Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.71

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

6.71.1

दृष्ट्वा भीष्मेण संसक्तान्भ्रातॄनन्यांश्च पार्थिवान् ।
समभ्यधावद्गांङ्गेयमुद्यतास्त्रो धनञ्जयः ॥ ६.७१.१ ॥

ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସହିତ ସଂଘର୍ଷରେ ଲିପ୍ତ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇଥିବା ଧନଞ୍ଜୟ ଗାଙ୍ଗେୟ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।

6.71.2

पाञ्चजन्यस्य निर्घोषं धनुषो गाण्डिवस्य च ।
ध्वजं च दृष्ट्वा पार्थस्य सर्वान्नो भयमाविशत् ॥ ६.७१.२ ॥

ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଙ୍ଖର ନିର୍ଘୋଷ, ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁର ଟଙ୍କାର ଏବଂ ପାର୍ଥଙ୍କ ଧ୍ୱଜା ଦେଖି ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନରେ ଭୟ ପ୍ରବେଶ କଲା।

6.71.3

सिंहलाङ्गूलमाकाशे ज्वलन्तमिव पर्वतम् ।
असञ्जमानं वृक्षेषु धूमकेतुमिवोत्थितम् ॥ ६.७१.३ ॥

ଆକାଶରେ ସିଂହଲାଙ୍ଗୂଳ ଧ୍ୱଜା ଜଳୁଥିବା ପର୍ବତ ଭଳି ଏବଂ ଗଛରେ ନ ଅଟକି ଉଠିଥିବା ଧୂମକେତୁ ଭଳି ଦେଖାଗଲା।

6.71.4

बहुवर्णं विचित्रं च दिव्यं वानरलक्षणम् ।
अपश्याम महाराज ध्वजं गाण्डीवधन्वनः ॥ ६.७१.४ ॥

ହେ ମହାରାଜ! ଗାଣ୍ଡୀବଧନ୍ୱାଙ୍କ ସେହି ଧ୍ୱଜା ଆମେ ଦେଖିଲୁ; ତାହା ବହୁବର୍ଣ୍ଣ, ବିଚିତ୍ର, ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ବାନର ଚିହ୍ନଯୁକ୍ତ ଥିଲା।

6.71.5

सुवर्णपृष्ठं गाण्डीवं रणे द्रक्ष्यामि भारत ।
विद्युतं मेघमध्यस्थां भ्राजमानामिवाम्बरे ।
ददृशुर्गाण्डिवं योधा रुक्मपृष्ठं महामृधे ॥ ६.७१.५ ॥

ହେ ଭାରତ! ରଣରେ ମୁଁ ସୁବର୍ଣ୍ଣପୃଷ୍ଠ ଗାଣ୍ଡୀବକୁ ଦେଖିବି, ଯେପରି ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ବିଜୁଳି ଆକାଶରେ ଝଲସେ। ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣପୃଷ୍ଠ ଗାଣ୍ଡୀବକୁ ଦେଖିଲେ।

6.71.6

आशुश्रुम भृशं चास्य शक्रस्येवाभिगर्जतः ।
सुघोरं तलयोः शब्दं निघ्नतस्तव वाहिनीम् ॥ ६.७१.६ ॥

ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗର୍ଜନ ପରି ତାଙ୍କ ଗର୍ଜନ ଆମେ ଅତ୍ୟଧିକ ଶୁଣିଲୁ; ଆପଣଙ୍କ ସେନାକୁ ଆଘାତ କରୁଥିବା ହାତ-ତଳିର ଅତି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଲୁ।

6.71.7

चण्डवातो यथा मेघः सविद्युत्स्तनयित्नुमान् ।
दिशः संप्लावयन्सर्वाः शरवर्षैः समन्ततः ॥ ६.७१.७ ॥

ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପବନରେ ଘେରା, ବିଜୁଳି ଓ ଗର୍ଜନ ସହିତ ମେଘ ଯେପରି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଶରବର୍ଷଣରେ ଭରିଦିଏ।

6.71.8

समभ्यधावद्गाङ्गेयं भैरवास्त्रो धनञ्जयः ।
दिशं प्राचीं प्रतीचीं च न जानीमोऽस्त्रमोहिताः ॥ ६.७१.८ ॥

ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଧନଞ୍ଜୟ ଗାଙ୍ଗେୟ ଉପରେ ଝାମ୍ପି ପଡ଼ିଲେ। ଅସ୍ତ୍ରରେ ମୋହିତ ଆମେ ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗ ମଧ୍ୟ ଜାଣିପାରିଲୁ ନାହିଁ।

