେ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁ।
6.66.5
एवमुक्तस्तु भगवान्प्रत्युवाच पितामहः ।
देवब्रह्मर्षिगन्धर्वान्सर्वान्मधुरया गिरा ॥ ६.६६.५ ॥
ଏପରି ପଚରାଗଲେ ଭଗବାନ ପିତାମହ ଦେବତା, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଓ ଗନ୍ଧର୍ବ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଧୁର ବାଣୀରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
6.66.6
यत्तत्परं भविष्यं च भवितव्यं च यत्परम् ।
भूतात्मा च प्रभुश्चैव ब्रह्म यच्च परं पदम् ॥ ६.६६.६ ॥
ଯାହା ପରମ, ଯାହା ଭବିଷ୍ୟତ ଏବଂ ଯାହା ପରମରୂପେ ହେବାକୁ ଅଛି, ଯିଏ ଭୂତାତ୍ମା ଓ ପ୍ରଭୁ, ଏବଂ ଯେଉଁ ବ୍ରହ୍ମ ପରମ ପଦ—।
6.66.7
तेनास्मि कृतसंवादः प्रसन्नेन सुरर्षभाः ।
जगतोऽनुग्रहार्थाय याचितो मे जगत्पतिः । ॥ ६.६६.७ ॥
ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ପ୍ରସନ୍ନ ସେ ପୁରୁଷଙ୍କ ସହିତ ମୋର ସଂବାଦ ହୋଇଥିଲା; ଜଗତ ଉପରେ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ ମୁଁ ଜଗତ୍ପତିଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲି।
6.66.8
मानुषं लोकमातिष्ठ वासुदेव इति श्रुतः ।
अस्रुराणां वधार्थाय संभवस्व महीतले ॥ ६.६६.८ ॥
'ବାସୁଦେବ' ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ ପ୍ରବେଶ କର; ଅସୁରମାନଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନିଅ।
6.66.9
संग्रामे निहता ये ते दैत्यदानवराक्षसाः ।
त इमे नृषु संभूता घोररूपा महाबलाः ॥ ६.६६.९ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ଯେଉଁ ଦୈତ୍ୟ, ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଘୋର ରୂପ ଓ ମହାବଳ ସହିତ ବର୍ତ୍ତମାନ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
6.66.10
तेषां वधार्थं भगवान्नरेण सहितो वशी ।
मानुषीं योनिमास्थाय चरिष्यति महीतले ॥ ६.६६.१० ॥
ସେମାନଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ଭଗବାନ, ନରଙ୍କ ସହିତ, ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ହୋଇ, ମାନୁଷୀ ଯୋନି ଗ୍ରହଣ କରି ପୃଥିବୀରେ ବିଚରଣ କରିବେ।
6.66.11
नरनारायणौ यौ तौ पुराणावृषिसत्तमौ ।
सहितो मानुषे लोके संभूतावमितद्युती ॥ ६.६६.११ ॥
ନର ଓ ନାରାୟଣ — ସେହି ଦୁଇ ପ୍ରାଚୀନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି — ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ ଏକତ୍ର ଜନ୍ମି ଅପରିମିତ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେବେ।
6.66.12
अजेयौ समरे यत्तौ सहितैरमरैरपि ।
मूढास्त्वेतौ न जानन्ति नरनारायणावृषी ॥ ६.६६.१२ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜେୟ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅଜେୟ ସେହି ନର-ନାରାୟଣ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ମୂର୍ଖମାନେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।
6.66.13
तस्याहमग्रजः पुत्रः सर्वस्य जगतः प्रभुः ।
वासुदेवोऽर्चनीयो वः सर्वलोकमहेश्वरः ॥ ६.६६.१३ ॥
ମୁଁ ତାଙ୍କର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର, ସମସ୍ତ ଜଗତର ପ୍ରଭୁ। ବାସୁଦେବ, ଆପଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜନୀୟ, ସର୍ବଲୋକ ମହେଶ୍ୱର।
6.66.14
