Mahābhārata · Adhyāya 6.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.71.1
दृष्ट्वा भीष्मेण संसक्तान्भ्रातॄनन्यांश्च पार्थिवान् ।
समभ्यधावद्गांङ्गेयमुद्यतास्त्रो धनञ्जयः ॥ ६.७१.१ ॥
Al ver a sus hermanos y a los otros reyes enfrentados a Bhīṣma, Dhanañjaya, con las armas en alto, se lanzó contra el hijo de Gaṅgā.
6.71.2
पाञ्चजन्यस्य निर्घोषं धनुषो गाण्डिवस्य च ।
ध्वजं च दृष्ट्वा पार्थस्य सर्वान्नो भयमाविशत् ॥ ६.७१.२ ॥
Al oír el estruendo de la concha Pāñcajanya, el zumbido del arco Gāṇḍīva y ver el estandarte de Pārtha, el miedo nos invadió a todos.
6.71.3
सिंहलाङ्गूलमाकाशे ज्वलन्तमिव पर्वतम् ।
असञ्जमानं वृक्षेषु धूमकेतुमिवोत्थितम् ॥ ६.७१.३ ॥
En el cielo, el estandarte de cola de león ardía como una montaña en llamas, alzándose como un cometa que no se enreda en los árboles.
6.71.4
बहुवर्णं विचित्रं च दिव्यं वानरलक्षणम् ।
अपश्याम महाराज ध्वजं गाण्डीवधन्वनः ॥ ६.७१.४ ॥
Oh gran rey, vimos el estandarte del arquero de Gāṇḍīva: de muchos colores, variado, divino, con la marca de un mono.
6.71.5
सुवर्णपृष्ठं गाण्डीवं रणे द्रक्ष्यामि भारत ।
विद्युतं मेघमध्यस्थां भ्राजमानामिवाम्बरे ।
ददृशुर्गाण्डिवं योधा रुक्मपृष्ठं महामृधे ॥ ६.७१.५ ॥
Oh Bhārata, en la batalla veré el Gāṇḍīva de lomo dorado, brillando en el cielo como un relámpago en medio de una nube. En la gran batalla los guerreros vieron el Gāṇḍīva de lomo dorado.
6.71.6
आशुश्रुम भृशं चास्य शक्रस्येवाभिगर्जतः ।
सुघोरं तलयोः शब्दं निघ्नतस्तव वाहिनीम् ॥ ६.७१.६ ॥
Oímos con fuerza su rugido como el de Indra, y el terrible sonido de las palmas golpeando vuestro ejército.
6.71.7
चण्डवातो यथा मेघः सविद्युत्स्तनयित्नुमान् ।
दिशः संप्लावयन्सर्वाः शरवर्षैः समन्ततः ॥ ६.७१.७ ॥
Como una nube impulsada por un viento feroz, con relámpagos y truenos, que inunda todas las direcciones con lluvias de flechas por todas partes.
6.71.8
समभ्यधावद्गाङ्गेयं भैरवास्त्रो धनञ्जयः ।
दिशं प्राचीं प्रतीचीं च न जानीमोऽस्त्रमोहिताः ॥ ६.७१.८ ॥
Dhanañjaya, armado con armas terribles, se lanzó contra Gāṅgeya. Confundidos por las armas, no conocíamos ni el este ni el oeste.
6.71.9
कान्दिग्भूता श्रान्तपत्रा हताश्वा हतचेतसः ।
अन्योन्यमभिसंश्लिष्य योधास्ते भरतर्षभ ॥ ६.७१.९ ॥
Desorientados, con sus armas agotadas, sus caballos muertos y sus mentes abatidas, aquellos guerreros se aferraban unos a otros, oh toro de los Bharatas.
6.71.10
भीष्ममेवाभ्यलीयन्त सह सर्वैस्तवात्मजैः ।
तेषामार्तायनमभूद्भीष्मः शान्तनवो रणे ॥ ६.७१.१० ॥
Junto con todos tus hijos, buscaron refugio solo en Bhīṣma. En la batalla, Bhīṣma, hijo de Śāntanu, se convirtió en el refugio de los afligidos.