6.71.9

कान्दिग्भूता श्रान्तपत्रा हताश्वा हतचेतसः ।
अन्योन्यमभिसंश्लिष्य योधास्ते भरतर्षभ ॥ ६.७१.९ ॥

ଦିଗହରା, କ୍ଲାନ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଘୋଡ଼ା ନିହତ ଓ ମନ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ସେହି ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପରସ୍ପରକୁ ଜଡ଼ାଇ ଧରିଲେ।

6.71.10

भीष्ममेवाभ्यलीयन्त सह सर्वैस्तवात्मजैः ।
तेषामार्तायनमभूद्भीष्मः शान्तनवो रणे ॥ ६.७१.१० ॥

ଆପଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ରଙ୍କ ସହିତ ସେମାନେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ହିଁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ। ରଣରେ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ହିଁ ପୀଡ଼ିତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ହେଲେ।

6.71.11

समुत्पतन्ति वित्रस्ता रथेभ्यो रथिनस्तथा ।
सादिनश्चाश्वपृष्ठेभ्यो भूमौ चापि पदातयः ॥ ६.७१.११ ॥

ଭୀତ ରଥୀମାନେ ରଥରୁ ଡେଇଁ ପଡ଼ନ୍ତି; ସେହିପରି ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନେ ଘୋଡ଼ାର ପିଠିରୁ, ଓ ପଦାତିକମାନେ ମାଟିରେ।

6.71.12

श्रुत्वा गाण्डीवनिर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
सर्वसैन्यानि भीतानि व्यवालीयन्त भारत ॥ ६.७१.१२ ॥

ବଜ୍ରର ଗର୍ଜନ ପରି ଗାଣ୍ଡୀବର ଘୋଷ ଶୁଣି, ହେ ଭାରତ, ସମସ୍ତ ସେନା ଭୀତ ହୋଇ ଲୁଚିଗଲେ।

6.71.13

अथ काम्भोजैजरश्वैर्महद्भिः शीघ्रगामिभिः ।
गोपानां बहुसाहस्त्रैर्बालैर्गापायनैर्वृतः ॥ ६.७१.१३ ॥

ତା'ପରେ କାମ୍ବୋଜ, ଜରାଶ୍ୱ, ଦ୍ରୁତଗାମୀ ମହାବୀର ଏବଂ ଗୋପମାନଙ୍କର ହଜାର ହଜାର ଯୁବ ଗାପାୟନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ (ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା)।

6.71.14

मद्रसौवीरगान्धारैस्त्रैगर्तैश्च विशांपते ।
सर्वकालिङ्गमुख्यैश्च कलिङ्गाधिपतिर्वृतः ॥ ६.७१.१४ ॥

ହେ ପ୍ରଜାପତି! ମଦ୍ର, ସୌବୀର, ଗାନ୍ଧାର, ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରଧାନ କଳିଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହିତ କଳିଙ୍ଗାଧିପତି ଘେରି ହୋଇ ଥିଲେ।

6.71.15

नानानरगणौघैश्च दुःशासनपुरःसरः ।
जयद्रथश्च नृपतिः सहितः सर्वराजभिः ॥ ६.७१.१५ ॥

ନାନା ପ୍ରକାରର ମନୁଷ୍ୟସମୂହ ସହିତ, ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଏବଂ ରାଜା ଜୟଦ୍ରଥ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ।

6.71.16

हयारोहवराश्चैव तव पुत्रेण चोदिताः ।
चतुर्दशसहस्राणि सौबलं पर्यवारयन् ॥ ६.७१.१६ ॥

ତୁମ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନେ ଚଉଦ ହଜାର ଜଣ ସୌବଳ (ଶକୁନି)ଙ୍କୁ ଘେରିଲେ।

6.71.17

ततस्ते सहिताः सर्वे विभक्तरथवाहनाः ।
अर्जुनं समरे जघ्नुस्तावका भरतर्षभ ॥ ६.७१.१७ ॥

ତାପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହୋଇ, ରଥ ଓ ବାହନ ବିଭାଗ କରି, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! ତୁମ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।

6.71.18

चेदिकाशिपदातैश्च रथैः पाञ्चालसृञ्जयैः ।
पाण्डवाः सहिताः सर्वे धृष्टद्युम्नपुरोगमाः।
तावकान्समरे जघ्नुर्धर्मपुत्रेण चोदिताः ॥ ६.७१.१८ ॥

