ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.77
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.77.1
आत्मदोषात्त्वया राजन्प्राप्तं व्यसनमीदृशम् ।
न हि दुर्योधनस्तानि पश्यते भरतर्षभ ॥ ६.७७.१ ॥
ହେ ରାଜନ, ନିଜ ଦୋଷରୁ ଆପଣ ଏଭଳି ବିପଦ ପାଇଛନ୍ତି। ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ତାହା ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ।
6.77.2
यानि त्वं पश्यसे राजन्धर्मसंकरकारणात् ।
तव दोषात्पुरा वृत्तं द्यूतमेतद्विशांपते ॥ ६.७७.२ ॥
ହେ ରାଜନ, ଆପଣ ଯାହା ଦେଖୁଛନ୍ତି ତାହା ଧର୍ମସଙ୍କରରୁ ଘଟିଛି। ହେ ପ୍ରଜାପତି, ପୂର୍ବେ ଆପଣଙ୍କ ଦୋଷରୁ ଏ ଦ୍ୟୂତ ଘଟିଥିଲା।
6.77.3
तव दोषेण युद्दं च प्रवृत्तं सह पाण्डवैः ।
त्वमेवाद्य फलं भुङ्क्ष्व कृत्वा किल्बिषमात्मना ॥ ६.७७.३ ॥
ଆପଣଙ୍କ ଦୋଷରୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଆପଣ ହିଁ ତାର ଫଳ ଭୋଗନ୍ତୁ, କାରଣ ପାପ ଆପଣ ନିଜେ କରିଛନ୍ତି।
6.77.4
आत्मना हि कृतं कर्म आत्मनैवोपभुज्यते ।
इह वा प्रेत्य वा राजंस्त्वया प्राप्तं यथातथम् ॥ ६.७७.४ ॥
ନିଜ ଦ୍ୱାରା କୃତ କର୍ମର ଫଳ ନିଜେ ହିଁ ଭୋଗାଯାଏ, ଏ ଲୋକରେ ହେଉ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ। ହେ ରାଜନ, ଆପଣ ଯାହା ପାଇଛନ୍ତି ତାହା ଠିକ୍ ସେହିପରି।
6.77.5
तस्माद्राजन्स्थिरो भूत्वा प्राप्येदं व्यसनं महत् ।
शृणु युद्धं यथा वृत्तं शंसतो मे नराधिप ॥ ६.७७.५ ॥
ତେଣୁ ହେ ରାଜନ, ଏହି ମହାବିପଦ ପାଇ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥିର ରୁହନ୍ତୁ। ହେ ନରାଧିପ, ଯୁଦ୍ଧ କିପରି ଘଟିଲା ତାହା ମୁଁ କହୁଛି, ଶୁଣନ୍ତୁ।
6.77.6
भीमसेनः सुनिशितैर्बाणैर्भित्त्वा महाचमूम् ।
आससाद ततो वीरः सर्वान्दुर्योधनानुजान् ॥ ६.७७.६ ॥
ଭୀମସେନ ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସେହି ମହାସେନାକୁ ଭେଦ କରି, ତା'ପରେ ସେ ବୀର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅନୁଜଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
6.77.7
दुःशासनं दुर्विषहं दुःसहं दुर्मदं जयम् ।
जयत्सेनं विकर्णं च चित्रसेनं सुदर्शनम् ॥ ६.७७.७ ॥
ସେ ଦୁଃଶାସନ, ଯିଏ ଦୁର୍ବିଷହ, ଦୁଃସହ ଓ ଦୁର୍ମଦ ଥିଲା, ଏବଂ ଜୟ, ଜୟତ୍ସେନ, ବିକର୍ଣ୍ଣ, ଚିତ୍ରସେନ ଓ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ (ଦେଖିଲା)।
6.77.8
चारुचित्रं सुवर्माणं दुष्कर्णं कर्णमेव च ।
एतांश्चान्यांश्च सुबहून्समीपस्थान्महारथान् ॥ ६.७७.८ ॥
ଚାରୁଚିତ୍ର, ସୁବର୍ମା, ଦୁଷ୍କର୍ଣ୍ଣ ଓ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ, ଏମାନଙ୍କୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ, ଏବଂ ନିକଟରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ବହୁ ମହାରଥୀଙ୍କୁ (ସେ ଦେଖିଲା)।
6.77.9
धार्तराष्ट्रान्सुसंक्रुद्धान्दृष्ट्वा भीमो महारथः ।
भीष्मेण समरे गुप्तां प्रविवेश महाचमूम् ॥ ६.७७.९ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ଦେଖି ମହାରଥୀ ଭୀମ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ସେହି ମହାସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
6.77.10
अथालोक्य प्रविष्टं तमूचुस्ते सर्व एव तु ।
जीवग्राहं निगृह्णीमो वयमेनं नराधिपाः ॥ ६.७७.१० ॥
ତାଙ୍କୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାର ଦେଖି ସେମାନେ ସମସ୍ତେ କହିଲେ, "ହେ ନରାଧିପଗଣ, ଆମେ ଏହାକୁ ଜୀବିତ ଧରିବା।"
6.77.11
स तैः परिवृतः पार्थो भ्रातृभिः कृतनिश्चयैः ।
प्रजासंहरणे सूर्यः क्रूरैरिव महाग्रहैः ॥ ६.७७.११ ॥
ଦୃଢ଼ନିଶ୍ଚୟ ଭାଇମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇଥିବା ସେହି ପାର୍ଥ (ଭୀମ) ପ୍ରଜାସଂହାର ସମୟରେ କ୍ରୂର ମହାଗ୍ରହମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଥିଲେ।
6.77.12
संप्राप्य मध्यं सैन्यस्य न भीः पाण्डवमाविशत् ।
