มหาภารตะ · อัธยายะ 6.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.71.1
दृष्ट्वा भीष्मेण संसक्तान्भ्रातॄनन्यांश्च पार्थिवान् ।
समभ्यधावद्गांङ्गेयमुद्यतास्त्रो धनञ्जयः ॥ ६.७१.१ ॥
เมื่อเห็นพวกพี่น้องและกษัตริย์องค์อื่นๆ ต่อสู้ประจันหน้ากับภีษมะ ธนัญชัยผู้ชักอาวุธขึ้นพร้อมแล้วก็พุ่งเข้าหาบุตรแห่งคงคา
6.71.2
पाञ्चजन्यस्य निर्घोषं धनुषो गाण्डिवस्य च ।
ध्वजं च दृष्ट्वा पार्थस्य सर्वान्नो भयमाविशत् ॥ ६.७१.२ ॥
เสียงกึกก้องของสังข์ปาญจชันยะ เสียงสายธนูคาณฑีวะ และการเห็นธงของปารถะ ความหวาดกลัวได้เข้าครอบงำพวกเราทั้งหมด
6.71.3
सिंहलाङ्गूलमाकाशे ज्वलन्तमिव पर्वतम् ।
असञ्जमानं वृक्षेषु धूमकेतुमिवोत्थितम् ॥ ६.७१.३ ॥
บนท้องฟ้า ธงหางสิงโตลุกโชนดุจภูเขาที่กำลังไหม้ไฟ ตั้งขึ้นดุจดาวหางที่ไม่ติดอยู่กับต้นไม้ใดๆ
6.71.4
बहुवर्णं विचित्रं च दिव्यं वानरलक्षणम् ।
अपश्याम महाराज ध्वजं गाण्डीवधन्वनः ॥ ६.७१.४ ॥
ข้าแต่มหาราช พวกเราได้เห็นธงของนักธนูคาณฑีวะ มีหลายสีและวิจิตรงดงาม เป็นทิพย์ และมีเครื่องหมายเป็นลิง
6.71.5
सुवर्णपृष्ठं गाण्डीवं रणे द्रक्ष्यामि भारत ।
विद्युतं मेघमध्यस्थां भ्राजमानामिवाम्बरे ।
ददृशुर्गाण्डिवं योधा रुक्मपृष्ठं महामृधे ॥ ६.७१.५ ॥
ข้าแต่ภารตะ ในการรบเราจะได้เห็นคาณฑีวะที่มีสันทองคำ ส่องแสงอยู่บนท้องฟ้าดุจสายฟ้าที่ตั้งอยู่กลางเมฆ ในมหาสงครามนั้น นักรบทั้งหลายได้เห็นคาณฑีวะที่มีสันทองคำ
6.71.6
आशुश्रुम भृशं चास्य शक्रस्येवाभिगर्जतः ।
सुघोरं तलयोः शब्दं निघ्नतस्तव वाहिनीम् ॥ ६.७१.६ ॥
พวกเราได้ยินเสียงคำรามของเขาอย่างชัดเจน ดุจเสียงคำรามของพระอินทร์ และได้ยินเสียงตบฝ่ามืออันน่าสะพรึงกลัวที่ทำลายกองทัพของท่าน
6.71.7
चण्डवातो यथा मेघः सविद्युत्स्तनयित्नुमान् ।
दिशः संप्लावयन्सर्वाः शरवर्षैः समन्ततः ॥ ६.७१.७ ॥
ดุจเมฆที่ถูกลมแรงพัดพา ส่องสว่างด้วยสายฟ้าและคำรามกึกก้อง ท่วมทุกทิศทุกด้านด้วยสายฝนแห่งลูกศร
6.71.8
समभ्यधावद्गाङ्गेयं भैरवास्त्रो धनञ्जयः ।
दिशं प्राचीं प्रतीचीं च न जानीमोऽस्त्रमोहिताः ॥ ६.७१.८ ॥
ธนัญชัยผู้ถืออาวุธอันน่าสะพรึงกลัว พุ่งเข้าหาคังเคยะ พวกเราถูกอาวุธทำให้หลงทาง จึงไม่รู้ทิศตะวันออกหรือตะวันตก
6.71.9
कान्दिग्भूता श्रान्तपत्रा हताश्वा हतचेतसः ।
