ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.74.1
अथ राजन्महाबाहुः सात्यकिर्युद्धदुर्मदः ।
विकृष्य चापं समरे भारसाहमनुत्तमम् ॥ ६.७४.१ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ରାଜନ୍, ମହାବାହୁ ସାତ୍ୟକି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ ଅନୁତ୍ତମ ଧନୁ ଟାଣି, ଭାର ବହିବାକୁ ସମର୍ଥ ସେହି ଧନୁକୁ।
6.74.2
यत्तत्सख्युस्तु पूर्वेण अर्जुनादुपशिक्षितम् ।
प्रगाढं लघु चित्रं च दर्शयन्हस्तलाघवम्।
प्रामुञ्चत्पुङ्खसंयुक्ताञ्शरानाशीविषोपमान् ॥ ६.७४.२ ॥
ପୂର୍ବରୁ ନିଜ ସଖା ଅର୍ଜୁନଙ୍କଠାରୁ ଭଲ ଭାବେ ଶିଖିଥିବା କୌଶଳ ଗଭୀର, ଦ୍ରୁତ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବେ ଦେଖାଇ, ସେ ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ, ବିଷଧର ସାପ ସଦୃଶ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ।
6.74.3
तस्य विक्षिपतस्छापं शरानन्यांश्च मुञ्चतः ।
आददानस्य भूयश्च संदधानस्य चापरान् ॥ ६.७४.३ ॥
ଧନୁ ବାରମ୍ବାର ଟାଣି, ଅନ୍ୟ ବାଣ ଛାଡ଼ି, ପୁଣି ବାଣ ଉଠାଇ ଓ ଅନ୍ୟ ବାଣ ଧନୁର ଦଉଡ଼ିରେ ଯୋଡ଼ି ଚାଲିଥିବା ତାଙ୍କର।
6.74.4
क्षिपतश्च परांस्तस्य रणे शत्रून्विनिघ्नतः ।
ददृशे रूपमत्यर्थं मेघस्येव प्रवर्षतः ॥ ६.७४.४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ବାଣ ଛାଡ଼ି ଶତ୍ରୁ ସଂହାର କରୁଥିବା ତାଙ୍କର ରୂପ ବର୍ଷଣକାରୀ ମେଘ ପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦେଖାଗଲା।
6.74.5
तमुदीर्यन्तमालोक्य राजा दुर्योधस्ततः ।
रथानामयुतं तस्य प्रेषयामास भारत ॥ ६.७४.५ ॥
ତାଙ୍କୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ଦେଖି, ତା'ପରେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ହେ ଭାରତ, ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଦଶ ହଜାର ରଥ ପଠାଇଲେ।
6.74.6
तांस्तु सर्वान्महेष्वासान्सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
जघान परमेष्वासो दिव्येनास्त्रेण वीर्यवान् ॥ ६.७४.६ ॥
ସେହି ସମସ୍ତ ମହାଧନୁର୍ଧରଙ୍କୁ, ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ସାତ୍ୟକି, ପରମ ଧନୁର୍ଧର ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ହୋଇ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ବଧ କଲେ।
6.74.7
स कृत्कवा दारुणं कर्म प्रगृहीतशरासनः ।
आससाद ततो वीरो भूरिश्रवसमाहवे ॥ ६.७४.७ ॥
ସେ ଭୟଙ୍କର କର୍ମ କରି, ଧନୁ ଧରି, ସେଇ ବୀର ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୂରିଶ୍ରବାଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
6.74.8
स हि संदृश्य सेनां ते युयुधानेन पातिताम् ।
अभ्यधावत संक्रुद्धः कुरूणां कीर्तिवर्धनः ॥ ६.७४.८ ॥
ଯୁଯୁଧାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କ ସେନା ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, କୁରୁଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତି ବୃଦ୍ଧିକାରୀ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
6.74.9
इन्द्रायुधसवर्णं तु विस्फार्य सुमहद्धनुः ।
सृष्टवान्वज्रसंकाशाञ्शरानाशीविषोपमान् ॥ ६.७४.९ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ପରି ରଙ୍ଗର ସେଇ ମହାଧନୁ ଟାଣି ସେ ବଜ୍ର ସମାନ ଓ ବିଷଧର ସର୍ପ ପରି ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
6.74.10
सहस्रशो माहाराज दर्शयन्पाणिलाघवम् ।
