Mahābhārata · Adhyāya 6.82
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.82.1
प्रवृत्तमात्रे संग्रामे निवृत्ते च सुशर्मणि ।
भग्नेषु चापि वीरेषु पाण्डवेन महात्मना ॥ ६.८२.१ ॥
Apenas comenzó la batalla, y Suśarman se retiró y los héroes fueron derrotados, el magnánimo hijo de Pāṇḍu
6.82.2
क्षुभ्यमाणे बले तूर्णं सागरप्रतिमे तव ।
प्रत्युद्याते च गाङ्गेये त्वरितं विजयं प्रति ॥ ६.८२.२ ॥
Mientras tu ejército se agitaba como el océano y Gāṅgeya avanzaba rápidamente hacia la victoria,
6.82.3
दृष्ट्वा दुर्योधनो राजा रणे पार्थस्य विक्रमम् ।
त्वरमाणः समभ्येत्य सर्वांस्तानब्रवीन्नृपान् ॥ ६.८२.३ ॥
Al ver el valor de Arjuna en la batalla, el rey Duryodhana se apresuró a acercarse a todos aquellos reyes y les habló.
6.82.4
ेषां तु प्रमुखे शूरं सुशर्माणं महाबलम् ।
मध्ये सर्वस्य सैन्यस्य भृशं संहर्षयन्निव ॥ ६.८२.४ ॥
…al frente de ellos, al valiente y poderoso Suśarman, mientras en medio de todo el ejército parecía animarlos con gran júbilo.
6.82.5
एष भीष्मः शान्तनवो योद्धुकामो धनञ्जयम् ।
सर्वात्मना कुरुश्रेष्ठस्त्यक्त्वा जीवितमात्मनः ॥ ६.८२.५ ॥
Ahí está Bhīṣma, hijo de Śantanu, el mejor de los Kurus, deseoso de combatir a Dhanañjaya con todo su ser, habiendo renunciado a su propia vida.
6.82.6
तं प्रयान्तं रणे वीरं सर्वसैन्येन भारतम् ।
संयत्ताः समरे सर्वे पालयध्वं पितामहम् ॥ ६.८२.६ ॥
Protejed al abuelo, todos vosotros, preparados con todo el ejército, mientras aquel héroe de los Bhāratas avanza en la batalla.
6.82.7
बाढमित्येवमुक्त्वा तु तान्यनीकानि सर्वशः ।
नरेन्द्राणां महाराज समाजग्मुः पितामहम् ॥ ६.८२.७ ॥
Diciendo "Así sea", aquellos ejércitos de los reyes, oh gran rey, se reunieron en torno al abuelo por todas partes.
6.82.8
ततः प्रयातः सहसा भीष्मः शान्तनवोऽर्जुनम् ।
रणे भारतमायान्तमाससाद महाबलः ॥ ६.८२.८ ॥
Entonces Bhīṣma, hijo de Śantanu, de gran poder, avanzó de repente y se enfrentó a Arjuna, el Bhārata, que llegaba a la batalla.
6.82.9
महाश्वेताश्वयुक्तेन भीमवानरकेतुना ।
महता मेघनादेन रथेनातिविराजता ॥ ६.८२.९ ॥
Con el gran carro, uncido a grandes caballos blancos, con el terrible estandarte del mono, retumbando como una nube y resplandeciendo sobremanera.
6.82.10
समरे सर्वसैन्यानामुपयानं धनञ्जयम् ।
अभवत्तुमुलो नादो भयाद्दृष्ट्वा किरीटिनम् ॥ ६.८२.१० ॥
Cuando Dhanañjaya se acercó entre todos los ejércitos en la batalla, surgió un clamor tumultuoso del miedo al ver a Arjuna, el de la corona.
