ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 6.72
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.72.1
शिखण्डी सह मत्स्येन विराटेन विशांपते ।
भीष्ममाशु महेष्वासमाससाद सुदुर्जयम् ॥ ६.७२.१ ॥
ಜನಾಧಿಪನೇ, ಶಿಖಂಡಿಯು ಮತ್ಸ್ಯರಾಜ ವಿರಾಟನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಮಹಾಧನುರ್ಧರ, ಅಜೇಯನಾದ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಎದುರಿಸಿದನು.
6.72.2
द्रोणं कृपं विकर्णं च महेष्वासं महाबलम् ।
राज्ञश्चान्यान्रणे शूरान्बहूनार्च्छद्धनंजयः ॥ ६.७२.२ ॥
ಧನಂಜಯನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣ, ಕೃಪ, ವಿಕರ್ಣ, ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ಮಹಾಬಲ ಹಾಗೂ ಇತರ ರಾಜರ ಅನೇಕ ಶೂರರ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದನು.
6.72.3
सैन्धवं च महेष्वासं सामात्यं सह बन्धुभिः ।
प्राच्यांश्च दाक्षिणात्यांश्च भूमिपान्भूमिपर्षभ ॥ ६.७२.३ ॥
ರಾಜರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ಸೈಂಧವನನ್ನು ಅವನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜರನ್ನು (ಆಕ್ರಮಿಸಿದನು).
6.72.4
पुत्रं च ते महेष्वासं दुर्योधनममर्षणम् ।
दुःसहं चैव समरे भीमसेनोऽभ्यवर्तत ॥ ६.७२.४ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಮಸೇನನು ನಿನ್ನ ಮಹಾಧನುರ್ಧರ, ಕೋಪಿಷ್ಠ ಪುತ್ರ ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ಹಾಗೂ ದುಃಸಹನನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದನು.
6.72.5
सहदेवस्तु शकुनिमुलूकं च महारथम् ।
पितापुत्रौ महेष्वासावभ्यवर्तत दुर्जयौ ॥ ६.७२.५ ॥
ಸಹದೇವನು ಶಕುನಿ ಮತ್ತು ಮಹಾರಥ ಉಲೂಕನನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದನು; ಅವರಿಬ್ಬರೂ ತಂದೆ ಮಗ, ಮಹಾಧನುರ್ಧರರು, ಅಜೇಯರು.
6.72.6
युधिष्ठिरो महाराज गजानीकं महारथः ।
समवर्तत संग्रामे पुत्रेण निकृतस्तव ॥ ६.७२.६ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಮಹಾರಥ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಆನೆಗಳ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದನು; ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನಿಂದ ಅವನು ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದನು.
6.72.7
माद्रीपुत्रस्तु नकुलः शूरसंक्रन्दनो युधि ।
त्रिगर्तानां बलैः सार्धं समसञ्जत पाण्डवः ॥ ६.७२.७ ॥
ಮಾದ್ರಿಯ ಮಗ ನಕುಲ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶೂರರನ್ನು ಗರ್ಜಿಸುವವನು, ತ್ರಿಗರ್ತರ ಸೇನೆಗಳೊಡನೆ ಎದುರಿಸಿದನು.
6.72.8
अभ्यवर्तन्त संक्रुद्धाः समरे साल्वकेकयान् ।
सात्यकिश्चेकितानश्च सौभद्रश्च महारथः ॥ ६.७२.८ ॥
ಕೋಪಗೊಂಡ ಸಾತ್ಯಕಿ, ಏಕಿತಾನ ಮತ್ತು ಮಹಾರಥಿ ಸೌಭದ್ರರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ವರು ಮತ್ತು ಕೇಕಯರ ಮೇಲೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದರು.
6.72.9
धृष्टकेतुश्च समरे राक्षसश्च घटोत्कचः ।
नाकुलिश्च शतानीकः समरे रथपुङ्गवः ।
पुत्राणां ते रथानीकं प्रत्युद्याताः सुदुर्जयाः ॥ ६.७२.९ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧೃಷ್ಟಕೇತು, ರಾಕ್ಷಸ ಘಟೋತ್ಕಚ, ನಕುಲನ ಮಗ ಶತಾನೀಕ, ರಥಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನು — ಈ ದುರ್ಜಯರು ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ರಥಸೇನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಧಾವಿಸಿದರು.
