ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.66.1
ततः स भगवान्देवो लोकानामीश्वरेश्वरः ।
ब्रह्माणं प्रत्युवाचेदं स्रिग्धगम्भीरया गिरा ॥ ६.६६.१ ॥
ਤਦ ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਦੇਵ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਸਨੇਹ ਭਰੀ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਵਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਹਾ।
6.66.2
विदितं तात योगान्मे सर्वमेतत्तवेप्सितम् ।
तथा तद्भवितेत्युक्त्वा तत्रैवान्तरधीयत ॥ ६.६६.२ ॥
"ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਯੋਗ ਬਲ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਇਹ ਸਾਰੀ ਇੱਛਾ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇਗਾ" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ।
6.66.3
ततो देवर्षिगन्धर्वा विस्मयं परमं गताः ।
कौतूहलपराः सर्वे पितामहमथाब्रुवन् ॥ ६.६६.३ ॥
ਤਦ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ; ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਪਿਤਾਮਹ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
6.66.4
कोन्वयं यो भगवता प्रणम्य विनयाद्विभो ।
वाग्भिः स्तुतो वरिष्ठाभिः श्रोतुमिच्छाम तं वयम् ॥ ६.६६.४ ॥
ਹੇ ਵਿਭੋ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਸ਼ਰੇਸ਼ਟ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਜਿਸ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਉਸ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।
6.66.5
एवमुक्तस्तु भगवान्प्रत्युवाच पितामहः ।
देवब्रह्मर्षिगन्धर्वान्सर्वान्मधुरया गिरा ॥ ६.६६.५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਬ੍ਰਹਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਮਿੱਠੀ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
6.66.6
यत्तत्परं भविष्यं च भवितव्यं च यत्परम् ।
भूतात्मा च प्रभुश्चैव ब्रह्म यच्च परं पदम् ॥ ६.६६.६ ॥
ਜੋ ਪਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਪਰਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਭੂਤਾਤਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਪਰਮ ਪਦ ਹੈ—।
6.66.7
तेनास्मि कृतसंवादः प्रसन्नेन सुरर्षभाः ।
जगतोऽनुग्रहार्थाय याचितो मे जगत्पतिः । ॥ ६.६६.७ ॥
ਹੇ ਦੇਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਸੰਵਾਦ ਹੋਇਆ; ਜਗਤ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਜਗਤਪਤੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ।
6.66.8
मानुषं लोकमातिष्ठ वासुदेव इति श्रुतः ।
अस्रुराणां वधार्थाय संभवस्व महीतले ॥ ६.६६.८ ॥
'ਵਾਸੁਦੇਵ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ; ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਨਮ ਲੈ।
6.66.9
संग्रामे निहता ये ते दैत्यदानवराक्षसाः ।
त इमे नृषु संभूता घोररूपा महाबलाः ॥ ६.६६.९ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਜੋ ਦੈਤ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ ਸਨ, ਉਹੀ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਤੇ ਮਹਾਬਲ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਹਨ।
6.66.10
तेषां वधार्थं भगवान्नरेण सहितो वशी ।
मानुषीं योनिमास्थाय चरिष्यति महीतले ॥ ६.६६.१० ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਭਗਵਾਨ, ਨਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖੀ ਜੂਨ ਧਾਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰਨਗੇ।
6.66.11
नरनारायणौ यौ तौ पुराणावृषिसत्तमौ ।
सहितो मानुषे लोके संभूतावमितद्युती ॥ ६.६६.११ ॥
