മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.73.1
विराटोऽय त्रिभिर्बाणैर्भीष्ममार्च्छन्महारथम् ।
विव्याध तुरमांत्रास्य त्रिभिर्बाणैर्महारथः ॥ ६.७३.१ ॥
വിരാടൻ മൂന്നു ബാണങ്ങളാൽ മഹാരഥനായ ഭീഷ്മനെ ആക്രമിച്ചു; ആ മഹാരഥൻ മൂന്നു ബാണങ്ങളാൽ അവന്റെ കുതിരകളെ തുളച്ചു.
6.73.2
तं प्रत्यविध्यद्दशभिर्भीष्मः शान्तनवः शरैः ।
रुक्मपुङ्खैर्महेष्वासः कृतहस्तो महाबलः ॥ ६.७३.२ ॥
ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ ഭീഷ്മൻ അവനെ പ്രതിയായി സ്വർണ്ണച്ചിറകുള്ള പത്തു ബാണങ്ങളാൽ തുളച്ചു; ആ മഹാധനുർധരൻ, കൗശലമുള്ള കൈകളുള്ളവൻ, മഹാബലൻ.
6.73.3
द्रौणिर्गाण्डीवधन्वानं भीमधन्वा महारथः ।
अविध्यदिषुभिः षङ्भिर्दृढहस्तः स्तनान्तरे ॥ ६.७३.३ ॥
ദ്രോണപുത്രൻ, ഭയങ്കര ധനുസ്സുള്ള മഹാരഥൻ, ദൃഢഹസ്തൻ, ഗാണ്ഡീവധനുസ്സേന്തിയ അർജ്ജുനനെ നെഞ്ചിന്റെ മധ്യത്തിൽ ആറു ബാണങ്ങളാൽ തുളച്ചു.
6.73.4
कार्मुकं तस्य चिच्छेद फल्गुनः परवीरहा ।
अविध्यच्च भृशं तीक्ष्णैः पत्रिभिः शत्रुकर्शनः ॥ ६.७३.४ ॥
ശത്രുവീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന ഫല്ഗുനൻ അവന്റെ വില്ലു മുറിച്ചു; ശത്രുക്കളെ പീഡിപ്പിക്കുന്നവൻ മൂർച്ചയുള്ള ബാണങ്ങളാൽ അവനെ വളരെയധികം തുളച്ചു.
6.73.5
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय वेगवान्क्रोधमूर्च्छितः ।
अमृष्यमाणः पार्थेन कार्मुकच्छेदमाहवे ॥ ६.७३.५ ॥
വേഗവാനായ അവൻ ക്രോധത്താൽ മൂർച്ഛിതനായി മറ്റൊരു വില്ലെടുത്തു; യുദ്ധത്തിൽ പാർത്ഥൻ തന്റെ വില്ലു മുറിച്ചത് അവൻ സഹിച്ചില്ല.
6.73.6
अविध्यत्फल्गुनं राजन्नवत्या निशितैः शरैः ।
वासुदेवं च सप्तत्या विव्याध परमेषुभिः ॥ ६.७३.६ ॥
ഹേ രാജൻ! അവൻ ഫല്ഗുനനെ തൊണ്ണൂറു മൂർച്ചയുള്ള ബാണങ്ങളാൽ തുളച്ചു; വാസുദേവനെ എഴുപതു ശ്രേഷ്ഠബാണങ്ങളാൽ തുളച്ചു.
6.73.7
ततः क्रोधाभिताम्राक्षः कृष्णेन सह फल्गुनः ।
दीर्घमुष्णं च निःश्वस्य चिन्तयित्वा पुनःपुनः ॥ ६.७३.७ ॥
അപ്പോൾ കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളുള്ള ഫൽഗുനൻ കൃഷ്ണനോടൊപ്പം ദീർഘവും ചൂടുള്ളതുമായ നെടുവീർപ്പിട്ട് വീണ്ടും വീണ്ടും ചിന്തിച്ചു.
6.73.8
धनुः प्रपीड्य वामेन करेणामित्रकर्शनः ।
गाण्डीवधन्वा संक्रुद्धः शितान्सन्नतपर्वणः ॥ ६.७३.८ ॥
ശത്രുക്കളെ പീഡിപ്പിക്കുന്ന ഗാണ്ഡീവധന്വാവ് കോപത്തോടെ ഇടംകൈകൊണ്ട് വില്ല് അമർത്തിപ്പിടിച്ച്, വളഞ്ഞ സന്ധികളുള്ള മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ എടുത്തു.
