മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.71.1
दृष्ट्वा भीष्मेण संसक्तान्भ्रातॄनन्यांश्च पार्थिवान् ।
समभ्यधावद्गांङ्गेयमुद्यतास्त्रो धनञ्जयः ॥ ६.७१.१ ॥
ഭീഷ്മരാൽ പോരിൽ കുടുങ്ങിയ സഹോദരന്മാരെയും മറ്റു രാജാക്കന്മാരെയും കണ്ടപ്പോൾ, ആയുധമുയർത്തിയ ധനഞ്ജയൻ ഗംഗാപുത്രനു നേരെ പാഞ്ഞു.
6.71.2
पाञ्चजन्यस्य निर्घोषं धनुषो गाण्डिवस्य च ।
ध्वजं च दृष्ट्वा पार्थस्य सर्वान्नो भयमाविशत् ॥ ६.७१.२ ॥
പാഞ്ചജന്യ ശംഖനാദവും ഗാണ്ഡീവ വില്ലിന്റെ മുഴക്കവും പാർത്ഥന്റെ കൊടിയും കണ്ടപ്പോൾ ഞങ്ങൾ എല്ലാവരിലും ഭയം കയറി.
6.71.3
सिंहलाङ्गूलमाकाशे ज्वलन्तमिव पर्वतम् ।
असञ्जमानं वृक्षेषु धूमकेतुमिवोत्थितम् ॥ ६.७१.३ ॥
ആകാശത്ത് സിംഹലാംഗൂല ധ്വജം ജ്വലിക്കുന്ന പർവതംപോലെയും മരങ്ങളിൽ തട്ടാതെ ഉയർന്ന ധൂമകേതുപോലെയും തോന്നി.
6.71.4
बहुवर्णं विचित्रं च दिव्यं वानरलक्षणम् ।
अपश्याम महाराज ध्वजं गाण्डीवधन्वनः ॥ ६.७१.४ ॥
മഹാരാജാവേ! ഗാണ്ഡീവധന്വാവിന്റെ കൊടി ഞങ്ങൾ കണ്ടു; അത് പലവർണവും വിചിത്രവും ദിവ്യവും വാനരലക്ഷണമുള്ളതുമായിരുന്നു.
6.71.5
सुवर्णपृष्ठं गाण्डीवं रणे द्रक्ष्यामि भारत ।
विद्युतं मेघमध्यस्थां भ्राजमानामिवाम्बरे ।
ददृशुर्गाण्डिवं योधा रुक्मपृष्ठं महामृधे ॥ ६.७१.५ ॥
ഭാരത! യുദ്ധത്തിൽ സ്വർണപ്പുറമുള്ള ഗാണ്ഡീവം ഞാൻ കാണും; മേഘമധ്യത്തിൽ മിന്നുന്ന മിന്നൽപോലെ ആകാശത്ത് അത് തിളങ്ങും. മഹായുദ്ധത്തിൽ യോദ്ധാക്കൾ സ്വർണപ്പുറമുള്ള ഗാണ്ഡീവം കണ്ടു.
6.71.6
आशुश्रुम भृशं चास्य शक्रस्येवाभिगर्जतः ।
सुघोरं तलयोः शब्दं निघ्नतस्तव वाहिनीम् ॥ ६.७१.६ ॥
ഇന്ദ്രന്റെ ഗർജ്ജനംപോലെ അവൻ അലറുന്നത് ഞങ്ങൾ വളരെ കേട്ടു; നിങ്ങളുടെ സേനയെ അടിക്കുന്ന കൈത്തലങ്ങളുടെ അതിഭയങ്കര ശബ്ദവും കേട്ടു.
6.71.7
चण्डवातो यथा मेघः सविद्युत्स्तनयित्नुमान् ।
दिशः संप्लावयन्सर्वाः शरवर्षैः समन्ततः ॥ ६.७१.७ ॥
കൊടുങ്കാറ്റുള്ള മേഘം മിന്നലും ഇടിയുമായി എല്ലാ ദിക്കുകളെയും അമ്പുകളുടെ മഴകൊണ്ട് മൂടുന്നതുപോലെ.