ਨਰ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ — ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ — ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਣਗੇ।
6.66.12
अजेयौ समरे यत्तौ सहितैरमरैरपि ।
मूढास्त्वेतौ न जानन्ति नरनारायणावृषी ॥ ६.६६.१२ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਜਿੱਤ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵੀ ਨਾ ਜਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਨਰ-ਨਾਰਾਇਣ ਰਿਸ਼ੀ — ਮੂਰਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
6.66.13
तस्याहमग्रजः पुत्रः सर्वस्य जगतः प्रभुः ।
वासुदेवोऽर्चनीयो वः सर्वलोकमहेश्वरः ॥ ६.६६.१३ ॥
ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ। ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹਨ।
6.66.14
तथा मनुष्योऽयमिति कदाचित्सुरसत्तमाः ।
नावज्ञेयो महावीर्यः शङ्खचक्रगदाधरः ॥ ६.६६.१४ ॥
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟੋ, 'ਇਹ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਹੈ' ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਮਹਾਬਲੀ, ਸ਼ੰਖ-ਚੱਕਰ-ਗਦਾਧਾਰੀ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
6.66.15
एतत्परमकं गुह्यमेतत्परमकं पदम् ।
एतत्परमकं ब्रह्म एतत्परमकं यशः ॥ ६.६६.१५ ॥
ਇਹ ਪਰਮ ਗੁਹਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਪਰਮ ਪਦ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਇਹ ਪਰਮ ਯਸ਼ ਹੈ।
6.66.16
एतदक्षरमव्यक्तमेतद्वै शाश्वतं महः ।
यत्तत्पुरुषसंज्ञं वै गीयते ज्ञायते न च ॥ ६.६६.१६ ॥
ਇਹ ਅਕਸ਼ਰ, ਅਵਿਅਕਤ ਹੈ; ਇਹੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸਦੀਵੀ ਤੇਜ ਹੈ। ਜੋ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਂ ਨਾਲ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
6.66.17
एतत्परमकं तेज एतत्परमकं सुखम् ।
एतत्परमकं सत्यं कीर्तितं विश्वकर्मणा ॥ ६.६६.१७ ॥
ਇਹ ਪਰਮ ਤੇਜ ਹੈ, ਇਹ ਪਰਮ ਸੁਖ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਮ ਸੱਚ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ।
6.66.18
तस्मात्सेन्द्रैः सुरैः सर्वैर्लोकैश्चामितविक्रमःक ।
नावज्ञेयो वासुदेवो मानुषोऽयमिति प्रभुः ॥ ६.६६.१८ ॥
ਇਸ ਲਈ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਮਿਤ ਪਰਾਕਰਮੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ 'ਇਹ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਹੈ' ਸੋਚ ਕੇ ਅਪਮਾਨਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ।
6.66.19
यश्च मानुषमात्रोऽयमिति ब्रूयात्स मन्दधीः ।
हृषीकेशमवज्ञानात्तमाहुः पुरुषाधमम् ॥ ६.६६.१९ ॥
ਜੋ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਹੈ। ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦਾ ਅਨਾਦਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਲੋਕ ਅਧਮ ਪੁਰਸ਼ ਆਖਦੇ ਹਨ।
6.66.20
योगिनं तं महात्मानं प्रविष्टं मानुषीं तनुम् ।
अवमन्येद्वासुदेवं तमाहुस्तमसं जनाः ॥ ६.६६.२० ॥
ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਉਸ ਯੋਗੀ ਮਹਾਤਮਾ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਜੋ ਅਨਾਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਤਾਮਸੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।
6.66.21
देवं चराचरात्मानं श्रीवत्साङ्कं सुवर्चसम् ।
पद्मनाभं न जानाति तमाहुस्तामसं बुधाः ॥ ६.६६.२१ ॥
ਚਰ-ਅਚਰ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ, ਤੇਜਸਵੀ ਪਦਮਨਾਭ ਦੇਵ ਨੂੰ ਜੋ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਉਸਨੂੰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤਾਮਸੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।