यथा देवासुरे युद्धे महेन्द्रं प्राप्य दानवान् । ॥ ६.७७.१२ ॥
ସେନାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପହଞ୍ଚି ମଧ୍ୟ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଭୟ ହେଲା ନାହିଁ; ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ଦାନବମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଭୟ ନ ହେବା ପରି।
6.77.13
ततः शतसहस्राणि रथिनां सर्वशः प्रभो ।
उद्यतानि शरैस्तीव्रैस्तमेकं परिवव्रिरे ॥ ६.७७.१३ ॥
ଏବେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ସବୁ ଦିଗରୁ ଶହ ଶହ ହଜାର ରଥୀ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶର ଉଠାଇ ତାଙ୍କୁ ଏକାକୀ ଘେରି ଦେଲେ।
6.77.14
स तेषां प्रवरान्योधान्हस्त्यश्वरथसादिनः ।
जघान समरे शूरो धार्तराष्ट्रानचिन्तयन् ॥ ६.७७.१४ ॥
ସେହି ଶୂରବୀର ଯୁଦ୍ଧରେ ହାତୀ, ଘୋଡା, ରଥରେ ଥିବା ସେମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରାହ୍ୟ ନ କରି ବଧ କଲେ।
6.77.15
तेषां व्यवसितं ज्ञात्वा भीमसेनो जिघृक्षताम् ।
समस्तानां वधे राजन्मतिं चक्रे महामनाः ॥ ६.७७.१५ ॥
ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସେମାନଙ୍କ ସଂକଳ୍ପ ଜାଣି, ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ମହାମନା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ।
6.77.16
ततो रथं समुत्सृज्य गदामादाय पाण्डवः ।
उवाच सारथिं भीमं स्थीयतामिति भारत ॥ ६.७७.१६ ॥
ତା'ପରେ ପାଣ୍ଡବ ରଥ ଛାଡ଼ି ଗଦା ଉଠାଇ, ହେ ଭାରତ, ସାରଥି ଭୀମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏଠାରେ ଛିଡ଼ା କର।"
6.77.17
यावदेतान्हनिष्यामि धार्तराष्ट्रान्सहानुगान् ।
इत्युक्त्वा भीमसेनस्तु प्रविश्य महतीं चमूम् ।
जघान धार्तराष्ट्राणां तद्बलौघमहार्णवम् ॥ ६.७७.१७ ॥
"ଏହି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଅନୁଚରଙ୍କ ସହ ବଧ ନ କରିବା ଯାଏଁ" ଏହା କହି ଭୀମସେନ ସେହି ମହାସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ସେହି ସେନାପ୍ରବାହ ରୂପ ମହାସାଗରକୁ ଆଘାତ କଲେ।
6.77.18
गदया भिमसेनेन ताडिता वारणोत्तमाः ।
भिन्नकुम्भा महाकाया भिन्नपृष्ठास्तथैवच ॥ ६.७७.१८ ॥
ଭୀମସେନଙ୍କ ଗଦାରେ ପ୍ରହାରିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀମାନେ, କୁମ୍ଭସ୍ଥଳ ଭାଙ୍ଗି, ବିଶାଳ ଶରୀରୀ, ପିଠି ଭାଙ୍ଗି ସେମିତି ପଡ଼ିଗଲେ।
6.77.19
भिन्नगात्राः सहारोहैः शेरते पर्वता इव ।
रथाश्च भग्नास्तिलशः सयोधाः शतशो रणे ॥ ६.७७.१९ ॥
ଭଗ୍ନ ଅଙ୍ଗ ହସ୍ତୀମାନେ ନିଜ ଆରୋହୀ ସହିତ ପର୍ବତ ପରି ଶୋଇଛନ୍ତି; ରଥଗୁଡ଼ିକ ତିଳ ପରି ଭଙ୍ଗି ଯୋଦ୍ଧା ସହିତ ରଣରେ ଶହ ଶହ ପଡ଼ିଛନ୍ତି।
6.77.20
अश्वाश्च सादिनश्चैव पादातैः सह भारत ।
तत्राद्भुतमपश्याम भीमसेनस्य विक्रमम् ॥ ६.७७.२० ॥
ହେ ଭରତ, ସେଠାରେ ଅଶ୍ୱ ଓ ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନେ ପଦାତିକ ସହିତ ପଡ଼ିଛନ୍ତି; ସେଠାରେ ଆମେ ଭୀମସେନଙ୍କ ବିକ୍ରମ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବରେ ଦେଖିଲୁ।
6.77.21
यदेकः समरे राजन्बहुभिः समयोधयत् ।
अन्तकाले प्रजाः सर्वा दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ६.७७.२१ ॥
ହେ ରାଜା, ଅନ୍ତକାଳରେ ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଯମ ଯେପରି ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେପରି ସେ ଏକାକୀ ରଣରେ ବହୁଜଣଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲା।
6.77.22
भीमसेने प्रविष्टे तु धृष्टद्युम्नोऽपि पार्षतः ।
द्रोणमुत्सृज्य तरसा ययौ यत्र वृकोदरः ॥ ६.७७.२२ ॥
ଭୀମସେନ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ, ପୃଷତ ପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଶୀଘ୍ର ସେଠାକୁ ଗଲେ ଯେଉଁଠାରେ ବୃକୋଦର ଥିଲେ।
6.77.23
विदार्य महतीं सेनां तावकानां नरर्षभः ।
आससाद रथं शून्यं भीमसेनस्य संयुगे ॥ ६.७७.२३ ॥
