ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.73.1
विराटोऽय त्रिभिर्बाणैर्भीष्ममार्च्छन्महारथम् ।
विव्याध तुरमांत्रास्य त्रिभिर्बाणैर्महारथः ॥ ६.७३.१ ॥
ਵਿਰਾਟ ਨੇ ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਹਾਰਥੀ ਭੀਸ਼ਮ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਮਹਾਰਥੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.73.2
तं प्रत्यविध्यद्दशभिर्भीष्मः शान्तनवः शरैः ।
रुक्मपुङ्खैर्महेष्वासः कृतहस्तो महाबलः ॥ ६.७३.२ ॥
ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਦਸ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਉਹ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਨਿਪੁਣ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਸੀ।
6.73.3
द्रौणिर्गाण्डीवधन्वानं भीमधन्वा महारथः ।
अविध्यदिषुभिः षङ्भिर्दृढहस्तः स्तनान्तरे ॥ ६.७३.३ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਭਿਆਨਕ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲਾ ਮਹਾਰਥੀ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ, ਗਾਂਡੀਵ ਧਾਰੀ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਛੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.73.4
कार्मुकं तस्य चिच्छेद फल्गुनः परवीरहा ।
अविध्यच्च भृशं तीक्ष्णैः पत्रिभिः शत्रुकर्शनः ॥ ६.७३.४ ॥
ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਫਲਗੁਨ ਨੇ ਉਸਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਉਸਨੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
6.73.5
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय वेगवान्क्रोधमूर्च्छितः ।
अमृष्यमाणः पार्थेन कार्मुकच्छेदमाहवे ॥ ६.७३.५ ॥
ਉਹ ਵੇਗਵਾਨ ਯੋਧਾ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦੂਜਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟਿਆ ਜਾਣਾ ਉਹ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।
6.73.6
अविध्यत्फल्गुनं राजन्नवत्या निशितैः शरैः ।
वासुदेवं च सप्तत्या विव्याध परमेषुभिः ॥ ६.७३.६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਸਨੇ ਫਲਗੁਨ ਨੂੰ ਨੱਬੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਸੱਤਰ ਉੱਤਮ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
6.73.7
ततः क्रोधाभिताम्राक्षः कृष्णेन सह फल्गुनः ।
दीर्घमुष्णं च निःश्वस्य चिन्तयित्वा पुनःपुनः ॥ ६.७३.७ ॥
ਤਦ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਫਲਗੁਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਲੰਮਾ ਅਤੇ ਗਰਮ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
6.73.8
धनुः प्रपीड्य वामेन करेणामित्रकर्शनः ।
गाण्डीवधन्वा संक्रुद्धः शितान्सन्नतपर्वणः ॥ ६.७३.८ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਗਾਂਡੀਵਧਨਵਾ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ ਝੁਕੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
6.73.9
जीवितान्तकरान्घोरान्समादत्त शिलीमुखान् ।
तैस्तूर्णं समरेऽविध्यद्रौणिं बलवतां वरः ॥ ६.७३.९ ॥
ਪ੍ਰਾਣ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ ਰੇਸ਼ਠ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.73.10
तस्य ते कवचं भित्त्वा पपुः शोणितमाहवे ।
न विव्यथे च निर्भिन्नो द्रौणिर्गाण्डीवधन्वना ॥ ६.७३.१० ॥
ਉਸ ਦਾ ਕਵਚ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਲਹੂ ਪੀਤਾ; ਗਾਂਡੀਵਧਾਰੀ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋਇਆ।
6.73.11
तथैव च शरान्द्रौणिः प्रविमुञ्चन्नविह्वलः ।
तस्थौ च समरे राजंस्त्रातुमिच्छन्महाव्रतम् ॥ ६.७३.११ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਅਡੋਲ ਰਹਿ ਕੇ ਤੀਰ ਛੱਡਦਾ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਆਪਣੇ ਮਹਾਵਰਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਹ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਡਟਿਆ ਰਿਹਾ।
