ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.82
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.82.1
प्रवृत्तमात्रे संग्रामे निवृत्ते च सुशर्मणि ।
भग्नेषु चापि वीरेषु पाण्डवेन महात्मना ॥ ६.८२.१ ॥
ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ, ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਪਿੱਛੇ ਹਟਿਆ ਅਤੇ ਵੀਰ ਭੱਜ ਗਏ, ਤਦ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵ ਨੇ।
6.82.2
क्षुभ्यमाणे बले तूर्णं सागरप्रतिमे तव ।
प्रत्युद्याते च गाङ्गेये त्वरितं विजयं प्रति ॥ ६.८२.२ ॥
ਤੁਹਾਡੀ ਫ਼ੌਜ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਹਲਚਲ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਤਦ ਗਾਂਗੇਯ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
6.82.3
दृष्ट्वा दुर्योधनो राजा रणे पार्थस्य विक्रमम् ।
त्वरमाणः समभ्येत्य सर्वांस्तानब्रवीन्नृपान् ॥ ६.८२.३ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ ਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
6.82.4
ेषां तु प्रमुखे शूरं सुशर्माणं महाबलम् ।
मध्ये सर्वस्य सैन्यस्य भृशं संहर्षयन्निव ॥ ६.८२.४ ॥
…ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸੂਰਬੀਰ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ, ਸਾਰੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ।
6.82.5
एष भीष्मः शान्तनवो योद्धुकामो धनञ्जयम् ।
सर्वात्मना कुरुश्रेष्ठस्त्यक्त्वा जीवितमात्मनः ॥ ६.८२.५ ॥
ਇਹ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ, ਕੁਰੂਆਂ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਛੱਡ ਕੇ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਧਨੰਜਯ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
6.82.6
तं प्रयान्तं रणे वीरं सर्वसैन्येन भारतम् ।
संयत्ताः समरे सर्वे पालयध्वं पितामहम् ॥ ६.८२.६ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਉਸ ਵੀਰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ, ਸਾਰੀ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਪਿਤਾਮਹ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
6.82.7
बाढमित्येवमुक्त्वा तु तान्यनीकानि सर्वशः ।
नरेन्द्राणां महाराज समाजग्मुः पितामहम् ॥ ६.८२.७ ॥
"ਠੀਕ ਹੈ" ਐਸਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਪਿਤਾਮਹ ਕੋਲ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ।
6.82.8
ततः प्रयातः सहसा भीष्मः शान्तनवोऽर्जुनम् ।
रणे भारतमायान्तमाससाद महाबलः ॥ ६.८२.८ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਬਲੀ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਅਚਾਨਕ ਅੱਗੇ ਵਧੇ ਅਤੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੇ ਭਾਰਤ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ।
6.82.9
महाश्वेताश्वयुक्तेन भीमवानरकेतुना ।
महता मेघनादेन रथेनातिविराजता ॥ ६.८२.९ ॥
ਵੱਡੇ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ, ਭਿਆਨਕ ਬਾਂਦਰ-ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ, ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦੇ, ਬਹੁਤ ਚਮਕਦੇ ਮਹਾਰਥ ਨਾਲ।
6.82.10
समरे सर्वसैन्यानामुपयानं धनञ्जयम् ।
अभवत्तुमुलो नादो भयाद्दृष्ट्वा किरीटिनम् ॥ ६.८२.१० ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਧਨੰਜਯ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਤੇ, ਕਿਰੀਟਧਾਰੀ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਰੌਲਾ ਪੈ ਗਿਆ।
6.82.11
अभीशुहस्तं कृष्णं च दृष्ट्वादित्यमिवापरम् ।
मध्यंदिनगतं सङ्ख्ये न शेकुः प्रतिवीक्षितुम् ॥ ६.८२.११ ॥
ਲਗਾਮ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਦੂਜੇ ਆਦਿਤਿਆ ਵਾਂਗ ਉਸਨੂੰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕੇ।
6.82.12
तथा शान्तनवं भीष्मं श्वेताश्वं श्वेतकार्मुकम् ।
न शेकुः पाण्डवा द्रष्टुं श्वेतं ग्रहमिवोदितम् ॥ ६.८२.१२ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਪਾਂਡਵ ਵੇਖ ਨਾ ਸਕੇ; ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਉੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਚਿੱਟਾ ਗ੍ਰਹਿ ਸੀ।
6.82.13
स सर्वतः परिवृतस्त्रिगर्तैः सुमहात्मभिः ।
भ्रातृभिः सह पुत्रैश्च तथाऽन्यैश्च महारथैः ॥ ६.८२.१३ ॥