6.72.10
सेनापतिरमेयात्मा धृष्टद्युम्नो महाबलः ।
द्रोणेन समरे राजन्समियायोग्रकर्मणा ॥ ६.७२.१० ॥
ಓ ರಾಜನೇ! ಅಳತೆಗೆ ಮೀರಿದ ಆತ್ಮವುಳ್ಳ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಸೇನಾಪತಿ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ ಉಗ್ರಕರ್ಮಿ ದ್ರೋಣನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಿದನು.
6.72.11
एवमेते महेष्वासास्तावकाः पाण्डवैः सह ।
समेत्य समरे शूराः संप्राहारं प्रचक्रिरे ॥ ६.७२.११ ॥
ಹೀಗೆ ನಿಮ್ಮ ಈ ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ವೀರರು ಪಾಂಡವರೊಡನೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ ಘೋರ ಹೊಡೆದಾಟ ನಡೆಸಿದರು.
6.72.12
मध्यंदिनगते सूर्ये नभस्याकुलतां गते ।
कुरवः पाण्डवेयाश्च निजघ्नुरितरेतरम् ॥ ६.७२.१२ ॥
ಸೂರ್ಯನು ಮಧ್ಯಾಹ್ನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಆಕಾಶ ತಲ್ಲಣಗೊಂಡಾಗ, ಕುರುಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಹರಿಸಿದರು.
6.72.13
ध्वजिनो हेमचित्राङ्गा विचरन्तो रणाजिरे ।
सपताका रथा रेजुर्वैयाघ्रपरिवारणाः ॥ ६.७२.१३ ॥
ಚಿನ್ನದ ಚಿತ್ರಾಂಗದ ಧ್ವಜಧಾರಿ ರಥಗಳು ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಪತಾಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಳೆದವು; ಅವು ಹುಲಿಚರ್ಮದ ಹೊದಿಕೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದವು.
6.72.14
समेतानां च समरे जिगीषूणां परस्परम् ।
बभूव तुमुलः शब्दः सिंहानामिव नर्दताम् ॥ ६.७२.१४ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಗೆಲ್ಲಲು ಬಯಸಿ ಸೇರಿದವರ ಮಹಾ ಕೋಲಾಹಲವು ಗರ್ಜಿಸುವ ಸಿಂಹಗಳ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಎದ್ದಿತು.
6.72.15
तत्राद्भुतमपश्यास संप्रहारं सुदारुणम् ।
यदकुर्वन्रणे शूराः सृञ्जयाः कुरुभिः सह ॥ ६.७२.१५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ರಣದಲ್ಲಿ ಶೂರ ಸೃಂಜಯರು ಕೌರವರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಆ ಅದ್ಭುತ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಘರ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀನು ನೋಡಿದೆ.
6.72.16
नैव खं न दिशो राजन्न सूर्यं शत्रुतापन ।
विदिशो वापि पश्यामः शरैर्मुक्तैः समन्ततः ॥ ६.७२.१६ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂತಾಪಗೊಳಿಸುವವನೇ, ಬಿಟ್ಟ ಬಾಣಗಳಿಂದ ನಾವು ಸುತ್ತಲೂ ಆಕಾಶವನ್ನಾಗಲಿ, ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನಾಗಲಿ, ಸೂರ್ಯನನ್ನಾಗಲಿ, ಉಪದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನಾಗಲಿ ನೋಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ.
6.72.17
शक्तीनां विमलाग्राणां तोमराणां तथास्यताम् ।
निस्त्रिंशानां च पीतानां नीलोत्पलनिभाः प्रभाः ॥ ६.७२.१७ ॥
ನಿರ್ಮಲ ತುದಿಗಳ ಶಕ್ತಿಗಳು, ತೋಮರಗಳು, ಎಸೆಯುತ್ತಿದ್ದವರ ಖಡ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಖಡ್ಗಗಳ ಪ್ರಭೆಗಳು ನೀಲ ಕಮಲದಂತಿದ್ದವು.
6.72.18
कवचानां विचित्राणां भूषणानां प्रभास्तथा ।
खं दिशः प्रदिशश्चैव भासयामासुरोजसा ॥ ६.७२.१८ ॥
ವಿಚಿತ್ರ ಕವಚಗಳ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳ ಪ್ರಭೆಗಳು ಕೂಡ ಆಕಾಶ, ದಿಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಉಪದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ತೇಜದಿಂದ ಬೆಳಗಿಸಿದವು.
