Mahābhārata · Adhyāya 6.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.77.1
आत्मदोषात्त्वया राजन्प्राप्तं व्यसनमीदृशम् ।
न हि दुर्योधनस्तानि पश्यते भरतर्षभ ॥ ६.७७.१ ॥
Oh rey, por tu propia culpa has incurrido en tal desgracia. Oh toro de los Bharatas, Duryodhana no ve esas cosas.
6.77.2
यानि त्वं पश्यसे राजन्धर्मसंकरकारणात् ।
तव दोषात्पुरा वृत्तं द्यूतमेतद्विशांपते ॥ ६.७७.२ ॥
Oh rey, esto que ves surge de la confusión del dharma. Oh señor de los pueblos, antes este juego de dados sucedió por tu culpa.
6.77.3
तव दोषेण युद्दं च प्रवृत्तं सह पाण्डवैः ।
त्वमेवाद्य फलं भुङ्क्ष्व कृत्वा किल्बिषमात्मना ॥ ६.७७.३ ॥
Por tu culpa ha comenzado la batalla con los Pāṇḍavas. Ahora disfruta tú mismo del fruto, pues tú mismo cometiste la falta.
6.77.4
आत्मना हि कृतं कर्म आत्मनैवोपभुज्यते ।
इह वा प्रेत्य वा राजंस्त्वया प्राप्तं यथातथम् ॥ ६.७७.४ ॥
Las acciones hechas por uno mismo son disfrutadas solo por uno mismo, aquí o en el más allá. Oh rey, lo que tú has obtenido es exactamente así.
6.77.5
तस्माद्राजन्स्थिरो भूत्वा प्राप्येदं व्यसनं महत् ।
शृणु युद्धं यथा वृत्तं शंसतो मे नराधिप ॥ ६.७७.५ ॥
Por tanto, oh rey, mantente firme aun habiendo obtenido esta gran calamidad. Oh señor de los hombres, escucha mientras relato cómo ocurrió la batalla.
6.77.6
भीमसेनः सुनिशितैर्बाणैर्भित्त्वा महाचमूम् ।
आससाद ततो वीरः सर्वान्दुर्योधनानुजान् ॥ ६.७७.६ ॥
Bhīmasena, atravesando el gran ejército con flechas muy afiladas, entonces el héroe alcanzó a todos los hermanos menores de Duryodhana.
6.77.7
दुःशासनं दुर्विषहं दुःसहं दुर्मदं जयम् ।
जयत्सेनं विकर्णं च चित्रसेनं सुदर्शनम् ॥ ६.७७.७ ॥
Vio a Duḥśāsana, difícil de resistir, difícil de soportar, de mente perversa, y a Jaya, Jayatsena, Vikarṇa, Citrasena y Sudarśana.
6.77.8
चारुचित्रं सुवर्माणं दुष्कर्णं कर्णमेव च ।
एतांश्चान्यांश्च सुबहून्समीपस्थान्महारथान् ॥ ६.७७.८ ॥
Cārucitra, Suvarman, Duṣkarṇa y Karṇa, estos y muchos otros grandes guerreros de carro que estaban cerca.
6.77.9
धार्तराष्ट्रान्सुसंक्रुद्धान्दृष्ट्वा भीमो महारथः ।
भीष्मेण समरे गुप्तां प्रविवेश महाचमूम् ॥ ६.७७.९ ॥
Al ver a los hijos de Dhṛtarāṣṭra muy enfurecidos, el gran guerrero Bhīma entró en aquel gran ejército, que en la batalla estaba protegido por Bhīṣma.
6.77.10
अथालोक्य प्रविष्टं तमूचुस्ते सर्व एव तु ।
जीवग्राहं निगृह्णीमो वयमेनं नराधिपाः ॥ ६.७७.१० ॥
Al verlo entrar, todos ellos dijeron: "¡Oh señores de los hombres, lo capturaremos vivo!"
6.77.11
स तैः परिवृतः पार्थो भ्रातृभिः कृतनिश्चयैः ।
प्रजासंहरणे सूर्यः क्रूरैरिव महाग्रहैः ॥ ६.७७.११ ॥
Rodeado por sus hermanos resueltos, aquel hijo de Pṛthā era como el sol, en el tiempo de la destrucción de las criaturas, rodeado por crueles grandes planetas.