अन्योन्यमभिसंश्लिष्य योधास्ते भरतर्षभ ॥ ६.७१.९ ॥
ข้าแต่ภรตรรษภะ นักรบเหล่านั้นสับสนไร้ทิศทาง อาวุธของพวกเขาอ่อนล้า ม้าถูกฆ่า จิตใจถูกทำลาย พวกเขาเกาะกุมกันและกันไว้
6.71.10
भीष्ममेवाभ्यलीयन्त सह सर्वैस्तवात्मजैः ।
तेषामार्तायनमभूद्भीष्मः शान्तनवो रणे ॥ ६.७१.१० ॥
พวกเขาทั้งหมดพร้อมด้วยบุตรของท่านทั้งหลาย ต่างหลบพึ่งอยู่แต่กับภีษมะ ในการรบ ภีษมะบุตรแห่งศันตนุได้เป็นที่พึ่งของผู้ทุกข์ยาก
6.71.11
समुत्पतन्ति वित्रस्ता रथेभ्यो रथिनस्तथा ।
सादिनश्चाश्वपृष्ठेभ्यो भूमौ चापि पदातयः ॥ ६.७१.११ ॥
ผู้ขับรถรบและนักรบบนรถหวาดกลัว กระโดดลงจากรถศึก ทหารม้ากระโดดลงจากหลังม้า และทหารเดินเท้าก็กระโดดขึ้นบนพื้นดินเช่นกัน
6.71.12
श्रुत्वा गाण्डीवनिर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
सर्वसैन्यानि भीतानि व्यवालीयन्त भारत ॥ ६.७१.१२ ॥
ข้าแต่ภารตะ เมื่อได้ยินเสียงคำรามของคาณฑีวะ ดุจเสียงฟ้าผ่าของสายฟ้า กองทัพทั้งปวงก็หวาดกลัวและซ่อนตัวอยู่
6.71.13
अथ काम्भोजैजरश्वैर्महद्भिः शीघ्रगामिभिः ।
गोपानां बहुसाहस्त्रैर्बालैर्गापायनैर्वृतः ॥ ६.७१.१३ ॥
ต่อมา ท่ามกลางพวกกัมโพชะ ชราศวะ นักรบผู้ยิ่งใหญ่เคลื่อนที่รวดเร็ว และคนเลี้ยงวัวหลายพันคนพร้อมเด็กหนุ่มคาปายนะ เขาได้ล้อมรอบไว้
6.71.14
मद्रसौवीरगान्धारैस्त्रैगर्तैश्च विशांपते ।
सर्वकालिङ्गमुख्यैश्च कलिङ्गाधिपतिर्वृतः ॥ ६.७१.१४ ॥
ข้าแต่จอมมนุษย์ เจ้าแห่งกลิงคะถูกล้อมรอบด้วยพวกมัทระ เสาวีระ คันธาระ และไตรคารตะ พร้อมด้วยหัวหน้าชาวกลิงคะทั้งปวง
6.71.15
नानानरगणौघैश्च दुःशासनपुरःसरः ।
जयद्रथश्च नृपतिः सहितः सर्वराजभिः ॥ ६.७१.१५ ॥
พร้อมด้วยกองทัพมนุษย์หลายประเภท มีทุหศาสนะนำหน้า และกษัตริย์ชยัทรถ พร้อมด้วยกษัตริย์ทั้งปวง
6.71.16
हयारोहवराश्चैव तव पुत्रेण चोदिताः ।
चतुर्दशसहस्राणि सौबलं पर्यवारयन् ॥ ६.७१.१६ ॥
ถูกบุตรของท่านกระตุ้น ทหารม้าชั้นยอดสิบสี่พันคนได้ล้อมเซาพละ (ศกุนิ) ไว้
6.71.17
ततस्ते सहिताः सर्वे विभक्तरथवाहनाः ।
अर्जुनं समरे जघ्नुस्तावका भरतर्षभ ॥ ६.७१.१७ ॥
ต่อมา พวกเขาทั้งหมดรวมกัน แบ่งรถศึกและพาหนะของตน พวกพลของท่านได้โจมตีอรชุนในการรบ ข้าแต่ภรตรรษภะ
6.71.18
चेदिकाशिपदातैश्च रथैः पाञ्चालसृञ्जयैः ।
पाण्डवाः सहिताः सर्वे धृष्टद्युम्नपुरोगमाः।
