महाभारत · अध्याय 6.82
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.82.1
प्रवृत्तमात्रे संग्रामे निवृत्ते च सुशर्मणि ।
भग्नेषु चापि वीरेषु पाण्डवेन महात्मना ॥ ६.८२.१ ॥
युद्ध सुरू होताच, सुशर्मा मागे फिरला आणि वीर भग्न झाले, तेव्हा महात्मा पाण्डवाने.
6.82.2
क्षुभ्यमाणे बले तूर्णं सागरप्रतिमे तव ।
प्रत्युद्याते च गाङ्गेये त्वरितं विजयं प्रति ॥ ६.८२.२ ॥
तुमचे सैन्य सागरासारखे क्षुब्ध झाले असता, गाङ्गेय त्वरेने विजयाकडे पुढे सरसावला.
6.82.3
दृष्ट्वा दुर्योधनो राजा रणे पार्थस्य विक्रमम् ।
त्वरमाणः समभ्येत्य सर्वांस्तानब्रवीन्नृपान् ॥ ६.८२.३ ॥
रणात पार्थाचा पराक्रम पाहून राजा दुर्योधन त्वरेने त्या सर्व राजांजवळ जाऊन म्हणाला.
6.82.4
ेषां तु प्रमुखे शूरं सुशर्माणं महाबलम् ।
मध्ये सर्वस्य सैन्यस्य भृशं संहर्षयन्निव ॥ ६.८२.४ ॥
…त्यांच्या पुढे शूर आणि महाबलवान सुशर्म्याला, सर्व सैन्याच्या मध्यभागी अत्यंत उत्साहित करीत असल्यासारखा.
6.82.5
एष भीष्मः शान्तनवो योद्धुकामो धनञ्जयम् ।
सर्वात्मना कुरुश्रेष्ठस्त्यक्त्वा जीवितमात्मनः ॥ ६.८२.५ ॥
हा शंतनुपुत्र भीष्म, कुरुश्रेष्ठ, आपले प्राण त्यागून सर्वतोपरी धनंजयाशी युद्ध करू इच्छितो.
6.82.6
तं प्रयान्तं रणे वीरं सर्वसैन्येन भारतम् ।
संयत्ताः समरे सर्वे पालयध्वं पितामहम् ॥ ६.८२.६ ॥
रणात पुढे जाणाऱ्या त्या वीर भारताला, सर्व सैन्यासह सज्ज होऊन, तुम्ही सर्वजण पितामहाचे रक्षण करा.
6.82.7
बाढमित्येवमुक्त्वा तु तान्यनीकानि सर्वशः ।
नरेन्द्राणां महाराज समाजग्मुः पितामहम् ॥ ६.८२.७ ॥
"ठीक आहे" असे म्हणून, हे महाराज, राजांची ती सर्व सैन्ये सर्व बाजूंनी पितामहाजवळ एकत्र आली.
6.82.8
ततः प्रयातः सहसा भीष्मः शान्तनवोऽर्जुनम् ।
रणे भारतमायान्तमाससाद महाबलः ॥ ६.८२.८ ॥
नंतर महाबलवान शंतनूपुत्र भीष्म अचानक पुढे सरसावले आणि रणात येणाऱ्या भारत अर्जुनाला सामोरे गेले.
6.82.9
महाश्वेताश्वयुक्तेन भीमवानरकेतुना ।
महता मेघनादेन रथेनातिविराजता ॥ ६.८२.९ ॥
मोठे पांढरे घोडे जुंपलेल्या, भयंकर वानर-ध्वजाच्या, मेघासारखा गर्जणाऱ्या, अत्यंत तेजस्वी अशा महारथात.
6.82.10
समरे सर्वसैन्यानामुपयानं धनञ्जयम् ।
अभवत्तुमुलो नादो भयाद्दृष्ट्वा किरीटिनम् ॥ ६.८२.१० ॥
रणात सर्व सैन्यांमध्ये धनंजय येताना दिसला, मुकुटधारी अर्जुनाला पाहून भीतीने प्रचंड गोंधळ उडाला.
6.82.11
अभीशुहस्तं कृष्णं च दृष्ट्वादित्यमिवापरम् ।
मध्यंदिनगतं सङ्ख्ये न शेकुः प्रतिवीक्षितुम् ॥ ६.८२.११ ॥
लगाम हाती धरलेल्या कृष्णाला पाहून, मध्यान्ही आलेल्या दुसऱ्या आदित्यासारख्या त्याला रणात सरळ पाहणे त्यांना शक्य झाले नाही.