6.77.12
संप्राप्य मध्यं सैन्यस्य न भीः पाण्डवमाविशत् ।
यथा देवासुरे युद्धे महेन्द्रं प्राप्य दानवान् । ॥ ६.७७.१२ ॥
Habiendo llegado al centro del ejército, el temor no entró en el Pāṇḍava, como Mahendra no siente temor al alcanzar a los dānavas en la batalla de dioses y asuras.
6.77.13
ततः शतसहस्राणि रथिनां सर्वशः प्रभो ।
उद्यतानि शरैस्तीव्रैस्तमेकं परिवव्रिरे ॥ ६.७७.१३ ॥
Entonces, oh señor, por todos lados cientos de miles de guerreros en carro, con agudas flechas alzadas, lo rodearon a él solo.
6.77.14
स तेषां प्रवरान्योधान्हस्त्यश्वरथसादिनः ।
जघान समरे शूरो धार्तराष्ट्रानचिन्तयन् ॥ ६.७७.१४ ॥
Aquel héroe, sin preocuparse de los hijos de Dhṛtarāṣṭra, abatió en la batalla a sus mejores guerreros que montaban elefantes, caballos y carros.
6.77.15
तेषां व्यवसितं ज्ञात्वा भीमसेनो जिघृक्षताम् ।
समस्तानां वधे राजन्मतिं चक्रे महामनाः ॥ ६.७७.१५ ॥
Sabiendo su intención de capturar a Bhīmasena, oh rey, el de gran ánimo resolvió dar muerte a todos ellos.
6.77.16
ततो रथं समुत्सृज्य गदामादाय पाण्डवः ।
उवाच सारथिं भीमं स्थीयतामिति भारत ॥ ६.७७.१६ ॥
Entonces el Pāṇḍava, abandonando su carro y tomando su maza, dijo a su auriga Bhīma: "Detén aquí, oh Bhārata."
6.77.17
यावदेतान्हनिष्यामि धार्तराष्ट्रान्सहानुगान् ।
इत्युक्त्वा भीमसेनस्तु प्रविश्य महतीं चमूम् ।
जघान धार्तराष्ट्राणां तद्बलौघमहार्णवम् ॥ ६.७७.१७ ॥
«Mientras no haya dado muerte a estos hijos de Dhṛtarāṣṭra junto con sus seguidores»: habiendo dicho esto, Bhīmasena entró en el gran ejército y golpeó aquel vasto océano, la crecida de las tropas de los hijos de Dhṛtarāṣṭra.
6.77.18
गदया भिमसेनेन ताडिता वारणोत्तमाः ।
भिन्नकुम्भा महाकाया भिन्नपृष्ठास्तथैवच ॥ ६.७७.१८ ॥
Los nobles elefantes, golpeados por la maza de Bhīmasena, con las frentes partidas, de cuerpos enormes, con los lomos rotos, cayeron de igual modo.
6.77.19
भिन्नगात्राः सहारोहैः शेरते पर्वता इव ।
रथाश्च भग्नास्तिलशः सयोधाः शतशो रणे ॥ ६.७७.१९ ॥
Elefantes de miembros rotos yacen como montañas con sus jinetes; carros hechos trizas como granos de sésamo yacen por cientos en la batalla, con sus guerreros.
6.77.20
अश्वाश्च सादिनश्चैव पादातैः सह भारत ।
तत्राद्भुतमपश्याम भीमसेनस्य विक्रमम् ॥ ६.७७.२० ॥
Y caballos y jinetes, junto con los soldados de a pie, oh Bhārata, yacían allí; allí contemplamos la prodigiosa proeza de Bhīmasena.
6.77.21
यदेकः समरे राजन्बहुभिः समयोधयत् ।
अन्तकाले प्रजाः सर्वा दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ६.७७.२१ ॥
Oh rey, como la Muerte con el bastón en la mano lucha contra todas las criaturas en el momento final, así él solo luchó en la batalla contra muchos.