6.71.8
समभ्यधावद्गाङ्गेयं भैरवास्त्रो धनञ्जयः ।
दिशं प्राचीं प्रतीचीं च न जानीमोऽस्त्रमोहिताः ॥ ६.७१.८ ॥
ഭയങ്കരാസ്ത്രനായ ധനഞ്ജയൻ ഗാംഗേയനു നേരെ പാഞ്ഞു. അസ്ത്രങ്ങളാൽ മോഹിതരായ ഞങ്ങൾ കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും അറിഞ്ഞില്ല.
6.71.9
कान्दिग्भूता श्रान्तपत्रा हताश्वा हतचेतसः ।
अन्योन्यमभिसंश्लिष्य योधास्ते भरतर्षभ ॥ ६.७१.९ ॥
ദിശയറിയാതെ, ക്ഷീണിച്ച ആയുധങ്ങളോടെ, കുതിരകൾ ചത്ത്, മനസ്സ് തകർന്ന ആ യോദ്ധാക്കൾ, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, പരസ്പരം ചേർന്നുനിന്നു.
6.71.10
भीष्ममेवाभ्यलीयन्त सह सर्वैस्तवात्मजैः ।
तेषामार्तायनमभूद्भीष्मः शान्तनवो रणे ॥ ६.७१.१० ॥
നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാരെല്ലാവരോടുമൊപ്പം അവർ ഭീഷ്മനെത്തന്നെ അഭയം പ്രാപിച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ ഭീഷ്മൻ പീഡിതർക്ക് അഭയമായി.
6.71.11
समुत्पतन्ति वित्रस्ता रथेभ्यो रथिनस्तथा ।
सादिनश्चाश्वपृष्ठेभ्यो भूमौ चापि पदातयः ॥ ६.७१.११ ॥
ഭയന്ന രഥികൾ രഥങ്ങളിൽ നിന്ന് ചാടുന്നു; കുതിരപ്പട്ടാളം കുതിരപ്പുറത്തുനിന്ന്, കാലാളുകൾ നിലത്തും ചാടുന്നു.
6.71.12
श्रुत्वा गाण्डीवनिर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
सर्वसैन्यानि भीतानि व्यवालीयन्त भारत ॥ ६.७१.१२ ॥
ഇടിമുഴക്കം പോലുള്ള ഗാണ്ഡീവത്തിന്റെ നാദം കേട്ട്, ഭാരതാ, എല്ലാ സേനകളും ഭയന്ന് ഒളിച്ചു.
6.71.13
अथ काम्भोजैजरश्वैर्महद्भिः शीघ्रगामिभिः ।
गोपानां बहुसाहस्त्रैर्बालैर्गापायनैर्वृतः ॥ ६.७१.१३ ॥
പിന്നെ കാംബോജരും ജരാശ്വരും വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന മഹാവീരന്മാരും ഗോപന്മാരുടെ ആയിരക്കണക്കിന് യുവ ഗാപായനന്മാരും ചുറ്റിയിരിക്കെ (അവൻ മുന്നോട്ടുപോയി).
6.71.14
मद्रसौवीरगान्धारैस्त्रैगर्तैश्च विशांपते ।
सर्वकालिङ्गमुख्यैश्च कलिङ्गाधिपतिर्वृतः ॥ ६.७१.१४ ॥
ഹേ ജനാധിപതേ! മദ്രരും സൗവീരരും ഗാന്ധാരരും ത്രിഗർത്തരും എല്ലാ പ്രധാന കലിംഗരുമായി കലിംഗാധിപതി ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.
