മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.69
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.69.1
व्युषितायां तु शर्वर्यामुदिते च दिवाकरे ।
उभे सेने महाराज युद्धायैव समीयतुः ॥ ६.६९.१ ॥
മഹാരാജാവേ, രാത്രി കഴിഞ്ഞ് സൂര്യനുദിച്ചപ്പോൾ ഇരുസേനകളും യുദ്ധത്തിനായി ഒന്നിച്ചുചേർന്നു.
6.69.2
अभ्यधावन्त संक्रुद्धाः परस्परजिगीषवः ।
ते सर्वे सहिता युद्धे समालोक्य परस्परम् ॥ ६.६९.२ ॥
കോപം പൂണ്ട്, പരസ്പരം ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച അവരെല്ലാവരും യുദ്ധത്തിൽ പരസ്പരം കണ്ട് ഒന്നിച്ചു മുന്നോട്ടു കുതിച്ചു.
6.69.3
पाण्डवा धार्तराष्ट्राश्च राजन्दर्मन्त्रिते तव ।
व्यूहौ च व्यूह्य संरब्धाः संप्रहृष्टाः प्रहारिणः ॥ ६.६९.३ ॥
രാജാവേ, നിന്റെ മന്ത്രണപ്രകാരം പാണ്ഡവരും ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരും തങ്ങളുടെ വ്യൂഹങ്ങൾ ചമച്ചു; കോപത്തോടും അതിയായ ആഹ്ലാദത്തോടും കൂടി അവർ പ്രഹരിക്കാൻ ഒരുങ്ങി.
6.69.4
अरक्षन्मकरव्यूहं भीष्मो राजन्समन्ततः ।
तथैव पाण्डवा राजन्नरक्षन्व्यूहमात्मनः ॥ ६.६९.४ ॥
രാജാവേ, ഭീഷ്മർ മകരവ്യൂഹത്തെ ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാ വശങ്ങളിലും കാത്തു; അതുപോലെ രാജാവേ, പാണ്ഡവരും തങ്ങളുടെ വ്യൂഹത്തെ കാത്തു.
6.69.5
अजातशत्रुः शत्रूणां मनांसि समकम्पयत् ।
श्येनवद्व्यूह्य तं व्यूहं धौम्यस्य वचनात्स्वयम् ॥ ६.६९.५ ॥
ശത്രുക്കളില്ലാത്ത യുധിഷ്ഠിരൻ ശത്രുക്കളുടെ മനസ്സുകളെ കുലുക്കി; ധൗമ്യന്റെ വാക്കനുസരിച്ച് അദ്ദേഹം തന്നെ ആ വ്യൂഹം പരുന്തുപോലെ ചമച്ചു.
6.69.6
स हि तस्य सुविज्ञात अग्निचित्येषु भारत ।
मकरस्तु महाव्यूहस्तव पुत्रस्य धीमतः ॥ ६.६९.६ ॥
ഭാരതാ, അത് അഗ്നിചയന ചടങ്ങുകളിൽ നന്നായി അറിയപ്പെട്ടതാണ്; നിന്റെ ബുദ്ധിമാനായ പുത്രന്റെ മഹാവ്യൂഹം മകരമാണ്.
6.69.7
स्वयं सर्वेण सैन्येन द्रोणेनानुमतस्तदा ।
यथाव्यूहं शान्तनवः सोऽन्ववर्तत तत्पुनः ॥ ६.६९.७ ॥
അപ്പോൾ ദ്രോണന്റെ അനുമതിയോടെ, സർവസൈന്യത്തോടുംകൂടി താൻതന്നെ ശന്തനുപുത്രൻ വീണ്ടും വ്യൂഹത്തിനനുസരിച്ച് മുന്നേറി.
6.69.8
स निर्ययौ महाराज पिता देवव्रतस्तव ।
महता रथवंशेन संवृतो रथिनां वरः ॥ ६.६९.८ ॥
മഹാരാജാവേ, നിങ്ങളുടെ പിതാവ് ദേവവ്രതൻ (ഭീഷ്മൻ) പുറപ്പെട്ടു; രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അവൻ വലിയ രഥനിരയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.