6.77.22
भीमसेने प्रविष्टे तु धृष्टद्युम्नोऽपि पार्षतः ।
द्रोणमुत्सृज्य तरसा ययौ यत्र वृकोदरः ॥ ६.७७.२२ ॥
Cuando Bhīmasena hubo entrado, Dhṛṣṭadyumna, hijo de Pṛṣata, abandonó también a Droṇa y se dirigió rápidamente hacia donde estaba Vṛkodara.
6.77.23
विदार्य महतीं सेनां तावकानां नरर्षभः ।
आससाद रथं शून्यं भीमसेनस्य संयुगे ॥ ६.७७.२३ ॥
Abriéndose paso a través de vuestro gran ejército, aquel toro entre los hombres llegó en la batalla al carro vacío de Bhīmasena.
6.77.24
दृष्ट्वा विशोकं समरे भीमसेनस्य सारथिम् ।
धृष्टद्युम्नो महाराज दुर्मना गतचेतनः ॥ ६.७७.२४ ॥
Al ver al auriga de Bhīmasena ileso en la batalla, Dhṛṣṭadyumna, oh gran rey, quedó abatido y como sin sentido.
6.77.25
अपृच्छद्बाष्पसंरुद्धो निःश्वसन्वाचमीरयन् ।
मम प्राणैः प्रियतमः क्व भीम इति दुःखितः ॥ ६.७७.२५ ॥
Ahogado en lágrimas, suspirando y hablando con angustia, preguntó: "¿Dónde está Bhīma, más querido para mí que mi propia vida?"
6.77.26
विशोकस्तमुवाचेदं धृष्टद्युम्नं कृताञ्जलिः ।
संस्थाप्य मामिह बली पाण्डवेयः पराक्रमी ॥ ६.७७.२६ ॥
Viśoka, con las manos juntas, dijo esto a Dhṛṣṭadyumna: "Habiéndome dejado aquí, el poderoso y valiente hijo de Pāṇḍu (Bhīma)...
6.77.27
प्रविष्टो धार्तराष्ट्राणामेतद्बलमहार्णवम् ।
मामुक्त्वा पुरुषव्याघ्रः प्रीतियुक्तमिदं वचः ॥ ६.७७.२७ ॥
"Ha entrado en este gran océano del ejército de los hijos de Dhṛtarāṣṭra." Habiéndome dicho esto, el tigre entre los hombres pronunció estas palabras afectuosas...
6.77.28
प्रतिपालय मां सूत नियम्याश्वान्मुहूर्तकम् ।
यावदेवान्निहन्म्यद्य य इमे मद्वधोद्यताः ।
अभ्यधावद्गदापाणिस्तद्बलं स महाबलः ॥ ६.७७.२८ ॥
"Cochero, detén los caballos y espérame un momento, hasta que hoy mate a estos que buscan mi muerte." Diciendo esto, el muy poderoso, con la maza en la mano, se lanzó contra aquel ejército.
6.77.29
ततो दृष्ट्वा प्रधावन्तं गदाहस्तं महाबलम् ।
सर्वेषामेव सैन्यानां संहर्षः समजायत ॥ ६.७७.२९ ॥
Entonces, al ver a aquel muy poderoso que avanzaba con la maza en la mano, un estremecimiento de excitación se elevó entre todas las tropas.
6.77.30
तस्मिन्सुतुमुले युद्धे वर्तमाने भयानके ।
भित्त्वा राजन्महाव्यूहं प्रविवेश सखा तव ॥ ६.७७.३० ॥
Oh rey, mientras aquella batalla tan terrible y tumultuosa se libraba, tu amigo (Bhīma) rompió el gran ordenamiento y entró.
6.77.31
विशोकस्य वचः श्रुत्वा धृष्टद्युम्नोऽथ पार्षतः ।
प्रत्युवाच ततः सूतं रणमध्ये महाबलः ॥ ६.७७.३१ ॥
Tras oír las palabras de Viśoka, Dhṛṣṭadyumna, hijo de Pṛṣata, entonces respondió al auriga en medio de la batalla, el de gran poder.
6.77.32
न हि मे जीवितेनापि विद्यतेऽद्य प्रयोजनम् ।
भीमसेनं रणे हित्वा स्नेहमुत्सृज्य पाण्डवैः ॥ ६.७७.३२ ॥
En verdad, hoy ni siquiera la vida me sirve, si abandono a Bhīmasena en la batalla y renuncio al afecto por los Pāṇḍavas.