6.82.11
अभीशुहस्तं कृष्णं च दृष्ट्वादित्यमिवापरम् ।
मध्यंदिनगतं सङ्ख्ये न शेकुः प्रतिवीक्षितुम् ॥ ६.८२.११ ॥
Al ver a Kṛṣṇa con las riendas en la mano, como otro sol en pleno mediodía, no pudieron mirarlo de frente en la batalla.
6.82.12
तथा शान्तनवं भीष्मं श्वेताश्वं श्वेतकार्मुकम् ।
न शेकुः पाण्डवा द्रष्टुं श्वेतं ग्रहमिवोदितम् ॥ ६.८२.१२ ॥
Del mismo modo, los Pāṇḍava no pudieron mirar a Bhīṣma, hijo de Śantanu, con sus caballos blancos y su arco blanco, como un planeta blanco que ha salido.
6.82.13
स सर्वतः परिवृतस्त्रिगर्तैः सुमहात्मभिः ।
भ्रातृभिः सह पुत्रैश्च तथाऽन्यैश्च महारथैः ॥ ६.८२.१३ ॥
Estaba rodeado por todos lados por los Trigartas, sus hermanos de gran alma, sus hijos y otros grandes guerreros de carro.
6.82.14
भारद्वाजस्तु समरे मत्स्यं विव्याध पत्रिणा ।
ध्वजं चास्य शरेणाजौ धनुश्चैकेन चिच्छिदे ॥ ६.८२.१४ ॥
Pero el hijo de Bhāradvāja (Droṇa) hirió en la batalla al rey de los Matsya con una flecha, y con una sola flecha cortó su estandarte y su arco.
6.82.15
तदपास्य धनुश्छिन्नं विराटो वाहिनीपतिः ।
अन्यदादत्त वेगेन धनुर्भारसहं दृढम् ॥ ६.८२.१५ ॥
Tras desechar aquel arco roto, Virāṭa, jefe del ejército, tomó rápidamente otro arco fuerte, capaz de soportar la tensión.
6.82.16
शरांश्चाशीविषाकाराज्ज्वलितान्पन्नगानिव ।
द्रोणं त्रिभिश्च विव्याध चतुर्भिश्चास्य वाजिनः ॥ ६.८२.१६ ॥
Con flechas ardientes como serpientes venenosas, hirió a Droṇa con tres y a sus caballos con cuatro.
6.82.17
ध्वजमेकेन विव्याधक सारथिं चास्य पञ्चभिः ।
धनुरेकेषुणाऽविध्यत्तत्राक्रुध्यद्द्विजर्षभः ॥ ६.८२.१७ ॥
Con una flecha hirió su estandarte, con cinco a su cochero y con una sola flecha su arco; entonces el toro de los brahmanes se enfureció.
6.82.18
तस्य द्रोणोऽवधीदश्वाञ्शरैः सन्नतपर्वभिः ।
अष्टाभिर्भरतश्रेष्ठ सूतमेकेन पत्रिणा ॥ ६.८२.१८ ॥
Y Droṇa, oh mejor de los Bharatas, derribó sus caballos con ocho flechas de plumas bien hechas, y a su cochero con una sola flecha.
6.82.19
स हताश्वादवप्लुत्य स्यन्दनाद्धतसारथिः ।
आरुरोह रथं तूर्णं पुत्रस्य रथिनां वरः ॥ ६.८२.१९ ॥
Con sus caballos muertos, saltó del carro, pues también su auriga había sido abatido, y rápidamente subió al carro de su hijo, el mejor de los aurigas.
6.82.20
ततस्तु तौ पितापुत्रौ भारद्वाजं रथे स्थितौ ।
महता शरवर्षेण वारयामाससतुर्बलात् ॥ ६.८२.२० ॥
Entonces aquellos dos, padre e hijo, de pie en el carro, contuvieron por la fuerza a Bhāradvāja (Droṇa) con una gran lluvia de flechas.