ଚେଦି ଓ କାଶୀର ପଦାତିକ ସୈନ୍ୟ ଓ ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ସୃଞ୍ଜୟଙ୍କ ରଥ ସହିତ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ଏକତ୍ର ହୋଇ, ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।

6.71.19

रथिभिर्वारणैरश्वैः पादातैश्च समीरितम् ।
घोरमायोधनं चक्रे महाभ्रसदृशं रजः ॥ ६.७१.१९ ॥

ରଥୀ, ହସ୍ତୀ, ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଓ ପଦାତିକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଠାଯାଇଥିବା ଧୂଳି ସେହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧଭୂମିକୁ ଏକ ମହାମେଘ ପରି କରିଦେଲା।

6.71.20

तोमरप्रासनाराचगजाश्वरथयोधिनाम् ।
बलेन महता भीष्मः समसञ्जत्किरीटिना ॥ ६.७१.२० ॥

ତୋମର, ପ୍ରାସ ଓ ନାରାଚଧାରୀ ହସ୍ତୀ, ଅଶ୍ୱ ଓ ରଥୀଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ମହାସେନା ସହ ଭୀଷ୍ମ କିରୀଟୀ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

6.71.21

आवन्त्यः काशिराजेन भीमसेनेन सैन्धवः ।
अजातशत्रुर्मद्राणामृषभेण यशश्विना ॥ ६.७१.२१ ॥

ଅବନ୍ତୀ ରାଜା କାଶୀରାଜଙ୍କ ସହ, ସୈନ୍ଧବ ଭୀମସେନଙ୍କ ସହ, ଏବଂ ଅଜାତଶତ୍ରୁ (ଯୁଧିଷ୍ଠିର) ଯଶସ୍ୱୀ ମଦ୍ରଙ୍କ ବୃଷଭ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

6.71.22

सहपुत्रः सहामात्यः शल्येन समसञ्जत ।
विकर्णः सहदेवेन चित्रसेनः शिखण्डिना ॥ ६.७१.२२ ॥

ପୁତ୍ର ଓ ଅମାତ୍ୟଙ୍କ ସହ ଶଲ୍ୟ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲା; ବିକର୍ଣ୍ଣ ସହଦେବ ସହ, ଚିତ୍ରସେନ ଶିଖଣ୍ଡୀ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

6.71.23

मत्स्या दुर्योधनं जग्मुः शंकुनिं न विशांपते ।
द्रुपदश्चेकितानश्च सात्यकिश्चक महारथः ॥ ६.७१.२३ ॥

ହେ ପ୍ରଜାପତି, ମତ୍ସ୍ୟମାନେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ପ୍ରତି ଗଲେ, ଶକୁନିଙ୍କ ପ୍ରତି ନୁହେଁ। ଦ୍ରୁପଦ, ଚେକିତାନ ଓ ମହାରଥୀ ସାତ୍ୟକି ମଧ୍ୟ (ଯୁଦ୍ଧକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ)।

6.71.24

द्रोणेन समसञ्जन्त सपुत्रेण महात्मना ।
कृपश्च कृतवर्मा च धृष्टद्युम्नमभिद्रुतौ ॥ ६.७१.२४ ॥

ମହାତ୍ମା ଦ୍ରୋଣ ଓ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସହ (ପାଣ୍ଡବମାନେ) ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; କୃପ ଓ କୃତବର୍ମା ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।

6.71.25

एवं प्रव्रजिताश्वानि भ्रान्तनागरथानि च ।
सैन्यानि समसञ्जन्त प्रयुद्धानि समन्ततः ॥ ६.७१.२५ ॥

ଏହିପରି ଘୋଡ଼ାମାନେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ ପଳାଇଲେ, ହାତୀ ଓ ରଥମାନେ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ବୁଲିବାକୁ ଲାଗିଲେ; ସୈନ୍ୟମାନେ ସବୁ ପଟେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଯୁଦ୍ଧ କରି ପରସ୍ପର ସହ ସଂଘର୍ଷ କଲେ।

6.71.26

निरभ्रे विद्युतस्तीव्रा दिशश्च रजसा वृताः ।
प्रादुरासन्महोत्काश्च सनिर्घाता विशांपते ॥ ६.७१.२६ ॥

ମେଘ ବିନା ଆକାଶରେ ଭୟଙ୍କର ବିଜୁଳି ଚମକିଲା, ଦିଗସବୁ ଧୂଳିରେ ଆବୃତ ହେଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ବଡ଼ ଉଲ୍କା ବଜ୍ରନିର୍ଘୋଷ ସହ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