6.73.9
जीवितान्तकरान्घोरान्समादत्त शिलीमुखान् ।
तैस्तूर्णं समरेऽविध्यद्रौणिं बलवतां वरः ॥ ६.७३.९ ॥
ജീവനെടുക്കുന്ന ഭയങ്കര അമ്പുകൾ എടുത്ത ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ അവകൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ ഉടൻ ദ്രോണപുത്രനെ തുളച്ചു.
6.73.10
तस्य ते कवचं भित्त्वा पपुः शोणितमाहवे ।
न विव्यथे च निर्भिन्नो द्रौणिर्गाण्डीवधन्वना ॥ ६.७३.१० ॥
അവന്റെ കവചം തുളച്ച് ആ അമ്പുകൾ യുദ്ധത്തിൽ രക്തം കുടിച്ചു; ഗാണ്ഡീവധന്വാവിനാൽ തുളയ്ക്കപ്പെട്ടിട്ടും ദ്രോണപുത്രൻ വേദനിച്ചില്ല.
6.73.11
तथैव च शरान्द्रौणिः प्रविमुञ्चन्नविह्वलः ।
तस्थौ च समरे राजंस्त्रातुमिच्छन्महाव्रतम् ॥ ६.७३.११ ॥
അതുപോലെ ദ്രോണപുത്രൻ കുലുങ്ങാതെ അമ്പുകൾ തൊടുത്തുകൊണ്ട് നിന്നു; രാജാവേ, തന്റെ മഹാവ്രതം കാക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് അവൻ യുദ്ധത്തിൽ നിലകൊണ്ടു.
6.73.12
तस्य तत्सुमहत्कर्म शशंसुः कुरुसत्तमाः ।
यत्कृष्णाभ्यां समेताभ्यामभ्यापतत संयुगे ॥ ६.७३.१२ ॥
കുരുക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ അവന്റെ ആ മഹത്തായ കർമ്മത്തെ പ്രശംസിച്ചു; ഇരുവരായ കൃഷ്ണന്മാർ ഒത്തുചേർന്നിരുന്നപ്പോഴും യുദ്ധത്തിൽ അവർക്കെതിരെ അവൻ പാഞ്ഞടുത്തു.
6.73.13
स हि नित्यमनीकेषु युध्यतेऽभयमास्तितः ।
अस्त्रग्रामं ससंहारं द्रोणात्प्राप्य सुदुर्लभम् ॥ ६.७३.१३ ॥
അവൻ എപ്പോഴും സേനകൾക്കിടയിൽ ഭയമില്ലാതെ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നു; ദ്രോണരിൽ നിന്ന് സംഹാരവിധിയോടുകൂടിയ, അതിദുർലഭമായ അസ്ത്രസമൂഹം അവൻ നേടിയിട്ടുണ്ട്.
6.73.14
ममैष आचार्यसुतो द्रोणस्यापि प्रियः सुतः ।
ब्राह्मणश्च विशेषेण माननीयो ममेति च ॥ ६.७३.१४ ॥
ഇവൻ എന്റെ ആചാര്യന്റെ പുത്രനാണ്; ദ്രോണർക്കും പ്രിയപുത്രനാണ്; ബ്രാഹ്മണനുമാണ്. വിശേഷിച്ച് ഇവൻ എന്നാൽ ആദരണീയനാണ് എന്നും (അവൻ കരുതുന്നു).
6.73.15
समास्थआय मतिं वीरो बीभत्सुः सत्रुतापनः ।
कृपां चक्रे रथश्रेष्ठो भारद्वाजसुतं प्रति ॥ ६.७३.१५ ॥
ശത്രുക്കളെ താപിപ്പിക്കുന്ന ആ വീരൻ ബീഭത്സു (അർജുനൻ), മനസ്സ് ഉറപ്പിച്ച്, രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായി, ഭരദ്വാജപുത്രനോട് (അശ്വത്ഥാമാവിനോട്) കരുണ കാണിച്ചു.
6.73.16
द्रौणिं त्यक्त्वा ततो युद्धे कौन्तेयः श्वेतवाहनः ।
युयुधे तावकान्निघ्नंस्त्वरमाणः पराक्रमी ॥ ६.७३.१६ ॥
പിന്നെ യുദ്ധത്തിൽ ദ്രൗണിയെ (അശ്വത്ഥാമാവിനെ) വിട്ട്, കുന്തിയുടെ പുത്രനായ ശ്വേതവാഹനൻ (അർജുനൻ), വേഗത്തിൽ നിങ്ങളുടെ ആളുകളെ വധിച്ചുകൊണ്ട്, പരാക്രമത്തോടെ പൊരുതി.