6.73.12
तस्य तत्सुमहत्कर्म शशंसुः कुरुसत्तमाः ।
यत्कृष्णाभ्यां समेताभ्यामभ्यापतत संयुगे ॥ ६.७३.१२ ॥
ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਉਸ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਕਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ, ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਹਮਲਾ ਕਰ ਗਿਆ।
6.73.13
स हि नित्यमनीकेषु युध्यतेऽभयमास्तितः ।
अस्त्रग्रामं ससंहारं द्रोणात्प्राप्य सुदुर्लभम् ॥ ६.७३.१३ ॥
ਉਹ ਸਦਾ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਖ਼ੌਫ਼ ਹੋ ਕੇ ਲੜਦਾ ਹੈ; ਦ੍ਰੋਣ ਤੋਂ ਸੰਹਾਰ ਸਮੇਤ, ਬਹੁਤ ਦੁਰਲੱਭ ਅਸਤ੍ਰ-ਸਮੂਹ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
6.73.14
ममैष आचार्यसुतो द्रोणस्यापि प्रियः सुतः ।
ब्राह्मणश्च विशेषेण माननीयो ममेति च ॥ ६.७३.१४ ॥
ਇਹ ਮੇਰੇ ਆਚਾਰੀਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਵੀ ਪਿਆਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਹੈ; ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਯੋਗ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ (ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ)।
6.73.15
समास्थआय मतिं वीरो बीभत्सुः सत्रुतापनः ।
कृपां चक्रे रथश्रेष्ठो भारद्वाजसुतं प्रति ॥ ६.७३.१५ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਵੀਰ ਬੀਭਤਸੁ (ਅਰਜੁਨ), ਮਨ ਪੱਕਾ ਕਰਕੇ, ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ) ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ।
6.73.16
द्रौणिं त्यक्त्वा ततो युद्धे कौन्तेयः श्वेतवाहनः ।
युयुधे तावकान्निघ्नंस्त्वरमाणः पराक्रमी ॥ ६.७३.१६ ॥
ਫਿਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੌਣੀ (ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ) ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਵੇਤਵਾਹਨ (ਅਰਜੁਨ), ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਲੜਿਆ।
6.73.17
दुर्योधनस्तु दशभिर्गार्ध्रपत्रैः शिलाशितैः ।
भीमसेनं महेष्वासं रुक्मपुङ्खैः समार्पयत् ॥ ६.७३.१७ ॥
ਪਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ, ਗਿੱਧ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੁੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦਸ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
6.73.18
भीमसेनः सुसंक्रुद्धः परासुकरणं दृढम् ।
चित्रं कार्मुकमादत्त शरांश्च निशितान्दश ॥ ६.७३.१८ ॥
ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਪ੍ਰਾਣ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਮਜ਼ਬੂਤ, ਵਿਚਿੱਤਰ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਦਸ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ ਲਏ।
6.73.19
आकर्णप्रहितैस्तीक्ष्णैर्वेगवद्भिरजिह्मगैः ।
अविध्यत्तूर्णमव्यग्रः कुरुराजं महोरसि ॥ ६.७३.१९ ॥
ਕੰਨ ਤੱਕ ਖਿੱਚ ਕੇ ਛੱਡੇ ਗਏ ਤਿੱਖੇ, ਤੇਜ਼, ਸਿੱਧੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਝੱਟ ਕੁਰੂਰਾਜ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਛਾਤੀ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੀ।
6.73.20
तस्य काञ्चनसूत्रस्थः शरैः संछादितो मणिः ।
रराजोरसि खे सूर्यो ग्रहैरिव समावृतः ॥ ६.७३.२० ॥
ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਧਾਗੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਮਣੀ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢਕੀ ਹੋਈ ਵੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕੀ।
6.73.21
पुत्रस्तु तव तेजस्वी भीमसेनेन ताडित ।
नामृष्यत यथा नागस्तलशब्दं मदोत्कटः ॥ ६.७३.२१ ॥