तथा मनुष्योऽयमिति कदाचित्सुरसत्तमाः ।
नावज्ञेयो महावीर्यः शङ्खचक्रगदाधरः ॥ ६.६६.१४ ॥
ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, 'ଏ ତ ମନୁଷ୍ୟ' ଏହା ଭାବି କେବେ ହେଁ ଏହି ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ, ଶଙ୍ଖ-ଚକ୍ର-ଗଦାଧାରୀଙ୍କୁ ଅବଜ୍ଞା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
6.66.15
एतत्परमकं गुह्यमेतत्परमकं पदम् ।
एतत्परमकं ब्रह्म एतत्परमकं यशः ॥ ६.६६.१५ ॥
ଏହା ପରମ ଗୁହ୍ୟ, ଏହା ପରମ ପଦ। ଏହା ପରବ୍ରହ୍ମ, ଏହା ପରମ ଯଶ।
6.66.16
एतदक्षरमव्यक्तमेतद्वै शाश्वतं महः ।
यत्तत्पुरुषसंज्ञं वै गीयते ज्ञायते न च ॥ ६.६६.१६ ॥
ଏହା ଅକ୍ଷର, ଅବ୍ୟକ୍ତ; ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ଶାଶ୍ୱତ ତେଜ। ପୁରୁଷ ନାମରେ ଯାହା ଗାଯାଏ, ତାହା ଜଣାଯାଏ ନାହିଁ।
6.66.17
एतत्परमकं तेज एतत्परमकं सुखम् ।
एतत्परमकं सत्यं कीर्तितं विश्वकर्मणा ॥ ६.६६.१७ ॥
ଏହା ପରମ ତେଜ, ଏହା ପରମ ସୁଖ। ଏହା ପରମ ସତ୍ୟ, ବିଶ୍ୱକର୍ମା କହିଥିବା ପରି।
6.66.18
तस्मात्सेन्द्रैः सुरैः सर्वैर्लोकैश्चामितविक्रमःक ।
नावज्ञेयो वासुदेवो मानुषोऽयमिति प्रभुः ॥ ६.६६.१८ ॥
ତେଣୁ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକ, ଅମିତ ପରାକ୍ରମୀ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ 'ଏ ତ ମନୁଷ୍ୟ' ଭାବି ଅବଜ୍ଞା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, କାରଣ ସେ ପ୍ରଭୁ।
6.66.19
यश्च मानुषमात्रोऽयमिति ब्रूयात्स मन्दधीः ।
हृषीकेशमवज्ञानात्तमाहुः पुरुषाधमम् ॥ ६.६६.१९ ॥
ଯିଏ କହେ ଏ କେବଳ ଜଣେ ମଣିଷ, ସେ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି। ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଅବଜ୍ଞା କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଲୋକେ ଅଧମ ପୁରୁଷ କହନ୍ତି।
6.66.20
योगिनं तं महात्मानं प्रविष्टं मानुषीं तनुम् ।
अवमन्येद्वासुदेवं तमाहुस्तमसं जनाः ॥ ६.६६.२० ॥
ମାନବ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ସେହି ଯୋଗୀ ମହାତ୍ମା ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଯେ ଅବଜ୍ଞା କରେ, ଲୋକେ ତାକୁ ତାମସ କହନ୍ତି।
6.66.21
देवं चराचरात्मानं श्रीवत्साङ्कं सुवर्चसम् ।
पद्मनाभं न जानाति तमाहुस्तामसं बुधाः ॥ ६.६६.२१ ॥
ଚରାଚରର ଆତ୍ମା, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନଧାରୀ, ତେଜସ୍ୱୀ ପଦ୍ମନାଭ ଦେବତାଙ୍କୁ ଯେ ଜାଣେ ନାହିଁ, ତାକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାମସ କହନ୍ତି।
6.66.22
किरीटकौस्तुभधरं मित्राणामभयंकरम् ।
अवजानन्महात्मानं घोरे तमसि मञ्जति ॥ ६.६६.२२ ॥
କିରୀଟ ଓ କୌସ୍ତୁଭ ଧାରଣକାରୀ, ମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଅଭୟଦାତା ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଯେ ଅବଜ୍ଞା କରେ, ସେ ଘୋର ଅନ୍ଧକାରରେ ବୁଡ଼େ।
6.66.23
एवं विदित्वा तत्त्वार्थं लोकानामीश्वरेश्वरः ।
वासुदेवो नमस्कार्यः सर्वलोकैः सुरोत्तमाः ।
तस्यामहात्माजो ब्रह्मा सर्वस्य जगतः पतिः ॥ ६.६६.२३ ॥
ଏହି ତତ୍ତ୍ୱାର୍ଥ ଜାଣି, ଲୋକମାନଙ୍କ ଈଶ୍ୱରମାନଙ୍କର ଈଶ୍ୱର ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଲୋକ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ, ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ। ତାଙ୍କର ମହାତ୍ମା ଅଜନ୍ମା ପୁତ୍ର ବ୍ରହ୍ମା, ଯିଏ ସମଗ୍ର ଜଗତର ପତି।