ଆପଣଙ୍କ ମହାସେନାକୁ ବିଦାରି, ସେହି ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଣରେ ଭୀମସେନଙ୍କ ଶୂନ୍ୟ ରଥ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
6.77.24
दृष्ट्वा विशोकं समरे भीमसेनस्य सारथिम् ।
धृष्टद्युम्नो महाराज दुर्मना गतचेतनः ॥ ६.७७.२४ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ରଣରେ ଭୀମସେନଙ୍କ ସାରଥିକୁ ଶୋକହୀନ ଭାବେ ଦେଖି, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଦୁଃଖିତ ଓ ଚେତନାହୀନ ପରି ହୋଇଗଲେ।
6.77.25
अपृच्छद्बाष्पसंरुद्धो निःश्वसन्वाचमीरयन् ।
मम प्राणैः प्रियतमः क्व भीम इति दुःखितः ॥ ६.७७.२५ ॥
ଲୁହରେ କଣ୍ଠ ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ନିଃଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ସେ ପଚାରିଲେ — "ମୋ ପ୍ରାଣଠାରୁ ପ୍ରିୟ ଭୀମ କେଉଁଠି?"
6.77.26
विशोकस्तमुवाचेदं धृष्टद्युम्नं कृताञ्जलिः ।
संस्थाप्य मामिह बली पाण्डवेयः पराक्रमी ॥ ६.७७.२६ ॥
ହାତଯୋଡ଼ି ବିଶୋକ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ — "ମୋତେ ଏଠାରେ ରଖି, ବଳବାନ ଓ ପରାକ୍ରମୀ ପାଣ୍ଡବ (ଭୀମ)।
6.77.27
प्रविष्टो धार्तराष्ट्राणामेतद्बलमहार्णवम् ।
मामुक्त्वा पुरुषव्याघ्रः प्रीतियुक्तमिदं वचः ॥ ६.७७.२७ ॥
"ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ଏହି ସେନାରୂପ ମହାସାଗରରେ ସେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି।" ମୋତେ ଏହା କହି, ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର (ଭୀମ) ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
6.77.28
प्रतिपालय मां सूत नियम्याश्वान्मुहूर्तकम् ।
यावदेवान्निहन्म्यद्य य इमे मद्वधोद्यताः ।
अभ्यधावद्गदापाणिस्तद्बलं स महाबलः ॥ ६.७७.२८ ॥
"ହେ ସାରଥି, ଘୋଡ଼ା ଅଟକାଇ ମୋ ପାଇଁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କର; ମୋ ବଧ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟତ ଏମାନଙ୍କୁ ଆଜି ମୁଁ ବଧ ନ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।" ଏହା କହି ହାତରେ ଗଦା ଧରି ସେ ମହାବଳ ସେନା ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
6.77.29
ततो दृष्ट्वा प्रधावन्तं गदाहस्तं महाबलम् ।
सर्वेषामेव सैन्यानां संहर्षः समजायत ॥ ६.७७.२९ ॥
ତେବେ ହାତରେ ଗଦା ଧରି ଧାଇଁଆସୁଥିବା ସେହି ମହାବଳଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଲ୍ଲାସ ଜାଗିଲା।
6.77.30
तस्मिन्सुतुमुले युद्धे वर्तमाने भयानके ।
भित्त्वा राजन्महाव्यूहं प्रविवेश सखा तव ॥ ६.७७.३० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ଭୟଙ୍କର ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ କୋଳାହଳପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ଆପଣଙ୍କ ସଖା (ଭୀମ) ମହାବ୍ୟୂହ ଭେଦ କରି ପ୍ରବେଶ କଲେ।
6.77.31
विशोकस्य वचः श्रुत्वा धृष्टद्युम्नोऽथ पार्षतः ।
प्रत्युवाच ततः सूतं रणमध्ये महाबलः ॥ ६.७७.३१ ॥
ବିଶୋକଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ପାର୍ଷତ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ରଣମଧ୍ୟରେ ମହାବଳ ସାରଥିକୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
6.77.32
न हि मे जीवितेनापि विद्यतेऽद्य प्रयोजनम् ।
भीमसेनं रणे हित्वा स्नेहमुत्सृज्य पाण्डवैः ॥ ६.७७.३२ ॥
ରଣରେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ, ଆଜି ମୋର ଜୀବନରେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରୟୋଜନ ନାହିଁ।
6.77.33
यदि यामि विना भीमं किं मां क्षत्रं वदिष्यति ।
एकायनगते भीमे मयि चावस्थिते युधि ॥ ६.७७.३३ ॥
ଭୀମଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ମୁଁ ଗଲେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ସମାଜ ମୋ ବିଷୟରେ କ'ଣ କହିବ? ଭୀମ ଏକ ପଥରେ ଯାଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଠିଆ ହୋଇଛି।
