ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.73.1
विराटोऽय त्रिभिर्बाणैर्भीष्ममार्च्छन्महारथम् ।
विव्याध तुरमांत्रास्य त्रिभिर्बाणैर्महारथः ॥ ६.७३.१ ॥
ବିରାଟ ତିନି ବାଣ ଦ୍ୱାରା ମହାରଥୀ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ସେହି ମହାରଥୀ ତିନି ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.73.2
तं प्रत्यविध्यद्दशभिर्भीष्मः शान्तनवः शरैः ।
रुक्मपुङ्खैर्महेष्वासः कृतहस्तो महाबलः ॥ ६.७३.२ ॥
ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତରରେ ସୁନା ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ଦଶ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ କଲେ; ସେ ମହାଧନୁର୍ଧର, ନିପୁଣ ହସ୍ତ ଓ ମହାବଳୀ ଥିଲେ।
6.73.3
द्रौणिर्गाण्डीवधन्वानं भीमधन्वा महारथः ।
अविध्यदिषुभिः षङ्भिर्दृढहस्तः स्तनान्तरे ॥ ६.७३.३ ॥
ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଭୀଷଣ ଧନୁର ମହାରଥୀ, ଦୃଢ଼ ହସ୍ତ, ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଛାତିର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଛଅ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.73.4
कार्मुकं तस्य चिच्छेद फल्गुनः परवीरहा ।
अविध्यच्च भृशं तीक्ष्णैः पत्रिभिः शत्रुकर्शनः ॥ ६.७३.४ ॥
ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ଫଲ୍ଗୁନ ତାଙ୍କ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ; ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କରୁଥିବା ସେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟଧିକ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.73.5
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय वेगवान्क्रोधमूर्च्छितः ।
अमृष्यमाणः पार्थेन कार्मुकच्छेदमाहवे ॥ ६.७३.५ ॥
ସେହି ବେଗବାନ ଯୋଦ୍ଧା କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ ଅନ୍ୟ ଧନୁ ଉଠାଇଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଧନୁ କଟାଯିବା ସେ ସହ୍ୟ କରି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
6.73.6
अविध्यत्फल्गुनं राजन्नवत्या निशितैः शरैः ।
वासुदेवं च सप्तत्या विव्याध परमेषुभिः ॥ ६.७३.६ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ସେ ଫଲ୍ଗୁନଙ୍କୁ ନବେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ କଲେ ଏବଂ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ସତୁରି ଉତ୍ତମ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.73.7
ततः क्रोधाभिताम्राक्षः कृष्णेन सह फल्गुनः ।
दीर्घमुष्णं च निःश्वस्य चिन्तयित्वा पुनःपुनः ॥ ६.७३.७ ॥
ଏବେ କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଆଖିର ଫାଲ୍ଗୁନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ଦୀର୍ଘ ଓ ଉଷ୍ଣ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ବାରମ୍ବାର ଚିନ୍ତା କଲେ।
6.73.8
धनुः प्रपीड्य वामेन करेणामित्रकर्शनः ।
गाण्डीवधन्वा संक्रुद्धः शितान्सन्नतपर्वणः ॥ ६.७३.८ ॥
ଶତ୍ରୁ ପୀଡ଼କ ଗାଣ୍ଡୀବଧନ୍ୱା କ୍ରୋଧରେ ବାମ ହାତରେ ଧନୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଚାପି ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ନେଲେ।