6.72.19
वपुर्भिश्च नरेन्द्राणां चन्द्रसूर्यसमप्रभैः ।
विरराज तदा राजंस्तत्रतत्र रणाङ्गणम् ॥ ६.७२.१९ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಚಂದ್ರಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳ ರಾಜರ ದೇಹಗಳಿಂದ ಆ ರಣರಂಗ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿತು.
6.72.20
रथसङ्घा नरव्याघ्राः समायान्तश्च संयुगे ।
विरेजुः समरे राजन्ग्रहा इव नभस्तले ॥ ६.७२.२० ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ರಥಸಮೂಹಗಳು ಮತ್ತು ನರವ್ಯಾಘ್ರ ವೀರರು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿನ ಗ್ರಹಗಳಂತೆ ರಣದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆದರು.
6.72.21
भीष्मस्तु रथिनां श्रेष्ठो भीमसेनं महाबलम् ।
अवारयत संक्रुद्धः सर्वसैन्यस्य पश्यतः ॥ ६.७२.२१ ॥
ಆದರೆ ರಥಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭೀಷ್ಮನು ಕೋಪದಿಂದ ಮಹಾಬಲಿ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ತಡೆದನು; ಇಡೀ ಸೈನ್ಯ ನೋಡುತ್ತಿತ್ತು.
6.72.22
ततो भीष्मविनिर्मुक्ता रुक्मपुङ्खाः शिलाशिताः ।
अभ्यङ्गन्तमरे भीमं तैलघौताः सुतेजनाः ॥ ६.७२.२२ ॥
ಆಗ ಭೀಷ್ಮನಿಂದ ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ, ಚಿನ್ನದ ಗರಿಗಳ, ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಹರಿತಗೊಳಿಸಿದ, ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ತೊಳೆದ ಚೂಪಾದ ಬಾಣಗಳು ಭೀಮನತ್ತ ನುಗ್ಗಿದವು.
6.72.23
तस्य शक्तिं महावेगं भीमसेनो महाबलः ।
क्रुद्धाशीविषसंकाशं प्रेषयामास भारत ॥ ६.७२.२३ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಮಹಾಬಲಿ ಭೀಮಸೇನನು ಕೋಪಿತ ವಿಷಸರ್ಪದಂತಿದ್ದ, ಮಹಾವೇಗದ ಅವನ ಶಕ್ತಿ ಆಯುಧವನ್ನು ಅವನತ್ತಲೇ ಎಸೆದನು.
6.72.24
तामापतन्तीं सहसा रुक्मदण्डं दुरासदाम् ।
चिच्छेद समरे भीष्मः शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.७२.२४ ॥
ಹಠಾತ್ತನೆ ನುಗ್ಗಿ ಬಂದ, ಚಿನ್ನದ ದಂಡದ, ಎದುರಿಸಲಾಗದ ಆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಭೀಷ್ಮನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಾಗಿದ ಗಂಟುಗಳ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
6.72.25
ततोऽपरेण भल्लेन पीतेन निशितेन च ।
कार्मुकं भीमसेनस्य द्विधा चिच्छेद भारत ॥ ६.७२.२५ ॥
ನಂತರ ಭೀಷ್ಮನು ಮತ್ತೊಂದು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ, ಹರಿತವಾದ ಭಲ್ಲ ಬಾಣದಿಂದ ಭೀಮಸೇನನ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎರಡು ತುಂಡಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದನು, ಓ ಭಾರತ.
6.72.26
अपास्य तु धनुश्छिन्नं भीमसेनो महाबलः ।
शरैर्बहुभिरानर्च्छद्भीष्मं शान्तनवं युधि ॥ ६.७२.२६ ॥
ಮುರಿದ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಬದಿಗೆ ಎಸೆದು, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಭೀಮಸೇನನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಅನೇಕ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು.
6.72.27
सात्यकिस्तु ततस्तूर्णं भीष्ममासाद्य संयुगे ।
आकर्णप्रहितैस्त्रीक्ष्णैर्निशितैस्तिग्मतेजनैः ॥ ६.७२.२७ ॥
ನಂತರ ಸಾತ್ಯಕಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮನ ಬಳಿ ಬಂದು, ಕಿವಿಯವರೆಗೆ ಎಳೆದು ಬಿಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಹರಿತ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ.
