മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.82
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.82.1
प्रवृत्तमात्रे संग्रामे निवृत्ते च सुशर्मणि ।
भग्नेषु चापि वीरेषु पाण्डवेन महात्मना ॥ ६.८२.१ ॥
യുദ്ധം ആരംഭിച്ചയുടനെ, സുശർമ്മൻ പിന്മാറിയപ്പോഴും വീരന്മാർ തകർന്നപ്പോഴും മഹാത്മാവായ പാണ്ഡവൻ.
6.82.2
क्षुभ्यमाणे बले तूर्णं सागरप्रतिमे तव ।
प्रत्युद्याते च गाङ्गेये त्वरितं विजयं प्रति ॥ ६.८२.२ ॥
നിങ്ങളുടെ സൈന്യം സമുദ്രംപോലെ ഇളകിയപ്പോൾ, ഗാംഗേയൻ വേഗത്തിൽ വിജയത്തിനായി മുന്നേറി.
6.82.3
दृष्ट्वा दुर्योधनो राजा रणे पार्थस्य विक्रमम् ।
त्वरमाणः समभ्येत्य सर्वांस्तानब्रवीन्नृपान् ॥ ६.८२.३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ പാർത്ഥന്റെ വിക്രമം കണ്ട രാജാവ് ദുര്യോധനൻ, തിടുക്കത്തിൽ ആ രാജാക്കന്മാരുടെ അടുത്തെത്തി പറഞ്ഞു.
6.82.4
ेषां तु प्रमुखे शूरं सुशर्माणं महाबलम् ।
मध्ये सर्वस्य सैन्यस्य भृशं संहर्षयन्निव ॥ ६.८२.४ ॥
…അവരുടെ മുന്നിൽ ശൂരനും മഹാബലവാനുമായ സുശർമ്മനെ, സൈന്യത്തിന്റെ നടുവിൽ വളരെ ഉത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ.
6.82.5
एष भीष्मः शान्तनवो योद्धुकामो धनञ्जयम् ।
सर्वात्मना कुरुश्रेष्ठस्त्यक्त्वा जीवितमात्मनः ॥ ६.८२.५ ॥
ഇതാ ശന്തനുവിന്റെ പുത്രൻ ഭീഷ്മൻ, കുരുശ്രേഷ്ഠൻ, തന്റെ ജീവിതം ത്യജിച്ച് സർവാത്മനാ ധനഞ്ജയനോട് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
6.82.6
तं प्रयान्तं रणे वीरं सर्वसैन्येन भारतम् ।
संयत्ताः समरे सर्वे पालयध्वं पितामहम् ॥ ६.८२.६ ॥
യുദ്ധത്തിൽ മുന്നേറുന്ന ആ വീരനായ ഭാരതനെ, സകല സൈന്യത്തോടുംകൂടി സന്നദ്ധരായി, നിങ്ങളെല്ലാവരും പിതാമഹനെ സംരക്ഷിക്കുവിൻ.
6.82.7
बाढमित्येवमुक्त्वा तु तान्यनीकानि सर्वशः ।
नरेन्द्राणां महाराज समाजग्मुः पितामहम् ॥ ६.८२.७ ॥
"ശരി" എന്ന് പറഞ്ഞ്, ഹേ മഹാരാജാവേ, രാജാക്കന്മാരുടെ ആ സൈന്യങ്ങളെല്ലാം എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും പിതാമഹന്റെ അരികിൽ ഒത്തുകൂടി.
6.82.8
ततः प्रयातः सहसा भीष्मः शान्तनवोऽर्जुनम् ।
रणे भारतमायान्तमाससाद महाबलः ॥ ६.८२.८ ॥
അപ്പോൾ മഹാബലനായ ശന്തനുപുത്രൻ ഭീഷ്മർ പെട്ടെന്ന് മുന്നോട്ടുനീങ്ങി, യുദ്ധത്തിൽ വരുന്ന ഭാരതനായ അർജുനനെ നേരിട്ടു.