6.73.9
जीवितान्तकरान्घोरान्समादत्त शिलीमुखान् ।
तैस्तूर्णं समरेऽविध्यद्रौणिं बलवतां वरः ॥ ६.७३.९ ॥
ପ୍ରାଣାନ୍ତକାରୀ ଭୟଙ୍କର ବାଣ ନେଇ ବଳବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୀଘ୍ର ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରକୁ ବିନ୍ଧିଲେ।
6.73.10
तस्य ते कवचं भित्त्वा पपुः शोणितमाहवे ।
न विव्यथे च निर्भिन्नो द्रौणिर्गाण्डीवधन्वना ॥ ६.७३.१० ॥
ତାଙ୍କ କବଚ ଭେଦି ସେହି ବାଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ରକ୍ତ ପିଇଲେ; ଗାଣ୍ଡୀବଧନ୍ୱାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ବ୍ୟଥିତ ହେଲେ ନାହିଁ।
6.73.11
तथैव च शरान्द्रौणिः प्रविमुञ्चन्नविह्वलः ।
तस्थौ च समरे राजंस्त्रातुमिच्छन्महाव्रतम् ॥ ६.७३.११ ॥
ସେହିପରି ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଅଚଞ୍ଚଳ ଭାବେ ବାଣ ଛାଡ଼ି ଠିଆ ହେଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ନିଜ ମହାବ୍ରତ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଠିଆ ରହିଲେ।
6.73.12
तस्य तत्सुमहत्कर्म शशंसुः कुरुसत्तमाः ।
यत्कृष्णाभ्यां समेताभ्यामभ्यापतत संयुगे ॥ ६.७३.१२ ॥
କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ତାଙ୍କ ସେହି ଅତି ମହତ୍ କର୍ମର ପ୍ରଶଂସା କଲେ; ଦୁଇ କୃଷ୍ଣ ଏକତ୍ର ଥିବା ବେଳେ ମଧ୍ୟ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
6.73.13
स हि नित्यमनीकेषु युध्यतेऽभयमास्तितः ।
अस्त्रग्रामं ससंहारं द्रोणात्प्राप्य सुदुर्लभम् ॥ ६.७३.१३ ॥
ସେ ସର୍ବଦା ସେନାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ଭୟରେ ଯୁଦ୍ଧ କରେ; ଦ୍ରୋଣଙ୍କଠାରୁ ସଂହାର ସହିତ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ଅସ୍ତ୍ରସମୂହ ସେ ପାଇଛି।
6.73.14
ममैष आचार्यसुतो द्रोणस्यापि प्रियः सुतः ।
ब्राह्मणश्च विशेषेण माननीयो ममेति च ॥ ६.७३.१४ ॥
ଏ ମୋ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଦ୍ରୋଣଙ୍କର ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ; ବିଶେଷତଃ ଏ ମୋ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନଯୋଗ୍ୟ, ଏପରି (ସେ ଭାବେ)।
6.73.15
समास्थआय मतिं वीरो बीभत्सुः सत्रुतापनः ।
कृपां चक्रे रथश्रेष्ठो भारद्वाजसुतं प्रति ॥ ६.७३.१५ ॥
ଶତ୍ରୁତାପନ ସେ ବୀର ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ), ମନ ସ୍ଥିର କରି, ରଥଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୋଇ, ଭରଦ୍ୱାଜପୁତ୍ର (ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା) ପ୍ରତି କରୁଣା ଦେଖାଇଲେ।
6.73.16
द्रौणिं त्यक्त्वा ततो युद्धे कौन्तेयः श्वेतवाहनः ।
युयुधे तावकान्निघ्नंस्त्वरमाणः पराक्रमी ॥ ६.७३.१६ ॥
ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୌଣିଙ୍କୁ (ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କୁ) ଛାଡ଼ି, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଶ୍ୱେତବାହନ (ଅର୍ଜୁନ), ଶୀଘ୍ର ଆପଣଙ୍କର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି, ପରାକ୍ରମରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
6.73.17
दुर्योधनस्तु दशभिर्गार्ध्रपत्रैः शिलाशितैः ।