6.66.22
किरीटकौस्तुभधरं मित्राणामभयंकरम् ।
अवजानन्महात्मानं घोरे तमसि मञ्जति ॥ ६.६६.२२ ॥
ਕਿਰੀਟ ਅਤੇ ਕੌਸਤੁਭ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਭੈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਜੋ ਅਨਾਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਘੋਰ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ।
6.66.23
एवं विदित्वा तत्त्वार्थं लोकानामीश्वरेश्वरः ।
वासुदेवो नमस्कार्यः सर्वलोकैः सुरोत्तमाः ।
तस्यामहात्माजो ब्रह्मा सर्वस्य जगतः पतिः ॥ ६.६६.२३ ॥
ਇਸ ਤੱਤ-ਅਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮੋ। ਉਸਦਾ ਮਹਾਤਮਾ ਅਜਨਮਾ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ।
6.66.24
एवमुक्त्वा स भगवान्देवान्सर्षिगकणान्पुरा ।
विसृज्य सर्वभूतानि जगाम भवनं स्वकम् ॥ ६.६६.२४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
6.66.25
ततो देवाः सगन्धर्वा मुनयोऽप्सरसोऽपि च ।
कथां तां ब्रह्मणा गीतां श्रुत्वा प्रीता दिवं ययुः ॥ ६.६६.२५ ॥
ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਮੁਨੀ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੁਆਰਾ ਗਾਈ ਉਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
6.66.26
एतच्छ्रुतं मया तात ऋषीणां भावितात्मनाम् ।
वासुदेवं कथयतां समवाये पुरातनम् ॥ ६.६६.२६ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਾਸੁਦੇਵ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਸ਼ੁੱਧ-ਚਿੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
6.66.27
रामस्य जामदग्न्यस्य मार्कण्डेयस्य धीमतः ।
व्यासनारदयोश्चापि सकाशाद्भरतर्षभ ॥ ६.६६.२७ ॥
ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਤੇ ਨਾਰਦ ਦੇ ਨੇੜਿਓਂ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
6.66.28
एतमर्थं च विज्ञाय श्रुत्वा च प्रभुमव्ययम् ।
वासुदेवं महात्मानं लोकानामीश्वरेश्वरम् ॥ ६.६६.२८ ॥
ਇਹ ਗੱਲ ਜਾਣ ਕੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰਾਂ ਦੇ ਵੀ ਈਸ਼ਵਰ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਭੂ ਮਹਾਤਮਾ ਵਾਸੁਦੇਵ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ।
6.66.29
यस्य चैवात्मजो ब्रह्मा सर्वस्य जगतः पिता ।
कथं न वासुदेवोऽयमर्च्यश्चेज्यश्च मानवैः ॥ ६.६६.२९ ॥
ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਪਿਤਾ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਣਯੋਗ ਅਤੇ ਯਗਿਆ ਨਾਲ ਆਰਾਧਣਯੋਗ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ?
6.66.30
वारितोऽसि मया तात मुनिर्भिर्वेदपारगैः ।
मा गच्छ संयुगं तेन वासुदेवेन धन्विना ॥ ६.६६.३० ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਪਾਰਗਾਮੀ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਹੈ। ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਾ ਜਾ।
6.66.31
मा पाण्डवैः सार्धमिति तत्त्वं मोहान्न बुध्यसे ।
मन्ये त्वां राक्षसं क्रूरं तथा चासि तमोवृतः ॥ ६.६६.३१ ॥
'ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ' ਇਹ ਸੱਚ ਮੋਹ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਰੂਰ ਰਾਖਸ਼ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ।
6.66.32
यस्माद्द्विषसि गोविन्दं पाण्डवं तं धनञ्जयम् ।
नरनारायणौ देवी कोऽन्यो द्विष्याद्धि मानवः ॥ ६.६६.३२ ॥
ਤੂੰ ਗੋਵਿੰਦ ਨਾਲ ਅਤੇ ਉਸ ਪਾਂਡੂਪੁੱਤਰ ਧਨੰਜਯ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਉਹ ਨਰ-ਨਾਰਾਇਣ ਦੋ ਦੇਵਤੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰੇਗਾ?