6.82.9
महाश्वेताश्वयुक्तेन भीमवानरकेतुना ।
महता मेघनादेन रथेनातिविराजता ॥ ६.८२.९ ॥
വലിയ വെള്ളക്കുതിരകളെ കെട്ടിയതും, ഭീകരമായ കുരങ്ങുകൊടിയുള്ളതും, മേഘംപോലെ മുഴങ്ങുന്നതും, അതിശയം തിളങ്ങുന്നതുമായ മഹാരഥത്തിൽ.
6.82.10
समरे सर्वसैन्यानामुपयानं धनञ्जयम् ।
अभवत्तुमुलो नादो भयाद्दृष्ट्वा किरीटिनम् ॥ ६.८२.१० ॥
യുദ്ധത്തിൽ എല്ലാ സൈന്യങ്ങൾക്കുമിടയിൽ ധനഞ്ജയൻ അടുത്തെത്തിയപ്പോൾ, കിരീടധാരിയായ അർജുനനെ കണ്ട് ഭയത്താൽ ഭയങ്കരമായ ആരവം ഉയർന്നു.
6.82.11
अभीशुहस्तं कृष्णं च दृष्ट्वादित्यमिवापरम् ।
मध्यंदिनगतं सङ्ख्ये न शेकुः प्रतिवीक्षितुम् ॥ ६.८२.११ ॥
കടിഞ്ഞാൺ കയ്യിലേന്തിയ കൃഷ്ണനെ കണ്ടപ്പോൾ, മദ്ധ്യാഹ്നത്തിലെത്തിയ മറ്റൊരു ആദിത്യനെപ്പോലെയിരുന്ന അവനെ യുദ്ധത്തിൽ നേരെ നോക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
6.82.12
तथा शान्तनवं भीष्मं श्वेताश्वं श्वेतकार्मुकम् ।
न शेकुः पाण्डवा द्रष्टुं श्वेतं ग्रहमिवोदितम् ॥ ६.८२.१२ ॥
അതുപോലെ വെള്ളക്കുതിരകളും വെള്ളവില്ലുമുള്ള ശന്തനുപുത്രൻ ഭീഷ്മരെ പാണ്ഡവർക്ക് നോക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; ഉദിച്ചുയർന്ന വെളുത്ത ഗ്രഹം പോലെയായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
6.82.13
स सर्वतः परिवृतस्त्रिगर्तैः सुमहात्मभिः ।
भ्रातृभिः सह पुत्रैश्च तथाऽन्यैश्च महारथैः ॥ ६.८२.१३ ॥
അവൻ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും ത്രിഗർത്തരാലും മഹാത്മാക്കളായ സഹോദരന്മാരാലും പുത്രന്മാരാലും മറ്റ് മഹാരഥന്മാരാലും വളയപ്പെട്ടിരുന്നു.
6.82.14
भारद्वाजस्तु समरे मत्स्यं विव्याध पत्रिणा ।
ध्वजं चास्य शरेणाजौ धनुश्चैकेन चिच्छिदे ॥ ६.८२.१४ ॥
ഭാരദ്വാജനായ ദ്രോണൻ യുദ്ധത്തിൽ മത്സ്യരാജാവിനെ അമ്പുകൊണ്ട് മുറിവേൽപ്പിച്ചു; അവന്റെ കൊടിയും വില്ലും ഒരൊറ്റ അമ്പുകൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ മുറിച്ചു.
6.82.15
तदपास्य धनुश्छिन्नं विराटो वाहिनीपतिः ।
अन्यदादत्त वेगेन धनुर्भारसहं दृढम् ॥ ६.८२.१५ ॥
ഒടിഞ്ഞ ആ വില്ല് വലിച്ചെറിഞ്ഞ്, സേനാപതിയായ വിരാടൻ വേഗത്തിൽ മറ്റൊരു വില്ല് എടുത്തു; ഭാരം താങ്ങാൻ കഴിയുന്ന ദൃഢമായ ഒന്നായിരുന്നു അത്.