6.77.33
यदि यामि विना भीमं किं मां क्षत्रं वदिष्यति ।
एकायनगते भीमे मयि चावस्थिते युधि ॥ ६.७७.३३ ॥
Si yo me voy sin Bhīma, ¿qué dirá de mí la casta guerrera? Bhīma ha seguido el único camino, y yo sigo en pie en la batalla.
6.77.34
तस्य न स्वस्ति कुर्वन्ति देवाः शक्रपुरोगमाः ।
यः सहायान्परित्यज्य स्वस्तिमानाव्रजेद्गृहम् ॥ ६.७७.३४ ॥
Los dioses encabezados por Śakra no le conceden bienestar a quien, abandonando a sus aliados, regresa a casa a salvo.
6.77.35
रौरवे नरके मञ्जेदप्लवे दुस्तरे नृभिः ।
मम भीमः सखा चैव संबन्धी च महाबलः ।
भक्तोऽस्मान्भक्तिमांश्चाहं तमप्यरिनिषूदनम् ॥ ६.७७.३५ ॥
Que me hunda en el infierno Raurava, que los hombres no pueden cruzar sin balsa, si Bhīma no es mi amigo, pariente y poderoso; él es devoto nuestro, y yo soy devoto de aquel destructor de enemigos.
6.77.36
सोऽहं तत्र गमिष्यामि यत्र यातो वृकोदरः ।
निघ्नन्तं मां रिपून्पश्य दानवानिव वासवम् ॥ ६.७७.३६ ॥
Entonces iré allí adonde ha ido Vṛkodara. Mírame aniquilar a mis enemigos, como Vāsava aniquila a los dānavas.
6.77.37
एवमुक्त्वा ततो वीरो ययौ मध्येन वाहिनीम् ।
भीमसेनस्य मार्गेषु गदाप्रमथितैर्गजैः ॥ ६.७७.३७ ॥
Dicho esto, el héroe avanzó por el centro del ejército, por los caminos de Bhīmasena, donde yacían elefantes aplastados por la maza.
6.77.38
स ददर्श तदा भीमं दहन्तं रिपुवाहिनीम् ।
वातो वृक्षानिव बलात्प्रभञ्जन्तं रणे रिपून् ॥ ६.७७.३८ ॥
Entonces vio a Bhīma abrasando el ejército enemigo, quebrando a los enemigos en la batalla como el viento quiebra los árboles con fuerza.
6.77.39
ते वध्यमानाः समरे रथिनः सादिनस्तथा ।
पादाता दन्तिनश्चैव चक्रुरात्स्वरं महत् ॥ ६.७७.३९ ॥
Aquellos carreristas, jinetes, soldados de a pie y jinetes de elefantes, siendo masacrados en la batalla, lanzaron un gran clamor.
6.77.40
हाहाकारश्च संजज्ञे तव सैन्यस्य मारिष ।
वध्यतो भीमसेनेन कृतिना चित्रयोधिना ॥ ६.७७.४० ॥
Surgió un clamor de dolor en tu ejército, oh venerable, mientras eran muertos por Bhīmasena, el hábil y maravilloso guerrero.
6.77.41
ततः कृतास्त्रास्ते सर्वे परिवार्य वृकोदरम् ।
अभीताः समवर्तन्त शस्त्रवृष्ट्या परंतप ॥ ६.७७.४१ ॥
Entonces todos ellos, diestros en las armas, rodearon a Vṛkodara y, sin temor, se mantuvieron firmes bajo una lluvia de armas, oh abrasador de enemigos.
6.77.42
अभिद्रुतं शस्त्रभृतां वरिष्ठं ।
समन्ततः पाण्डवं लोकवीरः।
सैन्येन घोरेण सुसंहितेन ।
दृष्ट्वा बली पार्षतो भीमसेनम् ॥ ६.७७.४२ ॥
Al ver a Bhīmasena, el mejor de los portadores de armas, el Pāṇḍava, atacado por todas partes por un ejército terrible y bien formado, el poderoso héroe del mundo, el hijo de Pṛṣata, contempló a Bhīmasena.