6.66.33
तस्माद्ब्रवीमि ते राजन्नेष वै शाश्वतोऽव्ययः ।
सर्कवलोकमयो नित्यः शास्ता धाता धरो ध्रुवः ॥ ६.६६.३३ ॥
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ — ਇਹ ਸਦੀਵੀ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਸਰਬਲੋਕਮਯ, ਨਿੱਤ, ਸ਼ਾਸਕ, ਧਾਤਾ, ਧਰ ਅਤੇ ਧਰੁਵ ਹਨ।
6.66.34
यो धारयति लोकांस्त्रींश्चराचरगुरुः प्रभुः ।
योद्धा जयश्च जेता च सर्वप्रकृतिरीश्वरः ॥ ६.६६.३४ ॥
ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਦਾ ਹੈ, ਚਰਾਚਰ ਦਾ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ; ਉਹ ਯੋਧਾ, ਜਿੱਤ, ਜੇਤਾ ਅਤੇ ਸਰਬ-ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਈਸ਼ਵਰ ਹੈ।
6.66.35
राजन्सर्वमयो ह्येष तमोरागविवर्जितः ।
यतः कृष्णस्ततो धर्मो यतो धर्मस्ततो जयः ॥ ६.६६.३५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਸਰਬਮਯ ਹੈ ਅਤੇ ਤਮੋ ਤੇ ਰਾਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੈ ਉੱਥੇ ਧਰਮ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਹੈ ਉੱਥੇ ਜਿੱਤ।
6.66.36
तस्य माहात्म्ययोगेन योगेनात्ममयेन च ।
धृताः पाण्डुसुता राजञ्जयश्चैषां भविष्यति ॥ ६.६६.३६ ॥
ਉਸ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਦੇ ਯੋਗ ਅਤੇ ਆਤਮਮਯ ਯੋਗ ਨਾਲ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧਾਰੇ ਗਏ ਹਨ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇਗੀ।
6.66.37
श्रेयोयुक्तां सदा बुद्धिं पाण्डवानां दधाति यः ।
बलं चैव रणे नित्यं भयेभ्यश्चैव रक्षति ॥ ६.६६.३७ ॥
ਜੋ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਸਦਾ ਕਲਿਆਣ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਤ ਬਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭੈਆਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
6.66.38
स एष शाश्वतो देवाः सर्वगुह्यमयः शिवः ।
वासुदेव इति ज्ञेयो यन्मां पृच्छसि भारत ॥ ६.६६.३८ ॥
ਉਹੀ ਉਹ ਸਦੀਵੀ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਰਹੱਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਸ਼ਿਵ ਹੈ; ਉਸਨੂੰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਹੀ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
6.66.39
ब्राह्मणैः क्षत्रिकयैर्वैश्यैः शूद्रैश्च कृतलक्षणैः ।
सेव्यतेऽभ्यर्च्यते चैव नित्ययुक्तैः स्वकर्मभिःक ॥ ६.६६.३९ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ੱਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ — ਜੋ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਹਨ — ਨਿੱਤ ਸਮਰਪਣ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਸਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
6.66.40
द्वापरस्य युगस्यान्ते आदौ कलियुगस्य च ।
सात्वतं विधिमास्थाय गीतः संकर्षणेन वै ॥ ६.६६.४० ॥
ਦ੍ਵਾਪਰ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਸਾਤਵਤ ਵਿਧੀ ਅਪਣਾ ਕੇ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨੇ ਇਹ ਗਾਇਆ।
6.66.41
स एष सर्वं सुरमर्त्यलोकं ।
समुद्रकक्ष्यान्तरितां पुरीं च।
युगेयुगे मानुषं चैव वासं ।
पुनःपुनः सृजते वासुदेवाःक ॥ ६.६६.४१ ॥
ਉਹੀ ਸਾਰੇ ਦੇਵ-ਮਨੁੱਖ ਲੋਕ, ਸਮੁੰਦਰ-ਮੇਖਲਾ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਨਗਰੀ ਅਤੇ ਯੁਗ-ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰਚਦਾ ਹੈ — ਵਾਸੁਦੇਵ।