6.82.16
शरांश्चाशीविषाकाराज्ज्वलितान्पन्नगानिव ।
द्रोणं त्रिभिश्च विव्याध चतुर्भिश्चास्य वाजिनः ॥ ६.८२.१६ ॥
വിഷസർപ്പങ്ങളെപ്പോലെ ജ്വലിക്കുന്ന അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവൻ ദ്രോണനെ മൂന്ന് അമ്പുകൊണ്ടും അവന്റെ കുതിരകളെ നാല് അമ്പുകൊണ്ടും മുറിവേൽപ്പിച്ചു.
6.82.17
ध्वजमेकेन विव्याधक सारथिं चास्य पञ्चभिः ।
धनुरेकेषुणाऽविध्यत्तत्राक्रुध्यद्द्विजर्षभः ॥ ६.८२.१७ ॥
ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് അവന്റെ കൊടി മുറിവേൽപ്പിച്ചു, അഞ്ച് അമ്പുകൊണ്ട് അവന്റെ സാരഥിയെയും, ഒരൊറ്റ അമ്പുകൊണ്ട് അവന്റെ വില്ലിനെയും മുറിവേൽപ്പിച്ചു; അപ്പോൾ ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ കോപിച്ചു.
6.82.18
तस्य द्रोणोऽवधीदश्वाञ्शरैः सन्नतपर्वभिः ।
अष्टाभिर्भरतश्रेष्ठ सूतमेकेन पत्रिणा ॥ ६.८२.१८ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! ദ്രോണൻ വളഞ്ഞ ചിറകുകളുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവന്റെ കുതിരകളെ എട്ട് അമ്പുകൊണ്ട് വീഴ്ത്തി; സാരഥിയെ ഒരൊറ്റ അമ്പുകൊണ്ടും വീഴ്ത്തി.
6.82.19
स हताश्वादवप्लुत्य स्यन्दनाद्धतसारथिः ।
आरुरोह रथं तूर्णं पुत्रस्य रथिनां वरः ॥ ६.८२.१९ ॥
കുതിരകൾ വീണപ്പോൾ അവൻ രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടിയിറങ്ങി; അവന്റെ സാരഥിയും കൊല്ലപ്പെട്ടിരുന്നു. ഉടൻ തന്നെ രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ മകന്റെ രഥത്തിൽ അവൻ കയറി.
6.82.20
ततस्तु तौ पितापुत्रौ भारद्वाजं रथे स्थितौ ।
महता शरवर्षेण वारयामाससतुर्बलात् ॥ ६.८२.२० ॥
അപ്പോൾ ആ അച്ഛനും മകനും രഥത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ട്, ഭാരദ്വാജനെ (ദ്രോണനെ) മഹത്തായ ശരവർഷം കൊണ്ട് ബലപൂർവം തടഞ്ഞു.
6.82.21
भारद्वाजस्ततः क्रुद्धः शरमाशीविषोपमम् ।
चिक्षेप समरे तूर्णं शङ्खं प्रति जनेश्वरः ॥ ६.८२.२१ ॥
അപ്പോൾ കോപിച്ച ഭാരദ്വാജൻ (ദ്രോണൻ) യുദ്ധത്തിൽ വിഷസർപ്പത്തിന് തുല്യമായ ഒരു ശരം ശംഖനു നേരെ വേഗത്തിൽ എയ്തു, ജനേശ്വരാ.
6.82.22
स तस्य हृदयं भित्त्वा पीत्त्वा शोणितमाहवे ।
जगाम धरणीं बाणो लोहितार्द्रवरच्छदः ॥ ६.८२.२२ ॥
ആ ശരം അവന്റെ ഹൃദയം തുളച്ച്, യുദ്ധത്തിൽ രക്തം കുടിച്ച്, രക്തത്തിൽ നനഞ്ഞ നല്ല തൂവലുകളോടെ ഭൂമിയിൽ വീണു.