6.82.12
तथा शान्तनवं भीष्मं श्वेताश्वं श्वेतकार्मुकम् ।
न शेकुः पाण्डवा द्रष्टुं श्वेतं ग्रहमिवोदितम् ॥ ६.८२.१२ ॥
तसेच पांढरे घोडे आणि पांढरे धनुष्य असलेल्या शंतनुपुत्र भीष्माकडे पांडवांना पाहता आले नाही; तो जणू उगवलेला पांढरा ग्रह होता.
6.82.13
स सर्वतः परिवृतस्त्रिगर्तैः सुमहात्मभिः ।
भ्रातृभिः सह पुत्रैश्च तथाऽन्यैश्च महारथैः ॥ ६.८२.१३ ॥
तो सर्व बाजूंनी त्रिगर्तांनी, अत्यंत महात्मे बंधूंनी, पुत्रांनी आणि इतर महारथींनी वेढलेला होता.
6.82.14
भारद्वाजस्तु समरे मत्स्यं विव्याध पत्रिणा ।
ध्वजं चास्य शरेणाजौ धनुश्चैकेन चिच्छिदे ॥ ६.८२.१४ ॥
भारद्वाज (द्रोण) याने युद्धात मत्स्यराजाला बाणाने विद्ध केले आणि एकाच बाणाने त्याचा ध्वज व धनुष्य तोडले.
6.82.15
तदपास्य धनुश्छिन्नं विराटो वाहिनीपतिः ।
अन्यदादत्त वेगेन धनुर्भारसहं दृढम् ॥ ६.८२.१५ ॥
ते तुटलेले धनुष्य टाकून सेनापती विराटाने वेगाने दुसरे, भार सहन करणारे दृढ धनुष्य उचलले.
6.82.16
शरांश्चाशीविषाकाराज्ज्वलितान्पन्नगानिव ।
द्रोणं त्रिभिश्च विव्याध चतुर्भिश्चास्य वाजिनः ॥ ६.८२.१६ ॥
विषारी सर्पांसारखे, पेटलेले बाण सोडून त्याने द्रोणाला तीन बाणांनी आणि त्याच्या घोड्यांना चार बाणांनी विद्ध केले.
6.82.17
ध्वजमेकेन विव्याधक सारथिं चास्य पञ्चभिः ।
धनुरेकेषुणाऽविध्यत्तत्राक्रुध्यद्द्विजर्षभः ॥ ६.८२.१७ ॥
एका बाणाने त्याचा ध्वज, पाच बाणांनी त्याचा सारथी आणि एका बाणाने त्याचे धनुष्य विद्ध केले; तेव्हा तो द्विजश्रेष्ठ क्रोधित झाला.
6.82.18
तस्य द्रोणोऽवधीदश्वाञ्शरैः सन्नतपर्वभिः ।
अष्टाभिर्भरतश्रेष्ठ सूतमेकेन पत्रिणा ॥ ६.८२.१८ ॥
हे भरतश्रेष्ठा! द्रोणाने वाकलेल्या पंखांच्या बाणांनी त्याचे घोडे आठ बाणांनी ठार केले, आणि सारथ्याला एका बाणाने पाडले.
6.82.19
स हताश्वादवप्लुत्य स्यन्दनाद्धतसारथिः ।
आरुरोह रथं तूर्णं पुत्रस्य रथिनां वरः ॥ ६.८२.१९ ॥
त्याचे घोडे मारले गेल्यावर तो रथावरून उडी मारून खाली उतरला; त्याचा सारथीही मारला गेला होता. मग त्याने रथिकांमध्ये श्रेष्ठ अशा पुत्राच्या रथावर तातडीने चढाई केली.
6.82.20
ततस्तु तौ पितापुत्रौ भारद्वाजं रथे स्थितौ ।
महता शरवर्षेण वारयामाससतुर्बलात् ॥ ६.८२.२० ॥
नंतर ते पिता-पुत्र दोघे रथात उभे राहून भारद्वाजाला (द्रोणाला) मोठ्या बाणवृष्टीने बलपूर्वक अडवू लागले.