6.71.11
समुत्पतन्ति वित्रस्ता रथेभ्यो रथिनस्तथा ।
सादिनश्चाश्वपृष्ठेभ्यो भूमौ चापि पदातयः ॥ ६.७१.११ ॥
Aterrorizados, los guerreros de carro saltan de sus carros, los jinetes desde los lomos de sus caballos, y también los soldados de a pie se alzan en el suelo.
6.71.12
श्रुत्वा गाण्डीवनिर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
सर्वसैन्यानि भीतानि व्यवालीयन्त भारत ॥ ६.७१.१२ ॥
Al escuchar el estruendo del arco Gāṇḍīva, como el trueno del rayo, todos los ejércitos, llenos de miedo, se ocultaron, oh Bhārata.
6.71.13
अथ काम्भोजैजरश्वैर्महद्भिः शीघ्रगामिभिः ।
गोपानां बहुसाहस्त्रैर्बालैर्गापायनैर्वृतः ॥ ६.७१.१३ ॥
Entonces, rodeado por los Kāmbojas, los Jarāśvas, grandes guerreros de rápido movimiento y muchos miles de jóvenes Gāpāyanas de los pastores,
6.71.14
मद्रसौवीरगान्धारैस्त्रैगर्तैश्च विशांपते ।
सर्वकालिङ्गमुख्यैश्च कलिङ्गाधिपतिर्वृतः ॥ ६.७१.१४ ॥
Oh señor de los hombres, el señor de los Kaliṅgas estaba rodeado por los Madras, Sauvīras, Gāndhāras y Traigartas, y por todos los principales Kaliṅgas.
6.71.15
नानानरगणौघैश्च दुःशासनपुरःसरः ।
जयद्रथश्च नृपतिः सहितः सर्वराजभिः ॥ ६.७१.१५ ॥
Con multitudes de hombres de muchas clases, encabezados por Duḥśāsana, y el rey Jayadratha junto con todos los reyes,
6.71.16
हयारोहवराश्चैव तव पुत्रेण चोदिताः ।
चतुर्दशसहस्राणि सौबलं पर्यवारयन् ॥ ६.७१.१६ ॥
Impulsados por tu hijo, catorce mil excelentes jinetes rodearon a Saubala (Śakuni).
6.71.17
ततस्ते सहिताः सर्वे विभक्तरथवाहनाः ।
अर्जुनं समरे जघ्नुस्तावका भरतर्षभ ॥ ६.७१.१७ ॥
Entonces todos se reunieron, dividiendo sus carros y vehículos, y tus hombres atacaron a Arjuna en la batalla, oh toro de los Bharatas.
6.71.18
चेदिकाशिपदातैश्च रथैः पाञ्चालसृञ्जयैः ।
पाण्डवाः सहिताः सर्वे धृष्टद्युम्नपुरोगमाः।
तावकान्समरे जघ्नुर्धर्मपुत्रेण चोदिताः ॥ ६.७१.१८ ॥
Con la infantería de los Cedis y Kāśis, y los carros de los Pāñcālas y Sṛñjayas, todos los Pāṇḍavas se reunieron bajo Dhṛṣṭadyumna, impulsados por el hijo de Dharma, y golpearon a tus hombres en la batalla.
6.71.19
रथिभिर्वारणैरश्वैः पादातैश्च समीरितम् ।
घोरमायोधनं चक्रे महाभ्रसदृशं रजः ॥ ६.७१.१९ ॥
El polvo levantado por aurigas, elefantes, jinetes y soldados de a pie convirtió aquel terrible campo de batalla en una gran nube.
6.71.20
तोमरप्रासनाराचगजाश्वरथयोधिनाम् ।
बलेन महता भीष्मः समसञ्जत्किरीटिना ॥ ६.७१.२० ॥
Con una gran hueste de guerreros de elefantes, caballos y carros, armados de tomaras, prāsas y nārācas, Bhīṣma se enfrentó al coronado Arjuna.
6.71.21
आवन्त्यः काशिराजेन भीमसेनेन सैन्धवः ।
अजातशत्रुर्मद्राणामृषभेण यशश्विना ॥ ६.७१.२१ ॥
El rey de Avanti luchó con el rey de Kāśi, el Saindhava con Bhīmasena, y Ajātaśatru (Yudhiṣṭhira) con el toro de los famosos Madras.