6.77.34
तस्य न स्वस्ति कुर्वन्ति देवाः शक्रपुरोगमाः ।
यः सहायान्परित्यज्य स्वस्तिमानाव्रजेद्गृहम् ॥ ६.७७.३४ ॥
ସହାୟକମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ନିରାପଦରେ ଘରକୁ ଫେରିଯାଏ, ତାହାର କଲ୍ୟାଣ ଇନ୍ଦ୍ର ପ୍ରମୁଖ ଦେବତାମାନେ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
6.77.35
रौरवे नरके मञ्जेदप्लवे दुस्तरे नृभिः ।
मम भीमः सखा चैव संबन्धी च महाबलः ।
भक्तोऽस्मान्भक्तिमांश्चाहं तमप्यरिनिषूदनम् ॥ ६.७७.३५ ॥
ରୌରବ ନରକରେ, ଯେଉଁଠାରୁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଡଙ୍ଗା ବିନା ପାର ହୋଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେଠାରେ ମୁଁ ବୁଡ଼ିଯାଉ। ଭୀମ ମୋର ସଖା, ସମ୍ବନ୍ଧୀ ଓ ମହାବଳ; ସେ ଆମର ଭକ୍ତ, ଏବଂ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେହି ଶତ୍ରୁସଂହାରକର ଭକ୍ତ।
6.77.36
सोऽहं तत्र गमिष्यामि यत्र यातो वृकोदरः ।
निघ्नन्तं मां रिपून्पश्य दानवानिव वासवम् ॥ ६.७७.३६ ॥
ତେଣୁ ବୃକୋଦର ଯେଉଁଠାକୁ ଯାଇଛନ୍ତି ସେଠାକୁ ମୁଁ ଯିବି। ଦାନବମାନଙ୍କୁ ବାସବ ଯେପରି ବଧ କରନ୍ତି, ସେପରି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରୁଥିବା ମୋତେ ଦେଖ।
6.77.37
एवमुक्त्वा ततो वीरो ययौ मध्येन वाहिनीम् ।
भीमसेनस्य मार्गेषु गदाप्रमथितैर्गजैः ॥ ६.७७.३७ ॥
ଏପରି କହି ସେ ବୀର ସେନାର ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଗଲେ; ଭୀମସେନଙ୍କ ପଥରେ ଗଦାରେ ଚୂର୍ଣ୍ଣିତ ହସ୍ତୀମାନେ ପଡ଼ି ଥିଲେ।
6.77.38
स ददर्श तदा भीमं दहन्तं रिपुवाहिनीम् ।
वातो वृक्षानिव बलात्प्रभञ्जन्तं रणे रिपून् ॥ ६.७७.३८ ॥
ସେତେବେଳେ ସେ ଭୀମଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁସେନା ଦହନ କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ; ବାୟୁ ବଳରେ ଗଛ ଭାଙ୍ଗେ ତଥା ରଣରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଭାଙ୍ଗୁଥିଲେ।
6.77.39
ते वध्यमानाः समरे रथिनः सादिनस्तथा ।
पादाता दन्तिनश्चैव चक्रुरात्स्वरं महत् ॥ ६.७७.३९ ॥
ରଣରେ ବଧ ହେଉଥିବା ସେହି ରଥୀ, ଅଶ୍ୱାରୋହୀ, ପଦାତିକ ଓ ହସ୍ତୀ-ଆରୋହୀମାନେ ମହା ଆର୍ତ୍ତନାଦ କଲେ।
6.77.40
हाहाकारश्च संजज्ञे तव सैन्यस्य मारिष ।
वध्यतो भीमसेनेन कृतिना चित्रयोधिना ॥ ६.७७.४० ॥
ହେ ମାନ୍ୟ, ଆପଣଙ୍କ ସେନାରେ ହାହାକାର ଉଠିଲା; ନିପୁଣ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଯୋଦ୍ଧା ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ବଧ ହେଉଥିଲେ।
6.77.41
ततः कृतास्त्रास्ते सर्वे परिवार्य वृकोदरम् ।
अभीताः समवर्तन्त शस्त्रवृष्ट्या परंतप ॥ ६.७७.४१ ॥
ତା'ପରେ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବୃକୋଦରଙ୍କୁ ଘେରି ନିର୍ଭୟରେ ଅସ୍ତ୍ରବର୍ଷା କଲେ, ହେ ପରନ୍ତପ।
6.77.42
अभिद्रुतं शस्त्रभृतां वरिष्ठं ।
समन्ततः पाण्डवं लोकवीरः।
सैन्येन घोरेण सुसंहितेन ।
दृष्ट्वा बली पार्षतो भीमसेनम् ॥ ६.७७.४२ ॥
ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡବ ଭୀମସେନ ଚାରିଦିଗରୁ ଭୟଙ୍କର, ସୁସଂଗଠିତ ସେନା ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମିତ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ଲୋକବୀର ବଳବାନ ପାର୍ଷତ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
6.77.43
अथोपगच्छच्छरविक्षताङ्गं ।
पदातिनं क्रोधविषं वमन्तम्।
आश्वासयन्पार्षतो भीमसेनं ।
गदाहस्तं कालमिवान्तकाले ॥ ६.७७.४३ ॥
ତା'ପରେ ଶରବିଦ୍ଧ ଶରୀର, ପଦାତିକ, କ୍ରୋଧବିଷ ବମନ କରୁଥିବା ଭୀମସେନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ପାର୍ଷତ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଲେ; ପ୍ରଳୟକାଳର କାଳ ପରି ହାତରେ ଗଦା ଧରି।
6.77.44
विशल्यमेनं च चकार तूर्ण-
मारोपयच्चात्मरथे महात्मा।