6.82.21
भारद्वाजस्ततः क्रुद्धः शरमाशीविषोपमम् ।
चिक्षेप समरे तूर्णं शङ्खं प्रति जनेश्वरः ॥ ६.८२.२१ ॥
मग क्रुद्ध झालेल्या भारद्वाजाने (द्रोणाने) युद्धात विषारी सापासारख्या एका बाणाला झटकन शंखाच्या दिशेने सोडले, हे जनेश्वरा.
6.82.22
स तस्य हृदयं भित्त्वा पीत्त्वा शोणितमाहवे ।
जगाम धरणीं बाणो लोहितार्द्रवरच्छदः ॥ ६.८२.२२ ॥
तो बाण त्याचे हृदय भेदून, युद्धात रक्त पिऊन, रक्ताने भिजलेल्या उत्तम पंखांसह धरणीवर जाऊन पडला.
6.82.23
स पपात रणे तूर्णं भारद्वाजशराहतः ।
धनुस्त्यक्त्वा शरांश्चैव पितुरेव समीपतः ॥ ६.८२.२३ ॥
भारद्वाजाच्या बाणाने घायाळ होऊन तो युद्धात तातडीने पडला; धनुष्य आणि बाण टाकून, वडिलांच्या अगदी जवळच.
6.82.24
हतं तमात्मजं दृष्ट्वा विराटः प्राद्रवद्भयात् ।
उत्सृज्य समरे द्रोणं व्यात्ताननमिवान्तकम् ॥ ६.८२.२४ ॥
आपला पुत्र मारला गेलेला पाहून विराट भीतीने पळाला; युद्धात द्रोणाला सोडून, जो तोंड उघडलेल्या मृत्यूसारखा होता.
6.82.25
भारद्वाजस्ततस्तूर्णं पाण्डवानां महाचमूम् ।
दारयामास समरे शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.८२.२५ ॥
तेव्हा भारद्वाजपुत्र (द्रोण) याने त्वरित पांडवांच्या त्या महासेनेला युद्धात शेकडो आणि हजारोंनी छिन्नभिन्न केले.
6.82.26
शिखण्डी तु महाराज द्रौणिमासाद्य संयुगे ।
आजघान भ्रवोर्मध्ये नाराचैस्त्रिभिराशुगैः ॥ ६.८२.२६ ॥
परंतु महाराज, शिखंडी युद्धात द्रोणपुत्राजवळ (अश्वत्थाम्याजवळ) पोहोचून त्याच्या भुवयांच्या मध्ये तीन वेगवान नाराचांनी प्रहार केला.
6.82.27
स बभौ रथशार्दूलो ललाटे संस्थितैस्त्रिभिः ।
शिखरैः काञ्चनमयैर्मेरुस्त्रिभिरिवोच्छ्रितैः ॥ ६.८२.२७ ॥
तो रथश्रेष्ठ (अश्वत्थामा) कपाळावर स्थिर असलेल्या तीन सोनेरी शिखरांनी उंच तीन शिखरांच्या मेरूप्रमाणे शोभला.
6.82.28
अश्वत्थाम ततः क्रुद्धो निमेषार्धाच्छिखण्डिनः ।
ध्वजं सूतमथो राजंस्तुरगानायुधानि च ॥ ६.८२.२८ ॥
तेव्हा क्रुद्ध झालेल्या अश्वत्थाम्याने अर्ध निमिषात शिखंडीचा ध्वज, सारथी, हे राजा, घोडे आणि आयुधे (नष्ट केली).
6.82.29
शरैर्बहुभिराच्छिद्य पातयामास संयुगे ष ।
स हताश्वादवप्लुत्य रथाद्वै रथिनां वरः ॥ ६.८२.२९ ॥
अनेक बाणांनी तोडून त्याने युद्धात त्याला पाडले. तेव्हा रथींमध्ये श्रेष्ठ तो मेलेल्या घोड्यांच्या रथातून उडी मारून खाली उतरला.
6.82.30
खङ्गमादाय सुशितं विमलं च शरावरम् ।
श्येनवद्व्यचरत्क्रुद्धः शिखण्डी शत्रुतापनः ॥ ६.८२.३० ॥
तीक्ष्ण आणि निर्मळ तलवार व ढाल घेऊन शत्रूंना तापवणारा क्रुद्ध शिखंडी बाजासारखा फिरू लागला.
