มหาภารตะ · อัธยายะ 6.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.66.1
ततः स भगवान्देवो लोकानामीश्वरेश्वरः ।
ब्रह्माणं प्रत्युवाचेदं स्रिग्धगम्भीरया गिरा ॥ ६.६६.१ ॥
ครั้งนั้น พระผู้เป็นเจ้าผู้ประเสริฐนั้น ผู้เป็นเจ้าเหนือเจ้าทั้งหลายแห่งโลก ตรัสถ้อยคำนี้แก่พระพรหมด้วยพระสุรเสียงอ่อนหวานและลึกซึ้ง
6.66.2
विदितं तात योगान्मे सर्वमेतत्तवेप्सितम् ।
तथा तद्भवितेत्युक्त्वा तत्रैवान्तरधीयत ॥ ६.६६.२ ॥
ลูกรัก เรารู้สิ่งทั้งหมดนี้ด้วยพลังแห่งโยคะ คือสิ่งที่เจ้าปรารถนา จงเป็นไปเช่นนั้นเถิด ตรัสดังนี้แล้วก็อันตรธานหายไปตรงนั้นเอง
6.66.3
ततो देवर्षिगन्धर्वा विस्मयं परमं गताः ।
कौतूहलपराः सर्वे पितामहमथाब्रुवन् ॥ ६.६६.३ ॥
ครั้งนั้น เหล่าฤๅษีเทพและคนธรรพ์ เต็มไปด้วยความอัศจรรย์ใจยิ่งนัก ทุกองค์เปี่ยมด้วยความอยากรู้ ต่างกล่าวแก่ปู่พระพรหม
6.66.4
कोन्वयं यो भगवता प्रणम्य विनयाद्विभो ।
वाग्भिः स्तुतो वरिष्ठाभिः श्रोतुमिच्छाम तं वयम् ॥ ६.६६.४ ॥
ข้าแต่ผู้ยิ่งใหญ่ ผู้นี้เป็นใครกันที่พระผู้เป็นเจ้าได้ถวายบังคมด้วยความนอบน้อม และได้ทรงสรรเสริญด้วยถ้อยคำอันประเสริฐยิ่ง พวกข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังเรื่องของผู้นั้น
6.66.5
एवमुक्तस्तु भगवान्प्रत्युवाच पितामहः ।
देवब्रह्मर्षिगन्धर्वान्सर्वान्मधुरया गिरा ॥ ६.६६.५ ॥
เมื่อถูกถามดังนั้น พระพรหมผู้เป็นปู่ผู้ประเสริฐ ได้ตรัสตอบเหล่าเทพ พรหมฤๅษี และคนธรรพ์ทั้งปวง ด้วยพระสุรเสียงอ่อนหวาน
6.66.6
यत्तत्परं भविष्यं च भवितव्यं च यत्परम् ।
भूतात्मा च प्रभुश्चैव ब्रह्म यच्च परं पदम् ॥ ६.६६.६ ॥
สิ่งที่สูงสุด สิ่งที่จะมีในอนาคต และสิ่งที่พึงมีอย่างยิ่ง ทั้งอาตมันแห่งสรรพภูต และผู้เป็นใหญ่ และพรหมัน ซึ่งเป็นฐานะอันสูงสุด
6.66.7
तेनास्मि कृतसंवादः प्रसन्नेन सुरर्षभाः ।
जगतोऽनुग्रहार्थाय याचितो मे जगत्पतिः । ॥ ६.६६.७ ॥
ข้าแต่เทพผู้ประเสริฐทั้งหลาย ข้าพเจ้าได้สนทนากับพระองค์ ผู้ทรงพอพระทัย ข้าพเจ้าได้ทูลขอต่อเจ้าแห่งโลก เพื่อโปรดสัตว์โลกทั้งหลาย
6.66.8
मानुषं लोकमातिष्ठ वासुदेव इति श्रुतः ।
अस्रुराणां वधार्थाय संभवस्व महीतले ॥ ६.६६.८ ॥
จงเสด็จลงสู่โลกมนุษย์ ผู้ซึ่งได้ยินกิตติศัพท์ว่าวาสุเทพ จงอุบัติบนแผ่นดินเพื่อสังหารพวกอสูร
6.66.9