ਉਹ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਤ੍ਰਿਗਰਤਾਂ, ਮਹਾਤਮਾ ਭਰਾਵਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
6.82.14
भारद्वाजस्तु समरे मत्स्यं विव्याध पत्रिणा ।
ध्वजं चास्य शरेणाजौ धनुश्चैकेन चिच्छिदे ॥ ६.८२.१४ ॥
ਭਾਰਦਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਤਸਿਆ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬਾਣ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ, ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਬਾਣ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਝੰਡਾ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
6.82.15
तदपास्य धनुश्छिन्नं विराटो वाहिनीपतिः ।
अन्यदादत्त वेगेन धनुर्भारसहं दृढम् ॥ ६.८२.१५ ॥
ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਸੁੱਟ ਕੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਵਿਰਾਟ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਦੂਜਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਜੋ ਭਾਰ ਸਹਿਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ।
6.82.16
शरांश्चाशीविषाकाराज्ज्वलितान्पन्नगानिव ।
द्रोणं त्रिभिश्च विव्याध चतुर्भिश्चास्य वाजिनः ॥ ६.८२.१६ ॥
ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਬਲਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
6.82.17
ध्वजमेकेन विव्याधक सारथिं चास्य पञ्चभिः ।
धनुरेकेषुणाऽविध्यत्तत्राक्रुध्यद्द्विजर्षभः ॥ ६.८२.१७ ॥
ਇੱਕ ਬਾਣ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਝੰਡੇ ਨੂੰ, ਪੰਜ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਾਣ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਤਦ ਉਹ ਦ੍ਵਿਜਰਸ਼ਭ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ।
6.82.18
तस्य द्रोणोऽवधीदश्वाञ्शरैः सन्नतपर्वभिः ।
अष्टाभिर्भरतश्रेष्ठ सूतमेकेन पत्रिणा ॥ ६.८२.१८ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਝੁਕੇ ਹੋਏ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਠ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਾਣ ਨਾਲ।
6.82.19
स हताश्वादवप्लुत्य स्यन्दनाद्धतसारथिः ।
आरुरोह रथं तूर्णं पुत्रस्य रथिनां वरः ॥ ६.८२.१९ ॥
ਉਸਦੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਹ ਰਥ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉੱਤਰਿਆ; ਉਸਦਾ ਸਾਰਥੀ ਵੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਛੇਤੀ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
6.82.20
ततस्तु तौ पितापुत्रौ भारद्वाजं रथे स्थितौ ।
महता शरवर्षेण वारयामाससतुर्बलात् ॥ ६.८२.२० ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਿਓ-ਪੁੱਤਰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਬਾਣ-ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਬਲ ਨਾਲ ਰੋਕਣ ਲੱਗੇ।
6.82.21
भारद्वाजस्ततः क्रुद्धः शरमाशीविषोपमम् ।
चिक्षेप समरे तूर्णं शङ्खं प्रति जनेश्वरः ॥ ६.८२.२१ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਵਰਗਾ ਇੱਕ ਤੀਰ ਝੱਟ ਸ਼ੰਖ ਵੱਲ ਛੱਡਿਆ, ਹੇ ਜਨੇਸ਼ਵਰ।
6.82.22
स तस्य हृदयं भित्त्वा पीत्त्वा शोणितमाहवे ।
जगाम धरणीं बाणो लोहितार्द्रवरच्छदः ॥ ६.८२.२२ ॥
ਉਹ ਤੀਰ ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਲਹੂ ਪੀ ਕੇ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਸੁੰਦਰ ਖੰਭਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਾ ਡਿੱਗਿਆ।
6.82.23
स पपात रणे तूर्णं भारद्वाजशराहतः ।
धनुस्त्यक्त्वा शरांश्चैव पितुरेव समीपतः ॥ ६.८२.२३ ॥
ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ ਦੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਝੱਟ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਤੀਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ।
6.82.24
हतं तमात्मजं दृष्ट्वा विराटः प्राद्रवद्भयात् ।
उत्सृज्य समरे द्रोणं व्यात्ताननमिवान्तकम् ॥ ६.८२.२४ ॥
ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਵਿਰਾਟ ਡਰ ਨਾਲ ਭੱਜ ਗਿਆ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੋ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹੇ ਕਾਲ ਵਾਂਗ ਸਨ।
6.82.25
भारद्वाजस्ततस्तूर्णं पाण्डवानां महाचमूम् ।