6.77.43
अथोपगच्छच्छरविक्षताङ्गं ।
पदातिनं क्रोधविषं वमन्तम्।
आश्वासयन्पार्षतो भीमसेनं ।
गदाहस्तं कालमिवान्तकाले ॥ ६.७७.४३ ॥
Entonces Pārṣata se acercó a Bhīmasena, con el cuerpo herido por flechas, a pie y escupiendo el veneno de la ira, y lo reconfortó, como la Muerte con la maza en la mano en el tiempo del fin.
6.77.44
विशल्यमेनं च चकार तूर्ण-
मारोपयच्चात्मरथे महात्मा।
भृशं परिष्वज्य च भीमसेन-
माश्वासयामास स शत्रुमध्ये ॥ ६.७७.४४ ॥
El magnánimo lo libró rápidamente de las flechas y lo subió a su carro; y, abrazando firmemente a Bhīmasena en medio de los enemigos, lo tranquilizó.
6.77.45
तथा तस्मिन्वर्तमानेऽतिवेगं ।
भ्रातॄनथोपेत्य तवापि पुत्रः ।
तस्मिन्विमर्दे तव संप्रवृत्ते ।
दृष्ट्वा रणे वाक्यमिदं बभाषे ॥ ६.७७.४५ ॥
Mientras aquella lucha seguía con gran furia, tu hijo también se acercó a sus hermanos y, viendo el campo de batalla en aquel choque, pronunció estas palabras.
6.77.46
अयं दुरात्मा द्रुपदस्य पुत्रः ।
समागतो भीमसेनेन सार्धम् ॥ ६.७७.४६ ॥
Este hijo de Drupada, de alma perversa, se ha enfrentado a Bhīmasena.
6.77.47
तं याम सर्वे महता बलेन ।
मा वो रिपुः प्रार्थयतामनीकम्।
श्रुत्वा तु वाक्यं तममृष्यमाणा ।
ज्येष्ठज्ञया नोदिता धार्तराष्ट्राः ॥ ६.७७.४७ ॥
Vayamos todos contra él con gran ejército; que el enemigo no codicie vuestra hueste. Al oír estas palabras, los hijos de Dhṛtarāṣṭra, no soportándolas, fueron impulsados por la orden del mayor.
6.77.48
वधाय निष्पेतुरुदायुधास्ते ।
युगक्षये केतवो यद्वदुग्राः।
प्रगृह्य चास्त्राणि धनूंषि वीरा ।
ज्यां नेमिघोषैः प्रविकम्पयन्तः ॥ ६.७७.४८ ॥
Se lanzaron con las armas en alto para la matanza, como cometas feroces al final de una edad. Los héroes tomaron astras y arcos, tensaron las cuerdas y hicieron temblar la tierra con el estruendo de las ruedas de sus carros.
6.77.49
शरैरवर्षन्द्रुपदस्य पुत्रं ।
यथाम्बुदा भूधरं वारिजालैः ।
निहत्य तांश्चापि शरैः सुतीक्ष्णै-
र्न विव्यथे समरे चित्रयोधी ॥ ६.७७.४९ ॥
Llovieron flechas sobre el hijo de Drupada, como las nubes derraman torrentes de agua sobre una montaña. Aunque abatieron a los suyos, el asombroso guerrero no se turbó en la batalla con sus flechas muy afiladas.
6.77.50
न्दैत्येषु यद्वत्समरे महेन्द्रः ॥ ६.७७.५० ॥
Como Mahendra (Indra) permanece inconmovible entre los Daitya en la batalla.
6.77.51
स वै ततोऽस्त्रं सुमहाप्रभावं ।
प्रमोहनं द्रोणदत्तं महात्मा।
प्रयोजयामास उदारकर्मा ।
तस्मिन्रणे तव सैन्यस्य राजन् ॥ ६.७७.५१ ॥
Entonces aquel magnánimo de nobles hechos empleó el astra muy poderoso y confusor que le había dado Droṇa. Oh rey, en aquella batalla, contra tu ejército.
6.77.52
न्मोहोपेतांस्तव पुत्रान्निशम्य ॥ ६.७७.५२ ॥
…al ver a tus hijos sumidos en la confusión.