शरांस्तान्मृत्युसंस्पर्शान्सात्यकेश्च पदानुगाः ॥ ६.७४.१० ॥
ହେ ମହାରାଜ, ହଜାର ହଜାର ଥର ହାତର କୌଶଳ ଦେଖାଇ, ସେମାନେ ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁସ୍ପର୍ଶୀ ବାଣ ଓ ପଦାତିକ ଅନୁଚରମାନଙ୍କୁ ସହିଲେ।
6.74.11
न विषेहुस्तदा राजन्दुद्रुवुस्ते समन्ततः ।
विहाय सात्यकिं राजन्समरे युद्धदुर्मदम् ॥ ६.७४.११ ॥
ହେ ରାଜନ, ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ସହି ପାରିଲେ ନାହିଁ; ଯୁଦ୍ଧରେ ମତ୍ତ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ସେମାନେ ଚାରିଆଡ଼େ ପଳାଇଲେ।
6.74.12
तं दृष्ट्वा युयुधानस्य सुता दश महाबलाः ।
महारथाःक समाख्याताश्चित्रवर्मायुधध्वजाः ॥ ६.७४.१२ ॥
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଯୁଯୁଧାନଙ୍କ ଦଶ ମହାବଳୀ ପୁତ୍ର — ମହାରଥୀ ବୋଲି ଖ୍ୟାତ, ବିଚିତ୍ର କବଚ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଧ୍ୱଜଧାରୀ — ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
6.74.13
समासाद्य महेष्वासं भूरिश्रवसमाहवे ।
ऊचुः सर्वे सुसंरब्धा यूपकेतुं महारणे ॥ ६.७४.१३ ॥
ମହାଧନୁର୍ଧର ଭୂରିଶ୍ରବାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଯୂପଧ୍ୱଜଙ୍କୁ କହିଲେ।
6.74.14
भोभो कौरवादायाद सहास्माभिर्महाबल ।
एहि युध्यस्व संग्रामे समस्तैः पृथगेव वा ॥ ६.७४.१४ ॥
ହେ କୌରବ, ହେ ମହାବଳ, ଆମ ସହିତ ଆସ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ କିମ୍ବା ପୃଥକ ଭାବେ ଲଢ଼।
6.74.15
अस्मान्वा त्वं पराजित्य यशः प्राप्नुहि संयुगे ।
वयं वा त्वां पराजित्य प्रीतिं धास्यामहे पितुः ॥ ६.७४.१५ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମକୁ ପରାଜିତ କରି ତୁମେ ଯଶ ପାଅ; କିମ୍ବା ଆମେ ତୁମକୁ ପରାଜିତ କରି ପିତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେବୁ।
6.74.16
एवमुक्तस्तदा शूरैस्तानुवाच महाबलः ।
वीर्यश्लाघी नरश्रेष्ठस्तान्दृष्ट्वा समवस्थितान् ॥ ६.७४.१६ ॥
ବୀରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହିପରି କୁହାଯିବାରୁ, ସେହି ମହାବଳ, ନିଜ ବୀର୍ଯ୍ୟର ଗର୍ବୀ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଠାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ।
6.74.17
साध्विदं कथ्यते वीरा यंद्येवं मतिरद्य वः ।
युध्यध्वं सहिता यत्ता निहनिष्यामि वो रणे ॥ ६.७४.१७ ॥
ହେ ବୀରଗଣ, ଏହା ଭଲ କୁହାଯାଇଛି। ଆଜି ଯଦି ତୁମର ମନ ଏହିପରି, ତେବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ଏକାଠି ଲଢ଼; ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ବଧ କରିବି।
6.74.18
एवमुक्ता महेष्वासास्ते वीराः क्षिप्रकारिणः ।
महता शरवर्षेण अभ्यधावन्नरिन्दमम् ॥ ६.७४.१८ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯିବାରୁ, ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧର, କ୍ଷିପ୍ରକର୍ମା ବୀରମାନେ ବିପୁଳ ଶରବର୍ଷଣ ସହିତ ଶତ୍ରୁନିଗ୍ରହୀ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
6.74.19
सोऽपराह्णे महाराज संग्रामस्तुमुलोऽभवत् ।
एकस्य च बहूनां च समेतानां रणाजिरे ॥ ६.७४.१९ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଅପରାହ୍ନରେ ରଣାଙ୍ଗଣରେ ଜଣେ ଓ ଏକତ୍ରିତ ବହୁଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।
6.74.20
तमेकं रथिनां श्रेष्ठं शरैस्ते समवाकिरन् ।
प्रावृषीव यथा मेरुं सिषिचुर्जलदा नृप ॥ ६.७४.२० ॥