तावकान्समरे जघ्नुर्धर्मपुत्रेण चोदिताः ॥ ६.७१.१८ ॥
พร้อมด้วยทหารเดินเท้าเจทีและกาศี และด้วยรถศึกของปาญจาละและสฤญชยะ บรรดาปาณฑพทั้งปวงรวมกันโดยมีธฤษฏทยุมนะนำหน้า ถูกบุตรแห่งธรรมกระตุ้น จึงโจมตีพลของท่านในการรบ
6.71.19
रथिभिर्वारणैरश्वैः पादातैश्च समीरितम् ।
घोरमायोधनं चक्रे महाभ्रसदृशं रजः ॥ ६.७१.१९ ॥
ฝุ่นที่ถูกกระพือโดยนักรบบนรถ ช้าง ม้า และทหารเดินเท้า ทำให้สนามรบอันน่าสะพรึงกลัวนั้นเป็นดุจเมฆใหญ่
6.71.20
तोमरप्रासनाराचगजाश्वरथयोधिनाम् ।
बलेन महता भीष्मः समसञ्जत्किरीटिना ॥ ६.७१.२० ॥
ภีษมะเข้าประจันกับกิรีฏินผู้สวมมงกุฎ พร้อมด้วยกองทัพใหญ่ของนักรบบนช้าง ม้า และรถศึก ซึ่งถือโตมระ ประาส และนาราจะ
6.71.21
आवन्त्यः काशिराजेन भीमसेनेन सैन्धवः ।
अजातशत्रुर्मद्राणामृषभेण यशश्विना ॥ ६.७१.२१ ॥
กษัตริย์แห่งอวันตีต่อสู้กับกษัตริย์แห่งกาศี ชาวสินธพต่อสู้กับภีมเสน และอชาตศัตรุ (ยุธิษฐิระ) ต่อสู้กับวีรบุรุษผู้ประเสริฐแห่งมัทร ผู้มีชื่อเสียงโด่งดัง
6.71.22
सहपुत्रः सहामात्यः शल्येन समसञ्जत ।
विकर्णः सहदेवेन चित्रसेनः शिखण्डिना ॥ ६.७१.२२ ॥
พร้อมด้วยบุตรและอำมาตย์ของตน ท่านปะทะกับศัลยะ วิกรรณปะทะกับสหเทวะ และจิตรเสนปะทะกับศิขัณฑิน
6.71.23
मत्स्या दुर्योधनं जग्मुः शंकुनिं न विशांपते ।
द्रुपदश्चेकितानश्च सात्यकिश्चक महारथः ॥ ६.७१.२३ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ ชาวมัตสยะยกทัพเข้าหาทุรโยธน์ มิใช่ศกุนิ ทรุปทะ เกติตานะ และสาตยกีผู้เป็นมหารถีก็เข้าสู่การรบเช่นกัน
6.71.24
द्रोणेन समसञ्जन्त सपुत्रेण महात्मना ।
कृपश्च कृतवर्मा च धृष्टद्युम्नमभिद्रुतौ ॥ ६.७१.२४ ॥
ปาณฑพปะทะกับโทรณะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่และบุตรของท่าน ส่วนกฤปะและกฤตวรมันพุ่งเข้าหาธฤษฏทยุมน์
6.71.25
एवं प्रव्रजिताश्वानि भ्रान्तनागरथानि च ।
सैन्यानि समसञ्जन्त प्रयुद्धानि समन्ततः ॥ ६.७१.२५ ॥
ม้าทั้งหลายจึงวิ่งหนีไปทุกทิศ ช้างและรถศึกก็เตลิดสับสนไปมา กองทัพทั้งสองฝ่ายต่อสู้กันอย่างดุเดือด ปะทะกันรอบด้านอย่างทั่วถึง
6.71.26
निरभ्रे विद्युतस्तीव्रा दिशश्च रजसा वृताः ।
प्रादुरासन्महोत्काश्च सनिर्घाता विशांपते ॥ ६.७१.२६ ॥