ਤੁਹਾਡਾ ਤੇਜਸਵੀ ਪੁੱਤਰ ਭੀਮਸੇਨ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ, ਮਦ ਨਾਲ ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਜਿਵੇਂ ਤਾਲੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਸਹਿੰਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਇਹ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ।
6.73.22
ततः शरैर्महाराज रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः ।
भीमं विव्याध संक्रुद्धस्त्रासयानो वरूथिनीम् ॥ ६.७३.२२ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ, ਪੱਥਰ 'ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਭੀਮ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ, ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਿਆਂ।
6.73.23
तौ युध्यमानौ समरे भृशमन्योन्यविक्षतौ ।
पुत्रौ ते देवसंकाशौ व्यरोचेतां महाबलौ ॥ ६.७३.२३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੜਦਿਆਂ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਤੁਹਾਡੇ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ, ਮਹਾਬਲੀ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੋਭ ਰਹੇ ਸਨ।
6.73.24
चित्रसेनं नरव्याघ्रं सौभद्रः परवीरहा ।
अविध्यद्दशभिर्बाणैः पुरुमित्रं च सप्तभिः ॥ ६.७३.२४ ॥
ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਸੌਭਦ੍ਰ ਨੇ ਨਰਵਿਆਘਰ ਚਿੱਤਰਸੇਨ ਨੂੰ ਦਸ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪੁਰੁਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਸੱਤ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
6.73.25
सत्यव्रतं च सप्तत्या विद्ध्वा शक्रसमो युधि ।
नृत्यन्निव रणे वीर आर्तिं नः समजीजनत् ॥ ६.७३.२५ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਉਸ ਵੀਰ ਨੇ ਸਤਿਆਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਸੱਤਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਨੱਚਦੇ ਵਾਂਗ ਸਾਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
6.73.26
तं प्रत्यविध्यद्दशभिश्चित्रसेनः शिलीमुखैः ।
सत्यव्रतश्च नवभिः पुरुमित्रश्च सप्तभिः ॥ ६.७३.२६ ॥
ਚਿਤ੍ਰਸੇਨ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਦਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ; ਸਤਿਆਵ੍ਰਤ ਨੇ ਨੌਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪੁਰੁਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਸੱਤ ਨਾਲ।
6.73.27
स विद्धो विक्षरन्रक्तं शत्रुसंवारणं महत् ।
चिच्छेद चित्रसेनस्य चित्रं कार्मुकमार्जुनिः ॥ ६.७३.२७ ॥
ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ ਖ਼ੂਨ ਵਹਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਅਰਜੁਨ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਚਿਤ੍ਰਸੇਨ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
6.73.28
भित्त्वा चास्य तनुत्राणं शरेणोरस्यताडयत् ।
ततस्ते तावका वीरा राजपुत्रा महारथाः ॥ ६.७३.२८ ॥
ਉਸ ਦਾ ਕਵਚ ਭੇਦ ਕੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ। ਤਦ ਤੁਹਾਡੇ ਵੀਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਮਹਾਰਥੀ—
6.73.29
समेत्य युधि संरब्धा विव्यधुर्निशितैः शरैः ।
तांश्च सर्वाञ्शरैस्तीक्ष्णैर्जघान परमास्त्रवित् ॥ ६.७३.२९ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਪਰ ਪਰਮ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
6.73.30
तस्य दृष्ट्वा तु तत्कर्म परिवव्रुः सुतास्तव ।
दहन्तं समरे सैन्यं वने कक्षं यथोल्बणम् ॥ ६.७३.३० ॥
ਉਸ ਦਾ ਉਹ ਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ; ਉਹ ਰਣ ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਵਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੰਡ ਅੱਗ ਦੇ ਝਾੜੀ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਂਗ ਸਾੜ ਰਿਹਾ ਸੀ।
6.73.31
अपेतशिशिरे काले समिद्धमिव पावकम् ।
अत्यरोचत सौभद्रस्तव सैन्यानि नाशयन् ॥ ६.७३.३१ ॥