संग्रामे निहता ये ते दैत्यदानवराक्षसाः ।
त इमे नृषु संभूता घोररूपा महाबलाः ॥ ६.६६.९ ॥
ไดตยะ ทานพ และรากษส เหล่าใดที่ถูกฆ่าในสงคราม บัดนี้เหล่านั้นได้เกิดในหมู่มนุษย์ มีรูปร่างน่าสะพรึงกลัวและมีกำลังมหาศาล
6.66.10
तेषां वधार्थं भगवान्नरेण सहितो वशी ।
मानुषीं योनिमास्थाय चरिष्यति महीतले ॥ ६.६६.१० ॥
เพื่อการสังหารพวกนั้น พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงพระปรีชา ผู้ข่มอินทรีย์ได้ จะเสด็จพร้อมกับนระ ทรงรับกำเนิดมนุษย์ แล้วท่องเที่ยวอยู่บนแผ่นดิน
6.66.11
नरनारायणौ यौ तौ पुराणावृषिसत्तमौ ।
सहितो मानुषे लोके संभूतावमितद्युती ॥ ६.६६.११ ॥
นระและนารายณ์ ทั้งสองผู้เป็นฤๅษีโบราณและประเสริฐที่สุด จะอุบัติร่วมกันในโลกมนุษย์ และจะรุ่งโรจน์ด้วยความงามที่หาประมาณมิได้
6.66.12
अजेयौ समरे यत्तौ सहितैरमरैरपि ।
मूढास्त्वेतौ न जानन्ति नरनारायणावृषी ॥ ६.६६.१२ ॥
แม้เทพอมตะทั้งหมดรวมกันก็ไม่อาจชนะท่านทั้งสองในการรบได้ ทั้งสองคือฤๅษีนระและนารายณ์ คนหลงผิดย่อมไม่รู้จักท่านทั้งสอง
6.66.13
तस्याहमग्रजः पुत्रः सर्वस्य जगतः प्रभुः ।
वासुदेवोऽर्चनीयो वः सर्वलोकमहेश्वरः ॥ ६.६६.१३ ॥
เราเป็นโอรสคนโตของท่านนั้น เป็นเจ้าแห่งสรรพโลก วาสุเทพผู้ควรแก่การบูชาของพวกท่าน เป็นมหาเจ้าแห่งโลกทั้งปวง
6.66.14
तथा मनुष्योऽयमिति कदाचित्सुरसत्तमाः ।
नावज्ञेयो महावीर्यः शङ्खचक्रगदाधरः ॥ ६.६६.१४ ॥
ข้าแต่เทพผู้ประเสริฐ อย่าได้คิดเลยว่าผู้นี้เป็นเพียงมนุษย์ จนดูหมิ่นท่านผู้มีพลังยิ่งใหญ่ ผู้ทรงสังข์ จักร และคทาไว้ในพระหัตถ์
6.66.15
एतत्परमकं गुह्यमेतत्परमकं पदम् ।
एतत्परमकं ब्रह्म एतत्परमकं यशः ॥ ६.६६.१५ ॥
นี่คือความลับอันสูงสุด นี่คือฐานะอันสูงสุด นี่คือพรหมันอันสูงสุด นี่คือเกียรติยศอันสูงสุด
6.66.16
एतदक्षरमव्यक्तमेतद्वै शाश्वतं महः ।
यत्तत्पुरुषसंज्ञं वै गीयते ज्ञायते न च ॥ ६.६६.१६ ॥
นี่คืออักษรที่ไม่เสื่อมสลาย ไม่ปรากฏให้เห็น นี่คือรัศมีอันนิรันดร์แท้จริง สิ่งที่ถูกขานนามว่าปุรุษะ ย่อมถูกขับร้องกันก็จริง แต่ไม่อาจรู้ได้
6.66.17
एतत्परमकं तेज एतत्परमकं सुखम् ।
एतत्परमकं सत्यं कीर्तितं विश्वकर्मणा ॥ ६.६६.१७ ॥
นี่คือเตชะอันสูงสุด นี่คือความสุขอันสูงสุด นี่คือสัจจะอันสูงสุด ดังที่วิศวกรรมได้ประกาศไว้
6.66.18
तस्मात्सेन्द्रैः सुरैः सर्वैर्लोकैश्चामितविक्रमःक ।