6.77.53
एतस्मिन्नेव काले तु भीमः प्रहरतां वरः ।
विश्रम्य च तदा राजन्पीत्वाऽमृतरसं जलम् ॥ ६.७७.५३ ॥
En ese mismo momento, oh rey, Bhīma, el mejor de los combatientes, tras descansar y beber agua como néctar,
6.77.54
पुनः सन्नह्य संक्रुद्धो योधयामास संयुगे ।
धृष्टद्यम्नेन सहितः कालयामास भारत ॥ ६.७७.५४ ॥
Nuevamente, armado y lleno de furia, combatió en la batalla. Junto con Dhṛṣṭadyumna, oh descendiente de Bharata, los fatigó.
6.77.55
एतस्मिन्नन्तरे राजन्द्रोणः शस्त्रभृतां वरः ।
द्रुपदं त्रिभिरासाद्य शरैर्विव्याध दारुणैः ॥ ६.७७.५५ ॥
Mientras tanto, oh rey, Droṇa, el mejor de los portadores de armas, se acercó a Drupada y lo hirió con tres feroces flechas.
6.77.56
सोऽतिविद्धस्ततो राजन्रणे द्रोणेन पार्थिवः ।
अपायाद्द्रुपदो राजन्पूर्ववैरमनुस्मरन् । ॥ ६.७७.५६ ॥
Gravemente herido por Droṇa en la batalla, aquel rey Drupada, oh rey, se retiró recordando su antigua enemistad.
6.77.57
जित्वा तु द्रुपदं द्रोणः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान् ।
तस्य शङ्खस्वनं श्रुत्वा वित्रेसुः सर्वसोमकाः ॥ ६.७७.५७ ॥
Tras vencer a Drupada, el poderoso Droṇa tocó su caracola. Al oír el sonido de aquella caracola, todos los somakas temblaron.
6.77.58
अथ शुश्राव तेजस्वी द्रोणः शस्त्रभृतां वरः ।
प्रमोहनास्त्रेण रणे मोहितानात्मजांस्तव ॥ ६.७७.५८ ॥
Entonces el radiante Droṇa, el mejor de los portadores de armas, oyó que tus hijos habían sido confundidos en la batalla por el arma Pramohana.
6.77.59
ततो द्रोणो महाराज त्वरितोऽभ्याययौ रणात् ।
तत्रापश्यन्महेष्वासो भारद्वाजः प्रतापवान् ॥ ६.७७.५९ ॥
Entonces, oh gran rey, Droṇa regresó apresuradamente de la batalla, y allí vio al gran arquero, el hijo de Bharadvāja, el poderoso.
6.77.60
धृष्टद्युम्नं च भीमं च विचरन्तौ महारणे ।
मोहाविष्टांश्च ते पुत्रानपश्यत्स महारथः ॥ ६.७७.६० ॥
Al ver a Dhṛṣṭadyumna y a Bhīma moviéndose por la gran batalla, aquel gran auriga vio a tus hijos abrumados por la confusión.
6.77.61
ततः प्रज्ञांस्त्रमदाय मोहनास्त्रं व्यनाशयत् ।
ततः प्रत्यागतप्राणास्तव पुत्रा महारथाः ॥ ६.७७.६१ ॥
Entonces tomó el arma de la sabiduría y destruyó el arma de la ilusión. Luego tus hijos, grandes aurigas, recobraron el aliento de la vida.
6.77.62
पुनर्युद्धाय समरे प्रत्युद्याता जिगीषवः ।
ततो युधिष्ठिरः प्राह समाहूय स्वसैनिकान् ॥ ६.७७.६२ ॥
De nuevo, ansiosos de victoria, se lanzaron a combatir en la batalla. Entonces Yudhiṣṭhira, llamando a sus propios soldados, habló.
6.77.63
गच्छन्तु पदवीं शक्त्या भीमपार्षतयोर्युधि ।
सौभद्रप्रमुखा वीरा रथा द्वादश दंशिताः ॥ ६.७७.६३ ॥
Que vayan con su fuerza por el camino de Bhīma y Pārṣata en la batalla: doce héroes aurigas acorazados, encabezados por Saubhadra.
