มหาภารตะ · อัธยายะ 6.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.74.1
अथ राजन्महाबाहुः सात्यकिर्युद्धदुर्मदः ।
विकृष्य चापं समरे भारसाहमनुत्तमम् ॥ ६.७४.१ ॥
จากนั้น โอ้พระราชา สาตยกีผู้มีแขนทรงพลัง ผู้เมามันในการรบ ได้ดึงธนูอันไม่มีผู้ใดเทียบได้ในสงคราม ธนูที่สามารถรับแรงดึงนั้นได้
6.74.2
यत्तत्सख्युस्तु पूर्वेण अर्जुनादुपशिक्षितम् ।
प्रगाढं लघु चित्रं च दर्शयन्हस्तलाघवम्।
प्रामुञ्चत्पुङ्खसंयुक्ताञ्शरानाशीविषोपमान् ॥ ६.७४.२ ॥
เขาแสดงความชำนาญของมือที่ได้ศึกษามาอย่างดีก่อนหน้านี้จากอรชุนเพื่อนของเขา ทั้งลึกซึ้ง รวดเร็ว และน่าอัศจรรย์ แล้วปล่อยลูกศรติดขนนกออกไป เหมือนงูพิษ
6.74.3
तस्य विक्षिपतस्छापं शरानन्यांश्च मुञ्चतः ।
आददानस्य भूयश्च संदधानस्य चापरान् ॥ ६.७४.३ ॥
ขณะที่เขาดึงธนูไปมา ปล่อยลูกศรอื่น หยิบลูกศรขึ้นมาอีก และใส่ลูกศรอันอื่นเข้ากับสายธนูอีก
6.74.4
क्षिपतश्च परांस्तस्य रणे शत्रून्विनिघ्नतः ।
ददृशे रूपमत्यर्थं मेघस्येव प्रवर्षतः ॥ ६.७४.४ ॥
และร่างของเขา ขณะยิงศัตรูและสังหารข้าศึกในสนามรบ ปรากฏเหมือนเมฆที่กำลังโปรยฝนอย่างหนัก
6.74.5
तमुदीर्यन्तमालोक्य राजा दुर्योधस्ततः ।
रथानामयुतं तस्य प्रेषयामास भारत ॥ ६.७४.५ ॥
เมื่อเห็นเขาเคลื่อนเข้ามา โอ้ภรตะ พระราชาทุรโยธน์จึงส่งรถศึกนับหมื่นคันไปต่อกรกับเขา
6.74.6
तांस्तु सर्वान्महेष्वासान्सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
जघान परमेष्वासो दिव्येनास्त्रेण वीर्यवान् ॥ ६.७४.६ ॥
สาตยกีผู้มีพลังแท้จริง นักธนูผู้ยิ่งใหญ่และทรงพลังที่สุด ได้สังหารนักธนูผู้ยิ่งใหญ่เหล่านั้นทั้งหมดด้วยอาวุธทิพย์
6.74.7
स कृत्कवा दारुणं कर्म प्रगृहीतशरासनः ।
आससाद ततो वीरो भूरिश्रवसमाहवे ॥ ६.७४.७ ॥
วีรบุรุษผู้นั้นกระทำการอันน่าสะพรึงกลัวนี้แล้ว ถือธนูอยู่ในมือ จึงเข้าหาภูริศรวัสในการรบ
6.74.8
स हि संदृश्य सेनां ते युयुधानेन पातिताम् ।
अभ्यधावत संक्रुद्धः कुरूणां कीर्तिवर्धनः ॥ ६.७४.८ ॥
เมื่อเห็นกองทัพของท่านถูกยุธยานล้มลง ภูริศรวัสผู้เพิ่มพูนเกียรติยศของเหล่าเการพก็พุ่งเข้าใส่เขาด้วยความโกรธจัด
6.74.9
इन्द्रायुधसवर्णं तु विस्फार्य सुमहद्धनुः ।
सृष्टवान्वज्रसंकाशाञ्शरानाशीविषोपमान् ॥ ६.७४.९ ॥
เขาดึงธนูอันยิ่งใหญ่ให้โก่ง มีสีเหมือนสายรุ้งของพระอินทร์ แล้วปล่อยลูกศรที่เหมือนสายฟ้า เหมือนงูพิษ
6.74.10
सहस्रशो माहाराज दर्शयन्पाणिलाघवम् ।
शरांस्तान्मृत्युसंस्पर्शान्सात्यकेश्च पदानुगाः ॥ ६.७४.१० ॥