6.69.9
इतरेतरमन्वीयुर्यथाभागमवस्थिताः ।
रथिनः पत्तयश्चैव दन्तिनः सादिनस्तथा ॥ ६.६९.९ ॥
പരസ്പരം പിന്തുടർന്ന്, അവരവരുടെ സ്ഥാനമനുസരിച്ച് നിലകൊണ്ട രഥികളും കാലാൾപ്പടയും ആനപ്പുറത്തുള്ളവരും കുതിരപ്പടയാളികളും അങ്ങനെതന്നെ.
6.69.10
तान्दृष्ट्वाऽभ्युद्यतान्सङ्ख्ये पाण्डवा हि यशस्विनः ।
श्येनव्यूहेन संव्यूह्य समनह्यन्त संयुगे ॥ ६.६९.१० ॥
യുദ്ധത്തിൽ അവർ മുന്നേറുന്നത് കണ്ട്, യശസ്വികളായ പാണ്ഡവർ ശ്യേനവ്യൂഹത്തിൽ അണിനിരന്ന് യുദ്ധത്തിനായി കവചം ധരിച്ചു.
6.69.11
अशोभत मुखे तस्य भीमसेनो महाबलः ।
नेत्रे शिखण्डी दुर्धर्षो धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ ६.६९.११ ॥
അതിന്റെ മുഖത്ത് മഹാബലനായ ഭീമസേനൻ ശോഭിച്ചു; കണ്ണുകളിൽ ദുർധർഷനായ ശിഖണ്ഡിയും പൃഷതപുത്രനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും ശോഭിച്ചു.
6.69.12
शीर्षे तस्याभवद्वीरः सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
विधुन्वन्गाण्डिवं पार्थो ग्रीवायामभवत्तदा ॥ ६.६९.१२ ॥
അതിന്റെ ശിരസ്സിൽ സത്യവിക്രമനായ വീരൻ സാത്യകി ആയിരുന്നു; കഴുത്തിൽ ഗാണ്ഡീവം വീശിക്കൊണ്ട് പാർത്ഥൻ (അർജുനൻ) അപ്പോൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
6.69.13
अक्षौहिण्या समं तत्र वामपक्षोऽभवत्तदा ।
महात्मा द्रुपदः श्रीमान्सह पुत्रेण संयुगे ॥ ६.६९.१३ ॥
അപ്പോൾ അവിടെ ഒരു അക്ഷൗഹിണി സേനയോടൊപ്പം ഇടതുപക്ഷം ഉണ്ടായി. മഹാത്മാവും ശ്രീമാനുമായ ദ്രുപദൻ പുത്രനോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിലുണ്ടായിരുന്നു.
6.69.14
दक्षिणश्चाभवत्पक्षः कैकेयोऽक्षौहिणीपतिः ।
पृष्ठतो द्रौपदेयाश्च सौभद्रश्चापि वीर्यवान् ॥ ६.६९.१४ ॥
വലതുപക്ഷം ഒരു അക്ഷൗഹിണിയുടെ അധിപനായ കൈകേയൻ ആയിരുന്നു. പിന്നിൽ ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാരും വീര്യവാനായ സൗഭദ്രനും ഉണ്ടായിരുന്നു.
6.69.15
पृष्ठे समभवच्छ्रीमान्स्वयं राजा युधिष्ठिरःक ।
भ्रातृभ्यां सहितो वीरो यमाभ्यां चारुविक्रमः ॥ ६.६९.१५ ॥
പിന്നിൽ ശ്രീമാനായ രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരൻ തന്നെ ഉണ്ടായിരുന്നു. രണ്ടു സഹോദരന്മാരോടും യമന്റെ രണ്ടു പുത്രന്മാരോടുമൊപ്പം, സുന്ദരപരാക്രമനായ വീരൻ.