6.71.15
नानानरगणौघैश्च दुःशासनपुरःसरः ।
जयद्रथश्च नृपतिः सहितः सर्वराजभिः ॥ ६.७१.१५ ॥
പലതരം മനുഷ്യസംഘങ്ങളോടൊപ്പം, ദുഃശാസനൻ മുന്നിൽ നയിക്കുമ്പോൾ, രാജാവായ ജയദ്രഥനും എല്ലാ രാജാക്കന്മാരോടുമൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു.
6.71.16
हयारोहवराश्चैव तव पुत्रेण चोदिताः ।
चतुर्दशसहस्राणि सौबलं पर्यवारयन् ॥ ६.७१.१६ ॥
നിന്റെ പുത്രനാൽ പ്രേരിതരായ ശ്രേഷ്ഠ അശ്വാരോഹികൾ പതിന്നാലായിരം പേർ സൗബലനെ (ശകുനിയെ) വളഞ്ഞു.
6.71.17
ततस्ते सहिताः सर्वे विभक्तरथवाहनाः ।
अर्जुनं समरे जघ्नुस्तावका भरतर्षभ ॥ ६.७१.१७ ॥
പിന്നെ അവരെല്ലാം ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന്, രഥങ്ങളും വാഹനങ്ങളും വിഭജിച്ച്, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! നിന്റെ പക്ഷക്കാർ യുദ്ധത്തിൽ അർജ്ജുനനെ ആക്രമിച്ചു.
6.71.18
चेदिकाशिपदातैश्च रथैः पाञ्चालसृञ्जयैः ।
पाण्डवाः सहिताः सर्वे धृष्टद्युम्नपुरोगमाः।
तावकान्समरे जघ्नुर्धर्मपुत्रेण चोदिताः ॥ ६.७१.१८ ॥
ചേദികളുടെയും കാശികളുടെയും കാലാൾപ്പടയോടും പാഞ്ചാലരും സൃഞ്ജയരും രഥങ്ങളോടും, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ മുന്നണിയിൽ എല്ലാ പാണ്ഡവരും ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന്, ധർമ്മപുത്രനാൽ പ്രേരിതരായി, യുദ്ധത്തിൽ നിന്റെ പക്ഷക്കാരെ ആക്രമിച്ചു.
6.71.19
रथिभिर्वारणैरश्वैः पादातैश्च समीरितम् ।
घोरमायोधनं चक्रे महाभ्रसदृशं रजः ॥ ६.७१.१९ ॥
രഥികളും ആനകളും കുതിരപ്പടയാളികളും കാലാൾപ്പടയും ഇളക്കിവിട്ട പൊടി ആ ഭയങ്കര യുദ്ധഭൂമിയെ ഒരു വലിയ മേഘം പോലെയാക്കി.
6.71.20
तोमरप्रासनाराचगजाश्वरथयोधिनाम् ।
बलेन महता भीष्मः समसञ्जत्किरीटिना ॥ ६.७१.२० ॥
തോമരം, പ്രാസം, നാരാചം എന്നിവ ധരിച്ച ആന, കുതിര, രഥ യോദ്ധാക്കളുടെ മഹാസേനയോടെ ഭീഷ്മൻ കിരീടിയുമായി ഏറ്റുമുട്ടി.
6.71.21
आवन्त्यः काशिराजेन भीमसेनेन सैन्धवः ।
अजातशत्रुर्मद्राणामृषभेण यशश्विना ॥ ६.७१.२१ ॥
അവന്തി രാജാവ് കാശിരാജാവിനോടും, സൈന്ധവൻ ഭീമസേനനോടും, അജാതശത്രു (യുധിഷ്ഠിരൻ) യശസ്വികളായ മദ്രരുടെ വൃഷഭനോടും ഏറ്റുമുട്ടി.