भीमसेनं महेष्वासं रुक्मपुङ्खैः समार्पयत् ॥ ६.७३.१७ ॥
କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ପଥରରେ ଶାଣିତ, ଗୃଧ୍ରପକ୍ଷ, ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁଙ୍ଖ ଦଶଟି ବାଣରେ ମହାଧନୁର୍ଧର ଭୀମସେନଙ୍କୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଘାତ କଲେ।
6.73.18
भीमसेनः सुसंक्रुद्धः परासुकरणं दृढम् ।
चित्रं कार्मुकमादत्त शरांश्च निशितान्दश ॥ ६.७३.१८ ॥
ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଭୀମସେନ ପ୍ରାଣହରା, ଦୃଢ଼, ବିଚିତ୍ର ଧନୁ ଧରିଲେ ଏବଂ ଦଶଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ନେଲେ।
6.73.19
आकर्णप्रहितैस्तीक्ष्णैर्वेगवद्भिरजिह्मगैः ।
अविध्यत्तूर्णमव्यग्रः कुरुराजं महोरसि ॥ ६.७३.१९ ॥
କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣି ନିକ୍ଷେପ କରାଯାଇଥିବା ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ବେଗବାନ, ସିଧାଗାମୀ ବାଣରେ ସେ ଶାନ୍ତଭାବେ ଶୀଘ୍ର କୁରୁରାଜଙ୍କ ପ୍ରଶସ୍ତ ବକ୍ଷ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.73.20
तस्य काञ्चनसूत्रस्थः शरैः संछादितो मणिः ।
रराजोरसि खे सूर्यो ग्रहैरिव समावृतः ॥ ६.७३.२० ॥
ତାଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ସୁନା ସୂତାରେ ଲାଗିଥିବା ମଣି ବାଣରେ ଆବୃତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆକାଶରେ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକିଲା।
6.73.21
पुत्रस्तु तव तेजस्वी भीमसेनेन ताडित ।
नामृष्यत यथा नागस्तलशब्दं मदोत्कटः ॥ ६.७३.२१ ॥
ଆପଣଙ୍କ ତେଜସ୍ୱୀ ପୁତ୍ର ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତିତ ହୋଇ, ମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ହାତୀ ତାଳି ଶବ୍ଦ ସହ୍ୟ କରି ନ ପାରିବା ପରି ତାହା ସହ୍ୟ କରି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
6.73.22
ततः शरैर्महाराज रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः ।
भीमं विव्याध संक्रुद्धस्त्रासयानो वरूथिनीम् ॥ ६.७३.२२ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ମହାରାଜ, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେ ସୁନା ପଖାବିଶିଷ୍ଟ, ପଥର ଉପରେ ଧାର ଦିଆଯାଇଥିବା ବାଣରେ ଭୀମଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ, ସେନାକୁ ଭୟଭୀତ କରି।
6.73.23
तौ युध्यमानौ समरे भृशमन्योन्यविक्षतौ ।
पुत्रौ ते देवसंकाशौ व्यरोचेतां महाबलौ ॥ ६.७३.२३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ି, ପରସ୍ପରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟଧିକ ଆହତ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କ ସେହି ଦେବତୁଲ୍ୟ, ମହାବଳୀ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଶୋଭା ପାଇଥିଲେ।
6.73.24
चित्रसेनं नरव्याघ्रं सौभद्रः परवीरहा ।
अविध्यद्दशभिर्बाणैः पुरुमित्रं च सप्तभिः ॥ ६.७३.२४ ॥
ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କୁ ସଂହାରକାରୀ ସୌଭଦ୍ର ନରବ୍ୟାଘ୍ର ଚିତ୍ରସେନଙ୍କୁ ଦଶ ବାଣରେ ଏବଂ ପୁରୁମିତ୍ରଙ୍କୁ ସାତ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.73.25
सत्यव्रतं च सप्तत्या विद्ध्वा शक्रसमो युधि ।