โอ้พระราชาผู้ยิ่งใหญ่ เขาแสดงความชำนาญของมือเป็นพันๆ ครั้ง เผชิญหน้ากับลูกศรของสาตยกีที่แตะต้องความตาย และบรรดาพลพรรคที่ติดตามเท้าของเขา
6.74.11
न विषेहुस्तदा राजन्दुद्रुवुस्ते समन्ततः ।
विहाय सात्यकिं राजन्समरे युद्धदुर्मदम् ॥ ६.७४.११ ॥
โอ้พระราชา ในตอนนั้นพวกเขาทนไม่ไหว จึงวิ่งหนีไปทุกทิศทาง ทิ้งสาตยกีผู้เมามันในการรบไว้ในสนามรบ
6.74.12
तं दृष्ट्वा युयुधानस्य सुता दश महाबलाः ।
महारथाःक समाख्याताश्चित्रवर्मायुधध्वजाः ॥ ६.७४.१२ ॥
เมื่อเห็นเขา โอรสทั้งสิบของยุยุธานผู้มีพลังมาก ซึ่งขึ้นชื่อว่าเป็นมหารถีผู้ยิ่งใหญ่ และถืออาวุธกับธงที่มีเกราะหลากสี ก็เข้าโจมตี
6.74.13
समासाद्य महेष्वासं भूरिश्रवसमाहवे ।
ऊचुः सर्वे सुसंरब्धा यूपकेतुं महारणे ॥ ६.७४.१३ ॥
เมื่อเข้าไปหานักธนูผู้ยิ่งใหญ่ภูริศรวัสในการรบ ทุกคนผู้โกรธจัดได้กล่าวกับผู้มีธงเป็นเสาบูชายัญ ในสนามรบอันยิ่งใหญ่
6.74.14
भोभो कौरवादायाद सहास्माभिर्महाबल ।
एहि युध्यस्व संग्रामे समस्तैः पृथगेव वा ॥ ६.७४.१४ ॥
โอ้ผู้กล้าหาญ โอ้เการพผู้เป็นทายาท จงมาต่อสู้กับพวกเราในการศึก ไม่ว่าจะร่วมกับพวกเราทั้งหมด หรือจะสู้แยกกันก็ตามเถิด
6.74.15
अस्मान्वा त्वं पराजित्य यशः प्राप्नुहि संयुगे ।
वयं वा त्वां पराजित्य प्रीतिं धास्यामहे पितुः ॥ ६.७४.१५ ॥
ท่านจะเอาชนะพวกเราในการรบแล้วได้รับเกียรติยศ หรือพวกเราจะเอาชนะท่านแล้วทำให้บิดาของท่านปีติยินดี
6.74.16
एवमुक्तस्तदा शूरैस्तानुवाच महाबलः ।
वीर्यश्लाघी नरश्रेष्ठस्तान्दृष्ट्वा समवस्थितान् ॥ ६.७४.१६ ॥
เมื่อวีรบุรุษเหล่านั้นกล่าวดังนี้ ผู้ยิ่งใหญ่ทรงพลังนั้นซึ่งเป็นบุรุษผู้ประเสริฐที่สุดและภูมิใจในความกล้าหาญของตน เมื่อเห็นพวกเขายืนรวมกันอยู่ ก็ได้กล่าวตอบแก่พวกเขา
6.74.17
साध्विदं कथ्यते वीरा यंद्येवं मतिरद्य वः ।
युध्यध्वं सहिता यत्ता निहनिष्यामि वो रणे ॥ ६.७४.१७ ॥
ดีแล้วที่กล่าวเช่นนี้ โอ้วีรบุรุษทั้งหลาย หากวันนี้นี่คือความตั้งใจของพวกท่าน จงเตรียมพร้อมและต่อสู้ไปด้วยกันเถิด ข้าจะสังหารพวกท่านในการรบ
6.74.18
एवमुक्ता महेष्वासास्ते वीराः क्षिप्रकारिणः ।
महता शरवर्षेण अभ्यधावन्नरिन्दमम् ॥ ६.७४.१८ ॥
เมื่อถูกกล่าวดังนี้ วีรบุรุษนักธนูผู้ยิ่งใหญ่เหล่านั้นผู้ว่องไวในการกระทำ ก็พุ่งเข้าใส่ผู้ปราบศัตรูด้วยห่าลูกศรอันใหญ่หลวง
6.74.19
सोऽपराह्णे महाराज संग्रामस्तुमुलोऽभवत् ।
एकस्य च बहूनां च समेतानां रणाजिरे ॥ ६.७४.१९ ॥
โอ้พระราชาผู้ยิ่งใหญ่ ในตอนบ่าย การรบอันโกลาหลได้เกิดขึ้นในสนามรบ ระหว่างคนเพียงคนเดียวกับคนจำนวนมากที่รวมตัวกันต่อสู้เขา
6.74.20
तमेकं रथिनां श्रेष्ठं शरैस्ते समवाकिरन् ।