6.71.22
सहपुत्रः सहामात्यः शल्येन समसञ्जत ।
विकर्णः सहदेवेन चित्रसेनः शिखण्डिना ॥ ६.७१.२२ ॥
പുത്രന്മാരോടും അമാത്യന്മാരോടും കൂടി ശല്യനോട് ഏറ്റുമുട്ടി; വികർണൻ സഹദേവനോടും ചിത്രസേനൻ ശിഖണ്ഡിയോടും ഏറ്റുമുട്ടി.
6.71.23
मत्स्या दुर्योधनं जग्मुः शंकुनिं न विशांपते ।
द्रुपदश्चेकितानश्च सात्यकिश्चक महारथः ॥ ६.७१.२३ ॥
ഹേ ജനപതേ, മത്സ്യന്മാർ ദുര്യോധനനെ നേരിട്ടു, ശകുനിയെയല്ല. ദ്രുപദനും ചേകിതാനനും മഹാരഥനായ സാത്യകിയും (യുദ്ധത്തിന് മുന്നേറി).
6.71.24
द्रोणेन समसञ्जन्त सपुत्रेण महात्मना ।
कृपश्च कृतवर्मा च धृष्टद्युम्नमभिद्रुतौ ॥ ६.७१.२४ ॥
മഹാത്മാവായ ദ്രോണരോടും പുത്രനോടും (പാണ്ഡവർ) ഏറ്റുമുട്ടി; കൃപനും കൃതവർമ്മാവും ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ നേരെ കുതിച്ചു.
6.71.25
एवं प्रव्रजिताश्वानि भ्रान्तनागरथानि च ।
सैन्यानि समसञ्जन्त प्रयुद्धानि समन्ततः ॥ ६.७१.२५ ॥
ഇങ്ങനെ കുതിരകൾ ചിതറിയോടി, ആനകളും രഥങ്ങളും പരിഭ്രാന്തരായി അലഞ്ഞു; സൈന്യങ്ങൾ എല്ലാ ഭാഗത്തും കഠിനമായി പോരാടി തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടി.
6.71.26
निरभ्रे विद्युतस्तीव्रा दिशश्च रजसा वृताः ।
प्रादुरासन्महोत्काश्च सनिर्घाता विशांपते ॥ ६.७१.२६ ॥
മേഘമില്ലാത്ത ആകാശത്ത് ഭയങ്കരമായ മിന്നലുകൾ തെളിഞ്ഞു; ദിക്കുകൾ പൊടിയാൽ മൂടപ്പെട്ടു; ഹേ രാജൻ, വലിയ ഉൽക്കകൾ ഇടിമുഴക്കത്തോടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
6.71.27
प्रादुर्भूतो महावातः पांसुवर्षं पपात च ।
नभस्यन्तर्दधे सूर्यः सैन्येन सजसा वृतः ॥ ६.७१.२७ ॥
വലിയ കാറ്റ് ഉയർന്നു, പൊടിമഴ പെയ്തു; സൈന്യത്തിന്റെ പൊടിയാൽ മൂടപ്പെട്ട് ആകാശത്ത് സൂര്യൻ മറഞ്ഞു.
6.71.28
प्रमोहः सर्वसत्वानामतीव समपद्यत ।
रजसा चाभिभूतानामस्त्रजालैश्च तुद्यताम् ॥ ६.७१.२८ ॥
എല്ലാ ജീവികൾക്കും അതിയായ മോഹം ഉണ്ടായി; പൊടിയാൽ മൂടപ്പെട്ടവരും അസ്ത്രജാലങ്ങളാൽ പീഡിതരായവരും കടുത്ത സംഭ്രമത്തിലായി.
6.71.29
वीरबाहुविसृष्टानां सर्वावरणभेदिनाम् ।
संघातः शरजालानां तुमुलः समपद्यत ॥ ६.७१.२९ ॥
വീരന്മാരുടെ ഭുജങ്ങളിൽ നിന്ന് തൊടുക്കപ്പെട്ട, എല്ലാ കവചങ്ങളെയും തുളയ്ക്കുന്ന അമ്പുകളുടെ കൂട്ടം ഭയങ്കരമായി ഉയർന്നു.