6.77.64
प्रवृत्तिमधिगच्छन्तु न हि शुद्ध्यति मे मनः ।
प्रवृत्तिर्भिमसेनस्य पार्षतस्य च संयुगे ॥ ६.७७.६४ ॥
Que sepan el curso de Bhīmasena y Pārṣata en la batalla, pues mi mente no halla sosiego. El curso de Bhīmasena y de Pārṣata en el combate.
6.77.65
विज्ञेया समरे शीघ्रं प्रविशध्वं रथार्णवम् ।
गच्छन्तु परया शक्त्या भवन्त इति मे मतिः ॥ ६.७७.६५ ॥
Debe conocerse pronto su situación en la batalla. Entrad en el océano de carros; id con suprema fuerza: tal es mi parecer.
6.77.66
त एवं समनुज्ञाताः शूरा विक्रान्तयोधिनः ।
बाढमित्येवमुक्त्वा तु सर्वे पुरुषमानिनः ।
मध्यंदिनगते सूर्ये प्रययुः सर्व एव हि ॥ ६.७७.६६ ॥
Así autorizados, aquellos héroes, guerreros valientes, diciendo «Muy bien», orgullosos de su hombría, partieron todos cuando el sol llegó al mediodía.
6.77.67
केकया द्रौपदेयाश्च धृष्टकेतुश्च वीर्यवान् ।
अभिमन्युं पुरस्कृत्य महत्या सेनया वृताः ॥ ६.७७.६७ ॥
Los príncipes de Kekaya, los hijos de Draupadī y el poderoso Dhṛṣṭaketu, poniendo a Abhimanyu al frente y rodeados de un gran ejército, (avanzaron).
6.77.68
ते कृत्वा समरे व्यूहं सूचीमुखमरिन्दमम् ।
बिभिदुर्धार्तराष्ट्राणां तद्रथानीकमाहवे ॥ ६.७७.६८ ॥
Habiendo formado en la batalla la disposición en punta de aguja, que somete a los enemigos, atravesaron aquella hueste de carros de los hijos de Dhṛtarāṣṭra en el combate.
6.77.69
तान्प्रयातान्महेष्वासानभिमन्युपुरोगमान् ।
भीमसेनभयाविष्टा धृष्टद्युम्नविमोहिता ॥ ६.७७.६९ ॥
Viendo a aquellos grandes arqueros avanzar, guiados por Abhimanyu, tu ejército, poseído por el temor a Bhīmasena y desconcertado por Dhṛṣṭadyumna...
6.77.70
न संवारयितुं शक्ता तव सेना जनाधिप ।
मदमूर्च्छन्वितात्मा वै प्रमदेवाध्वनि स्थिता ॥ ६.७७.७० ॥
Oh señor de los hombres, tu ejército no pudo contenerlos; con el ánimo aturdido por la embriaguez, se quedó quieto como una mujer ebria en el camino.
6.77.71
तेऽभिजाता महेष्वासाः सुवर्णविकृतध्वजाः ।
परीप्सन्तोऽभ्यधावन्त धृष्टद्युम्रवृकोदरौ ॥ ६.७७.७१ ॥
Aquellos nobles grandes arqueros de estandartes labrados en oro, deseando proteger, se lanzaron contra Dhṛṣṭadyumna y Vṛkodara.
6.77.72
तौ च दृष्ट्वा महेष्वासावभिमन्युपुरोगमान् ।
बभूवतुर्मुदायुक्तौ निघ्नन्तौ तव वाहिनीम् ॥ ६.७७.७२ ॥
Al ver a aquellos dos grandes arqueros con Abhimanyu al frente, se llenaron de alegría y comenzaron a golpear a tu ejército.
6.77.73
द्रोणमिष्वस्त्रकुशलं सर्वविद्यासु पारगम् ।
दृष्ट्वा तु सहसायान्तं पाञ्चाल्यो गुरुमात्मनः ।
नाशंसत वधं वीरः पुत्राणां तव पार्षतः ॥ ६.७७.७३ ॥
Al ver que Droṇa, diestro en flechas y armas y maestro de todas las ciencias, se acercaba de repente, el héroe Pārṣata, príncipe de los Pāñcāla, no esperó la muerte de tus hijos, aunque Droṇa era su propio maestro.