6.71.22
सहपुत्रः सहामात्यः शल्येन समसञ्जत ।
विकर्णः सहदेवेन चित्रसेनः शिखण्डिना ॥ ६.७१.२२ ॥
Junto con sus hijos y ministros se enfrentó a Śalya; Vikarṇa a Sahadeva, y Citrasena a Śikhaṇḍin.
6.71.23
मत्स्या दुर्योधनं जग्मुः शंकुनिं न विशांपते ।
द्रुपदश्चेकितानश्च सात्यकिश्चक महारथः ॥ ६.७१.२३ ॥
Oh señor de los hombres, los Matsya marcharon contra Duryodhana, no contra Śakuni. Drupada, Cekitāna y el gran guerrero de carro Sātyaki también (avanzaron a la batalla).
6.71.24
द्रोणेन समसञ्जन्त सपुत्रेण महात्मना ।
कृपश्च कृतवर्मा च धृष्टद्युम्नमभिद्रुतौ ॥ ६.७१.२४ ॥
Los Pāṇḍava se enfrentaron al magnánimo Droṇa y a su hijo; Kṛpa y Kṛtavarman arremetieron contra Dhṛṣṭadyumna.
6.71.25
एवं प्रव्रजिताश्वानि भ्रान्तनागरथानि च ।
सैन्यानि समसञ्जन्त प्रयुद्धानि समन्ततः ॥ ६.७१.२५ ॥
Así, los caballos huyeron dispersos y los elefantes y carros vagaban confundidos; los ejércitos, combatiendo ferozmente, chocaron por todas partes.
6.71.26
निरभ्रे विद्युतस्तीव्रा दिशश्च रजसा वृताः ।
प्रादुरासन्महोत्काश्च सनिर्घाता विशांपते ॥ ६.७१.२६ ॥
En un cielo sin nubes aparecieron relámpagos feroces, las direcciones quedaron cubiertas de polvo, y grandes meteoros surgieron con estallidos de trueno, oh señor de los hombres.
6.71.27
प्रादुर्भूतो महावातः पांसुवर्षं पपात च ।
नभस्यन्तर्दधे सूर्यः सैन्येन सजसा वृतः ॥ ६.७१.२७ ॥
Surgió un gran viento y cayó una lluvia de polvo; el sol desapareció en el cielo, cubierto por el polvo del ejército.
6.71.28
प्रमोहः सर्वसत्वानामतीव समपद्यत ।
रजसा चाभिभूतानामस्त्रजालैश्च तुद्यताम् ॥ ६.७१.२८ ॥
Una inmensa confusión se apoderó de todos los seres; los que estaban abrumados por el polvo y golpeados por las redes de armas quedaron sumidos en la perplejidad.
6.71.29
वीरबाहुविसृष्टानां सर्वावरणभेदिनाम् ।
संघातः शरजालानां तुमुलः समपद्यत ॥ ६.७१.२९ ॥
Surgió una masa tumultuosa de redes de flechas, lanzadas por los brazos de los héroes y capaces de atravesar cualquier armadura.
6.71.30
प्रकाशं चक्रुराकाशमुद्यतानि भुजोत्तमैः ।
नक्षत्रविमलाभानि शस्त्राणि भरतर्षभ ॥ ६.७१.३० ॥
Las armas, alzadas por los mejores brazos y brillando puras como estrellas, iluminaron el cielo, oh toro de los bharatas.
6.71.31
आर्षभाणि विचित्राणि रुक्मजालावृतानि च ।
संपेतुर्दिक्षु सर्वासु चर्माणि भरतर्षभ ॥ ६.७१.३१ ॥
Escudos de piel de toro, variados y cubiertos de red dorada, cayeron en todas las direcciones, oh toro de los Bhāratas.
6.71.32
सूर्यवर्णैश्च निस्त्रिंशैः पात्यमानानि सर्वशः ।
दिक्षु सर्वास्वदृश्यन्त शरीराणि शिरांसि च । ॥ ६.७१.३२ ॥
Cuerpos y cabezas, derribados por todas partes por espadas resplandecientes como el sol, se veían en todas las direcciones.