6.82.21
भारद्वाजस्ततः क्रुद्धः शरमाशीविषोपमम् ।
चिक्षेप समरे तूर्णं शङ्खं प्रति जनेश्वरः ॥ ६.८२.२१ ॥
Entonces Bhāradvāja (Droṇa), enfurecido, lanzó rápidamente en la batalla una flecha semejante a una serpiente venenosa contra Śaṅkha, oh señor de los hombres.
6.82.22
स तस्य हृदयं भित्त्वा पीत्त्वा शोणितमाहवे ।
जगाम धरणीं बाणो लोहितार्द्रवरच्छदः ॥ ६.८२.२२ ॥
Aquella flecha, atravesando su corazón, bebiendo sangre en la batalla, con sus finas plumas empapadas de sangre, fue a dar a la tierra.
6.82.23
स पपात रणे तूर्णं भारद्वाजशराहतः ।
धनुस्त्यक्त्वा शरांश्चैव पितुरेव समीपतः ॥ ६.८२.२३ ॥
Herido por la flecha de Bhāradvāja, cayó de inmediato en la batalla, soltando su arco y sus flechas, justo junto a su padre.
6.82.24
हतं तमात्मजं दृष्ट्वा विराटः प्राद्रवद्भयात् ।
उत्सृज्य समरे द्रोणं व्यात्ताननमिवान्तकम् ॥ ६.८२.२४ ॥
Al ver a su hijo muerto, Virāṭa huyó con miedo, abandonando a Droṇa en la batalla, que estaba como la Muerte con la boca abierta.
6.82.25
भारद्वाजस्ततस्तूर्णं पाण्डवानां महाचमूम् ।
दारयामास समरे शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.८२.२५ ॥
Entonces el hijo de Bharadvāja (Droṇa) desgarró rápidamente la gran hueste de los Pāṇḍavas en la batalla, por cientos y por miles.
6.82.26
शिखण्डी तु महाराज द्रौणिमासाद्य संयुगे ।
आजघान भ्रवोर्मध्ये नाराचैस्त्रिभिराशुगैः ॥ ६.८२.२६ ॥
Pero, gran rey, Śikhaṇḍin, acercándose al hijo de Droṇa en la batalla, lo golpeó entre las cejas con tres flechas de hierro veloces.
6.82.27
स बभौ रथशार्दूलो ललाटे संस्थितैस्त्रिभिः ।
शिखरैः काञ्चनमयैर्मेरुस्त्रिभिरिवोच्छ्रितैः ॥ ६.८२.२७ ॥
Aquel tigre de los aurigas resplandecía, con tres cumbres doradas fijas en la frente, como el monte Meru elevado con tres picos.
6.82.28
अश्वत्थाम ततः क्रुद्धो निमेषार्धाच्छिखण्डिनः ।
ध्वजं सूतमथो राजंस्तुरगानायुधानि च ॥ ६.८२.२८ ॥
Entonces Aśvatthāman, enfurecido, en medio parpadeo destruyó el estandarte de Śikhaṇḍin, su auriga, oh rey, sus caballos y sus armas.
6.82.29
शरैर्बहुभिराच्छिद्य पातयामास संयुगे ष ।
स हताश्वादवप्लुत्य रथाद्वै रथिनां वरः ॥ ६.८२.२९ ॥
Derribándolo con muchas flechas, lo hizo caer en la batalla. Entonces aquel mejor de los aurigas saltó del carro de sus caballos muertos.
6.82.30
खङ्गमादाय सुशितं विमलं च शरावरम् ।
श्येनवद्व्यचरत्क्रुद्धः शिखण्डी शत्रुतापनः ॥ ६.८२.३० ॥
Tomando una espada afilada e inmaculada y un escudo, Śikhaṇḍin, atormentador de enemigos, enfurecido, se movía como un halcón.
6.82.31
सखङ्गस्य महाराज चरतस्तस्य संयुगे ।
नान्तरं ददृशे द्रौणिस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.८२.३१ ॥
Oh gran rey, mientras él se movía en la batalla con su espada, el hijo de Droṇa no vio en él ninguna abertura; aquello pareció maravilloso.