भृशं परिष्वज्य च भीमसेन-
माश्वासयामास स शत्रुमध्ये ॥ ६.७७.४४ ॥
ସେହି ମହାତ୍ମା ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଶର କାଢ଼ିଲେ ଏବଂ ନିଜ ରଥରେ ଚଢ଼ାଇଲେ; ଶତ୍ରୁମଧ୍ୟରେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଲେ।
6.77.45
तथा तस्मिन्वर्तमानेऽतिवेगं ।
भ्रातॄनथोपेत्य तवापि पुत्रः ।
तस्मिन्विमर्दे तव संप्रवृत्ते ।
दृष्ट्वा रणे वाक्यमिदं बभाषे ॥ ६.७७.४५ ॥
ଏହିପରି ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଅତିବେଗରେ ଚାଲୁଥିବାବେଳେ, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ଭାଇମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, ସେହି ସଂଘର୍ଷରେ ରଣଭୂମି ଦେଖି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
6.77.46
अयं दुरात्मा द्रुपदस्य पुत्रः ।
समागतो भीमसेनेन सार्धम् ॥ ६.७७.४६ ॥
ଏହି ଦୁରାତ୍ମା, ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଭୀମସେନଙ୍କ ସହିତ ସଂଘର୍ଷ କରିଛି।
6.77.47
तं याम सर्वे महता बलेन ।
मा वो रिपुः प्रार्थयतामनीकम्।
श्रुत्वा तु वाक्यं तममृष्यमाणा ।
ज्येष्ठज्ञया नोदिता धार्तराष्ट्राः ॥ ६.७७.४७ ॥
ଆମେ ସମସ୍ତେ ମହାନ ସେନା ସହିତ ତା' ଦିଗକୁ ଯିବା; ଆପଣଙ୍କ ସେନାକୁ ଶତ୍ରୁ ଇଚ୍ଛା ନ କରୁ। ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ସହ୍ୟ ନ କରି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠଙ୍କ ଆଦେଶରେ ପ୍ରେରିତ ହେଲେ।
6.77.48
वधाय निष्पेतुरुदायुधास्ते ।
युगक्षये केतवो यद्वदुग्राः।
प्रगृह्य चास्त्राणि धनूंषि वीरा ।
ज्यां नेमिघोषैः प्रविकम्पयन्तः ॥ ६.७७.४८ ॥
ସେମାନେ ବଧ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ ଧାଇଁ ଆସିଲେ, ଯୁଗାନ୍ତରେ ଭୟଙ୍କର ଧୂମକେତୁ ଉଦିତ ହେଉଥିବା ପରି। ବୀରମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଧନୁ ଧରି ଜ୍ୟା ଟାଣି, ରଥଚକ୍ରର ଗର୍ଜନରେ ପୃଥିବୀ କମ୍ପାଇଲେ।
6.77.49
शरैरवर्षन्द्रुपदस्य पुत्रं ।
यथाम्बुदा भूधरं वारिजालैः ।
निहत्य तांश्चापि शरैः सुतीक्ष्णै-
र्न विव्यथे समरे चित्रयोधी ॥ ६.७७.४९ ॥
ସେମାନେ ଦ୍ରୁପଦପୁତ୍ର ଉପରେ ବାଣବର୍ଷା କଲେ, ମେଘ ପର୍ବତ ଉପରେ ଜଳଧାରା ବର୍ଷାଇଲା ପରି। ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ମଧ୍ୟ, ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ, ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଯୋଦ୍ଧା ରଣରେ ବିଚଳିତ ହେଲେ ନାହିଁ।
6.77.50
न्दैत्येषु यद्वत्समरे महेन्द्रः ॥ ६.७७.५० ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହେନ୍ଦ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଯେପରି ଅଚଳ ରହନ୍ତି।
6.77.51
स वै ततोऽस्त्रं सुमहाप्रभावं ।
प्रमोहनं द्रोणदत्तं महात्मा।
प्रयोजयामास उदारकर्मा ।
तस्मिन्रणे तव सैन्यस्य राजन् ॥ ६.७७.५१ ॥
ତା'ପରେ ସେଇ ମହାତ୍ମା, ଉଦାରକର୍ମା ବୀର ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦେଇଥିବା ଅତି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ମୋହଜନକ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ରଣରେ ଆପଣଙ୍କ ସେନା ଉପରେ।
6.77.52
न्मोहोपेतांस्तव पुत्रान्निशम्य ॥ ६.७७.५२ ॥
…ନ୍ମୋହୋପେତାଂସ୍ତବ ପୁତ୍ରାନ୍ନିଶମ୍ୟ — ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦେଖି।
6.77.53
एतस्मिन्नेव काले तु भीमः प्रहरतां वरः ।
विश्रम्य च तदा राजन्पीत्वाऽमृतरसं जलम् ॥ ६.७७.५३ ॥
ଏହି ସମୟରେ, ହେ ରାଜନ୍, ପ୍ରହାରକାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀମ ବିଶ୍ରାମ କରି ଅମୃତରସ ପରି ଜଳ ପାନ କରି।
6.77.54
पुनः सन्नह्य संक्रुद्धो योधयामास संयुगे ।
धृष्टद्यम्नेन सहितः कालयामास भारत ॥ ६.७७.५४ ॥
ପୁଣି କବଚ ପିନ୍ଧି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୁଝିଲେ। ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ସହିତ ମିଶି, ହେ ଭାରତ, ସେ (ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ) କ୍ଳାନ୍ତ କଲେ।