6.71.27

प्रादुर्भूतो महावातः पांसुवर्षं पपात च ।
नभस्यन्तर्दधे सूर्यः सैन्येन सजसा वृतः ॥ ६.७१.२७ ॥

ପ୍ରବଳ ପବନ ଉଠିଲା, ଧୂଳିବର୍ଷା ପଡ଼ିଲା; ସୈନ୍ୟର ଧୂଳିରେ ଘେରି ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୁଚିଗଲେ।

6.71.28

प्रमोहः सर्वसत्वानामतीव समपद्यत ।
रजसा चाभिभूतानामस्त्रजालैश्च तुद्यताम् ॥ ६.७१.२८ ॥

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟଧିକ ମୋହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା; ଧୂଳିରେ ଆବୃତ ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ରଜାଳରେ ଆହତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘୋର ବିଭ୍ରାନ୍ତି ଦେଖାଦେଲା।

6.71.29

वीरबाहुविसृष्टानां सर्वावरणभेदिनाम् ।
संघातः शरजालानां तुमुलः समपद्यत ॥ ६.७१.२९ ॥

ବୀରମାନଙ୍କ ବାହୁରୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ, ସବୁ କବଚ ଭେଦକାରୀ ବାଣଜାଳର ଭୟଙ୍କର ସମାବେଶ ଘଟିଲା।

6.71.30

प्रकाशं चक्रुराकाशमुद्यतानि भुजोत्तमैः ।
नक्षत्रविमलाभानि शस्त्राणि भरतर्षभ ॥ ६.७१.३० ॥

ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାହୁରେ ଉଠାଯାଇଥିବା ଅସ୍ତ୍ରମାନେ, ନକ୍ଷତ୍ର ପରି ନିର୍ମଳ ଦୀପ୍ତିରେ ଆକାଶକୁ ଆଲୋକିତ କଲେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।

6.71.31

आर्षभाणि विचित्राणि रुक्मजालावृतानि च ।
संपेतुर्दिक्षु सर्वासु चर्माणि भरतर्षभ ॥ ६.७१.३१ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଷଣ୍ଢଚର୍ମ ନିର୍ମିତ, ବିଚିତ୍ର, ସୁବର୍ଣ୍ଣଜାଲରେ ଆବୃତ ଢାଲସବୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପଡ଼ିଗଲେ।

6.71.32

सूर्यवर्णैश्च निस्त्रिंशैः पात्यमानानि सर्वशः ।
दिक्षु सर्वास्वदृश्यन्त शरीराणि शिरांसि च । ॥ ६.७१.३२ ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଖଡ଼୍ଗରେ ସର୍ବତ୍ର କଟାଯାଉଥିବା ଶରୀର ଓ ମସ୍ତକସବୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।

6.71.33

भग्नचक्राक्षनीडाश्च निपातितमहाध्वजाः ।
हताश्वाः पृथिवीं जग्मुस्तत्रतत्र महारथाः ॥ ६.७१.३३ ॥

ଭଗ୍ନ ଚକ୍ର, ଅକ୍ଷ ଓ ଆସନ, ପତିତ ମହାଧ୍ୱଜ ଓ ହତ ଅଶ୍ୱବିଶିଷ୍ଟ ମହାରଥୀମାନେ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ।

6.71.34

परिपेतुर्हयाश्चात्र केचिच्छस्त्रकृतव्रणाः ।
रथान्विपरिकर्षन्तो हतेषु रथयोधिषु ॥ ६.७१.३४ ॥

ଏଠାରେ କେତେକ ଅଶ୍ୱ ଅସ୍ତ୍ରଘାତରେ ଆହତ ହୋଇ ଇତସ୍ତତଃ ପଡ଼ିଗଲେ; ରଥଯୋଦ୍ଧାମାନେ ହତ ହେବାରୁ ସେମାନେ ରଥ ଟାଣି ବୁଲିଲେ।

6.71.35

शराहता भिन्नदेहा बद्धयोक्रा हयोत्तमाः ।
युगानि पर्यकर्षन्त तत्रतत्र स्म भारत। ॥ ६.७१.३५ ॥

ଶରାଘାତରେ ଆହତ, ଛିନ୍ନଦେହ, ବନ୍ଧା ଲଗାମ ବିଶିଷ୍ଟ ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱମାନେ ଯୁଗ ଟାଣି ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ବୁଲିଲେ, ହେ ଭାରତ।