6.82.32
ततः शरसहस्राणि बहूनि भरतर्षभ ।
प्रेषयामास समरे द्रौणिः परमकोपनः ॥ ६.८२.३२ ॥
Entonces, oh toro de los Bharatas, el hijo de Droṇa, muy airado, lanzó en la batalla muchos miles de flechas.
6.82.33
तामापतन्तीं समरे शरवृष्टिं सुदारुणाम् ।
असिना तीक्ष्णधारेण चिच्छेद बलिनां वरः ॥ ६.८२.३३ ॥
Aquella lluvia de flechas, muy terrible, que caía sobre él en la batalla, el mejor de los fuertes la cortó con una espada de filo agudo.
6.82.34
ततोऽस्य विमलं द्रौणिः शतचन्द्रं मनोरमम् ।
चर्माच्छिनदसिं चास्थ खण्डयामास संयुगे ॥ ६.८२.३४ ॥
Entonces el hijo de Droṇa cortó su escudo inmaculado y hermoso, el de cien lunas, y en la batalla hizo pedazos su espada.
6.82.35
शितैस्तु बहुशो राजंस्तं च विव्याध पत्रिभिः ।
शिखण्डी तु ततः खङ्गं खण्डितं तेन सायकैः ॥ ६.८२.३५ ॥
Pero, oh rey, el hijo de Droṇa lo hirió muchas veces con flechas afiladas, y la espada de Śikhaṇḍī fue rota en pedazos por sus flechas.
6.82.36
आविध्य व्यसृजत्तूर्णं ज्वलन्तमिव पन्नगम् ।
तमापतन्तं सहसा कालानलसमप्रभम् ॥ ६.८२.३६ ॥
Haciéndola girar, Śikhaṇḍī la arrojó con rapidez como una serpiente ardiente; y cayó sobre él de repente, resplandeciente como el fuego del fin de los tiempos.
6.82.37
चिच्छेद समरे द्रौणिर्दर्शयन्पाणिलाघवम् ।
शिखण्डिनं च विव्याध शरैर्बहुभिरायसैः ॥ ६.८२.३७ ॥
En la batalla, el hijo de Droṇa, mostrando la ligereza de su mano, lo cortó, e hirió a Śikhaṇḍin con muchas flechas de hierro.
6.82.38
शिखण्डी तु भृशं राजंस्तड्यमानः शितैः शरैः ।
आरुरोह रथं तूर्णं माधवस्य महात्मनः ॥ ६.८२.३८ ॥
Oh rey, Śikhaṇḍin, gravemente herido por flechas afiladas, subió rápidamente al carro del magnánimo Mādhava (Kṛṣṇa).
6.82.39
सात्यकिश्चापि संक्रुद्धो राक्षसं क्रूरमाहवे ।
अलम्बुसं शरैस्तीक्ष्णैर्विव्याध बलिनां वरः ॥ ६.८२.३९ ॥
También Sātyaki, muy enfurecido, en la batalla hirió con flechas afiladas al cruel rākṣasa Alambuṣa, el mejor de los poderosos.
6.82.40
राक्षसेन्द्रस्ततस्तस्य धनुश्चिच्छेद भारत ।
अर्धचन्द्रेण समरे तं च विव्याध सायकैः ॥ ६.८२.४० ॥
Entonces el señor de los rākṣasas, oh Bhārata, cortó su arco en la batalla con una flecha de media luna, y también lo hirió con flechas.
6.82.41
मायां च राक्षसीं कृत्वा शरवर्षैरवाकिरत् ।
तत्राद्भुतमपश्याम शैनेयस्य पराक्रमम् ॥ ६.८२.४१ ॥
Tras crear una ilusión rākṣasa, lo cubrió con una lluvia de flechas; allí vimos el prodigioso valor del hijo de Śini (Sātyaki).