6.72.28
शरैर्बहुभिरानर्च्छत्पितरं ते जनेश्वर ।
ततः संधाय वै तीक्ष्णं शरं परमदारुणम् ॥ ६.७२.२८ ॥
ಓ ಜನೇಶ್ವರ, ಅವನು ನಿಮ್ಮ ತಂದೆಯನ್ನು (ಭೀಷ್ಮನನ್ನು) ಅನೇಕ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು. ನಂತರ ಅವನು ಹರಿತವಾದ, ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರವಾದ ಒಂದು ಬಾಣವನ್ನು ಹೂಡಿದನು.
6.72.29
वार्ष्णेयस्य रथाद्भीष्मः पातयामास सारथिम् ।
तस्याश्वाः प्रद्रुता राजन्निहते रथसारथौ ॥ ६.७२.२९ ॥
ಭೀಷ್ಮನು ವೃಷ್ಣಿ ವಂಶದವನ (ಸಾತ್ಯಕಿ) ರಥದಿಂದ ಅವನ ಸಾರಥಿಯನ್ನು ಬೀಳಿಸಿದನು. ಓ ರಾಜನೇ, ರಥಸಾರಥಿ ಹತನಾಗಲು ಅವನ ಕುದುರೆಗಳು ಓಡಿಹೋದವು.
6.72.30
तेन तेनैव धावन्ति मनोमारुतरंहसः ।
ततः सर्वस्य सैन्यस्य निःस्वनस्तुमुलोऽभवत् ॥ ६.७२.३० ॥
ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯಂತೆ ವೇಗವಾದ ಆ ಕುದುರೆಗಳು ಅದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಓಡಿದವು. ಆಗ ಇಡೀ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಕೋಲಾಹಲ ಉಂಟಾಯಿತು.
6.72.31
हाहाकारश्च संजज्ञे पाण्डवानां महात्मनाम् ।
अभ्यद्रवत गृह्णीत हयान्यच्छत धावत ॥ ६.७२.३१ ॥
ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಪಾಂಡವರ ನಡುವೆ 'ಅಯ್ಯೋ!' ಎಂಬ ಹಾಹಾಕಾರ ಎದ್ದಿತು. ಅವರು ಧಾವಿಸಿದರು: 'ಹಿಡಿಯಿರಿ, ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಿರಿ, ಹೊಡೆಯಿರಿ, ಓಡಿ!'
6.72.32
इत्यासीत्तुमुलः शब्दो युयुधानरथं प्रति ।
एतस्मिन्नेव काले तु भीष्मः शान्तनवस्तदा ॥ ६.७२.३२ ॥
ಹೀಗೆ ಯುಯುಧಾನನ ರಥದ ಕಡೆಗೆ ಭಾರೀ ಕೋಲಾಹಲ ಉಂಟಾಯಿತು. ಆಗ ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ಭೀಷ್ಮ
6.72.33
न्यहनत्पाण्डवीं सेनामासुरीमिव वृत्राहा ।
ते वध्यमाना भीष्मेण पाञ्चालाः सोमकैः सह ।
स्थिरां युद्धे मतिं कृत्वा भीष्ममेवाभिदुद्रुवुः ॥ ६.७२.३३ ॥
ವೃತ್ರಹಂತ ಇಂದ್ರನು ಅಸುರಸೇನೆಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವಂತೆ ಅವನು ಪಾಂಡವ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಭೀಷ್ಮನಿಂದ ಹತರಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಂಚಾಲರು ಮತ್ತು ಸೋಮಕರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿ ನೇರವಾಗಿ ಭೀಷ್ಮನ ಮೇಲೇ ಧಾವಿಸಿದರು.
6.72.34
धृष्टद्युम्नमुखाश्चापि पार्थाः शान्तनवं रणे ।
अभ्यधावञ्जिगीषन्तस्तव पुत्रस्य वाहिनीम् ॥ ६.७२.३४ ॥
ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪೃಥೆಯ ಮಕ್ಕಳೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಂತನುವಿನ ಮಗ ಭೀಷ್ಮನ ಮೇಲೆ, ನಿನ್ನ ಮಗನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಆಸೆಯಿಂದ ಧಾವಿಸಿದರು.
6.72.35
तथैव कौरवा राजन्भीष्मद्रोणपुरोगमाः ।
अभ्यधावन्त वेगेन ततो युद्धमवर्तत ॥ ६.७२.३५ ॥
ಹಾಗೆಯೇ, ಓ ರಾಜನೇ, ಭೀಷ್ಮ ಮತ್ತು ದ್ರೋಣರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಕೌರವರು ವೇಗದಿಂದ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದರು. ಆಗ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.