6.69.16
प्रविश्य तु रणे भीमो मकरं मुखतस्तदा ।
भीष्ममासाद्य संग्रामे च्छादयामास सायकैः ॥ ६.६९.१६ ॥
അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ മുൻഭാഗത്തുകൂടി മകരവ്യൂഹത്തിൽ പ്രവേശിച്ച ഭീമൻ ഭീഷ്മനെ സമീപിച്ച് അമ്പുകളാൽ മൂടി.
6.69.17
ततो भीष्मो महास्राणि पातयामास भारत ।
मोहयन्पाण्डुपुत्राणां व्यूढं सैन्यं महाहवे ॥ ६.६९.१७ ॥
അപ്പോൾ ഭാരതാ, ഭീഷ്മൻ മഹാസ്ത്രങ്ങൾ വർഷിച്ചു. മഹായുദ്ധത്തിൽ വ്യൂഹിതമായ പാണ്ഡവപുത്രന്മാരുടെ സേനയെ മോഹിപ്പിച്ചു.
6.69.18
संमुह्यति तदा सैन्ये त्वरमाणो धनंजयः ।
भीष्मं शरसहस्रेण विव्याध रणमूर्धनि ॥ ६.६९.१८ ॥
അപ്പോൾ സേന മോഹിതമാകുമ്പോൾ ത്വരിതനായ ധനഞ്ജയൻ യുദ്ധമുഖത്ത് ഭീഷ്മനെ ആയിരം അമ്പുകളാൽ തുളച്ചു.
6.69.19
प्रतिसंवार्य चास्राणि भीष्ममुक्तानि संयुगे ।
स्वेनानीकेन हृष्टेन युद्धाय समुपस्थितः ॥ ६.६९.१९ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മൻ എയ്ത അസ്ത്രങ്ങളെ തടുത്ത്, സന്തുഷ്ടമായ തന്റെ സേനയോടുകൂടി അവൻ യുദ്ധത്തിന് സന്നദ്ധനായി നിന്നു.
6.69.20
ततो दुर्योधनो राजा भारज्वाजमभाषत ।
पूर्वं दृष्ट्वा वधं घोरं बलस्य बलिनां वरः ॥ ६.६९.२० ॥
അപ്പോൾ ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവ് ദുര്യോധനൻ ഭാരദ്വാജനോട് പറഞ്ഞു; സേനയുടെ ഭയങ്കരമായ നാശം അവൻ മുമ്പ് കണ്ടിരുന്നു.
6.69.21
भ्रातॄणां च वधं युद्धे स्मरमाणो महारथः ।
आचार्यः सततं हि त्वं हितकामो ममानघ ॥ ६.६९.२१ ॥
നിർമ്മലനേ! യുദ്ധത്തിൽ സഹോദരന്മാരുടെ വധം ഓർത്തുകൊണ്ട്, മഹാരഥാ, നീ എപ്പോഴും എന്റെ ഹിതം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ആചാര്യനാണ്.
6.69.22
वयं हि त्वां समाश्रित्य भीष्मं चैव पितामहम् ।
देवानपि रणे जेतुं प्रार्थयामो न संशयः ॥ ६.६९.२२ ॥
നിന്നെയും പിതാമഹൻ ഭീഷ്മനെയും ആശ്രയിച്ച്, യുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാരെപ്പോലും ജയിക്കാൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
6.69.23
किमु पाण्डुसुताकन्युद्धे हीनवीर्यपराक्रमान् ।
स तथा कुरु भद्रं ते यथा वध्यन्ति पाण्डवाः ॥ ६.६९.२३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ പാണ്ഡുപുത്രന്മാർ വീര്യവും പരാക്രമവും കുറഞ്ഞവരല്ലേ; അതിനാൽ നിനക്ക് നന്മയുണ്ടാകട്ടെ, പാണ്ഡവർ വധിക്കപ്പെടുംവിധം അങ്ങനെ ചെയ്യുക.
6.69.24
एवमुक्तस्ततो द्रोणस्तव पुत्रेण मारिष ।
तत्र संप्रेक्ष्य राजनं संक्रुद्ध इव निश्चसन् ॥ ६.६९.२४ ॥
മാന്യനേ! നിന്റെ പുത്രൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദ്രോണൻ രാജാവിനെ നോക്കി, കോപിച്ചവനെപ്പോലെ നെടുവീർപ്പിട്ടു.