ท้องฟ้าปราศจากเมฆ แต่สายฟ้าอันรุนแรงปรากฏขึ้น ทิศทั้งหลายถูกฝุ่นคลุม และอุกกาบาตใหญ่พุ่งลุกโชนพร้อมเสียงฟ้าผ่า ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์
6.71.27
प्रादुर्भूतो महावातः पांसुवर्षं पपात च ।
नभस्यन्तर्दधे सूर्यः सैन्येन सजसा वृतः ॥ ६.७१.२७ ॥
พายุใหญ่พัดขึ้นและฝุ่นละอองโปรยปรายลงมา ดวงอาทิตย์หายลับไปจากท้องฟ้า ถูกฝุ่นจากกองทัพบดบัง
6.71.28
प्रमोहः सर्वसत्वानामतीव समपद्यत ।
रजसा चाभिभूतानामस्त्रजालैश्च तुद्यताम् ॥ ६.७१.२८ ॥
ความมึนงงอย่างรุนแรงเข้าครอบงำสรรพสัตว์ ผู้ที่ถูกฝุ่นปกคลุมและถูกตาข่ายอาวุธทิ่มแทง ต่างตกอยู่ในความยุ่งเหยิงสิ้นเชิง
6.71.29
वीरबाहुविसृष्टानां सर्वावरणभेदिनाम् ।
संघातः शरजालानां तुमुलः समपद्यत ॥ ६.७१.२९ ॥
ตาข่ายลูกศรอันหนาแน่นและอลหม่าน ซึ่งถูกยิงออกจากแขนของวีรบุรุษ และทะลุเกราะทุกชนิด ได้ปรากฏขึ้น
6.71.30
प्रकाशं चक्रुराकाशमुद्यतानि भुजोत्तमैः ।
नक्षत्रविमलाभानि शस्त्राणि भरतर्षभ ॥ ६.७१.३० ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งภรตะ อาวุธที่ถูกยกขึ้นด้วยแขนอันประเสริฐ และส่องประกายบริสุทธิ์ดังดวงดาว ทำให้ท้องฟ้าสว่างไสว
6.71.31
आर्षभाणि विचित्राणि रुक्मजालावृतानि च ।
संपेतुर्दिक्षु सर्वासु चर्माणि भरतर्षभ ॥ ६.७१.३१ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งภรตะ โล่หนังวัวอันวิจิตรที่คลุมด้วยตาข่ายทองคำ ร่วงลงไปทุกทิศทาง
6.71.32
सूर्यवर्णैश्च निस्त्रिंशैः पात्यमानानि सर्वशः ।
दिक्षु सर्वास्वदृश्यन्त शरीराणि शिरांसि च । ॥ ६.७१.३२ ॥
ร่างกายและศีรษะที่ถูกฟันล้มลงทุกด้านด้วยดาบที่เปล่งประกายดังดวงอาทิตย์ ปรากฏให้เห็นในทุกทิศ
6.71.33
भग्नचक्राक्षनीडाश्च निपातितमहाध्वजाः ।
हताश्वाः पृथिवीं जग्मुस्तत्रतत्र महारथाः ॥ ६.७१.३३ ॥
มหารถีทั้งหลาย ล้อ เพลา และที่นั่งของพวกเขาหักพัง ธงใหญ่ถูกโค่นล้ม และม้าถูกฆ่า ต่างล้มลงกับพื้นดินในที่ต่าง ๆ
6.71.34
परिपेतुर्हयाश्चात्र केचिच्छस्त्रकृतव्रणाः ।
रथान्विपरिकर्षन्तो हतेषु रथयोधिषु ॥ ६.७१.३४ ॥
ม้าบางตัวที่ได้รับบาดแผลจากอาวุธก็ล้มลงในที่นั้น ลากรถศึกไปทั่วหลังจากพลรถถูกสังหาร
6.71.35
शराहता भिन्नदेहा बद्धयोक्रा हयोत्तमाः ।
युगानि पर्यकर्षन्त तत्रतत्र स्म भारत। ॥ ६.७१.३५ ॥