6.82.23
स पपात रणे तूर्णं भारद्वाजशराहतः ।
धनुस्त्यक्त्वा शरांश्चैव पितुरेव समीपतः ॥ ६.८२.२३ ॥
ഭാരദ്വാജന്റെ ശരമേറ്റ് അവൻ യുദ്ധത്തിൽ വേഗത്തിൽ വീണു; വില്ലും ശരങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച് പിതാവിന്റെ തൊട്ടടുത്തുതന്നെ.
6.82.24
हतं तमात्मजं दृष्ट्वा विराटः प्राद्रवद्भयात् ।
उत्सृज्य समरे द्रोणं व्यात्ताननमिवान्तकम् ॥ ६.८२.२४ ॥
മകൻ കൊല്ലപ്പെട്ടത് കണ്ട് വിരാടൻ ഭയത്താൽ ഓടി; വായ് തുറന്ന മൃത്യുവിനെപ്പോലെയുള്ള ദ്രോണനെ യുദ്ധത്തിൽ ഉപേക്ഷിച്ച്.
6.82.25
भारद्वाजस्ततस्तूर्णं पाण्डवानां महाचमूम् ।
दारयामास समरे शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.८२.२५ ॥
അപ്പോൾ ഭരദ്വാജപുത്രൻ (ദ്രോണൻ) വേഗത്തിൽ പാണ്ഡവരുടെ ആ മഹാസേനയെ യുദ്ധത്തിൽ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനുമായി ചിതറിച്ചു.
6.82.26
शिखण्डी तु महाराज द्रौणिमासाद्य संयुगे ।
आजघान भ्रवोर्मध्ये नाराचैस्त्रिभिराशुगैः ॥ ६.८२.२६ ॥
എന്നാൽ മഹാരാജാവേ, ശിഖണ്ഡി യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണപുത്രനെ (അശ്വത്ഥാമാവിനെ) സമീപിച്ച് അവന്റെ പുരികങ്ങൾക്കിടയിൽ മൂന്ന് വേഗമേറിയ നാരാചങ്ങളാൽ പ്രഹരിച്ചു.
6.82.27
स बभौ रथशार्दूलो ललाटे संस्थितैस्त्रिभिः ।
शिखरैः काञ्चनमयैर्मेरुस्त्रिभिरिवोच्छ्रितैः ॥ ६.८२.२७ ॥
ആ രഥവീരശ്രേഷ്ഠൻ (അശ്വത്ഥാമാവ്) നെറ്റിയിൽ ഉറച്ചുനിന്ന മൂന്ന് സ്വർണ്ണശിഖരങ്ങളാൽ ഉയർന്ന മൂന്ന് ശിഖരങ്ങളുള്ള മേരുപർവ്വതം പോലെ തിളങ്ങി.
6.82.28
अश्वत्थाम ततः क्रुद्धो निमेषार्धाच्छिखण्डिनः ।
ध्वजं सूतमथो राजंस्तुरगानायुधानि च ॥ ६.८२.२८ ॥
അപ്പോൾ കുപിതനായ അശ്വത്ഥാമാവ് കണ്ണിമയുടെ പകുതി നേരം കൊണ്ട് ശിഖണ്ഡിയുടെ ധ്വജവും സാരഥിയും, രാജാവേ, കുതിരകളും ആയുധങ്ങളും (നശിപ്പിച്ചു).
6.82.29
शरैर्बहुभिराच्छिद्य पातयामास संयुगे ष ।
स हताश्वादवप्लुत्य रथाद्वै रथिनां वरः ॥ ६.८२.२९ ॥
പല അമ്പുകളാൽ ഛേദിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ അവനെ വീഴ്ത്തി. അപ്പോൾ രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അവൻ ചത്ത കുതിരകളുള്ള രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടിയിറങ്ങി.