6.69.25
बालिशस्त्वं न जानीषे पाण्डवानां पराक्रमम् ।
न शक्या हि यथा जेतुं पाण्डवा हि महाबलाः ॥ ६.६९.२५ ॥
നീ മൂഢനാണ്, പാണ്ഡവരുടെ പരാക്രമം നീ അറിയുന്നില്ല. പാണ്ഡവർ മഹാബലന്മാരാണ്; അവരെ ജയിക്കുക എളുപ്പമല്ല.
6.69.26
यथाबलं यथावीर्यं कर्म कुर्यामहं हि ते ।
इत्युक्तवा ते सुतं राजन्नभ्यपद्यत वाहिनीम् ।
अभिनत्पाण्डवानीकं प्रेक्षमाणस्य सात्यकेः ॥ ६.६९.२६ ॥
'എന്റെ ബലത്തിനും വീര്യത്തിനും ഒത്തവണ്ണം ഞാൻ നിനക്കായി കർമ്മം ചെയ്യാം' എന്നു പറഞ്ഞ് രാജാവേ, അവൻ നിന്റെ പുത്രന്റെ സേനയ്ക്കു നേരെ ചെന്നു; സാത്യകി നോക്കിനിൽക്കെ പാണ്ഡവസേനയെ ഭേദിച്ചു.
6.69.27
सात्यकिस्तु ततो द्रौणं वारयामात भारत ।
तयोः प्रववृते युद्धं घोररूपं भयावहम् ॥ ६.६९.२७ ॥
അപ്പോൾ സാത്യകി ദ്രോണപുത്രനെ തടഞ്ഞു, ഭാരതാ. അവർ തമ്മിൽ ഭയങ്കരവും ഭീതിജനകവുമായ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
6.69.28
शैनेयं तु रणे क्रुद्धो भारद्वाजः प्रतापावान् ।
अविध्यन्निशितैर्बाणैर्जत्रुदेशे हसन्निव ॥ ६.६९.२८ ॥
എന്നാൽ യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ച, പ്രതാപവാനായ ഭാരദ്വാജൻ (ദ്രോണൻ) ശൈനേയനെ (സാത്യകിയെ) മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ ജത്രുപ്രദേശത്ത് തുളച്ചു, ചിരിക്കുന്നവനെപ്പോലെ.
6.69.29
भीमसेनस्ततः क्रुद्धो भारद्वाजमविध्यत ।
संरक्षन्सात्यकिं राजन्द्रोणाच्छस्त्रभृतां वरात् ॥ ६.६९.२९ ॥
അപ്പോൾ കോപിച്ച ഭീമസേനൻ ഭാരദ്വാജനെ തുളച്ചു, രാജാവേ; സാത്യകിയെ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, ആയുധധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണനിൽനിന്ന്.
6.69.30
ततो द्रोणश्च भीष्मश्च तथा शल्यश्च मारिष ।
भीमसेनं रणे क्रुद्धाश्छादयांचक्रिरे शरैः ॥ ६.६९.३० ॥
അപ്പോൾ ദ്രോണനും ഭീഷ്മനും ശല്യനും, മാരിഷാ, യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ച് ഭീമസേനനെ അമ്പുകളാൽ മറച്ചു.
6.69.31
तत्राभिमन्युः संक्रुद्धो द्रौपदेयाश्च मारिष ।
विव्यधुर्निशितैर्बैणैः सर्वांस्तानुद्यतायुधान् ॥ ६.६९.३१ ॥
അവിടെ കോപിച്ച അഭിമന്യുവും ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാരും, ഹേ മാരിഷ, ആയുധങ്ങളുയർത്തിയ അവരെയെല്ലാം മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ തുളച്ചു.