ข้าแต่ภารตะ ม้าชั้นยอดที่ถูกลูกศรแทง ร่างกายขาดวิ่น และสายรัดผูกติดอยู่ ลากแอกไปมาในที่ต่าง ๆ
6.71.36
अदृश्यन्त ससूताश्च साश्वाः सरथयोधिनः ।
एकेन बलिना राजन्वारणेन विमर्दिताः ॥ ६.७१.३६ ॥
ข้าแต่พระราชา ผู้คนที่ปรากฏให้เห็น ทั้งสารถี ม้า และพลรถ ถูกช้างศึกตัวเดียวที่ทรงพลังเหยียบย่ำจนแหลกละเอียด
6.71.37
गन्धहस्तिमदस्रावमाघ्राय बहवो रणे ।
सन्निपाते बलौघानां गजैर्ममृदिरे गजाः ॥ ६.७१.३७ ॥
ในการรบ ช้างจำนวนมากได้กลิ่นมันจากช้างตกมัน จึงถูกช้างด้วยกันเหยียบย่ำในการปะทะกันของกองทัพ
6.71.38
सतोमरैर्महामात्रैर्निपतद्भिर्गतासुभिः ।
बभूवायोधनं छन्नं नाराचाभिहतैर्गजैः ॥ ६.७१.३८ ॥
สนามรบถูกปกคลุมด้วยควาญช้างที่ล้มลงพร้อมตะขอเหล็ก ซึ่งสิ้นชีวิตแล้ว และด้วยช้างที่ถูกลูกศรยิงจนล้มตาย
6.71.39
सन्निपाते बलौघानां प्रेषितैर्वरवारणैः ।
निपेतुर्युधि संभग्नाः सयोधाः सध्वजा गजाः ॥ ६.७१.३९ ॥
ในการปะทะกันของกองทัพ ช้างชั้นยอดที่ถูกต้อนไปข้างหน้า ได้พังทลายลงในการรบพร้อมกับทหารและธงของพวกมัน
6.71.40
नागराजोपमैर्हस्तैर्नागैराक्षिप्य संयुगे ।
व्यदृश्यन्त महाराज संभग्ना रथकूबराः ॥ ६.७१.४० ॥
ข้าแต่มหาราชา ในการรบ เสากระเช้าของรถศึกที่หักพังปรากฏให้เห็น ถูกช้างที่มีงวงดุจพญานาคเหวี่ยงทิ้งไป
6.71.41
विशीर्णरथसङ्घाश्च केशेष्वाक्षिप्य दन्तिभिः ।
द्रुमशाखा इवाविध्य निष्पिष्टा रथिनो रणे ॥ ६.७१.४१ ॥
ในสนามรบ ช้างใช้งวงคว้าผมของนักรบบนรถศึกแล้วเหวี่ยงขึ้นมา เขย่าพวกเขาเหมือนกิ่งไม้ แล้วบดขยี้นักรบรถศึกให้แหลกไป กองรถศึกก็แตกกระจัดกระจายไปด้วย
6.71.42
रथेषु च रथान्युद्धे संसक्तान्वरवारणाः ।
विकर्षन्तो दिशः सर्वाः संपेतुः सर्वशब्दगाः ॥ ६.७१.४२ ॥
ในสนามรบ ช้างชั้นเลิศที่รถศึกไปพัวพันกับรถศึกอื่น ลากรถเหล่านั้นไปทุกทิศทาง พวกมันวิ่งพล่านไปพร้อมส่งเสียงร้องต่างๆ นานา
6.71.43
तेषां तथा कर्षतां तु गजानां रूपमाबभौ ।
सरःसु नलिनीजालं विषक्तमिव कर्षताम् ॥ ६.७१.४३ ॥
ภาพของช้างเหล่านั้นขณะลากรถไปเช่นนั้นปรากฏเด่นชัด เหมือนร่างแหของก้านบัวที่พันติดอยู่ในทะเลสาบ แล้วถูกดึงลากไป
6.71.44
एवं संछादितं तत्र बभूवायोधनं महत् ।
सादिभिश्च पदातैश्च सध्वजैश्च महारथैः ॥ ६.७१.४४ ॥
สนามรบอันกว้างใหญ่นั้นจึงถูกปกคลุมไปด้วยทหารม้า ทหารราบ และมหารถที่มีธงประจำกองอยู่ด้วย