6.82.30
खङ्गमादाय सुशितं विमलं च शरावरम् ।
श्येनवद्व्यचरत्क्रुद्धः शिखण्डी शत्रुतापनः ॥ ६.८२.३० ॥
മൂർച്ചയുള്ള നിർമ്മലമായ വാളും പരിചയും എടുത്ത് ശത്രുക്കളെ വേദനിപ്പിക്കുന്ന കുപിതനായ ശിഖണ്ഡി പരുന്തിനെപ്പോലെ സഞ്ചരിച്ചു.
6.82.31
सखङ्गस्य महाराज चरतस्तस्य संयुगे ।
नान्तरं ददृशे द्रौणिस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.८२.३१ ॥
മഹാരാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ വാളുമായി സഞ്ചരിക്കുന്ന അവനിൽ ദ്രോണപുത്രൻ ഒരു വിടവും കണ്ടില്ല; അത് അദ്ഭുതമായി തോന്നി.
6.82.32
ततः शरसहस्राणि बहूनि भरतर्षभ ।
प्रेषयामास समरे द्रौणिः परमकोपनः ॥ ६.८२.३२ ॥
അപ്പോൾ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അത്യന്തം ക്രുദ്ധനായ ദ്രോണപുത്രൻ യുദ്ധത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് അമ്പുകൾ അയച്ചു.
6.82.33
तामापतन्तीं समरे शरवृष्टिं सुदारुणाम् ।
असिना तीक्ष्णधारेण चिच्छेद बलिनां वरः ॥ ६.८२.३३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ പതിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ആ അതിഭയങ്കരമായ അമ്പുമഴയെ ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ മൂർച്ചയുള്ള വാൾകൊണ്ട് മുറിച്ചു.
6.82.34
ततोऽस्य विमलं द्रौणिः शतचन्द्रं मनोरमम् ।
चर्माच्छिनदसिं चास्थ खण्डयामास संयुगे ॥ ६.८२.३४ ॥
അപ്പോൾ ദ്രോണപുത്രൻ അവന്റെ നിർമ്മലവും നൂറു ചന്ദ്രന്മാരുള്ളതുപോലെ മനോഹരവുമായ പരിചയെ മുറിച്ചു; യുദ്ധത്തിൽ അവന്റെ വാളിനെയും തുണ്ടമാക്കി.
6.82.35
शितैस्तु बहुशो राजंस्तं च विव्याध पत्रिभिः ।
शिखण्डी तु ततः खङ्गं खण्डितं तेन सायकैः ॥ ६.८२.३५ ॥
രാജാവേ, ദ്രോണപുത്രൻ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവനെ (ശിഖണ്ഡിയെ) പലതവണ തുളച്ചു; ശിഖണ്ഡിയുടെ വാൾ അവന്റെ അമ്പുകളാൽ മുറിഞ്ഞുപോയി.
6.82.36
आविध्य व्यसृजत्तूर्णं ज्वलन्तमिव पन्नगम् ।
तमापतन्तं सहसा कालानलसमप्रभम् ॥ ६.८२.३६ ॥
അത് ചുഴറ്റി ശിഖണ്ഡി വേഗത്തിൽ എറിഞ്ഞു; ജ്വലിക്കുന്ന സർപ്പംപോലെ, പെട്ടെന്ന് അത് വന്നു—കാലാഗ്നിക്കു സമമായ പ്രഭയോടെ.
6.82.37
चिच्छेद समरे द्रौणिर्दर्शयन्पाणिलाघवम् ।
शिखण्डिनं च विव्याध शरैर्बहुभिरायसैः ॥ ६.८२.३७ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണപുത്രൻ കൈവേഗം കാട്ടി മുറിച്ചു; ശിഖണ്ഡിയെ പല ഇരുമ്പ് അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളച്ചു.
6.82.38
शिखण्डी तु भृशं राजंस्तड्यमानः शितैः शरैः ।
आरुरोह रथं तूर्णं माधवस्य महात्मनः ॥ ६.८२.३८ ॥
രാജാവേ! മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ ഏറെ പീഡിതനായ ശിഖണ്ഡി വേഗത്തിൽ മഹാത്മാവായ മാധവന്റെ (കൃഷ്ണന്റെ) രഥത്തിൽ കയറി.
