Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 6.8

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

6.8.1

वर्षाणां चैव नामानि पर्वतानां च संजय ।
आचक्ष्व मे यथातत्त्वं ये च पर्वतवासिनः ॥ ६.८.१ ॥

संजया, वर्षांची आणि पर्वतांची नावे आणि जे पर्वतवासी आहेत त्यांचे यथार्थ वर्णन मला सांग.

6.8.2

दक्षिणेन तु श्वेतस्य नीलस्यैवोत्तरेण तु ।
वर्षं रमणकं नाम जायन्ते तत्र मानवाः ॥ ६.८.२ ॥

श्वेत पर्वताच्या दक्षिणेस आणि नील पर्वताच्या उत्तरेस रमणक नावाचा वर्ष आहे; तेथे मानव जन्मतात.

6.8.3

शुक्लाभिजनसंपन्नाः सर्वे सुप्रियदर्शनाः ।
निःसपत्नाश्च ते सर्वे जायन्ते तत्र मानवाः ॥ ६.८.३ ॥

तेथे जन्मणारे सर्व मानव शुद्ध कुलात जन्मलेले, पाहण्यास अतिशय सुंदर आणि शत्रुरहित असतात.

6.8.4

दशवर्षसहस्राणि शतानि दश पञ्च च ।
जीवन्ति ते महाराज नित्यं मुदितमानसाः ॥ ६.८.४ ॥

हे महाराज, ते दहा हजार आणि पंधराशे वर्षे जगतात; सदैव प्रसन्न मनाने.

6.8.5

दक्षिणे शृङ्गिणश्चैव श्वेतस्याथोत्तरेण तु ।
वर्षं हिरण्मयं नाम यत्र हैरण्वती नदी ॥ ६.८.५ ॥

श्वेताच्या उत्तरेस आणि शृंगी पर्वताच्या दक्षिणेस हिरण्मय नावाचा वर्ष आहे; तेथे हैरण्वती नदी वाहते.

6.8.6

यत्र चायं महाराज पक्षिराट् पतगोत्तमः ।
यक्षानुगा महाराज धनिनः प्रियदर्शनाः ॥ ६.८.६ ॥

तेथेच, हे महाराज, पक्षिराज, श्रेष्ठ पक्षी (गरुड) राहतो; हे महाराज, यक्षांचे अनुचर धनवान व पाहण्यास सुंदर आहेत.

6.8.7

महाबलास्तत्र जना राजन्मुदितमानसाः ।
एकादशसहस्राणि वर्षाणां ते जनाधिप ॥ ६.८.७ ॥

तेथील महाबलवान लोक, हे राजा, प्रसन्न मनाचे, अकरा हजार वर्षे जगतात, हे जनाधिपा.

6.8.8

आयुःप्रमाणं जीवन्ति शतानि दश पञ्च च ।
श्रृङ्गाणि वै श्रृङ्गवतस्त्रीण्येव मनुजाधिप ॥ ६.८.८ ॥

ते पंधराशे वर्षांचे आयुष्य जगतात. शृंगवानाची तीन शिखरे आहेत, हे मनुजाधिपा.

6.8.9

एकं मणिमयं तत्र तथैकं रौक्ममद्भुतम् ।
सर्वरत्नमयं चैकं भवनैरुपशोभितम् ।
तत्र स्वयंप्रभा देवी नित्यं वसति शाण्डिली ॥ ६.८.९ ॥

तेथे एक मण्यांचे, दुसरे अद्भुत सोन्याचे, आणि एक सर्वरत्नांचे, भवनांनी शोभित. तेथे स्वयंप्रभा देवी शाण्डिली नेहमी वास करते.

6.8.10

उत्तरेण तु श्रृङ्गस्य समुद्रान्ते जनाधिप ।
वर्षमैरावतं नाम तस्माच्छृङ्गवतः परम् ॥ ६.८.१० ॥

शिखराच्या उत्तरेस, हे जनाधिपा, समुद्राच्या काठी ऐरावत नावाचा वर्ष आहे; तो शृंगवानाच्या पलीकडे आहे.

6.8.11

न तत्र सूर्यस्तपति न जीर्यन्ते च मानवाः ।
चन्द्रमाश्च सनक्षत्रो ज्योतिर्भूत इवावृतः ॥ ६.८.११ ॥

तेथे सूर्य तापत नाही, मानव जीर्ण होत नाहीत; नक्षत्रांसह चंद्रही जणू ज्योतीरूपाने आच्छादित आहे.