ਸਿਸ਼ਿਰ ਰੁੱਤ ਬੀਤਣ ਤੇ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੌਭਦ੍ਰ ਆਪ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਅਤਿਅੰਤ ਚਮਕ ਉੱਠਿਆ।
6.73.32
तत्तस्य चरितं दृष्ट्वा पौत्रस्तव विशांपते ।
लक्ष्मणोऽभ्यपतत्तूर्णं सात्तीपुत्रमाहवे ॥ ६.७३.३२ ॥
ਉਸ ਦਾ ਉਹ ਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਆਪ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਤਿਅਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉੱਤੇ ਤੁਰੰਤ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
6.73.33
अभिमन्युस्तु संक्रुद्धो लक्ष्मणं शुभलक्षणम् ।
विव्याध निशितैः षङभिः सारथिं च त्रिभिः शरैः ॥ ६.७३.३३ ॥
ਪਰ ਅਭਿਮਨਿਊ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਛੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.73.34
तथैव लक्ष्मणो राजन्सौभद्रं निशितैः शरैः ।
अविध्यत महाराज तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.७३.३४ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੌਭਦ੍ਰ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ; ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।
6.73.35
तस्याश्वांश्चतुरो हत्वा सारथिं च महाबलः ।
अभ्यद्रवत सौभद्रो लक्ष्मणं निशितैः शरैः ॥ ६.७३.३५ ॥
ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮਹਾਬਲੀ ਸੌਭਦ੍ਰ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮਣ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਿਆ।
6.73.36
हताश्वे तु रथे तिष्ठँल्लक्ष्मणः परवीरहा ।
शक्तिं चिक्षेप संक्रुद्धः सौभद्रस्य रथं प्रति ॥ ६.७३.३६ ॥
ਘੋੜੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਵੈਰੀ-ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਸੌਭਦ੍ਰ ਦੇ ਰੱਥ ਵੱਲ ਸ਼ਕਤੀ ਸੁੱਟੀ।
6.73.37
तामापतन्तीं सहसा घोररूपां दुरासदाम् ।
अभिमन्युः शरैस्तीक्ष्णैश्चिच्छेद भुजगोपमाम् ॥ ६.७३.३७ ॥
ਅਚਾਨਕ ਝਪਟਦੀ ਆਈ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਦੁਰਧਰਸ਼ ਉਸ (ਸ਼ਕਤੀ) ਨੂੰ ਅਭਿਮਨਿਊ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ।
6.73.38
ततः स्वरथमारोप्य लक्ष्मणं गौतमस्तदा ।
अपोवाह रथेनाजौ सर्वसैन्यस्य पश्यतः ॥ ६.७३.३८ ॥
ਤਦ ਗੌਤਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚੋਂ ਰਥ ਰਾਹੀਂ ਦੂਰ ਲੈ ਗਏ।
6.73.39
ततः समाकुले तस्मिन्वर्तमाने महाभये ।
अभ्यद्रवञ्जिघांसन्तः परस्परवधैषिणः ॥ ६.७३.३९ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਵਾਲੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਵਧ ਚਾਹੁੰਦੇ ਉਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਝਪਟ ਪਏ।
6.73.40
तावकाश्च महेष्वासाः पाण्डवाश्च महारथाः ।
जुह्वन्तः समरे प्राणान्निजघ्नुरितरेतरम् ॥ ६.७३.४० ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਮਹਾਰਥੀ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਆਹੂਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ।
6.73.41
मुक्तकेशा विकवचा विरथाश्छिन्नकार्मुकाः ।
बाहुभइः समयुध्यन्त सृञ्जयाः कुरुभिः सह ॥ ६.७३.४१ ॥
ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਬਿਨਾਂ ਕਵਚ ਦੇ, ਬਿਨਾਂ ਰਥ ਦੇ, ਟੁੱਟੀਆਂ ਕਮਾਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸ੍ਰੰਜਯ ਕੌਰਵਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਲੜੇ।
6.73.42
ततो भीष्मो महाबाहुः पाण्डवानां महात्मनाम् ।
सेनां जघान संक्रुद्धो दिव्यैरस्त्रैर्महाबलः ॥ ६.७३.४२ ॥
ਤਦ ਮਹਾਬਾਹੂ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਦਿਵ ਅਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ।
6.73.43
हतेश्वरैर्गजैस्तत्र नरैरश्वैश्च पातितैः ।
रथिभिः सादिभिश्चैव समास्तीर्यत मेदिनी ॥ ६.७३.४३ ॥
ਉੱਥੇ ਮਾਲਕਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੜ ਕੇ ਡਿੱਗੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢਕ ਗਈ।