नावज्ञेयो वासुदेवो मानुषोऽयमिति प्रभुः ॥ ६.६६.१८ ॥
เพราะเหตุนี้ วาสุเทพผู้มีวิกรมหาประมาณมิได้ ไม่ควรถูกดูหมิ่นโดยพระอินทร์กับเทพทั้งปวงหรือโลกทั้งหลาย ด้วยคิดว่าเป็นเพียงมนุษย์ เพราะท่านคือเจ้าผู้เป็นใหญ่
6.66.19
यश्च मानुषमात्रोऽयमिति ब्रूयात्स मन्दधीः ।
हृषीकेशमवज्ञानात्तमाहुः पुरुषाधमम् ॥ ६.६६.१९ ॥
ผู้ใดกล่าวว่า ผู้นี้เป็นเพียงมนุษย์ ผู้นั้นมีปัญญาทึบ ผู้คนเรียกผู้ที่ดูหมิ่นหฤษีเกศว่าเป็นคนต่ำช้าที่สุดในหมู่มนุษย์
6.66.20
योगिनं तं महात्मानं प्रविष्टं मानुषीं तनुम् ।
अवमन्येद्वासुदेवं तमाहुस्तमसं जनाः ॥ ६.६६.२० ॥
ผู้ใดดูหมิ่นวาสุเทพ ผู้เป็นโยคีผู้ยิ่งใหญ่ ผู้เข้าสู่ร่างมนุษย์ ผู้คนเรียกผู้นั้นว่าผู้มืดบอด
6.66.21
देवं चराचरात्मानं श्रीवत्साङ्कं सुवर्चसम् ।
पद्मनाभं न जानाति तमाहुस्तामसं बुधाः ॥ ६.६६.२१ ॥
ผู้ใดไม่รู้จักเทพผู้เป็นอาตมันของสรรพสิ่งที่เคลื่อนไหวและไม่เคลื่อนไหว ผู้มีเครื่องหมายศรีวัตสะ ผู้รุ่งโรจน์ ผู้มีนาภีดุจดอกบัว ปราชญ์เรียกผู้นั้นว่าผู้ตกอยู่ในความมืดมน
6.66.22
किरीटकौस्तुभधरं मित्राणामभयंकरम् ।
अवजानन्महात्मानं घोरे तमसि मञ्जति ॥ ६.६६.२२ ॥
ผู้ใดดูหมิ่นมหาตมาผู้ทรงมงกุฎและอัญมณีเกาสตุภะ ผู้ขจัดความกลัวให้มิตรทั้งหลาย ผู้นั้นย่อมจมลงในความมืดอันน่าสะพรึงกลัว
6.66.23
एवं विदित्वा तत्त्वार्थं लोकानामीश्वरेश्वरः ।
वासुदेवो नमस्कार्यः सर्वलोकैः सुरोत्तमाः ।
तस्यामहात्माजो ब्रह्मा सर्वस्य जगतः पतिः ॥ ६.६६.२३ ॥
เมื่อรู้ความจริงเช่นนี้แล้ว วาสุเทพผู้เป็นใหญ่ยิ่งกว่าผู้เป็นใหญ่ทั้งหลายแห่งโลก ทุกโลกควรนอบน้อมต่อพระองค์ ข้าแต่เทพผู้ประเสริฐ มหาตมาผู้ไม่เกิดของพระองค์คือพระพรหม ผู้เป็นบุตรของพระองค์ เป็นเจ้าแห่งจักรวาลทั้งสิ้น
6.66.24
एवमुक्त्वा स भगवान्देवान्सर्षिगकणान्पुरा ।
विसृज्य सर्वभूतानि जगाम भवनं स्वकम् ॥ ६.६६.२४ ॥
เมื่อตรัสดังนี้แล้ว พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงพระคุณในกาลก่อนได้ให้เหล่าเทพพร้อมด้วยหมู่ฤๅษีกลับไป แล้วทรงปล่อยสรรพสัตว์ทั้งหลาย เสด็จไปยังที่อยู่ของพระองค์เอง
6.66.25
ततो देवाः सगन्धर्वा मुनयोऽप्सरसोऽपि च ।
कथां तां ब्रह्मणा गीतां श्रुत्वा प्रीता दिवं ययुः ॥ ६.६६.२५ ॥