6.82.39
सात्यकिश्चापि संक्रुद्धो राक्षसं क्रूरमाहवे ।
अलम्बुसं शरैस्तीक्ष्णैर्विव्याध बलिनां वरः ॥ ६.८२.३९ ॥
ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സാത്യകിയും കോപിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ ക്രൂരനായ രാക്ഷസൻ അലംബുഷനെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ തുളച്ചു.
6.82.40
राक्षसेन्द्रस्ततस्तस्य धनुश्चिच्छेद भारत ।
अर्धचन्द्रेण समरे तं च विव्याध सायकैः ॥ ६.८२.४० ॥
അപ്പോൾ രാക്ഷസേന്ദ്രൻ, ഹേ ഭാരത! യുദ്ധത്തിൽ അർധചന്ദ്രബാണംകൊണ്ട് അവന്റെ വില്ല് മുറിച്ചു, അവനെയും അമ്പുകളാൽ തുളച്ചു.
6.82.41
मायां च राक्षसीं कृत्वा शरवर्षैरवाकिरत् ।
तत्राद्भुतमपश्याम शैनेयस्य पराक्रमम् ॥ ६.८२.४१ ॥
രാക്ഷസമായ മായ സൃഷ്ടിച്ച് അമ്പുമഴകൊണ്ട് അവനെ മറച്ചു; അവിടെ ശൈനേയന്റെ (സാത്യകിയുടെ) അദ്ഭുത പരാക്രമം ഞങ്ങൾ കണ്ടു.
6.82.42
असंभ्रमस्तु समरे वध्यमानः शितैः शरैः ।
ऐन्द्रमस्त्रं च वार्ष्णेयो योजयामास भारत ॥ ६.८२.४२ ॥
യുദ്ധത്തിൽ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടിട്ടും കുലുങ്ങാത്ത വാർഷ്ണേയൻ, ഹേ ഭാരത! ഐന്ദ്രാസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ചു.
6.82.43
विजयाद्यदनुप्राप्तं माधवेन यशस्विना ।
तदस्त्रं भस्मासात्कृत्वा मायां तां राक्षसीं तदा ॥ ६.८२.४३ ॥
വിജയത്തിൽനിന്ന് ലഭിച്ച ആ അസ്ത്രം യശസ്വിയായ മാധവൻ പ്രയോഗിച്ച് ആ രാക്ഷസമായയെ അപ്പോൾ ഭസ്മമാക്കി.
6.82.44
अलम्बुसं शरैरन्यैरभ्याकिरत सर्वतः ।
पर्वतं वारिधाराभिः प्रावृषीव बलाहकः ॥ ६.८२.४४ ॥
അവൻ അലംബുസനെ മറ്റ് അമ്പുകളാൽ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും മൂടി; മഴക്കാലത്ത് മേഘം പർവതത്തെ ജലധാരകളാൽ മൂടുന്നതുപോലെ.
6.82.45
तत्तथा पीडितं तेन माधवेन यशस्विना ।
प्रदुद्राव भयाद्रक्षस्त्यक्त्वा सात्यकिमाहवे ॥ ६.८२.४५ ॥
യശസ്വിയായ മാധവനാൽ അങ്ങനെ പീഡിതനായ ആ രാക്ഷസൻ യുദ്ധത്തിൽ സാത്യകിയെ വിട്ട് ഭയത്തോടെ ഓടിപ്പോയി.
6.82.46
… माघवता जित्वा भारत सात्यकिः ।
शैनेयः प्राणदज्जित्वा योधानां तव पश्यताम् ॥ ६.८२.४६ ॥
…മാധവനാൽ ജയിച്ച്, ഹേ ഭാരത, ശിനിയുടെ വംശജനായ സാത്യകി പ്രാണൻ വീണ്ടെടുത്തു; നിന്റെ യോദ്ധാക്കൾ കാൺകെ അവൻ ജയിച്ചു.