6.82.31
सखङ्गस्य महाराज चरतस्तस्य संयुगे ।
नान्तरं ददृशे द्रौणिस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.८२.३१ ॥
हे महाराज, युद्धात खड्ग घेऊन फिरणाऱ्या त्याच्यात द्रोणपुत्राला कोणतीही उणीव दिसली नाही; ते अद्भुतासारखे झाले.
6.82.32
ततः शरसहस्राणि बहूनि भरतर्षभ ।
प्रेषयामास समरे द्रौणिः परमकोपनः ॥ ६.८२.३२ ॥
तेव्हा हे भरतश्रेष्ठा, अत्यंत क्रुद्ध झालेल्या द्रोणपुत्राने युद्धात हजारो बाण सोडले.
6.82.33
तामापतन्तीं समरे शरवृष्टिं सुदारुणाम् ।
असिना तीक्ष्णधारेण चिच्छेद बलिनां वरः ॥ ६.८२.३३ ॥
युद्धात कोसळणाऱ्या त्या अति भयंकर बाणवृष्टीला बलवानांमधील श्रेष्ठाने तीक्ष्ण धारेच्या तलवारीने छेदले.
6.82.34
ततोऽस्य विमलं द्रौणिः शतचन्द्रं मनोरमम् ।
चर्माच्छिनदसिं चास्थ खण्डयामास संयुगे ॥ ६.८२.३४ ॥
मग द्रोणपुत्राने त्याची निर्मल, शंभर चंद्रांनी सुशोभित मनोहर ढाल छेदली आणि युद्धात त्याची तलवारही तुकडे केली.
6.82.35
शितैस्तु बहुशो राजंस्तं च विव्याध पत्रिभिः ।
शिखण्डी तु ततः खङ्गं खण्डितं तेन सायकैः ॥ ६.८२.३५ ॥
हे राजा, द्रोणपुत्राने तीक्ष्ण बाणांनी त्याला (शिखंडीला) अनेक वेळा विद्ध केले; शिखंडीची तलवार त्याच्या बाणांनी तुटली.
6.82.36
आविध्य व्यसृजत्तूर्णं ज्वलन्तमिव पन्नगम् ।
तमापतन्तं सहसा कालानलसमप्रभम् ॥ ६.८२.३६ ॥
ते फिरवून शिखंडीने त्वरेने सोडले; पेटलेल्या सापासारखे, ते अचानक आले—कालाग्नीसारख्या तेजाने.
6.82.37
चिच्छेद समरे द्रौणिर्दर्शयन्पाणिलाघवम् ।
शिखण्डिनं च विव्याध शरैर्बहुभिरायसैः ॥ ६.८२.३७ ॥
युद्धात द्रोणपुत्राने हाताची चपळता दाखवत तोडले आणि शिखंडीला अनेक लोखंडी बाणांनी विंधले.
6.82.38
शिखण्डी तु भृशं राजंस्तड्यमानः शितैः शरैः ।
आरुरोह रथं तूर्णं माधवस्य महात्मनः ॥ ६.८२.३८ ॥
हे राजा! तीक्ष्ण बाणांनी अत्यंत पीडित झालेला शिखंडी लवकर महात्मा माधवाच्या (कृष्णाच्या) रथावर चढला.
6.82.39
सात्यकिश्चापि संक्रुद्धो राक्षसं क्रूरमाहवे ।
अलम्बुसं शरैस्तीक्ष्णैर्विव्याध बलिनां वरः ॥ ६.८२.३९ ॥
बलवानांमध्ये श्रेष्ठ असलेला सात्यकीही संतप्त होऊन युद्धात क्रूर राक्षस अलंबुषाला तीक्ष्ण बाणांनी विंधू लागला.
6.82.40
राक्षसेन्द्रस्ततस्तस्य धनुश्चिच्छेद भारत ।
अर्धचन्द्रेण समरे तं च विव्याध सायकैः ॥ ६.८२.४० ॥
मग राक्षसेंद्राने, हे भारता! युद्धात अर्धचंद्र बाणाने त्याचे धनुष्य तोडले आणि त्यालाही बाणांनी विंधले.
6.82.41
मायां च राक्षसीं कृत्वा शरवर्षैरवाकिरत् ।
तत्राद्भुतमपश्याम शैनेयस्य पराक्रमम् ॥ ६.८२.४१ ॥
राक्षसी माया निर्माण करून बाणांच्या वर्षावाने त्याने त्याला झाकून टाकले; तेथे आम्ही शैनेयाचा (सात्यकीचा) अद्भुत पराक्रम पाहिला.