6.8.12

पद्मप्रभाः पद्मवर्णाः पद्मपत्रनिभेक्षणाः ।
पद्मपत्रसुगन्धाश्च जायन्ते तत्र मानवाः ॥ ६.८.१२ ॥

कमळाप्रमाणे कांतीचे, कमळवर्णाचे, कमळपाकळ्यांसारखे नेत्र असलेले, कमळपाकळ्यांचा सुगंध असलेले मानव तेथे जन्मतात.

6.8.13

अनिष्पन्दा इष्टगन्धा निराहारा जितेन्द्रियाः ।
देवलोकच्युताः सर्वे तथा विरजसो नृप ॥ ६.८.१३ ॥

हे राजा, ते सर्व देवलोकातून च्युत झालेले असतात; निश्चल, सुगंधी, निराहारी, इंद्रियजित आणि रजोगुणरहित असतात.

6.8.14

त्रयोदशसहस्राणि वर्षाणां ते जनाधिप ।
आयुःप्रमाणं जीवन्ति नरा भरतसत्तम ॥ ६.८.१४ ॥

हे जनाधिपा, हे भरतश्रेष्ठा, ते तेरा हजार वर्षांच्या आयुर्मानापर्यंत जगतात.

6.8.15

क्षीरोदस्य समुद्रस्य तथैवोत्तरतः प्रभुः ।
हरिर्वसति वैकुण्ठः शकटे कनकोञ्ज्वले ॥ ६.८.१५ ॥

क्षीरसागराच्या उत्तरेसही सोन्याने तेजस्वी अशा रथात प्रभू हरी वैकुंठरूपाने वास करतो.

6.8.16

अष्टचक्रं हि तद्यानं भूतयुक्तं मनोजवम् ।
अग्निवर्णं महातेजो जाम्बूनदविभूषितम् ॥ ६.८.१६ ॥

ते यान आठ चाकांचे आहे, भूतांनी जोडलेले, मनासारख्या वेगाचे, अग्नीच्या वर्णाचे, महातेजस्वी आणि जांबूनद सोन्याने शोभिवंत आहे.

6.8.17

स प्रभुः सर्वभूतानां विभुश्च भरतर्षभ ।
संक्षेपो विस्तरश्चैव कर्ता कारयिता तथा ॥ ६.८.१७ ॥

हे भरतर्षभा, तो प्रभू सर्वभूतांचा स्वामी आणि सर्वव्यापी आहे; तोच संक्षेप आणि विस्तार, कर्ता आणि करविता आहे.

6.8.18

पृथिव्यापस्तथाऽऽकाशं वायुस्तेजश्च पार्थिव ।
स यज्ञः सर्वभूतनामास्यं तस्य हुताशनः ॥ ६.८.१८ ॥

हे पार्थिवा, पृथ्वी, जल, आकाश, वायू आणि तेज तोच; तोच यज्ञ; सर्वभूतांचे मुख त्याचा हुताशन आहे.

6.8.19

एवमुक्तः संजयेन धृतराष्ट्रो महामनाः ।
ध्यानमन्वगमद्राजा पुत्रान्प्रति जनाधिप ॥ ६.८.१९ ॥

संजयाने असे सांगितल्यावर महामना राजा धृतराष्ट्र आपल्या पुत्रांविषयी ध्यानमग्न झाला, हे जनाधिपा.

6.8.20

स विचिन्त्य महातेजाः पुनरेवाब्रवीद्वचः ।
असंशयं सूतपुत्र कालः संक्षिपते जगत् ॥ ६.८.२० ॥

त्याने विचार करून पुन्हा हे शब्द म्हटले: हे सूतपुत्रा, यात संशय नाही, काल जगाला आकुंचित करतो.

6.8.21

सृजते च पुनः सर्वं नेह विद्यति शाश्वतम् ।
नरो नारायणश्चैव सर्वज्ञः सर्वभूतहृत् ॥ ६.८.२१ ॥

तो पुन्हा सर्व काही निर्माण करतो; येथे शाश्वत असे काही नाही. नर आणि नारायण हे सर्वज्ञ आणि सर्वभूतांचे हरण करणारे आहेत.

6.8.22

देवा वैकुण्ठ इत्याद्दुर्वेदा विष्णुरिति प्रभुम् ॥ ६.८.२२ ॥

देव त्याला वैकुंठ म्हणतात; दुर्वेद जाणणारे त्या प्रभूला विष्णू म्हणतात.