6.71.33
भग्नचक्राक्षनीडाश्च निपातितमहाध्वजाः ।
हताश्वाः पृथिवीं जग्मुस्तत्रतत्र महारथाः ॥ ६.७१.३३ ॥
Los grandes guerreros de carro, con ruedas, ejes y asientos rotos, sus grandes estandartes derribados y sus caballos muertos, cayeron a tierra aquí y allá.
6.71.34
परिपेतुर्हयाश्चात्र केचिच्छस्त्रकृतव्रणाः ।
रथान्विपरिकर्षन्तो हतेषु रथयोधिषु ॥ ६.७१.३४ ॥
Algunos caballos, heridos por armas, cayeron aquí y allá, arrastrando los carros tras la muerte de los guerreros de carro.
6.71.35
शराहता भिन्नदेहा बद्धयोक्रा हयोत्तमाः ।
युगानि पर्यकर्षन्त तत्रतत्र स्म भारत। ॥ ६.७१.३५ ॥
Los excelentes caballos, heridos por flechas, con los cuerpos desgarrados y los arneses atados, arrastraban los yugos de un lado a otro, oh Bhārata.
6.71.36
अदृश्यन्त ससूताश्च साश्वाः सरथयोधिनः ।
एकेन बलिना राजन्वारणेन विमर्दिताः ॥ ६.७१.३६ ॥
Oh rey, se les veía, con sus aurigas, caballos y guerreros de carro, pisoteados por un solo poderoso elefante.
6.71.37
गन्धहस्तिमदस्रावमाघ्राय बहवो रणे ।
सन्निपाते बलौघानां गजैर्ममृदिरे गजाः ॥ ६.७१.३७ ॥
En la batalla, muchos elefantes, al oler el aroma del flujo de musth de los elefantes en celo, fueron aplastados por otros elefantes en el choque de las masas de tropas.
6.71.38
सतोमरैर्महामात्रैर्निपतद्भिर्गतासुभिः ।
बभूवायोधनं छन्नं नाराचाभिहतैर्गजैः ॥ ६.७१.३८ ॥
El campo de batalla quedó cubierto de conductores caídos sin vida, con sus varas de hierro, y de elefantes heridos por flechas.
6.71.39
सन्निपाते बलौघानां प्रेषितैर्वरवारणैः ।
निपेतुर्युधि संभग्नाः सयोधाः सध्वजा गजाः ॥ ६.७१.३९ ॥
Empujados por excelentes elefantes en el choque de las masas de tropas, los elefantes destrozados en la batalla cayeron con sus guerreros y estandartes.
6.71.40
नागराजोपमैर्हस्तैर्नागैराक्षिप्य संयुगे ।
व्यदृश्यन्त महाराज संभग्ना रथकूबराः ॥ ६.७१.४० ॥
Oh gran rey, en la batalla se vieron los timones de carros rotos, arrojados por elefantes con trompas semejantes a los reyes de las serpientes.
6.71.41
विशीर्णरथसङ्घाश्च केशेष्वाक्षिप्य दन्तिभिः ।
द्रुमशाखा इवाविध्य निष्पिष्टा रथिनो रणे ॥ ६.७१.४१ ॥
En la batalla, los elefantes agarraron a los guerreros de los carros por el pelo con sus trompas, los sacudieron como ramas de árbol y los aplastaron; las masas de carros quedaron destrozadas.
6.71.42
रथेषु च रथान्युद्धे संसक्तान्वरवारणाः ।
विकर्षन्तो दिशः सर्वाः संपेतुः सर्वशब्दगाः ॥ ६.७१.४२ ॥
En la batalla, los excelentes elefantes, enredados con carros sobre carros, arrastrándolos, corrieron en todas las direcciones emitiendo toda clase de sonidos.
6.71.43
तेषां तथा कर्षतां तु गजानां रूपमाबभौ ।
सरःसु नलिनीजालं विषक्तमिव कर्षताम् ॥ ६.७१.४३ ॥
El aspecto de aquellos elefantes, que arrastraban así, resplandeció, como si una red de tallos de loto, enredada en los lagos, fuera arrastrada.
6.71.44
एवं संछादितं तत्र बभूवायोधनं महत् ।
सादिभिश्च पदातैश्च सध्वजैश्च महारथैः ॥ ६.७१.४४ ॥
Así aquel vasto campo de batalla quedó cubierto por jinetes, soldados de a pie y grandes guerreros de carro con sus estandartes.