6.71.36

अदृश्यन्त ससूताश्च साश्वाः सरथयोधिनः ।
एकेन बलिना राजन्वारणेन विमर्दिताः ॥ ६.७१.३६ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସାରଥି, ଅଶ୍ୱ ଓ ରଥଯୋଦ୍ଧା ସହିତ ସେମାନେ ଗୋଟିଏ ବଳବାନ ହସ୍ତୀ ଦ୍ୱାରା ଦଳିତ ହୋଇଥିବା ଦେଖାଗଲେ।

6.71.37

गन्धहस्तिमदस्रावमाघ्राय बहवो रणे ।
सन्निपाते बलौघानां गजैर्ममृदिरे गजाः ॥ ६.७१.३७ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ମଦଜଳର ଗନ୍ଧ ଆଘ୍ରାଣ କରି ବହୁ ହାତୀ ସେନାଦଳର ସଂଘର୍ଷରେ ଅନ୍ୟ ହାତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପିଷ୍ଟ ହେଲେ।

6.71.38

सतोमरैर्महामात्रैर्निपतद्भिर्गतासुभिः ।
बभूवायोधनं छन्नं नाराचाभिहतैर्गजैः ॥ ६.७१.३८ ॥

ପ୍ରାଣ ହରାଇ ପଡୁଥିବା ମାହୁତ ଓ ଲୌହ ଅଙ୍କୁଶ, ବାଣବିଦ୍ଧ ହାତୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଣଭୂମି ଆଚ୍ଛାଦିତ ହେଲା।

6.71.39

सन्निपाते बलौघानां प्रेषितैर्वरवारणैः ।
निपेतुर्युधि संभग्नाः सयोधाः सध्वजा गजाः ॥ ६.७१.३९ ॥

ସେନାଦଳର ସଂଘର୍ଷରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଠେଲିହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭଗ୍ନ ହାତୀମାନେ ଯୋଦ୍ଧା ଓ ଧ୍ୱଜା ସହିତ ପଡ଼ିଗଲେ।

6.71.40

नागराजोपमैर्हस्तैर्नागैराक्षिप्य संयुगे ।
व्यदृश्यन्त महाराज संभग्ना रथकूबराः ॥ ६.७१.४० ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଯୁଦ୍ଧରେ ନାଗରାଜ ସଦୃଶ ଶୁଣ୍ଡଧାରୀ ହାତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଠାଇ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଇ ଭଗ୍ନ ରଥର କୂବର ଦେଖାଗଲା।

6.71.41

विशीर्णरथसङ्घाश्च केशेष्वाक्षिप्य दन्तिभिः ।
द्रुमशाखा इवाविध्य निष्पिष्टा रथिनो रणे ॥ ६.७१.४१ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ହାତୀମାନେ ଶୁଣ୍ଡରେ କେଶ ଧରି ବୃକ୍ଷଶାଖା ପରି ଝଟକି ରଥୀମାନଙ୍କୁ ପିଷିଦେଲେ; ରଥସମୂହ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହେଲା।

6.71.42

रथेषु च रथान्युद्धे संसक्तान्वरवारणाः ।
विकर्षन्तो दिशः सर्वाः संपेतुः सर्वशब्दगाः ॥ ६.७१.४२ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ରଥ ସହିତ ରଥରେ ଜଡ଼ିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀମାନେ, ରଥ ଟାଣି, ସବୁ ଦିଗରେ ନାନା ଗର୍ଜନ କରି ଧାଇଁଲେ।

6.71.43

तेषां तथा कर्षतां तु गजानां रूपमाबभौ ।
सरःसु नलिनीजालं विषक्तमिव कर्षताम् ॥ ६.७१.४३ ॥

ସେମାନେ ଟାଣୁଥିବା ହାତୀମାନଙ୍କର ରୂପ ସେହିପରି ଦିଶିଲା; ସରୋବରରେ ପଦ୍ମନାଳର ଜାଲ ଫସି ଟଣାଯାଉଥିବା ପରି।

6.71.44

एवं संछादितं तत्र बभूवायोधनं महत् ।
सादिभिश्च पदातैश्च सध्वजैश्च महारथैः ॥ ६.७१.४४ ॥

ଏହିପରି ସେଠାରେ ସେହି ମହାନ ରଣକ୍ଷେତ୍ର ଅଶ୍ୱାରୋହୀ, ପଦାତିକ ଏବଂ ଧ୍ୱଜାଯୁକ୍ତ ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ ହେଲା।