6.82.47
न्यहनत्तावकांश्चापि सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
निशितैर्बहुभिर्बाणैस्तेऽद्रवन्त भयार्दिताः ॥ ६.८२.४७ ॥
സത്യപരാക്രമിയായ സാത്യകി നിന്റെ ആളുകളെയും മൂർച്ചയുള്ള പല അമ്പുകളാൽ വധിച്ചു; അവർ ഭയത്താൽ പീഡിതരായി ഓടി.
6.82.48
एतस्मिन्नेव काले तु द्रुपदस्यात्मजो बली ।
धृष्टद्युम्नो महाराज पुत्रं तव जनेश्वरम् ॥ ६.८२.४८ ॥
അതേ സമയം, മഹാരാജാവേ, ദ്രുപദന്റെ ബലവാനായ പുത്രൻ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ നിന്റെ പുത്രനായ ആ ജനേശ്വരനെ ലക്ഷ്യമാക്കി നീങ്ങി.
6.82.49
छादयामास समरे शरैः सन्नतपर्वभिः ।
स च्छाद्यमानो विशिखैर्धृष्टद्युम्नेन भारत ॥ ६.८२.४९ ॥
യുദ്ധത്തിൽ വളഞ്ഞ സന്ധികളുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവൻ മറച്ചു. ഭാരതാ, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ അമ്പുകളാൽ മറയ്ക്കപ്പെട്ട അവൻ—
6.82.50
विव्यथे न च राजेन्द्र तव पुत्रो जनेश्वर ।
धृष्टद्युम्नं च समरे तूर्णं विव्याध पत्रिभिःक ॥ ६.८२.५० ॥
രാജേന്ദ്രാ, ജനേശ്വരാ, നിങ്ങളുടെ പുത്രൻ വേദനിച്ചില്ല. യുദ്ധത്തിൽ ഉടൻ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ അമ്പുകളാൽ തുളച്ചു.
6.82.51
षष्ट्या च त्रिंशता चैव तदद्भुतमिवाभवत् ।
तस्य सेनापतिः क्रुद्धो धनुश्चिच्छेद मारिष ॥ ६.८२.५१ ॥
അറുപതും മുപ്പതും അമ്പുകളാൽ അത് അത്ഭുതമായി. മാരിഷാ, അവന്റെ സേനാപതി കോപത്തോടെ അവന്റെ വില്ലു മുറിച്ചു.
6.82.52
हयांश्च चतुरः शीघ्रं निजघान महाबलः ।
शरैश्चैनं सुनिशितैः क्षिप्रं विव्याध सप्तभिः ॥ ६.८२.५२ ॥
ആ മഹാബലൻ വേഗത്തിൽ നാല് കുതിരകളെ കൊന്നു. അതിതീക്ഷ്ണമായ അമ്പുകളാൽ അവനെ ഉടൻ ഏഴ് അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുളച്ചു.
6.82.53
स हताश्वान्महाबाहुरवप्लुत्य रथाद्बली ।
पदातिरसिमुद्यम्य प्राद्रवत्पार्षतं प्रति ॥ ६.८२.५३ ॥
കുതിരകൾ വീണ മഹാബാഹുവായ ബലവാൻ രഥത്തിൽനിന്ന് ചാടിയിറങ്ങി, വാൾ ഉയർത്തി കാൽനടയായി പാർഷതനു നേരെ ഓടി.
6.82.54
शकुनिस्तं समभ्येत्य राजगृद्धी महाबलः ।
राजानं सर्वलोकस्य रथमारोपयत्स्वकम् ॥ ६.८२.५४ ॥
മഹാബലനായ ശകുനി, രാജാവിനോടുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ അവനെ സമീപിച്ച്, ലോകത്തിന്റെ മുഴുവൻ രാജാവിനെ തന്റെ രഥത്തിൽ കയറ്റി.