नृत्यन्निव रणे वीर आर्तिं नः समजीजनत् ॥ ६.७३.२५ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ ସେ ବୀର ସତ୍ୟବ୍ରତଙ୍କୁ ସତୁରି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କରି, ରଣରେ ନାଚୁଥିବା ପରି ଆମକୁ ଦୁଃଖ ଦେଲା।
6.73.26
तं प्रत्यविध्यद्दशभिश्चित्रसेनः शिलीमुखैः ।
सत्यव्रतश्च नवभिः पुरुमित्रश्च सप्तभिः ॥ ६.७३.२६ ॥
ଚିତ୍ରସେନ ତାଙ୍କୁ ଦଶ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲା; ସତ୍ୟବ୍ରତ ନଅରେ ଏବଂ ପୁରୁମିତ୍ର ସାତରେ।
6.73.27
स विद्धो विक्षरन्रक्तं शत्रुसंवारणं महत् ।
चिच्छेद चित्रसेनस्य चित्रं कार्मुकमार्जुनिः ॥ ६.७३.२७ ॥
ଆହତ ହୋଇ ରକ୍ତ ବହାଉ ବହାଉ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଅଟକାଉଥିବା ସେ ଅର୍ଜୁନପୁତ୍ର ଚିତ୍ରସେନଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ବଡ଼ ଧନୁ କାଟି ଦେଲା।
6.73.28
भित्त्वा चास्य तनुत्राणं शरेणोरस्यताडयत् ।
ततस्ते तावका वीरा राजपुत्रा महारथाः ॥ ६.७३.२८ ॥
ତାଙ୍କ କବଚ ଭେଦ କରି ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ଆଘାତ କଲା। ସେତେବେଳେ ଆପଣଙ୍କ ବୀର ରାଜପୁତ୍ର, ମହାରଥୀମାନେ—
6.73.29
समेत्य युधि संरब्धा विव्यधुर्निशितैः शरैः ।
तांश्च सर्वाञ्शरैस्तीक्ष्णैर्जघान परमास्त्रवित् ॥ ६.७३.२९ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକତ୍ର ହୋଇ କ୍ରୋଧରେ ସେମାନେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ; କିନ୍ତୁ ପରମାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବଧ କଲା।
6.73.30
तस्य दृष्ट्वा तु तत्कर्म परिवव्रुः सुतास्तव ।
दहन्तं समरे सैन्यं वने कक्षं यथोल्बणम् ॥ ६.७३.३० ॥
ତାଙ୍କର ସେ କର୍ମ ଦେଖି ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଗଲେ; ସେ ରଣରେ ସେନାକୁ ବନରେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଅଗ୍ନି ଝୋପକୁ ଜଳାଇବା ପରି ଦଗ୍ଧ କରୁଥିଲା।
6.73.31
अपेतशिशिरे काले समिद्धमिव पावकम् ।
अत्यरोचत सौभद्रस्तव सैन्यानि नाशयन् ॥ ६.७३.३१ ॥
ଶିଶିର ଋତୁ ଗଲାପରେ ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ସୌଭଦ୍ର ଆପଣଙ୍କ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନାଶ କରି ଅତ୍ୟଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଉଠିଲେ।
6.73.32
तत्तस्य चरितं दृष्ट्वा पौत्रस्तव विशांपते ।
लक्ष्मणोऽभ्यपतत्तूर्णं सात्तीपुत्रमाहवे ॥ ६.७३.३२ ॥
ତାହାର ସେହି କର୍ମ ଦେଖି, ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣଙ୍କ ପୌତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଉପରେ ଶୀଘ୍ର ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
6.73.33
अभिमन्युस्तु संक्रुद्धो लक्ष्मणं शुभलक्षणम् ।
विव्याध निशितैः षङभिः सारथिं च त्रिभिः शरैः ॥ ६.७३.३३ ॥
କିନ୍ତୁ ଅଭିମନ୍ୟୁ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଶୁଭଲକ୍ଷଣ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଛଅଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ଓ ତାଙ୍କ ସାରଥିଙ୍କୁ ତିନୋଟି ଶରରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.73.34
तथैव लक्ष्मणो राजन्सौभद्रं निशितैः शरैः ।
अविध्यत महाराज तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.७३.३४ ॥