6.77.55
एतस्मिन्नन्तरे राजन्द्रोणः शस्त्रभृतां वरः ।
द्रुपदं त्रिभिरासाद्य शरैर्विव्याध दारुणैः ॥ ६.७७.५५ ॥
ଏହି ସମୟରେ, ହେ ରାଜନ୍, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ତିନୋଟି ଭୟଙ୍କର ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.77.56
सोऽतिविद्धस्ततो राजन्रणे द्रोणेन पार्थिवः ।
अपायाद्द्रुपदो राजन्पूर्ववैरमनुस्मरन् । ॥ ६.७७.५६ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆହତ ହୋଇ ସେ ରାଜା ଦ୍ରୁପଦ, ହେ ରାଜନ, ପୂର୍ବ ଶତ୍ରୁତା ସ୍ମରଣ କରି ପଛକୁ ହଟିଗଲେ।
6.77.57
जित्वा तु द्रुपदं द्रोणः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान् ।
तस्य शङ्खस्वनं श्रुत्वा वित्रेसुः सर्वसोमकाः ॥ ६.७७.५७ ॥
ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ଜିଣି ପ୍ରତାପୀ ଦ୍ରୋଣ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ। ସେହି ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି ଶୁଣି ସମସ୍ତ ସୋମକ ଥରିଲେ।
6.77.58
अथ शुश्राव तेजस्वी द्रोणः शस्त्रभृतां वरः ।
प्रमोहनास्त्रेण रणे मोहितानात्मजांस्तव ॥ ६.७७.५८ ॥
ତା'ପରେ ତେଜସ୍ୱୀ ଦ୍ରୋଣ, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୁଣିଲେ ଯେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରମୋହନ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ମୋହିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
6.77.59
ततो द्रोणो महाराज त्वरितोऽभ्याययौ रणात् ।
तत्रापश्यन्महेष्वासो भारद्वाजः प्रतापवान् ॥ ६.७७.५९ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ମହାରାଜ, ଦ୍ରୋଣ ତ୍ୱରିତ ଯୁଦ୍ଧରୁ ଫେରିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ମହାଧନୁର୍ଧର, ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପ୍ରତାପୀ (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
6.77.60
धृष्टद्युम्नं च भीमं च विचरन्तौ महारणे ।
मोहाविष्टांश्च ते पुत्रानपश्यत्स महारथः ॥ ६.७७.६० ॥
ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଭୀମଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ମହାରଥୀ ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ।
6.77.61
ततः प्रज्ञांस्त्रमदाय मोहनास्त्रं व्यनाशयत् ।
ततः प्रत्यागतप्राणास्तव पुत्रा महारथाः ॥ ६.७७.६१ ॥
ତା'ପରେ ସେ ପ୍ରଜ୍ଞାସ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରି ମୋହନାସ୍ତ୍ରକୁ ବିନାଶ କଲେ । ତା'ପରେ ଆପଣଙ୍କ ମହାରଥୀ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଫେରି ଆସିଲା ।
6.77.62
पुनर्युद्धाय समरे प्रत्युद्याता जिगीषवः ।
ततो युधिष्ठिरः प्राह समाहूय स्वसैनिकान् ॥ ६.७७.६२ ॥
ପୁନର୍ବାର ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ବିଜୟାକାଙ୍କ୍ଷୀମାନେ ପ୍ରତ୍ୟୁଦ୍ୟାତ ହେଲେ । ତା'ପରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନିଜ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ ।
6.77.63
गच्छन्तु पदवीं शक्त्या भीमपार्षतयोर्युधि ।
सौभद्रप्रमुखा वीरा रथा द्वादश दंशिताः ॥ ६.७७.६३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀମ ଓ ପାର୍ଷତଙ୍କ ପଥରେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଯାଆନ୍ତୁ । ସୌଭଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରମୁଖ କରି ସଜ୍ଜିତ ଦ୍ୱାଦଶ ବୀର ରଥୀ ।
6.77.64
प्रवृत्तिमधिगच्छन्तु न हि शुद्ध्यति मे मनः ।
प्रवृत्तिर्भिमसेनस्य पार्षतस्य च संयुगे ॥ ६.७७.६४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀମସେନ ଓ ପାର୍ଷତଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ସେମାନେ ଜାଣନ୍ତୁ; ମୋ ମନ ଶାନ୍ତ ହେଉନାହିଁ । ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀମସେନ ଓ ପାର୍ଷତଙ୍କ ଗତି (ଜାଣନ୍ତୁ) ।