6.71.30
प्रकाशं चक्रुराकाशमुद्यतानि भुजोत्तमैः ।
नक्षत्रविमलाभानि शस्त्राणि भरतर्षभ ॥ ६.७१.३० ॥
ശ്രേഷ്ഠമായ ഭുജങ്ങളാൽ ഉയർത്തപ്പെട്ട ആയുധങ്ങൾ നക്ഷത്രങ്ങൾ പോലെ നിർമ്മലമായ പ്രകാശത്തോടെ ആകാശം പ്രകാശിപ്പിച്ചു, ഹേ ഭരതർഷഭാ.
6.71.31
आर्षभाणि विचित्राणि रुक्मजालावृतानि च ।
संपेतुर्दिक्षु सर्वासु चर्माणि भरतर्षभ ॥ ६.७१.३१ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, കാളത്തോൽകൊണ്ടുള്ള, വർണ്ണാഭമായ, സ്വർണ്ണവലയാൽ മൂടിയ പരിചകൾ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും വീണു.
6.71.32
सूर्यवर्णैश्च निस्त्रिंशैः पात्यमानानि सर्वशः ।
दिक्षु सर्वास्वदृश्यन्त शरीराणि शिरांसि च । ॥ ६.७१.३२ ॥
സൂര്യതേജസ്സുള്ള വാളുകളാൽ എല്ലായിടത്തും വെട്ടപ്പെട്ട ശരീരങ്ങളും തലകളും എല്ലാ ദിക്കുകളിലും കാണപ്പെട്ടു.
6.71.33
भग्नचक्राक्षनीडाश्च निपातितमहाध्वजाः ।
हताश्वाः पृथिवीं जग्मुस्तत्रतत्र महारथाः ॥ ६.७१.३३ ॥
ചക്രങ്ങളും അച്ചുതണ്ടും ഇരിപ്പിടവും തകർന്ന, വലിയ കൊടികൾ വീണ, കുതിരകൾ ചത്ത മഹാരഥന്മാർ അവിടവിടെ ഭൂമിയിൽ വീണു.
6.71.34
परिपेतुर्हयाश्चात्र केचिच्छस्त्रकृतव्रणाः ।
रथान्विपरिकर्षन्तो हतेषु रथयोधिषु ॥ ६.७१.३४ ॥
ഇവിടെ ചിലകുതിരകൾ ആയുധമുറിവേറ്റ് വീണു; രഥയോദ്ധാക്കൾ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ അവ രഥങ്ങൾ വലിച്ചുകൊണ്ട് അലഞ്ഞു.
6.71.35
शराहता भिन्नदेहा बद्धयोक्रा हयोत्तमाः ।
युगानि पर्यकर्षन्त तत्रतत्र स्म भारत। ॥ ६.७१.३५ ॥
അമ്പുകളേറ്റ്, ശരീരം പിളർന്ന്, കടിഞ്ഞാൺ കെട്ടിയ ഉത്തമകുതിരകൾ നുകങ്ങൾ വലിച്ച് അവിടവിടെ അലഞ്ഞു, ഹേ ഭാരതാ.
6.71.36
अदृश्यन्त ससूताश्च साश्वाः सरथयोधिनः ।
एकेन बलिना राजन्वारणेन विमर्दिताः ॥ ६.७१.३६ ॥
രാജാവേ, സാരഥികളോടും കുതിരകളോടും രഥയോദ്ധാക്കളോടും കൂടിയവർ ഒരു ബലവാനായ ആനയാൽ മർദ്ദിക്കപ്പെട്ടവരായി കാണപ്പെട്ടു.
6.71.37
गन्धहस्तिमदस्रावमाघ्राय बहवो रणे ।
सन्निपाते बलौघानां गजैर्ममृदिरे गजाः ॥ ६.७१.३७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ മദജലത്തിന്റെ ഗന്ധം മണത്ത് പല ആനകളും സേനകളുടെ കൂട്ടിമുട്ടലിൽ മറ്റ് ആനകളാൽ ചവിട്ടിമെതിക്കപ്പെട്ടു.