6.66.24
एवमुक्त्वा स भगवान्देवान्सर्षिगकणान्पुरा ।
विसृज्य सर्वभूतानि जगाम भवनं स्वकम् ॥ ६.६६.२४ ॥
ଏହିପରି କହି, ସେହି ଭଗବାନ ପୂର୍ବେ ଦେବତା ଓ ଋଷିଗଣଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ନିଜ ଧାମକୁ ଚାଲିଗଲେ।
6.66.25
ततो देवाः सगन्धर्वा मुनयोऽप्सरसोऽपि च ।
कथां तां ब्रह्मणा गीतां श्रुत्वा प्रीता दिवं ययुः ॥ ६.६६.२५ ॥
ଏଥିଉତ୍ତାରେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ମୁନି ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗାଇଥିବା ସେ କଥା ଶୁଣି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।
6.66.26
एतच्छ्रुतं मया तात ऋषीणां भावितात्मनाम् ।
वासुदेवं कथयतां समवाये पुरातनम् ॥ ६.६६.२६ ॥
ହେ ବତ୍ସ, ପୂର୍ବକାଳରେ ସଭାରେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ବିଷୟରେ କହୁଥିବା ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଋଷିମାନଙ୍କଠାରୁ ମୁଁ ଏହା ଶୁଣିଛି।
6.66.27
रामस्य जामदग्न्यस्य मार्कण्डेयस्य धीमतः ।
व्यासनारदयोश्चापि सकाशाद्भरतर्षभ ॥ ६.६६.२७ ॥
ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାମ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଓ ବ୍ୟାସ ଏବଂ ନାରଦଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରୁ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
6.66.28
एतमर्थं च विज्ञाय श्रुत्वा च प्रभुमव्ययम् ।
वासुदेवं महात्मानं लोकानामीश्वरेश्वरम् ॥ ६.६६.२८ ॥
ଏହି କଥା ଜାଣି ଏବଂ ଲୋକମାନଙ୍କ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଈଶ୍ୱର, ଅବ୍ୟୟ ପ୍ରଭୁ ମହାତ୍ମା ବାସୁଦେବଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣି।
6.66.29
यस्य चैवात्मजो ब्रह्मा सर्वस्य जगतः पिता ।
कथं न वासुदेवोऽयमर्च्यश्चेज्यश्च मानवैः ॥ ६.६६.२९ ॥
ଯାହାଙ୍କର ପୁତ୍ର ବ୍ରହ୍ମା, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତର ପିତା, ସେହି ବାସୁଦେବ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କାହିଁକି ପୂଜନୀୟ ଓ ଯଜ୍ଞରେ ଆରାଧନୀୟ ହେବେ ନାହିଁ?
6.66.30
वारितोऽसि मया तात मुनिर्भिर्वेदपारगैः ।
मा गच्छ संयुगं तेन वासुदेवेन धन्विना ॥ ६.६६.३० ॥
ହେ ବତ୍ସ, ମୁଁ ଓ ବେଦପାରଙ୍ଗତ ମୁନିମାନେ ତୁମକୁ ନିବାରଣ କରିଛୁ। ଧନୁର୍ଧର ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯାଆ ନାହିଁ।
6.66.31
मा पाण्डवैः सार्धमिति तत्त्वं मोहान्न बुध्यसे ।
मन्ये त्वां राक्षसं क्रूरं तथा चासि तमोवृतः ॥ ६.६६.३१ ॥
'ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ' ଏହି ସତ୍ୟକୁ ତୁମେ ମୋହରୁ ବୁଝୁନାହଁ। ମୁଁ ତୁମକୁ କ୍ରୂର ରାକ୍ଷସ ବୋଲି ମନେ କରେ; ତୁମେ ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ।
6.66.32
यस्माद्द्विषसि गोविन्दं पाण्डवं तं धनञ्जयम् ।
नरनारायणौ देवी कोऽन्यो द्विष्याद्धि मानवः ॥ ६.६६.३२ ॥
ତୁମେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଏବଂ ସେହି ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଦ୍ୱେଷ କର; ସେମାନେ ନର-ନାରାୟଣ ନାମକ ଦୁଇ ଦେବତା। ଆଉ କେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଦ୍ୱେଷ କରିବ?