6.73.17
दुर्योधनस्तु दशभिर्गार्ध्रपत्रैः शिलाशितैः ।
भीमसेनं महेष्वासं रुक्मपुङ्खैः समार्पयत् ॥ ६.७३.१७ ॥
എന്നാൽ ദുര്യോധനൻ കല്ലിൽ മൂർച്ചകൂട്ടിയ, കഴുകിന്റെ തൂവലുകളുള്ള, സ്വർണ്ണപ്പുംഖങ്ങളോടുകൂടിയ പത്ത് അമ്പുകൾ കൊണ്ട് മഹാധനുർധരനായ ഭീമസേനനെ പൂർണ്ണമായി പ്രഹരിച്ചു.
6.73.18
भीमसेनः सुसंक्रुद्धः परासुकरणं दृढम् ।
चित्रं कार्मुकमादत्त शरांश्च निशितान्दश ॥ ६.७३.१८ ॥
അത്യന്തം കുപിതനായ ഭീമസേനൻ പ്രാണഹാനി വരുത്തുന്ന, ഉറപ്പുള്ള, വിചിത്രമായ വില്ലെടുത്ത്, മൂർച്ചയുള്ള പത്ത് അമ്പുകളും എടുത്തു.
6.73.19
आकर्णप्रहितैस्तीक्ष्णैर्वेगवद्भिरजिह्मगैः ।
अविध्यत्तूर्णमव्यग्रः कुरुराजं महोरसि ॥ ६.७३.१९ ॥
ചെവിവരെ വലിച്ചയച്ച മൂർച്ചയുള്ള, വേഗമേറിയ, നേരേ പായുന്ന അമ്പുകളാൽ അവൻ ഇളകാതെ വേഗത്തിൽ കുരുരാജന്റെ വിശാലമായ മാർവ്വ് തുളച്ചു.
6.73.20
तस्य काञ्चनसूत्रस्थः शरैः संछादितो मणिः ।
रराजोरसि खे सूर्यो ग्रहैरिव समावृतः ॥ ६.७३.२० ॥
അവന്റെ മാർവ്വിൽ സ്വർണ്ണനൂലിലുറച്ച മണി അമ്പുകളാൽ മൂടപ്പെട്ടിട്ടും, ആകാശത്ത് ഗ്രഹങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട സൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
6.73.21
पुत्रस्तु तव तेजस्वी भीमसेनेन ताडित ।
नामृष्यत यथा नागस्तलशब्दं मदोत्कटः ॥ ६.७३.२१ ॥
നിങ്ങളുടെ തേജസ്വിയായ പുത്രൻ ഭീമസേനനാൽ പ്രഹരിക്കപ്പെട്ട്, മദംപൊട്ടിയ ആന കൈയടിശബ്ദം സഹിക്കാത്തതുപോലെ സഹിച്ചില്ല.
6.73.22
ततः शरैर्महाराज रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः ।
भीमं विव्याध संक्रुद्धस्त्रासयानो वरूथिनीम् ॥ ६.७३.२२ ॥
അപ്പോൾ, മഹാരാജാവേ, കോപിച്ച് അവൻ സ്വർണ്ണച്ചിറകുകളുള്ള, കല്ലിൽ മൂർച്ചകൂട്ടിയ അമ്പുകളാൽ ഭീമനെ തുളച്ചു, സേനയെ ഭയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്.
6.73.23
तौ युध्यमानौ समरे भृशमन्योन्यविक्षतौ ।
पुत्रौ ते देवसंकाशौ व्यरोचेतां महाबलौ ॥ ६.७३.२३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ പോരാടി, പരസ്പരം ഏറെ മുറിവേറ്റ നിങ്ങളുടെ ദേവതുല്യരും മഹാബലരുമായ ആ രണ്ടു പുത്രന്മാരും തിളങ്ങി.
6.73.24
चित्रसेनं नरव्याघ्रं सौभद्रः परवीरहा ।
अविध्यद्दशभिर्बाणैः पुरुमित्रं च सप्तभिः ॥ ६.७३.२४ ॥
ശത്രുവീരന്മാരെ നശിപ്പിക്കുന്ന സൗഭദ്രൻ, നരവ്യാഘ്രനായ ചിത്രസേനനെ പത്തു അമ്പുകൾകൊണ്ടും പുരുമിത്രനെ ഏഴുകൊണ്ടും തുളച്ചു.
6.73.25
सत्यव्रतं च सप्तत्या विद्ध्वा शक्रसमो युधि ।
नृत्यन्निव रणे वीर आर्तिं नः समजीजनत् ॥ ६.७३.२५ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രസമനായ ആ വീരൻ സത്യവ്രതനെ എഴുപത് അമ്പുകളാൽ തുളച്ച്, രണത്തിൽ നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെ നമ്മിൽ വേദന ജനിപ്പിച്ചു.