प्रावृषीव यथा मेरुं सिषिचुर्जलदा नृप ॥ ६.७४.२० ॥
ดั่งเมฆในฤดูฝนที่รดภูเขาเมรุ พวกเขาได้ระดมยิงลูกศรใส่ผู้นั้นเพียงคนเดียว ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มหารถี โอ้พระราชา
6.74.21
तैस्तु मुक्ताञ्शरान्घोरान्यमदण्डाशनिप्रभान् ।
असंप्राप्तानसंभ्राकन्तिश्चिच्छेदाशु महारथः ॥ ६.७४.२१ ॥
เขาตัดลูกศรอันน่ากลัวที่พวกเขายิงมา ซึ่งส่องประกายดั่งคทาของยมและสายฟ้า ก่อนที่จะถึงตัว มหารถีผู้นั้นตัดทิ้งได้อย่างรวดเร็วโดยไม่หวั่นไหวเลย
6.74.22
तत्राद्भुतमपश्याम सौमदत्तेः पराक्रमम् ।
यदेको बहुबिर्युद्धे समसञ्जदभीतवत् ॥ ६.७४.२२ ॥
ที่นั่นพวกเราได้เห็นวีรกรรมอันน่าอัศจรรย์ของโสมทัตติ ผู้ซึ่งแม้จะเพียงลำพัง กลับต่อสู้กับคนจำนวนมากในสงครามราวกับไม่หวาดกลัว และสู้กันอย่างเท่าเทียม
6.74.23
विसृज्य शरवृष्टिं तां दश राजन्महारथाः ।
परिवार्य महाबाहुं निहन्तुमुपचक्रमुः ॥ ६.७४.२३ ॥
ข้าแต่พระราชา มหารถีสิบนายยิงลูกศรห่าใหญ่ใส่ แล้วล้อมวีรบุรุษแขนใหญ่ผู้นั้นไว้ พยายามจะสังหารเขา
6.74.24
समदत्तिस्ततः क्रुद्धस्तेषां चापानि भारत ।
चिच्छेद समरे राजन्युध्यमानो महारथैः ॥ ६.७४.२४ ॥
ข้าแต่ภรตะ โสมทัตติผู้โกรธจัดจึงตัดคันธนูของพวกเขาเป็นท่อน ขณะต่อสู้กับมหารถีเหล่านั้นในสนามรบ ข้าแต่พระราชา
6.74.25
अथैषां छिन्नधनुषां शरैः सन्नतपर्वभिः ।
चिच्छेद समरे राजञ्शिरांसि भरतर्षभ ॥ ६.७४.२५ ॥
จากนั้น ด้วยลูกศรที่มีข้อปล้องงอโค้ง เขาตัดศีรษะของผู้ที่คันธนูหักแล้วในสนามรบ ข้าแต่พระราชา ผู้เป็นเลิศในวงศ์ภรตะ
6.74.26
ते हता न्यपतन्राजन्वज्रभग्ना इव द्रुमाः ।
तान्दृष्ट्वा निहतान्वीरो रणे पुत्रान्महाबलान् ॥ ६.७४.२६ ॥
พวกเขาถูกสังหารและล้มลง ข้าแต่พระราชา ดั่งต้นไม้ที่ถูกสายฟ้าฟาดหัก เมื่อวีรบุรุษเห็นบุตรผู้มีกำลังมหาศาลของตนถูกสังหารในสงคราม
6.74.27
वार्ष्णेयो विनदराजन्भूरिश्रवसमभ्ययात् ।
रथं रथेन समरे पीडयित्वा महाबलौ ॥ ६.७४.२७ ॥
วารษเณยะคำรามก้อง ข้าแต่พระราชา เข้าโจมตีภูริศรวัส ขับรถศึกประชิดรถศึกในการรบ ผู้ทรงพลังทั้งสองนั้น
6.74.28
तावन्योन्यं हि समरे निहत्य रथवाजिनः ।
विरथावभिवल्गन्तौ समेयातां महारथौ ॥ ६.७४.२८ ॥
ทั้งสองต่างสังหารม้าศึกของกันและกันในสงคราม ต่างกระโดดอยู่โดยไม่มีรถศึก มหารถีทั้งสองจึงเผชิญหน้ากัน
6.74.29
प्रगृहीतमहाखङ्गौ तौ चर्मवरधारिणौ ।
शुशुभाते नरव्याघ्रौ युद्धाय समवस्थितौ ॥ ६.७४.२९ ॥
ถือดาบใหญ่และแบกโล่อันงดงาม ทั้งสองนรศรัสยืนพร้อมรบ ส่องประกายงดงาม
6.74.30
असह्यमसियुद्धाय भूरिश्रवसमाहवे ।