ସେହିପରି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ, ହେ ରାଜନ୍, ସୌଭଦ୍ରଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ହେ ମହାରାଜ, ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ଲାଗିଲା।
6.73.35
तस्याश्वांश्चतुरो हत्वा सारथिं च महाबलः ।
अभ्यद्रवत सौभद्रो लक्ष्मणं निशितैः शरैः ॥ ६.७३.३५ ॥
ତାଙ୍କ ଚାରି ଘୋଡା ଓ ସାରଥିଙ୍କୁ ବଧ କରି ମହାବଳୀ ସୌଭଦ୍ର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଉପରେ ଧାଇଁଗଲେ।
6.73.36
हताश्वे तु रथे तिष्ठँल्लक्ष्मणः परवीरहा ।
शक्तिं चिक्षेप संक्रुद्धः सौभद्रस्य रथं प्रति ॥ ६.७३.३६ ॥
ଘୋଡା ହତ ହୋଇଥିବା ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇ ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ଲକ୍ଷ୍ମଣ କ୍ରୋଧରେ ସୌଭଦ୍ରଙ୍କ ରଥ ଦିଗରେ ଶକ୍ତି ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
6.73.37
तामापतन्तीं सहसा घोररूपां दुरासदाम् ।
अभिमन्युः शरैस्तीक्ष्णैश्चिच्छेद भुजगोपमाम् ॥ ६.७३.३७ ॥
ହଠାତ୍ ଝାସି ଆସୁଥିବା, ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଥିବା, ଦୁର୍ଧର୍ଷ ସେହି (ଶକ୍ତି)କୁ ଅଭିମନ୍ୟୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ସର୍ପ ପରି କାଟିଦେଲେ।
6.73.38
ततः स्वरथमारोप्य लक्ष्मणं गौतमस्तदा ।
अपोवाह रथेनाजौ सर्वसैन्यस्य पश्यतः ॥ ६.७३.३८ ॥
ସେତେବେଳେ ଗୌତମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ନିଜ ରଥରେ ଚଢ଼ାଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ସେନା ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ରଥରେ ତାଙ୍କୁ ଦୂରକୁ ନେଇଗଲେ।
6.73.39
ततः समाकुले तस्मिन्वर्तमाने महाभये ।
अभ्यद्रवञ्जिघांसन्तः परस्परवधैषिणः ॥ ६.७३.३९ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ମହାଭୟଙ୍କର ଓ ବିଶୃଙ୍ଖଳ ଯୁଦ୍ଧରେ, ପରସ୍ପରକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସେମାନେ ପରସ୍ପର ଉପରେ ଧାଇଁଗଲେ।
6.73.40
तावकाश्च महेष्वासाः पाण्डवाश्च महारथाः ।
जुह्वन्तः समरे प्राणान्निजघ्नुरितरेतरम् ॥ ६.७३.४० ॥
ଆପଣଙ୍କର ମହାଧନୁର୍ଧର ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମହାରଥୀମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରାଣର ଆହୁତି ଦେଉ ଦେଉ ପରସ୍ପରକୁ ମାରିଲେ।
6.73.41
मुक्तकेशा विकवचा विरथाश्छिन्नकार्मुकाः ।
बाहुभइः समयुध्यन्त सृञ्जयाः कुरुभिः सह ॥ ६.७३.४१ ॥
ମୁକ୍ତ କେଶ, କବଚହୀନ, ରଥହୀନ, ଭଗ୍ନଧନୁ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ କୌରବମାନଙ୍କ ସହ ନିଜ ବାହୁରେ ହିଁ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
6.73.42
ततो भीष्मो महाबाहुः पाण्डवानां महात्मनाम् ।
सेनां जघान संक्रुद्धो दिव्यैरस्त्रैर्महाबलः ॥ ६.७३.४२ ॥
ସେତେବେଳେ ମହାବାହୁ ଓ ମହାବଳ ଭୀଷ୍ମ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ସଂହାର କଲେ।
6.73.43
हतेश्वरैर्गजैस्तत्र नरैरश्वैश्च पातितैः ।
रथिभिः सादिभिश्चैव समास्तीर्यत मेदिनी ॥ ६.७३.४३ ॥
ସେଠାରେ ପ୍ରଭୁହୀନ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିବା ହାତୀ, ମଣିଷ, ଘୋଡ଼ା, ରଥୀ ଓ ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆବୃତ ହେଲା।