6.69.32
द्रोणभीष्मौ तु संक्रुद्धावापतन्तौ महाबलौ ।
प्रत्युद्ययौ शिखण्डी तु महेष्वासो महाहवे ॥ ६.६९.३२ ॥
എന്നാൽ കോപിച്ച് പാഞ്ഞടുത്ത മഹാബലന്മാരായ ദ്രോണനെയും ഭീഷ്മനെയും മഹാധനുർധരനായ ശിഖണ്ഡി മഹായുദ്ധത്തിൽ എതിരേറ്റു.
6.69.33
प्रगृह्य बलवद्वीरो धनुर्जलदनिःश्वनम् ।
अभ्यवर्षच्छरैस्तूर्णं छादयानो दिवाकरम् ॥ ६.६९.३३ ॥
വീരൻ മേഘഗർജ്ജനം പോലെ മുഴങ്ങുന്ന വില്ല് ബലത്തോടെ ഉയർത്തി, വേഗത്തിൽ ശരവർഷം ചൊരിഞ്ഞ് സൂര്യനെ മറച്ചു.
6.69.34
शिखण्डिनं समासाद्य भरतानां पितामहः ।
अवर्जयत संग्रामं स्त्रीत्वं तस्यानुसंस्मरन् ॥ ६.६९.३४ ॥
ശിഖണ്ഡിയെ നേരിട്ട ഭരതവംശ പിതാമഹൻ, അവന്റെ സ്ത്രീത്വം ഓർത്ത് യുദ്ധം ഒഴിവാക്കി.
6.69.35
ततो द्रोणो महाराज अभ्यद्रवत तं रणे ।
रक्षमाणस्तदा भीष्मं तव पुत्रेण चोदितः ॥ ६.६९.३५ ॥
അപ്പോൾ, ഹേ മഹാരാജാവേ, ഭീഷ്മനെ സംരക്ഷിക്കുന്നവനായി, നിന്റെ പുത്രനാൽ പ്രേരിതനായി ദ്രോണൻ യുദ്ധത്തിൽ അവനെ നേരെ പാഞ്ഞു.
6.69.36
शिखण्डी तु समासाद्य द्रोणं शस्त्रभृतां वरम् ।
अवर्जयत संत्रस्तो युगान्ताग्निमिवोल्बणम् ॥ ६.६९.३६ ॥
എന്നാൽ ശിഖണ്ഡി ശസ്ത്രധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണനെ നേരിട്ടു; യുഗാന്താഗ്നി പോലെ ഭയങ്കരനായ അവനെ കണ്ട് ഭയന്ന് അവൻ ഒഴിഞ്ഞുമാറി.
6.69.37
ततो बलेन महता पुत्रस्तव विशांपते ।
जुगोप भीष्ममासाद्य प्रार्थयानो महद्यशः ॥ ६.६९.३७ ॥
അപ്പോൾ, ജനങ്ങളുടെ അധിപനേ, അങ്ങയുടെ പുത്രൻ വലിയ സൈന്യത്തോടുകൂടി ഭീഷ്മരെ സമീപിച്ച് അദ്ദേഹത്തെ രക്ഷിച്ചു; മഹത്തായ യശസ്സ് ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്.
6.69.38
तथैव पाण्डवा राजन्पुरुस्कृत्य धनञ्जयम् ।
भीष्ममेवाभ्यवर्तन्त जये कृत्वा दृढां मतिम् ॥ ६.६९.३८ ॥
അതുപോലെ, രാജാവേ, പാണ്ഡവർ ധനഞ്ജയനെ മുന്നിൽ നിർത്തി, വിജയത്തിനായി ഉറച്ച തീരുമാനത്തോടെ ഭീഷ്മരെ ലക്ഷ്യമാക്കി മുന്നേറി.
6.69.39
तद्युद्धमभवद्धोरं देवानां दानवैरिव ।
जयमाकाङ्क्षतां सङ्क्ष्ये यशश्च सुमहाद्भुतम् ॥ ६.६९.३९ ॥
ആ യുദ്ധം ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധംപോലെ ഭയങ്കരമായി; യുദ്ധത്തിൽ വിജയവും അതിമഹത്തായ അദ്ഭുതയശസ്സും ഇരുപക്ഷവും ആഗ്രഹിച്ചു.