6.82.42
असंभ्रमस्तु समरे वध्यमानः शितैः शरैः ।
ऐन्द्रमस्त्रं च वार्ष्णेयो योजयामास भारत ॥ ६.८२.४२ ॥
Sin embargo, imperturbable, aunque herido en la batalla por flechas afiladas, el descendiente de Vṛṣṇi, oh Bhārata, empleó el arma de Indra.
6.82.43
विजयाद्यदनुप्राप्तं माधवेन यशस्विना ।
तदस्त्रं भस्मासात्कृत्वा मायां तां राक्षसीं तदा ॥ ६.८२.४३ ॥
El arma obtenida por la victoria, empuñada por el glorioso Mādhava, redujo entonces a cenizas aquella ilusión demoníaca.
6.82.44
अलम्बुसं शरैरन्यैरभ्याकिरत सर्वतः ।
पर्वतं वारिधाराभिः प्रावृषीव बलाहकः ॥ ६.८२.४४ ॥
Cubrió a Alambusa por todos lados con otras flechas, como una nube en la estación de lluvias cubre una montaña con torrentes de agua.
6.82.45
तत्तथा पीडितं तेन माधवेन यशस्विना ।
प्रदुद्राव भयाद्रक्षस्त्यक्त्वा सात्यकिमाहवे ॥ ६.८२.४५ ॥
Acosado así por el glorioso Mādhava, el rākṣasa huyó con miedo, abandonando a Sātyaki en la batalla.
6.82.46
… माघवता जित्वा भारत सात्यकिः ।
शैनेयः प्राणदज्जित्वा योधानां तव पश्यताम् ॥ ६.८२.४६ ॥
…Vencido por Mādhava, oh Bhārata, Sātyaki, descendiente de Śini, recobró la vida, mientras tus guerreros miraban.
6.82.47
न्यहनत्तावकांश्चापि सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
निशितैर्बहुभिर्बाणैस्तेऽद्रवन्त भयार्दिताः ॥ ६.८२.४७ ॥
Sātyaki, de verdadero valor, también abatió a tus hombres con muchas flechas afiladas, y huyeron, atormentados por el miedo.
6.82.48
एतस्मिन्नेव काले तु द्रुपदस्यात्मजो बली ।
धृष्टद्युम्नो महाराज पुत्रं तव जनेश्वरम् ॥ ६.८२.४८ ॥
En ese mismo momento, oh gran rey, Dhṛṣṭadyumna, el poderoso hijo de Drupada, avanzó hacia tu hijo, el señor de los hombres.
6.82.49
छादयामास समरे शरैः सन्नतपर्वभिः ।
स च्छाद्यमानो विशिखैर्धृष्टद्युम्नेन भारत ॥ ६.८२.४९ ॥
En la batalla lo cubrió con flechas de astiles curvados. Oh Bhārata, mientras era cubierto por las flechas de Dhṛṣṭadyumna—
6.82.50
विव्यथे न च राजेन्द्र तव पुत्रो जनेश्वर ।
धृष्टद्युम्नं च समरे तूर्णं विव्याध पत्रिभिःक ॥ ६.८२.५० ॥
Oh señor de reyes, oh señor de los hombres, tu hijo no se turbó. En la batalla atravesó rápidamente a Dhṛṣṭadyumna con flechas.
6.82.51
षष्ट्या च त्रिंशता चैव तदद्भुतमिवाभवत् ।
तस्य सेनापतिः क्रुद्धो धनुश्चिच्छेद मारिष ॥ ६.८२.५१ ॥
Con sesenta y treinta flechas aquello resultó casi asombroso. Oh señor, su comandante, enfurecido, cortó su arco.