6.82.42
असंभ्रमस्तु समरे वध्यमानः शितैः शरैः ।
ऐन्द्रमस्त्रं च वार्ष्णेयो योजयामास भारत ॥ ६.८२.४२ ॥
युद्धात तीक्ष्ण बाणांनी प्रहार होऊनही विचलित न झालेल्या वार्ष्णेयाने, हे भारता! ऐंद्र अस्त्र योजले.
6.82.43
विजयाद्यदनुप्राप्तं माधवेन यशस्विना ।
तदस्त्रं भस्मासात्कृत्वा मायां तां राक्षसीं तदा ॥ ६.८२.४३ ॥
विजयामुळे प्राप्त झालेले ते अस्त्र यशस्वी माधवाने वापरून त्या राक्षसी मायेला तेव्हा भस्म केले.
6.82.44
अलम्बुसं शरैरन्यैरभ्याकिरत सर्वतः ।
पर्वतं वारिधाराभिः प्रावृषीव बलाहकः ॥ ६.८२.४४ ॥
त्याने अलंबुसाला इतर बाणांनी सर्व बाजूंनी झाकले, जसे पावसाळ्यात मेघ पर्वताला जलधारांनी झाकतो.
6.82.45
तत्तथा पीडितं तेन माधवेन यशस्विना ।
प्रदुद्राव भयाद्रक्षस्त्यक्त्वा सात्यकिमाहवे ॥ ६.८२.४५ ॥
यशस्वी माधवाने असे पीडिलेला तो राक्षस युद्धात सात्यकीला सोडून भयाने पळून गेला.
6.82.46
… माघवता जित्वा भारत सात्यकिः ।
शैनेयः प्राणदज्जित्वा योधानां तव पश्यताम् ॥ ६.८२.४६ ॥
…माधवाकडून जिंकले जाऊन, हे भारता, शिनीचा वंशज सात्यकी प्राण वाचवून राहिला; तुझे योद्धे पाहत असताना त्याने विजय मिळवला.
6.82.47
न्यहनत्तावकांश्चापि सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
निशितैर्बहुभिर्बाणैस्तेऽद्रवन्त भयार्दिताः ॥ ६.८२.४७ ॥
सत्यपराक्रमी सात्यकीने तुझ्या सैनिकांनाही तीक्ष्ण अनेक बाणांनी ठार केले; ते भयाने पीडित होऊन पळाले.
6.82.48
एतस्मिन्नेव काले तु द्रुपदस्यात्मजो बली ।
धृष्टद्युम्नो महाराज पुत्रं तव जनेश्वरम् ॥ ६.८२.४८ ॥
त्याच वेळी, हे महाराज, द्रुपदाचा बलवान पुत्र धृष्टद्युम्न तुझ्या पुत्राकडे, त्या जनेश्वराकडे, चालून गेला.
6.82.49
छादयामास समरे शरैः सन्नतपर्वभिः ।
स च्छाद्यमानो विशिखैर्धृष्टद्युम्नेन भारत ॥ ६.८२.४९ ॥
युद्धात वाकलेल्या पेऱ्यांच्या बाणांनी त्याने त्याला झाकून टाकले. हे भारता, धृष्टद्युम्नाच्या बाणांनी झाकला जात असताना तो—
6.82.50
विव्यथे न च राजेन्द्र तव पुत्रो जनेश्वर ।
धृष्टद्युम्नं च समरे तूर्णं विव्याध पत्रिभिःक ॥ ६.८२.५० ॥
हे राजेंद्रा, हे जनेश्वरा, तुमचा पुत्र व्यथित झाला नाही. युद्धात त्याने तात्काळ धृष्टद्युम्नाला बाणांनी भेदले.
6.82.51
षष्ट्या च त्रिंशता चैव तदद्भुतमिवाभवत् ।
तस्य सेनापतिः क्रुद्धो धनुश्चिच्छेद मारिष ॥ ६.८२.५१ ॥
साठ आणि तीस बाणांनी ते अद्भुतासारखे झाले. हे मारिषा, त्याच्या सेनापतीने क्रुद्ध होऊन त्याचे धनुष्य तोडले.