मत्वा वृकोदरस्तूर्णमभिप्लुत्य महारथः ॥ ६.७४.३० ॥
เห็นว่าภูริศรวัสยากจะต้านทานในการดวลดาบในสนามรบ มหารถีวฤโกทระ (ภีมะ) จึงกระโดดเข้าหาอย่างรวดเร็ว
6.74.31
ततः सात्यकिमभ्येत्य निस्त्रिंशवरधारिणम् ।
भीमसेनस्त्वरन्राजन्रथमारोपयत्तदा ॥ ६.७४.३१ ॥
ครั้นแล้ว ภีมเสนเข้าไปหาสาตยกิผู้ถือดาบอันวิเศษ ข้าแต่พระราชา รีบร้อนให้เขาขึ้นรถศึกในเวลานั้น
6.74.32
तवापि तनयो राजन्भूरिश्रवसमाहवे ।
आरोपयद्रथं तूर्णं पश्यतां सर्वधन्विनाम् ॥ ६.७४.३२ ॥
ข้าแต่พระราชา บุตรของพระองค์ก็เช่นกัน ในการรบ รีบให้ภูริศรวัสขึ้นรถศึก ขณะที่นักธนูทั้งปวงกำลังดูอยู่
6.74.33
तस्मिस्तथा वर्तमाने रणे भीष्मं महारथम् ।
अयोधयन्त संरब्धाः पाण्डवा भरतर्षभ ॥ ६.७४.३३ ॥
ขณะที่การรบดำเนินไปเช่นนั้น ข้าแต่ภรตะผู้เป็นเลิศ ปาณฑพผู้โกรธเกรี้ยวได้เข้าโจมตีมหารถีภีษมะ
6.74.34
लोहितायति चादित्ये त्वरमाणो धनञ्जयः ।
पञ्चविंशतिसाहस्रान्निजघान महारथान् ॥ ६.७४.३४ ॥
เมื่อพระอาทิตย์แดงขึ้น ธนัญชัยผู้รีบเร่ง ได้สังหารมหารถีถึงสองหมื่นห้าพันนาย
6.74.35
ते हि दुर्योधनादिष्टास्तदा पार्थनिबर्हणे ।
संप्राप्यैव गता नाशं शलभा इव पावकम् ॥ ६.७४.३५ ॥
พวกเขาถูกทุรโยธน์สั่งให้ไปทำลายปารถ แต่เมื่อไปถึงเขา ก็พินาศไปดั่งแมลงเม่าที่เข้าหาไฟ
6.74.36
ततो मत्स्याः केकयाश्च धनुर्वेदविशारदाः ।
परिवव्रुस्तदा पार्थं सहपुत्रं महारथम् ॥ ६.७४.३६ ॥
ครั้นแล้ว มัตสยะและเกกัยะ ผู้เชี่ยวชาญศาสตร์การยิงธนู ได้ล้อมปารถ มหารถีผู้นั้น พร้อมทั้งบุตรของเขาไว้
6.74.37
एवस्मिन्नेव काले तु सूर्येऽस्तमुपगच्छति ।
सर्वेषां चैव सैन्यानां प्रमोहः समजायत ॥ ६.७४.३७ ॥
ในขณะนั้นเอง เมื่อพระอาทิตย์กำลังจะลับขอบฟ้า ความสับสนงงงวยก็บังเกิดขึ้นแก่กองทัพทั้งปวง
6.74.38
अवहारं ततश्चक्रे पिता देवव्रतस्तव ।
संध्याकाले महाराज सैन्यानां श्रान्तवाहनः ॥ ६.७४.३८ ॥
จากนั้น บิดาของพระองค์ คือเทวัพรตะ (ภีษมะ) ได้ถอยทัพ ข้าแต่มหาราช ในยามสนธยา พาหนะของกองทัพต่างอ่อนล้า
6.74.39
पाण्डवानां कुरूणां च परस्परसमागमे ।
ते सेने भृशसंविग्ने ययतुः स्वं निवेशनम् ॥ ६.७४.३९ ॥
กองทัพทั้งสองนั้น คือของปาณฑพและของกุรุ เมื่อเผชิญหน้ากันในการรบ ต่างตื่นตระหนกอย่างยิ่ง จึงกลับไปยังค่ายของตน
6.74.40
ततः स्वशिबिरं गत्वा न्यविशंस्तत्र भारत ।
पाण्डवाः सृञ्जयैः सार्धं कुरवश्च यथाविधिः ॥ ६.७४.४० ॥
ครั้นแล้ว เมื่อไปถึงค่ายของตน ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายภรตะ ปาณฑพพร้อมด้วยสฤญชัย และกุรุทั้งหลาย ก็พักอยู่ที่นั่นตามพิธีที่กำหนดไว้