6.82.55
ततो नृपं पराजित्य पार्षतः परवीरहा ।
न्यहनत्तावकं सैन्यं वज्रपाणिरिवासुरान् ॥ ६.८२.५५ ॥
രാജാവിനെ പരാജയപ്പെടുത്തിയ ശത്രുവീരഹന്താവായ പാർഷതൻ, വജ്രപാണിയായ ഇന്ദ്രൻ അസുരന്മാരെ എന്നപോലെ നിന്റെ സൈന്യത്തെ സംഹരിച്ചു.
6.82.56
कृतवर्मा रणे भीमं शरैरार्च्छन्महारथः ।
प्रच्छादयामास च तं महामेघो रविं यथा ॥ ६.८२.५६ ॥
മഹാരഥനായ കൃതവർമ്മാവ് യുദ്ധത്തിൽ ശരങ്ങളാൽ ഭീമനെ പ്രഹരിച്ചു; മഹാമേഘം സൂര്യനെ മറയ്ക്കുന്നതുപോലെ അവനെ മറച്ചു.
6.82.57
ततः प्रहस्य समरे भीमसेनः परंतपः ।
प्रेषयामास संक्रुद्धः सायंकान्कृतवर्मणे ॥ ६.८२.५७ ॥
പിന്നെ യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന ഭീമസേനൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അത്യന്തം കോപിച്ച് കൃതവർമ്മാവിനുനേരെ മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങൾ അയച്ചു.
6.82.58
तैरर्द्यमानोऽतिरथः सात्वतः शस्त्रकोविदः ।
नाकम्पत महाराज भीमं चार्च्छच्छितैः शरैः ॥ ६.८२.५८ ॥
അവയാൽ പീഡിതനായിട്ടും ശസ്ത്രവിദ്യാനിപുണനായ അതിരഥൻ സാത്വതൻ കൃതവർമ്മാവ് വിറച്ചില്ല, മഹാരാജാവേ; മൂർച്ചയുള്ള ശരങ്ങളാൽ ഭീമനെ പ്രഹരിച്ചു.
6.82.59
तस्याश्वांश्चतुरो हत्वा भीमसेनो महारथः ।
सारथिं पातयामास सध्वजं सुपरिष्कृतम् ॥ ६.८२.५९ ॥
മഹാരഥനായ ഭീമസേനൻ അവന്റെ നാല് കുതിരകളെ കൊന്ന്, കൊടിയോടുകൂടി നന്നായി അലങ്കരിച്ച സാരഥിയെ വീഴ്ത്തി.
6.82.60
शरैर्बहुविधैश्चैनमाचिनोत्परवीरहा ।
शकलीकृतसर्वाङ्गः श्वावित्तु शललैर्यथा ॥ ६.८२.६० ॥
ശത്രുവീരഹന്താവായ ഭീമൻ പലതരം ശരങ്ങളാൽ അവനെ മൂടി; മുള്ളൻപന്നി മുള്ളുകളാൽ മൂടപ്പെടുന്നതുപോലെ അവന്റെ സർവ്വാംഗവും ചിന്നിച്ചിതറി.
6.82.61
हताश्वश्च ततस्तूर्णं सुबलस्य रथं ययौ ।
स्वालस्य ते महाराज तव पुत्रस्य पश्यतः ॥ ६.८२.६१ ॥
മഹാരാജാവേ, കുതിരകൾ വധിക്കപ്പെട്ടവൻ ഉടൻ സുബലന്റെ പുത്രന്റെ രഥത്തിലേക്ക് പോയി; നിന്റെ പുത്രൻ നോക്കിനിൽക്കെ.
6.82.62
भीमसेनोऽपि संक्रुद्धस्तव सैन्यमुपाद्रवत् ।
निजघान च संक्रुद्धो दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ६.८२.६२ ॥
ഭീമസേനനും കോപാകുലനായി നിന്റെ സൈന്യത്തിന്മേൽ ചാടിവീണു; ദണ്ഡധാരിയായ യമനെപ്പോലെ കോപത്തോടെ അവൻ അതിനെ സംഹരിച്ചു.