6.73.26
तं प्रत्यविध्यद्दशभिश्चित्रसेनः शिलीमुखैः ।
सत्यव्रतश्च नवभिः पुरुमित्रश्च सप्तभिः ॥ ६.७३.२६ ॥
ചിത്രസേനൻ അവനെ പത്ത് അമ്പുകളാൽ എതിരിട്ട് പ്രഹരിച്ചു; സത്യവ്രതൻ ഒമ്പതിനാലും പുരുമിത്രൻ ഏഴിനാലും.
6.73.27
स विद्धो विक्षरन्रक्तं शत्रुसंवारणं महत् ।
चिच्छेद चित्रसेनस्य चित्रं कार्मुकमार्जुनिः ॥ ६.७३.२७ ॥
മുറിവേറ്റ് രക്തമൊഴുക്കി, ശത്രുക്കളെ തടയുന്ന ആ അർജുനപുത്രൻ ചിത്രസേനന്റെ മനോഹരവും വലുതുമായ വില്ല് മുറിച്ചു.
6.73.28
भित्त्वा चास्य तनुत्राणं शरेणोरस्यताडयत् ।
ततस्ते तावका वीरा राजपुत्रा महारथाः ॥ ६.७३.२८ ॥
അവന്റെ കവചം തുളച്ച്, അമ്പുകൊണ്ട് അവന്റെ മാറിൽ പ്രഹരിച്ചു. അപ്പോൾ നിങ്ങളുടെ വീര രാജകുമാരന്മാരും മഹാരഥന്മാരും—
6.73.29
समेत्य युधि संरब्धा विव्यधुर्निशितैः शरैः ।
तांश्च सर्वाञ्शरैस्तीक्ष्णैर्जघान परमास्त्रवित् ॥ ६.७३.२९ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഒന്നിച്ചുകൂടി കോപാകുലരായി അവർ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ അവനെ തുളച്ചു; എന്നാൽ പരമാസ്ത്രജ്ഞനായ അവൻ അവരെല്ലാവരെയും മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ വധിച്ചു.
6.73.30
तस्य दृष्ट्वा तु तत्कर्म परिवव्रुः सुतास्तव ।
दहन्तं समरे सैन्यं वने कक्षं यथोल्बणम् ॥ ६.७३.३० ॥
അവന്റെ ആ പ്രവൃത്തി കണ്ട് നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാർ അവനെ വളഞ്ഞു; അവൻ യുദ്ധത്തിൽ സൈന്യത്തെ വനത്തിലെ കടുത്ത തീ കാട്ടുപൊന്തയെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ ദഹിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
6.73.31
अपेतशिशिरे काले समिद्धमिव पावकम् ।
अत्यरोचत सौभद्रस्तव सैन्यानि नाशयन् ॥ ६.७३.३१ ॥
ശിശിരകാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ജ്വലിക്കുന്ന തീപോലെ സൗഭദ്രൻ നിങ്ങളുടെ സേനകളെ നശിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അത്യധികം തിളങ്ങി.
6.73.32
तत्तस्य चरितं दृष्ट्वा पौत्रस्तव विशांपते ।
लक्ष्मणोऽभ्यपतत्तूर्णं सात्तीपुत्रमाहवे ॥ ६.७३.३२ ॥
അവന്റെ ആ പ്രവൃത്തി കണ്ട്, രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ പൗത്രനായ ലക്ഷ്മണൻ യുദ്ധത്തിൽ സാത്യകിയുടെ പുത്രനെ വേഗത്തിൽ ആക്രമിച്ചു.
6.73.33
अभिमन्युस्तु संक्रुद्धो लक्ष्मणं शुभलक्षणम् ।
विव्याध निशितैः षङभिः सारथिं च त्रिभिः शरैः ॥ ६.७३.३३ ॥
എന്നാൽ അഭിമന്യു അത്യധികം കോപിച്ച്, ശുഭലക്ഷണനായ ലക്ഷ്മണനെ ആറ് മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ടും സാരഥിയെ മൂന്ന് അമ്പുകൾകൊണ്ടും തുളച്ചു.
6.73.34
तथैव लक्ष्मणो राजन्सौभद्रं निशितैः शरैः ।
अविध्यत महाराज तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.७३.३४ ॥
അതുപോലെ ലക്ഷ്മണനും, രാജാവേ, സൗഭദ്രനെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളച്ചു; മഹാരാജാവേ, അത് അത്ഭുതമായി തോന്നി.