6.77.65
विज्ञेया समरे शीघ्रं प्रविशध्वं रथार्णवम् ।
गच्छन्तु परया शक्त्या भवन्त इति मे मतिः ॥ ६.७७.६५ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୀଘ୍ର (ସେମାନଙ୍କ ଅବସ୍ଥା) ଜଣାପଡ଼ିବା ଉଚିତ; ଆପଣମାନେ ରଥସମୁଦ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତୁ । ଆପଣମାନେ ପରମ ଶକ୍ତିରେ ଯାଆନ୍ତୁ — ଏହି ମୋର ମତ ।
6.77.66
त एवं समनुज्ञाताः शूरा विक्रान्तयोधिनः ।
बाढमित्येवमुक्त्वा तु सर्वे पुरुषमानिनः ।
मध्यंदिनगते सूर्ये प्रययुः सर्व एव हि ॥ ६.७७.६६ ॥
ଏହିପରି ଅନୁମତି ପାଇ ସେହି ଶୂର, ବିକ୍ରାନ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ 'ବାଢ଼ମ୍' କହି, ନିଜ ପୌରୁଷରେ ଗର୍ବିତ ହୋଇ, ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଥିବାବେଳେ ସମସ୍ତେ ଯାତ୍ରା କଲେ।
6.77.67
केकया द्रौपदेयाश्च धृष्टकेतुश्च वीर्यवान् ।
अभिमन्युं पुरस्कृत्य महत्या सेनया वृताः ॥ ६.७७.६७ ॥
କେକୟମାନେ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଏବଂ ପରାକ୍ରମୀ ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ବିଶାଳ ସେନାରେ ଘେରା ହୋଇ (ଅଗ୍ରସର ହେଲେ)।
6.77.68
ते कृत्वा समरे व्यूहं सूचीमुखमरिन्दमम् ।
बिभिदुर्धार्तराष्ट्राणां तद्रथानीकमाहवे ॥ ६.७७.६८ ॥
ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁ ଦମନକାରୀ ସୂଚୀମୁଖ ବ୍ୟୂହ ରଚି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସେହି ରଥବାହିନୀକୁ ଭେଦ କଲେ।
6.77.69
तान्प्रयातान्महेष्वासानभिमन्युपुरोगमान् ।
भीमसेनभयाविष्टा धृष्टद्युम्नविमोहिता ॥ ६.७७.६९ ॥
ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଅଗ୍ରସର ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭୀମସେନଙ୍କ ଭୟରେ ଆବିଷ୍ଟ ଏବଂ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିମୋହିତ (ତୁମ ସେନା)।
6.77.70
न संवारयितुं शक्ता तव सेना जनाधिप ।
मदमूर्च्छन्वितात्मा वै प्रमदेवाध्वनि स्थिता ॥ ६.७७.७० ॥
ହେ ଜନାଧିପ, ତୁମ ସେନା ସେମାନଙ୍କୁ ରୋକିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଲା ନାହିଁ; ମଦରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ମନ ନେଇ, ପଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ମତ୍ତ ନାରୀ ପରି ସେ ଠିଆ ହୋଇ ରହିଲା।
6.77.71
तेऽभिजाता महेष्वासाः सुवर्णविकृतध्वजाः ।
परीप्सन्तोऽभ्यधावन्त धृष्टद्युम्रवृकोदरौ ॥ ६.७७.७१ ॥
ସେହି ଉଚ୍ଚକୁଳଜାତ, ମହାଧନୁର୍ଧର, ସୁନାର ଧ୍ୱଜାଧାରୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ବୃକୋଦରଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
6.77.72
तौ च दृष्ट्वा महेष्वासावभिमन्युपुरोगमान् ।
बभूवतुर्मुदायुक्तौ निघ्नन्तौ तव वाहिनीम् ॥ ६.७७.७२ ॥
ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖିଥିବା ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଆନନ୍ଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ସେନାକୁ ଆଘାତ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
6.77.73
द्रोणमिष्वस्त्रकुशलं सर्वविद्यासु पारगम् ।
दृष्ट्वा तु सहसायान्तं पाञ्चाल्यो गुरुमात्मनः ।
नाशंसत वधं वीरः पुत्राणां तव पार्षतः ॥ ६.७७.७३ ॥
ବାଣ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ, ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ହଠାତ୍ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ପାଞ୍ଚାଳ ବୀର ପାର୍ଷତ ନିଜ ଗୁରୁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବଧ ଆଶା କଲେ ନାହିଁ।
6.77.74
ततो रथं समारोप्य कैकेयस्य वृकोदरम् ।