6.71.38
सतोमरैर्महामात्रैर्निपतद्भिर्गतासुभिः ।
बभूवायोधनं छन्नं नाराचाभिहतैर्गजैः ॥ ६.७१.३८ ॥
ജീവൻ പോയി വീഴുന്ന പാപ്പാന്മാരും ഇരുമ്പ് തോട്ടികളും അമ്പേറ്റ ആനകളും കൊണ്ട് യുദ്ധഭൂമി മൂടപ്പെട്ടു.
6.71.39
सन्निपाते बलौघानां प्रेषितैर्वरवारणैः ।
निपेतुर्युधि संभग्नाः सयोधाः सध्वजा गजाः ॥ ६.७१.३९ ॥
സേനകളുടെ കൂട്ടിമുട്ടലിൽ ശ്രേഷ്ഠ ആനകളാൽ തള്ളപ്പെട്ട്, യുദ്ധത്തിൽ തകർന്ന ആനകൾ യോദ്ധാക്കളോടും കൊടികളോടും കൂടി വീണു.
6.71.40
नागराजोपमैर्हस्तैर्नागैराक्षिप्य संयुगे ।
व्यदृश्यन्त महाराज संभग्ना रथकूबराः ॥ ६.७१.४० ॥
മഹാരാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ നാഗരാജാക്കന്മാർക്ക് സമാനമായ തുമ്പിക്കൈകളുള്ള ആനകൾ എടുത്തെറിഞ്ഞ്, തകർന്ന രഥക്കൂബരങ്ങൾ കാണപ്പെട്ടു.
6.71.41
विशीर्णरथसङ्घाश्च केशेष्वाक्षिप्य दन्तिभिः ।
द्रुमशाखा इवाविध्य निष्पिष्टा रथिनो रणे ॥ ६.७१.४१ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ആനകൾ തുമ്പിക്കൈകൊണ്ട് മുടിയിൽ പിടിച്ച് മരക്കൊമ്പുകൾ പോലെ വലിച്ചെറിഞ്ഞ് രഥികളെ ഞെരിച്ചു; രഥസംഘങ്ങൾ തകർന്നു.
6.71.42
रथेषु च रथान्युद्धे संसक्तान्वरवारणाः ।
विकर्षन्तो दिशः सर्वाः संपेतुः सर्वशब्दगाः ॥ ६.७१.४२ ॥
യുദ്ധത്തിൽ രഥങ്ങളിൽ രഥങ്ങളുമായി കുരുങ്ങിയ ശ്രേഷ്ഠ ആനകൾ, രഥങ്ങളെ വലിച്ചുകൊണ്ട്, എല്ലാ ദിക്കുകളിലും പലവിധ ശബ്ദങ്ങളോടെ ഓടി.
6.71.43
तेषां तथा कर्षतां तु गजानां रूपमाबभौ ।
सरःसु नलिनीजालं विषक्तमिव कर्षताम् ॥ ६.७१.४३ ॥
വലിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ആനകളുടെ രൂപം അങ്ങനെ പ്രകാശിച്ചു; തടാകങ്ങളിൽ താമരത്തണ്ടുകളുടെ വല കുരുങ്ങി വലിക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ.
6.71.44
एवं संछादितं तत्र बभूवायोधनं महत् ।
सादिभिश्च पदातैश्च सध्वजैश्च महारथैः ॥ ६.७१.४४ ॥
അങ്ങനെ അവിടെ ആ മഹത്തായ യുദ്ധഭൂമി കുതിരപ്പടയാളികളാലും കാലാൾപ്പടയാളികളാലും കൊടികളോടുകൂടിയ മഹാരഥന്മാരാലും മൂടപ്പെട്ടു.