6.73.35
तस्याश्वांश्चतुरो हत्वा सारथिं च महाबलः ।
अभ्यद्रवत सौभद्रो लक्ष्मणं निशितैः शरैः ॥ ६.७३.३५ ॥
അവന്റെ നാല് കുതിരകളെയും സാരഥിയെയും വധിച്ച മഹാബലനായ സൗഭദ്രൻ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളോടെ ലക്ഷ്മണന്റെ നേർക്ക് പാഞ്ഞടുത്തു.
6.73.36
हताश्वे तु रथे तिष्ठँल्लक्ष्मणः परवीरहा ।
शक्तिं चिक्षेप संक्रुद्धः सौभद्रस्य रथं प्रति ॥ ६.७३.३६ ॥
കുതിരകൾ വീണ രഥത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ട് ശത്രുവീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന ലക്ഷ്മണൻ കോപത്തോടെ സൗഭദ്രന്റെ രഥത്തിന് നേരെ ശക്തി എറിഞ്ഞു.
6.73.37
तामापतन्तीं सहसा घोररूपां दुरासदाम् ।
अभिमन्युः शरैस्तीक्ष्णैश्चिच्छेद भुजगोपमाम् ॥ ६.७३.३७ ॥
പെട്ടെന്ന് പാഞ്ഞടുത്ത, ഭയങ്കര രൂപമുള്ള, എതിർക്കാനാവാത്ത ആ ശക്തിയെ അഭിമന്യു മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ പാമ്പിനെപ്പോലെ മുറിച്ചുകളഞ്ഞു.
6.73.38
ततः स्वरथमारोप्य लक्ष्मणं गौतमस्तदा ।
अपोवाह रथेनाजौ सर्वसैन्यस्य पश्यतः ॥ ६.७३.३८ ॥
അപ്പോൾ ഗൗതമൻ ലക്ഷ്മണനെ തന്റെ തേരിൽ കയറ്റി, യുദ്ധഭൂമിയിൽ സർവ്വസൈന്യവും കാൺകെ തേരിൽ അവനെ കൊണ്ടുപോയി.
6.73.39
ततः समाकुले तस्मिन्वर्तमाने महाभये ।
अभ्यद्रवञ्जिघांसन्तः परस्परवधैषिणः ॥ ६.७३.३९ ॥
അപ്പോൾ ആ മഹാഭയങ്കരവും കലുഷിതവുമായ യുദ്ധത്തിൽ, പരസ്പരം വധിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചവർ പാഞ്ഞടുത്തു.
6.73.40
तावकाश्च महेष्वासाः पाण्डवाश्च महारथाः ।
जुह्वन्तः समरे प्राणान्निजघ्नुरितरेतरम् ॥ ६.७३.४० ॥
നിങ്ങളുടെ മഹാധനുർധരരും പാണ്ഡവരുടെ മഹാരഥന്മാരും യുദ്ധത്തിൽ പ്രാണനെ ഹോമിച്ചുകൊണ്ട് പരസ്പരം കൊന്നു.
6.73.41
मुक्तकेशा विकवचा विरथाश्छिन्नकार्मुकाः ।
बाहुभइः समयुध्यन्त सृञ्जयाः कुरुभिः सह ॥ ६.७३.४१ ॥
മുടിയഴിഞ്ഞ്, കവചമില്ലാതെ, തേരില്ലാതെ, വില്ലൊടിഞ്ഞ സൃഞ്ജയർ കൗരവരോടൊപ്പം കൈകളാൽ തന്നെ പോരാടി.
6.73.42
ततो भीष्मो महाबाहुः पाण्डवानां महात्मनाम् ।
सेनां जघान संक्रुद्धो दिव्यैरस्त्रैर्महाबलः ॥ ६.७३.४२ ॥
അപ്പോൾ മഹാബാഹുവും മഹാബലവാനുമായ ഭീഷ്മർ കോപിച്ച്, ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളാൽ മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവരുടെ സേനയെ സംഹരിച്ചു.
6.73.43
हतेश्वरैर्गजैस्तत्र नरैरश्वैश्च पातितैः ।
रथिभिः सादिभिश्चैव समास्तीर्यत मेदिनी ॥ ६.७३.४३ ॥
അവിടെ യജമാനന്മാരെ നഷ്ടപ്പെട്ടു വീണ ആനകളും മനുഷ്യരും കുതിരകളും രഥികളും അശ്വാരൂഢരും കൊണ്ട് ഭൂമി പൂർണ്ണമായി മൂടപ്പെട്ടു.