6.82.52
हयांश्च चतुरः शीघ्रं निजघान महाबलः ।
शरैश्चैनं सुनिशितैः क्षिप्रं विव्याध सप्तभिः ॥ ६.८२.५२ ॥
El poderoso mató rápidamente cuatro caballos, y con flechas muy afiladas lo atravesó de inmediato con siete.
6.82.53
स हताश्वान्महाबाहुरवप्लुत्य रथाद्बली ।
पदातिरसिमुद्यम्य प्राद्रवत्पार्षतं प्रति ॥ ६.८२.५३ ॥
Con sus caballos muertos, el de poderosos brazos saltó de su carro y, a pie, empuñando la espada, corrió hacia el hijo de Pṛṣata.
6.82.54
शकुनिस्तं समभ्येत्य राजगृद्धी महाबलः ।
राजानं सर्वलोकस्य रथमारोपयत्स्वकम् ॥ ६.८२.५४ ॥
El poderoso Śakuni, ansioso por el rey, se acercó a él e hizo subir al rey de todo el mundo a su propio carro.
6.82.55
ततो नृपं पराजित्य पार्षतः परवीरहा ।
न्यहनत्तावकं सैन्यं वज्रपाणिरिवासुरान् ॥ ६.८२.५५ ॥
Entonces, habiendo vencido al rey, Pārṣata, matador de héroes enemigos, abatió a tu ejército como Indra, portador del rayo, abate a los asuras.
6.82.56
कृतवर्मा रणे भीमं शरैरार्च्छन्महारथः ।
प्रच्छादयामास च तं महामेघो रविं यथा ॥ ६.८२.५६ ॥
En la batalla, el gran auriga Kṛtavarman atacó a Bhīma con flechas y lo cubrió, como una gran nube cubre al sol.
6.82.57
ततः प्रहस्य समरे भीमसेनः परंतपः ।
प्रेषयामास संक्रुद्धः सायंकान्कृतवर्मणे ॥ ६.८२.५७ ॥
Entonces, en la batalla, Bhīmasena, abrasador de enemigos, rió y, muy airado, lanzó flechas afiladas contra Kṛtavarman.
6.82.58
तैरर्द्यमानोऽतिरथः सात्वतः शस्त्रकोविदः ।
नाकम्पत महाराज भीमं चार्च्छच्छितैः शरैः ॥ ६.८२.५८ ॥
Aunque atormentado por aquellas flechas, Kṛtavarman, el Sātvata, gran auriga diestro en las armas, no tembló, oh gran rey, y hirió a Bhīma con flechas afiladas.
6.82.59
तस्याश्वांश्चतुरो हत्वा भीमसेनो महारथः ।
सारथिं पातयामास सध्वजं सुपरिष्कृतम् ॥ ६.८२.५९ ॥
Tras matar a sus cuatro caballos, Bhīmasena, el gran auriga, derribó a su auriga, bien adornado, junto con el estandarte.
6.82.60
शरैर्बहुविधैश्चैनमाचिनोत्परवीरहा ।
शकलीकृतसर्वाङ्गः श्वावित्तु शललैर्यथा ॥ ६.८२.६० ॥
El matador de héroes enemigos, Bhīma, lo cubrió con flechas de muchas clases, hasta que todo su cuerpo quedó hecho pedazos, como un puercoespín cubierto de púas.
6.82.61
हताश्वश्च ततस्तूर्णं सुबलस्य रथं ययौ ।
स्वालस्य ते महाराज तव पुत्रस्य पश्यतः ॥ ६.८२.६१ ॥
Oh gran rey, con sus caballos muertos, se dirigió rápidamente al carro del hijo de Subala, mientras tu hijo miraba.
6.82.62
भीमसेनोऽपि संक्रुद्धस्तव सैन्यमुपाद्रवत् ।
निजघान च संक्रुद्धो दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ६.८२.६२ ॥
También Bhīmasena, muy enfurecido, se abalanzó sobre tu ejército, y lleno de ira, como la Muerte con su maza, lo aniquiló.