6.82.52
हयांश्च चतुरः शीघ्रं निजघान महाबलः ।
शरैश्चैनं सुनिशितैः क्षिप्रं विव्याध सप्तभिः ॥ ६.८२.५२ ॥
त्या महाबलाने तात्काळ चार घोडे मारले. अत्यंत तीक्ष्ण बाणांनी त्याला लगेच सात बाणांनी भेदले.
6.82.53
स हताश्वान्महाबाहुरवप्लुत्य रथाद्बली ।
पदातिरसिमुद्यम्य प्राद्रवत्पार्षतं प्रति ॥ ६.८२.५३ ॥
घोडे मारले गेल्यावर तो महाबाहू बलवान रथातून उडी मारून खाली आला, तलवार उगारून पायी पार्षताकडे धावला.
6.82.54
शकुनिस्तं समभ्येत्य राजगृद्धी महाबलः ।
राजानं सर्वलोकस्य रथमारोपयत्स्वकम् ॥ ६.८२.५४ ॥
महाबली शकुनी, राजाच्या ओढीने त्याच्याजवळ जाऊन, सर्व जगाच्या राजाला स्वतःच्या रथावर चढवले.
6.82.55
ततो नृपं पराजित्य पार्षतः परवीरहा ।
न्यहनत्तावकं सैन्यं वज्रपाणिरिवासुरान् ॥ ६.८२.५५ ॥
नंतर राजाला पराजित करून शत्रुवीरांचा संहार करणाऱ्या पार्षताने वज्रपाणी इंद्राने असुरांना मारावे तसे तुझ्या सैन्याचा संहार केला.
6.82.56
कृतवर्मा रणे भीमं शरैरार्च्छन्महारथः ।
प्रच्छादयामास च तं महामेघो रविं यथा ॥ ६.८२.५६ ॥
महारथी कृतवर्म्याने युद्धात बाणांनी भीमाला घायाळ केले आणि महामेघ सूर्याला झाकतो तसे त्याला झाकून टाकले.
6.82.57
ततः प्रहस्य समरे भीमसेनः परंतपः ।
प्रेषयामास संक्रुद्धः सायंकान्कृतवर्मणे ॥ ६.८२.५७ ॥
नंतर युद्धात शत्रूला तापवणाऱ्या भीमसेनाने हसून, अत्यंत संतप्त होऊन कृतवर्म्यावर तीक्ष्ण बाण सोडले.
6.82.58
तैरर्द्यमानोऽतिरथः सात्वतः शस्त्रकोविदः ।
नाकम्पत महाराज भीमं चार्च्छच्छितैः शरैः ॥ ६.८२.५८ ॥
त्या बाणांनी पीडित होऊनही शस्त्रविद्येत निपुण अतिरथी सात्वत कृतवर्मा डगमगला नाही, हे महाराज; त्याने तीक्ष्ण बाणांनी भीमावर प्रहार केले.
6.82.59
तस्याश्वांश्चतुरो हत्वा भीमसेनो महारथः ।
सारथिं पातयामास सध्वजं सुपरिष्कृतम् ॥ ६.८२.५९ ॥
महारथी भीमसेनाने त्याचे चार घोडे मारून, ध्वजासह सुसज्ज सारथ्याला खाली पाडले.
6.82.60
शरैर्बहुविधैश्चैनमाचिनोत्परवीरहा ।
शकलीकृतसर्वाङ्गः श्वावित्तु शललैर्यथा ॥ ६.८२.६० ॥
शत्रुवीरांचा संहार करणाऱ्या भीमाने अनेक प्रकारच्या बाणांनी त्याला झाकून टाकले; साळिंदर काट्यांनी झाकला जातो तसे त्याचे सर्व अंग तुकडे तुकडे झाले.
6.82.61
हताश्वश्च ततस्तूर्णं सुबलस्य रथं ययौ ।
स्वालस्य ते महाराज तव पुत्रस्य पश्यतः ॥ ६.८२.६१ ॥
हे महाराज, घोडे मारले गेलेला तो लगेच सुबलाच्या पुत्राच्या रथाकडे गेला; तुमचा पुत्र पाहत राहिला.
6.82.62
भीमसेनोऽपि संक्रुद्धस्तव सैन्यमुपाद्रवत् ।
निजघान च संक्रुद्धो दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ६.८२.६२ ॥
भीमसेनही अत्यंत संतप्त होऊन तुमच्या सैन्यावर तुटून पडला; दंडधारी यमासारखा क्रोधाने त्याने त्याचा संहार केला.