ବର୍ଷାଋତୁରେ ମେଘ ଯେପରି ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ଭିଜାଏ, ସେହିପରି ସେମାନେ ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେହି ଏକକୁ ବାଣରେ ଢାଙ୍କିଦେଲେ, ହେ ନୃପ।
6.74.21
तैस्तु मुक्ताञ्शरान्घोरान्यमदण्डाशनिप्रभान् ।
असंप्राप्तानसंभ्राकन्तिश्चिच्छेदाशु महारथः ॥ ६.७४.२१ ॥
ସେମାନଙ୍କ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ଯମଦଣ୍ଡ ଓ ବଜ୍ରସମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭୟଙ୍କର ବାଣମାନଙ୍କୁ, ସେ ମହାରଥୀ ବିଚଳିତ ନ ହୋଇ ପହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ ଶୀଘ୍ର କାଟିଦେଲେ।
6.74.22
तत्राद्भुतमपश्याम सौमदत्तेः पराक्रमम् ।
यदेको बहुबिर्युद्धे समसञ्जदभीतवत् ॥ ६.७४.२२ ॥
ସେଠାରେ ଆମେ ସୋମଦତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ପରାକ୍ରମ ଦେଖିଲୁ; ସେ ଏକାକୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବହୁଜଣଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ସମାନ ଭାବରେ ଲଢ଼ିଲେ।
6.74.23
विसृज्य शरवृष्टिं तां दश राजन्महारथाः ।
परिवार्य महाबाहुं निहन्तुमुपचक्रमुः ॥ ६.७४.२३ ॥
ବାଣବର୍ଷା ଛାଡ଼ି, ହେ ରାଜନ୍, ଦଶ ମହାରଥୀ ସେହି ମହାବାହୁଙ୍କୁ ଘେରି ବଧ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କଲେ।
6.74.24
समदत्तिस्ततः क्रुद्धस्तेषां चापानि भारत ।
चिच्छेद समरे राजन्युध्यमानो महारथैः ॥ ६.७४.२४ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ସୋମଦତ୍ତ-ପୁତ୍ର, ହେ ଭାରତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଲଢ଼ିବାବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ, ହେ ରାଜନ୍।
6.74.25
अथैषां छिन्नधनुषां शरैः सन्नतपर्वभिः ।
चिच्छेद समरे राजञ्शिरांसि भरतर्षभ ॥ ६.७४.२५ ॥
ପରେ ଧନୁ ଭଙ୍ଗା ସେମାନଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ନଇଁଥିବା ଗଣ୍ଠିର ବାଣରେ ଯୁଦ୍ଧରେ କାଟିଲା, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା।
6.74.26
ते हता न्यपतन्राजन्वज्रभग्ना इव द्रुमाः ।
तान्दृष्ट्वा निहतान्वीरो रणे पुत्रान्महाबलान् ॥ ६.७४.२६ ॥
ସେମାନେ ହତ ହୋଇ, ହେ ରାଜା, ବଜ୍ରରେ ଭାଙ୍ଗିଥିବା ବୃକ୍ଷ ପରି ପଡ଼ିଗଲେ। ରଣରେ ନିହତ ନିଜ ମହାବଳୀ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ସେହି ବୀର…
6.74.27
वार्ष्णेयो विनदराजन्भूरिश्रवसमभ्ययात् ।
रथं रथेन समरे पीडयित्वा महाबलौ ॥ ६.७४.२७ ॥
ବାର୍ଷ୍ଣେୟ ଗର୍ଜନ କରି, ହେ ରାଜା, ଭୂରିଶ୍ରବାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇଲା। ରଣରେ ରଥ ଦ୍ୱାରା ରଥକୁ ଚାପି, ସେହି ଦୁଇ ମହାବଳୀ…
6.74.28
तावन्योन्यं हि समरे निहत्य रथवाजिनः ।
विरथावभिवल्गन्तौ समेयातां महारथौ ॥ ६.७४.२८ ॥
ସେହି ଦୁଇଜଣ ରଣରେ ପରସ୍ପରର ରଥାଶ୍ୱ ବଧ କରି, ରଥହୀନ ହୋଇ ଡେଇଁ ଡେଇଁ, ସେହି ଦୁଇ ମହାରଥୀ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ।
6.74.29
प्रगृहीतमहाखङ्गौ तौ चर्मवरधारिणौ ।
शुशुभाते नरव्याघ्रौ युद्धाय समवस्थितौ ॥ ६.७४.२९ ॥
ବଡ଼ ଖଡ୍ଗ ଧରି, ଉତ୍ତମ ଢାଲ ଧାରଣ କରି, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେହି ଦୁଇ ନରବ୍ୟାଘ୍ର ଶୋଭିଲେ।
6.74.30
असह्यमसियुद्धाय भूरिश्रवसमाहवे ।
मत्वा वृकोदरस्तूर्णमभिप्लुत्य महारथः ॥ ६.७४.३० ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୂରିଶ୍ରବାଙ୍କୁ ଖଡ୍ଗ-ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସହ୍ୟ ଭାବି, ମହାରଥୀ ବୃକୋଦର (ଭୀମ) ଶୀଘ୍ର ଡେଇଁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା।