6.77.74
ततो रथं समारोप्य कैकेयस्य वृकोदरम् ।
अभ्यधावत्सुसंक्रुद्धो द्रोणमिष्वस्त्रपारगम् ॥ ६.७७.७४ ॥
Entonces, muy enfurecido, subió al príncipe Kaikeya a su carro junto con Vṛkodara y se lanzó contra Droṇa, maestro de flechas y armas.
6.77.75
तस्याभिपततस्तूर्णं भारद्वाजः प्रतापवान् ।
क्रुद्धश्चिच्छेद बाणेन धनुः शत्रुनिबर्हणः ॥ ६.७७.७५ ॥
Cuando se lanzó con rapidez, el poderoso Bhāradvāja Droṇa, enfurecido, cortó su arco con una sola flecha; él, destructor de enemigos.
6.77.76
अन्यांश्च शतशो बाणान्प्रेषयामास पार्षते ।
दुर्योधनहितार्थाय भर्तृपिण्डमनुस्मरन् ॥ ६.७७.७६ ॥
Y, por el bien de Duryodhana, recordando el sustento de su señor, envió cientos de otras flechas contra Pārṣata.
6.77.77
अथान्यद्धनुरादाय पार्षतः परवीरहा ।
द्रोणं विव्याध विंशत्या रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः ॥ ६.७७.७७ ॥
Entonces Pārṣata, matador de héroes enemigos, tomó otro arco e hirió a Droṇa con veinte flechas de plumas doradas afiladas en piedra.
6.77.78
तस्य द्रोणः पुनश्चापं चिच्छेदामित्रकर्शनःक ।
हयांश्च चतुरस्तूर्णं चतुर्भिः सायकोत्तमैः ॥ ६.७७.७८ ॥
Droṇa, tormento de los enemigos, volvió a cortar su arco y, con rapidez, derribó sus cuatro caballos con cuatro excelentes flechas.
6.77.79
वैवस्वतक्षयं घोरं प्रेषयामास भारत ।
सारथिं चास्य भल्लेन प्रेषयामास भारत । ॥ ६.७७.७९ ॥
Oh Bhārata, lo envió a la terrible morada de Vaivasvata; y, oh Bhārata, con una flecha bhalla envió allá también a su auriga.
6.77.80
हताश्वात्स रथात्तूर्णमवप्लुत्य महारथः ।
आरुरोह महाबाहुरभिमन्योर्महारथम् ॥ ६.७७.८० ॥
Entonces el gran auriga, con sus caballos muertos, saltó rápidamente de su carro y subió al gran carro de Abhimanyu, el de grandes brazos.
6.77.81
ततः सरथनागाश्वा समकम्पत वाहिनी ।
पश्यतो भीमसेनस्य पार्षतस्य च पश्यतः ॥ ६.७७.८१ ॥
Entonces el ejército, con carros, elefantes y caballos, tembló, mientras Bhīmasena y Pārṣata observaban.
6.77.82
तत्प्रभग्नं बलं दृष्ट्वा द्रोणेनामिततेजसा ।
नाशक्रुवन्वारयितुं समस्तास्ते महारथाः ॥ ६.७७.८२ ॥
Al ver aquel ejército destrozado por Droṇa, de esplendor sin límites, todos aquellos grandes aurigas no pudieron contenerlo.
6.77.83
वध्यमानं तु तत्सैन्यं द्रोणेन निशितैः शरैः ।
व्यभ्रमत्तत्रतत्रैव क्षोभ्यमाण इवार्णवः ॥ ६.७७.८३ ॥
Aquel ejército, abatido por las afiladas flechas de Droṇa, vagó de un lado a otro como un océano agitado.
6.77.84
तथा दृष्ट्वा च तत्सैन्यं जहृषे तावकं बलम् ।
दृष्ट्वाचार्यं सुसंक्रुद्धं तपन्तं रिपुवाहिनीम् ।
तुष्टुवुः सर्वतो योधाः साधुसाध्विति भारत ॥ ६.७७.८४ ॥
Al ver aquel ejército ser masacrado, vuestra propia hueste se regocijó. Al ver al maestro, sumamente airado y abrasando el ejército enemigo, los guerreros por todas partes lo alabaron gritando «¡bien hecho, bien hecho!», oh Bhārata.