6.66.33
तस्माद्ब्रवीमि ते राजन्नेष वै शाश्वतोऽव्ययः ।
सर्कवलोकमयो नित्यः शास्ता धाता धरो ध्रुवः ॥ ६.६६.३३ ॥
ତେଣୁ, ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି — ଏ ଶାଶ୍ୱତ, ଅବ୍ୟୟ, ସର୍ବଲୋକମୟ, ନିତ୍ୟ, ଶାସକ, ଧାତା, ଧର ଓ ଧ୍ରୁବ।
6.66.34
यो धारयति लोकांस्त्रींश्चराचरगुरुः प्रभुः ।
योद्धा जयश्च जेता च सर्वप्रकृतिरीश्वरः ॥ ६.६६.३४ ॥
ଯିଏ ତିନି ଲୋକକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଚରାଚରର ଗୁରୁ ଓ ପ୍ରଭୁ; ସେ ଯୋଦ୍ଧା, ବିଜୟ, ଜେତା ଓ ସର୍ବପ୍ରକୃତିର ଈଶ୍ୱର।
6.66.35
राजन्सर्वमयो ह्येष तमोरागविवर्जितः ।
यतः कृष्णस्ततो धर्मो यतो धर्मस्ततो जयः ॥ ६.६६.३५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେ ସର୍ବମୟ ଏବଂ ତମୋ ଓ ରାଗ ରହିତ; ଯେଉଁଠି କୃଷ୍ଣ, ସେଠାରେ ଧର୍ମ, ଯେଉଁଠି ଧର୍ମ, ସେଠାରେ ଜୟ।
6.66.36
तस्य माहात्म्ययोगेन योगेनात्ममयेन च ।
धृताः पाण्डुसुता राजञ्जयश्चैषां भविष्यति ॥ ६.६६.३६ ॥
ତାଙ୍କ ମହିମା-ଯୋଗ ଓ ଆତ୍ମମୟ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ଧାରଣ ହୋଇଛନ୍ତି; ହେ ରାଜନ୍, ସେମାନଙ୍କର ହିଁ ଜୟ ହେବ।
6.66.37
श्रेयोयुक्तां सदा बुद्धिं पाण्डवानां दधाति यः ।
बलं चैव रणे नित्यं भयेभ्यश्चैव रक्षति ॥ ६.६६.३७ ॥
ଯିଏ ସର୍ବଦା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ବୁଦ୍ଧିକୁ ଶ୍ରେୟଯୁକ୍ତ କରି ରଖନ୍ତି, ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ବଳ ଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
6.66.38
स एष शाश्वतो देवाः सर्वगुह्यमयः शिवः ।
वासुदेव इति ज्ञेयो यन्मां पृच्छसि भारत ॥ ६.६६.३८ ॥
ସେ ହିଁ ସେହି ଶାଶ୍ୱତ ଦେବତା, ସର୍ବ ଗୁହ୍ୟମୟ, ଶିବ। ତାଙ୍କୁ ବାସୁଦେବ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ, ହେ ଭରତ, କାରଣ ତୁମେ ମୋତେ ତାହା ପଚାରୁଛ।
6.66.39
ब्राह्मणैः क्षत्रिकयैर्वैश्यैः शूद्रैश्च कृतलक्षणैः ।
सेव्यतेऽभ्यर्च्यते चैव नित्ययुक्तैः स्वकर्मभिःक ॥ ६.६६.३९ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ର — ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଧର୍ମଲକ୍ଷଣ ପାଳନ କରନ୍ତି — ନିତ୍ୟ ଭକ୍ତିରେ ନିଜ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ସେବା ଓ ପୂଜା କରନ୍ତି।
6.66.40
द्वापरस्य युगस्यान्ते आदौ कलियुगस्य च ।
सात्वतं विधिमास्थाय गीतः संकर्षणेन वै ॥ ६.६६.४० ॥
ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର ଶେଷରେ ଓ କଳିଯୁଗର ଆରମ୍ଭରେ ସାତ୍ୱତ ବିଧି ଅବଲମ୍ବନ କରି ସଂକର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ତାହା ଗାଇ ହେଲା।
6.66.41
स एष सर्वं सुरमर्त्यलोकं ।
समुद्रकक्ष्यान्तरितां पुरीं च।
युगेयुगे मानुषं चैव वासं ।
पुनःपुनः सृजते वासुदेवाःक ॥ ६.६६.४१ ॥
ସେ ହିଁ ସମସ୍ତ ଦେବ-ମର୍ତ୍ୟ ଲୋକ, ସମୁଦ୍ର-ମେଖଳାରେ ଘେରା ନଗରୀ ଓ ଯୁଗ-ଯୁଗରେ ମନୁଷ୍ୟବାସକୁ ବାରମ୍ବାର ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି — ସେ ବାସୁଦେବ।