6.74.31
ततः सात्यकिमभ्येत्य निस्त्रिंशवरधारिणम् ।
भीमसेनस्त्वरन्राजन्रथमारोपयत्तदा ॥ ६.७४.३१ ॥
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଖଡ୍ଗଧାରୀ ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ହେ ରାଜନ୍, ଭୀମସେନ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କୁ ରଥରେ ଚଢ଼ାଇଲେ।
6.74.32
तवापि तनयो राजन्भूरिश्रवसमाहवे ।
आरोपयद्रथं तूर्णं पश्यतां सर्वधन्विनाम् ॥ ६.७४.३२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୂରିଶ୍ରବାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ରଥରେ ଚଢ଼ାଇଲେ; ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧର ଦେଖୁଥିଲେ।
6.74.33
तस्मिस्तथा वर्तमाने रणे भीष्मं महारथम् ।
अयोधयन्त संरब्धाः पाण्डवा भरतर्षभ ॥ ६.७४.३३ ॥
ଯୁଦ୍ଧ ଏପରି ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ, କ୍ରୋଧିତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମହାରଥ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
6.74.34
लोहितायति चादित्ये त्वरमाणो धनञ्जयः ।
पञ्चविंशतिसाहस्रान्निजघान महारथान् ॥ ६.७४.३४ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲାଲ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଶୀଘ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ ପଚିଶ ହଜାର ମହାରଥଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
6.74.35
ते हि दुर्योधनादिष्टास्तदा पार्थनिबर्हणे ।
संप्राप्यैव गता नाशं शलभा इव पावकम् ॥ ६.७४.३५ ॥
ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେମାନେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଗଲେ, କିନ୍ତୁ ଅଗ୍ନି ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ପତଙ୍ଗ ପରି ସେମାନେ ବିନଷ୍ଟ ହେଲେ।
6.74.36
ततो मत्स्याः केकयाश्च धनुर्वेदविशारदाः ।
परिवव्रुस्तदा पार्थं सहपुत्रं महारथम् ॥ ६.७४.३६ ॥
ତାପରେ ଧନୁର୍ବେଦରେ ନିପୁଣ ମତ୍ସ୍ୟ ଓ କେକୟମାନେ ପୁତ୍ର ସହ ମହାରଥ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଘେରି ଗଲେ।
6.74.37
एवस्मिन्नेव काले तु सूर्येऽस्तमुपगच्छति ।
सर्वेषां चैव सैन्यानां प्रमोहः समजायत ॥ ६.७४.३७ ॥
ଏହି ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଓ ସମସ୍ତ ସେନାମାନଙ୍କରେ ବିଭ୍ରାନ୍ତି ଉପୁଜିଲା।
6.74.38
अवहारं ततश्चक्रे पिता देवव्रतस्तव ।
संध्याकाले महाराज सैन्यानां श्रान्तवाहनः ॥ ६.७४.३८ ॥
ସେତେବେଳେ ତୁମ ପିତା ଦେବବ୍ରତ (ଭୀଷ୍ମ) ପଛକୁ ହଟିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ। ହେ ମହାରାଜ, ସନ୍ଧ୍ୟାକାଳରେ ସେନାମାନଙ୍କର ବାହନ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା।
6.74.39
पाण्डवानां कुरूणां च परस्परसमागमे ।
ते सेने भृशसंविग्ने ययतुः स्वं निवेशनम् ॥ ६.७४.३९ ॥
ପାଣ୍ଡବ ଓ କୌରବଙ୍କ ପରସ୍ପର ସଂଘର୍ଷରେ ଥିବା ସେ ଦୁଇ ସେନା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ନିଜ ନିଜ ଶିବିରକୁ ଫେରିଗଲେ।
6.74.40
ततः स्वशिबिरं गत्वा न्यविशंस्तत्र भारत ।
पाण्डवाः सृञ्जयैः सार्धं कुरवश्च यथाविधिः ॥ ६.७४.४० ॥
ତା'ପରେ ନିଜ ନିଜ ଶିବିରକୁ ଯାଇ, ହେ ଭରତବଂଶଜ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଏବଂ କୌରବମାନେ ବିଧି ଅନୁସାରେ ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।