ครั้นนั้น เหล่าเทพพร้อมด้วยคนธรรพ์ มุนี และอัปสรทั้งหลาย ได้ฟังเรื่องราวที่พระพรหมขับร้องนั้นแล้วก็ปีติยินดี จึงเสด็จขึ้นสู่สวรรค์
6.66.26
एतच्छ्रुतं मया तात ऋषीणां भावितात्मनाम् ।
वासुदेवं कथयतां समवाये पुरातनम् ॥ ६.६६.२६ ॥
ลูกรัก เราได้ฟังเรื่องนี้จากฤๅษีผู้มีจิตบริสุทธิ์ ผู้เคยกล่าวถึงวาสุเทพในกาลก่อน ในที่ประชุมแห่งหนึ่ง
6.66.27
रामस्य जामदग्न्यस्य मार्कण्डेयस्य धीमतः ।
व्यासनारदयोश्चापि सकाशाद्भरतर्षभ ॥ ६.६६.२७ ॥
จากพระราม บุตรของชมทัคนิ จากมารกัณเฑยะผู้ปราดเปรื่อง และยังจากพระวยาสกับนารทะด้วย ข้าแต่ภรตรรสิงห์
6.66.28
एतमर्थं च विज्ञाय श्रुत्वा च प्रभुमव्ययम् ।
वासुदेवं महात्मानं लोकानामीश्वरेश्वरम् ॥ ६.६६.२८ ॥
เมื่อเข้าใจเรื่องนี้แล้ว และได้ฟังถึงองค์ผู้เป็นใหญ่ผู้ไม่เสื่อมสลาย คือวาสุเทพผู้เป็นมหาตมา ผู้เป็นใหญ่ยิ่งกว่าผู้เป็นใหญ่ทั้งหลายแห่งโลก
6.66.29
यस्य चैवात्मजो ब्रह्मा सर्वस्य जगतः पिता ।
कथं न वासुदेवोऽयमर्च्यश्चेज्यश्च मानवैः ॥ ६.६६.२९ ॥
ผู้ซึ่งมีพระพรหมเป็นบุตร และเป็นบิดาของโลกทั้งสิ้น ไฉนวาสุเทพผู้นี้จึงไม่ควรได้รับการบูชาและการบวงสรวงจากมนุษย์เล่า
6.66.30
वारितोऽसि मया तात मुनिर्भिर्वेदपारगैः ।
मा गच्छ संयुगं तेन वासुदेवेन धन्विना ॥ ६.६६.३० ॥
ลูกรัก เราและเหล่ามุนีผู้เชี่ยวชาญพระเวทได้ห้ามเจ้าแล้ว อย่าเข้าสู่การรบกับวาสุเทพผู้ทรงธนูนั้นเลย
6.66.31
मा पाण्डवैः सार्धमिति तत्त्वं मोहान्न बुध्यसे ।
मन्ये त्वां राक्षसं क्रूरं तथा चासि तमोवृतः ॥ ६.६६.३१ ॥
เจ้าไม่เข้าใจความจริงที่ว่าไม่ควรไปร่วมกับปาณฑพ เพราะความหลงเจ้าจึงมองไม่เห็นเรื่องนี้ เราเห็นว่าเจ้าเป็นรากษสผู้โหดร้าย และเจ้าถูกความมืดห่อหุ้มอยู่
6.66.32
यस्माद्द्विषसि गोविन्दं पाण्डवं तं धनञ्जयम् ।
नरनारायणौ देवी कोऽन्यो द्विष्याद्धि मानवः ॥ ६.६६.३२ ॥
เพราะเจ้าเกลียดโควินทะและปาณฑพผู้นั้น คือธนัญชัย ผู้เป็นเทพทั้งสองนระและนารายณ์ มนุษย์คนใดเล่าจะเกลียดชังทั้งสองพระองค์นี้ได้อีก
6.66.33
तस्माद्ब्रवीमि ते राजन्नेष वै शाश्वतोऽव्ययः ।
सर्कवलोकमयो नित्यः शास्ता धाता धरो ध्रुवः ॥ ६.६६.३३ ॥
ฉะนั้น ข้าแต่พระราชา เราจึงกล่าวแก่เจ้าว่า พระองค์นั้นเป็นนิรันดร์และไม่เสื่อมสลาย ประกอบด้วยโลกทั้งสิ้น คงที่ เป็นผู้ปกครอง ผู้ค้ำจุน ผู้รองรับ ผู้มั่นคง
6.66.34