अभ्यधावत्सुसंक्रुद्धो द्रोणमिष्वस्त्रपारगम् ॥ ६.७७.७४ ॥
ତା'ପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେ କୈକେୟଙ୍କୁ ରଥରେ ଚଢ଼ାଇ, ବୃକୋଦରଙ୍କୁ ନେଇ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଆଡ଼େ ଧାଇଁଲେ।
6.77.75
तस्याभिपततस्तूर्णं भारद्वाजः प्रतापवान् ।
क्रुद्धश्चिच्छेद बाणेन धनुः शत्रुनिबर्हणः ॥ ६.७७.७५ ॥
ସେ ଦ୍ରୁତ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଆସିବା ମାତ୍ରେ ପ୍ରତାପୀ ଭାରଦ୍ୱାଜ ଦ୍ରୋଣ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଗୋଟିଏ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ; ସେ ଶତ୍ରୁ ସଂହାରକ ଥିଲେ।
6.77.76
अन्यांश्च शतशो बाणान्प्रेषयामास पार्षते ।
दुर्योधनहितार्थाय भर्तृपिण्डमनुस्मरन् ॥ ६.७७.७६ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ, ମାଲିକଙ୍କ ଅନ୍ନ ସ୍ମରଣ କରି, ସେ ପାର୍ଷତ ଆଡ଼କୁ ଶହ ଶହ ଅନ୍ୟ ବାଣ ପଠାଇଲେ।
6.77.77
अथान्यद्धनुरादाय पार्षतः परवीरहा ।
द्रोणं विव्याध विंशत्या रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः ॥ ६.७७.७७ ॥
ତା'ପରେ ଶତ୍ରୁବୀର ସଂହାରକ ପାର୍ଷତ ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁ ନେଇ ସୁନାପଙ୍ଖ, ପଥରରେ ଧାରିତ କୋଡ଼ିଏ ବାଣରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.77.78
तस्य द्रोणः पुनश्चापं चिच्छेदामित्रकर्शनःक ।
हयांश्च चतुरस्तूर्णं चतुर्भिः सायकोत्तमैः ॥ ६.७७.७८ ॥
ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କରୁଥିବା ଦ୍ରୋଣ ପୁଣି ତାହାର ଧନୁ କାଟିଦେଲେ; ଶୀଘ୍ର ଚାରିଟି ଉତ୍ତମ ବାଣରେ ତାହାର ଚାରି ଘୋଡ଼ାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
6.77.79
वैवस्वतक्षयं घोरं प्रेषयामास भारत ।
सारथिं चास्य भल्लेन प्रेषयामास भारत । ॥ ६.७७.७९ ॥
ହେ ଭାରତ! ତାହାକୁ ଭୟଙ୍କର ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଲେ; ହେ ଭାରତ! ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ ତାହାର ସାରଥିକୁ ମଧ୍ୟ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଲେ।
6.77.80
हताश्वात्स रथात्तूर्णमवप्लुत्य महारथः ।
आरुरोह महाबाहुरभिमन्योर्महारथम् ॥ ६.७७.८० ॥
ଘୋଡ଼ା ମରିଯିବାରୁ ସେ ମହାରଥୀ ଶୀଘ୍ର ରଥରୁ ଡେଇଁ ମହାବାହୁ ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ମହାରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।
6.77.81
ततः सरथनागाश्वा समकम्पत वाहिनी ।
पश्यतो भीमसेनस्य पार्षतस्य च पश्यतः ॥ ६.७७.८१ ॥
ତା'ପରେ ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାସହିତ ସେହି ସେନା କମ୍ପିଗଲା; ଭୀମସେନ ଓ ପାର୍ଷତ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ।
6.77.82
तत्प्रभग्नं बलं दृष्ट्वा द्रोणेनामिततेजसा ।
नाशक्रुवन्वारयितुं समस्तास्ते महारथाः ॥ ६.७७.८२ ॥
ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେହି ସେନା ଭଙ୍ଗ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ସେହି ସମସ୍ତ ମହାରଥୀ ତାହାକୁ ରୋକିପାରିଲେ ନାହିଁ।
6.77.83
वध्यमानं तु तत्सैन्यं द्रोणेन निशितैः शरैः ।
व्यभ्रमत्तत्रतत्रैव क्षोभ्यमाण इवार्णवः ॥ ६.७७.८३ ॥
ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ମରୁଥିବା ସେହି ସେନା, କ୍ଷୁବ୍ଧ ସମୁଦ୍ର ପରି ଏଣେତେଣେ ବୁଲିବାକୁ ଲାଗିଲା।
6.77.84
तथा दृष्ट्वा च तत्सैन्यं जहृषे तावकं बलम् ।
दृष्ट्वाचार्यं सुसंक्रुद्धं तपन्तं रिपुवाहिनीम् ।
तुष्टुवुः सर्वतो योधाः साधुसाध्विति भारत ॥ ६.७७.८४ ॥
ସେହି ସେନାର ବିନାଶ ଦେଖି ଆପଣଙ୍କ ସେନା ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା। ଶତ୍ରୁସେନାକୁ ଦହନ କରୁଥିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖି ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଚାରିଆଡ଼ୁ 'ସାଧୁ ସାଧୁ' କହି ପ୍ରଶଂସା କଲେ, ହେ ଭାରତ।