यो धारयति लोकांस्त्रींश्चराचरगुरुः प्रभुः ।
योद्धा जयश्च जेता च सर्वप्रकृतिरीश्वरः ॥ ६.६६.३४ ॥
พระองค์ผู้ทรงค้ำจุนโลกทั้งสาม เป็นครูและเป็นใหญ่แห่งสิ่งเคลื่อนไหวและไม่เคลื่อนไหว ทรงเป็นนักรบ เป็นชัยชนะ เป็นผู้พิชิต และเป็นใหญ่เหนือธรรมชาติของสรรพสิ่งทั้งปวง
6.66.35
राजन्सर्वमयो ह्येष तमोरागविवर्जितः ।
यतः कृष्णस्ततो धर्मो यतो धर्मस्ततो जयः ॥ ६.६६.३५ ॥
ข้าแต่พระราชา พระองค์นั้นแผ่ซ่านไปทั่วทุกสิ่ง ปราศจากความมืดและความกำหนัด ที่ใดมีกฤษณะ ที่นั่นย่อมมีธรรม ที่ใดมีธรรม ที่นั่นย่อมมีชัยชนะ
6.66.36
तस्य माहात्म्ययोगेन योगेनात्ममयेन च ।
धृताः पाण्डुसुता राजञ्जयश्चैषां भविष्यति ॥ ६.६६.३६ ॥
ด้วยอำนาจแห่งความยิ่งใหญ่ของพระองค์ และด้วยโยคะแห่งอาตมันของพระองค์ บุตรของปาณฑุจึงได้รับการค้ำจุน ข้าแต่พระราชา ชัยชนะจะเป็นของพวกเขา
6.66.37
श्रेयोयुक्तां सदा बुद्धिं पाण्डवानां दधाति यः ।
बलं चैव रणे नित्यं भयेभ्यश्चैव रक्षति ॥ ६.६६.३७ ॥
พระองค์ผู้ทรงประทานปัญญาที่ประกอบด้วยความดีแก่ปาณฑพอยู่เสมอ ผู้ทรงประทานกำลังแก่พวกเขาในสงครามเป็นนิจ และทรงคุ้มครองพวกเขาให้พ้นจากภัยทั้งหลาย
6.66.38
स एष शाश्वतो देवाः सर्वगुह्यमयः शिवः ।
वासुदेव इति ज्ञेयो यन्मां पृच्छसि भारत ॥ ६.६६.३८ ॥
พระองค์นั้นคือเทพนิรันดร์ ประกอบด้วยความลับทั้งปวง ผู้เป็นมงคล พึงรู้จักว่าคือวาสุเทพ ข้าแต่ลูกหลานภรต เพราะเจ้าถามถึงพระองค์กับเรา
6.66.39
ब्राह्मणैः क्षत्रिकयैर्वैश्यैः शूद्रैश्च कृतलक्षणैः ।
सेव्यतेऽभ्यर्च्यते चैव नित्ययुक्तैः स्वकर्मभिःक ॥ ६.६६.३९ ॥
พระองค์ทรงได้รับการรับใช้และบูชาจากพราหมณ์ กษัตริย์ แพศย์ และศูทร ผู้ยึดมั่นในเครื่องหมายแห่งหน้าที่ของตน ผู้ประกอบอยู่เป็นนิจ ด้วยการงานของตนเอง
6.66.40
द्वापरस्य युगस्यान्ते आदौ कलियुगस्य च ।
सात्वतं विधिमास्थाय गीतः संकर्षणेन वै ॥ ६.६६.४० ॥
เมื่อสิ้นสุดยุคทวาปร และในตอนต้นของยุคกลี พระองค์ถูกขับร้องโดยสังกรษณะ โดยยึดถือพิธีของสาตวตะ
6.66.41
स एष सर्वं सुरमर्त्यलोकं ।
समुद्रकक्ष्यान्तरितां पुरीं च।
युगेयुगे मानुषं चैव वासं ।
पुनःपुनः सृजते वासुदेवाःक ॥ ६.६६.४१ ॥
พระองค์นั้นเองทรงสร้างโลกทั้งสิ้น ทั้งโลกของเทพและมนุษย์ เมืองที่ล้อมรอบด้วยมหาสมุทร และที่อยู่ของมนุษย์ในทุกยุค ซ้ำแล้วซ้ำอีก พระองค์คือพระวาสุเทพ