दारयामास समरे शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.८२.२५ ॥
ਫਿਰ ਭਾਰਦਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਉਸ ਮਹਾਸੈਨਾ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।
6.82.26
शिखण्डी तु महाराज द्रौणिमासाद्य संयुगे ।
आजघान भ्रवोर्मध्ये नाराचैस्त्रिभिराशुगैः ॥ ६.८२.२६ ॥
ਪਰ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ (ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ) ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਸਦੀਆਂ ਭਰਵੱਟਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤਿੰਨ ਤੇਜ਼ ਨਾਰਾਚਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
6.82.27
स बभौ रथशार्दूलो ललाटे संस्थितैस्त्रिभिः ।
शिखरैः काञ्चनमयैर्मेरुस्त्रिभिरिवोच्छ्रितैः ॥ ६.८२.२७ ॥
ਉਹ ਰਥਾਂ ਦਾ ਸ਼ੇਰ (ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ) ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਤਿੰਨ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸ਼ਿਖਰਾਂ ਨਾਲ ਉੱਚੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ਿਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮੇਰੂ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਿਆ।
6.82.28
अश्वत्थाम ततः क्रुद्धो निमेषार्धाच्छिखण्डिनः ।
ध्वजं सूतमथो राजंस्तुरगानायुधानि च ॥ ६.८२.२८ ॥
ਤਦ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਸ਼ਵੱਥਾਮੇ ਨੇ ਅੱਧੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦਾ ਝੰਡਾ, ਸਾਰਥੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰ (ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ)।
6.82.29
शरैर्बहुभिराच्छिद्य पातयामास संयुगे ष ।
स हताश्वादवप्लुत्य रथाद्वै रथिनां वरः ॥ ६.८२.२९ ॥
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਕੇ ਉਸਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਡਿਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਹ ਮਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉੱਤਰ ਗਿਆ।
6.82.30
खङ्गमादाय सुशितं विमलं च शरावरम् ।
श्येनवद्व्यचरत्क्रुद्धः शिखण्डी शत्रुतापनः ॥ ६.८२.३० ॥
ਤਿੱਖੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਢਾਲ ਲੈ ਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਬਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਵਿਚਰਨ ਲੱਗਾ।
6.82.31
सखङ्गस्य महाराज चरतस्तस्य संयुगे ।
नान्तरं ददृशे द्रौणिस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.८२.३१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਫਿਰਦੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪਾੜ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਇਆ; ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਜਾਪਿਆ।
6.82.32
ततः शरसहस्राणि बहूनि भरतर्षभ ।
प्रेषयामास समरे द्रौणिः परमकोपनः ॥ ६.८२.३२ ॥
ਤਦ ਹੇ ਭਰਤਸ਼ੇਸ਼ਠ, ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਦਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਣ ਛੱਡੇ।
6.82.33
तामापतन्तीं समरे शरवृष्टिं सुदारुणाम् ।
असिना तीक्ष्णधारेण चिच्छेद बलिनां वरः ॥ ६.८२.३३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਰ੍ਹ ਰਹੀ ਉਸ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਬਾਣਵਰਖਾ ਨੂੰ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਤਿੱਖੀ ਧਾਰ ਵਾਲੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
6.82.34
ततोऽस्य विमलं द्रौणिः शतचन्द्रं मनोरमम् ।
चर्माच्छिनदसिं चास्थ खण्डयामास संयुगे ॥ ६.८२.३४ ॥
ਫਿਰ ਦਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਨਿਰਮਲ, ਸੌ ਚੰਦਰਮਾਵਾਂ ਵਰਗੀ ਸੁੰਦਰ ਢਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਵੀ ਟੁਕੜੇ ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
6.82.35
शितैस्तु बहुशो राजंस्तं च विव्याध पत्रिभिः ।
शिखण्डी तु ततः खङ्गं खण्डितं तेन सायकैः ॥ ६.८२.३५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ (ਸ਼ਿਖੰਡੀ) ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਉਸ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਈ।
6.82.36
आविध्य व्यसृजत्तूर्णं ज्वलन्तमिव पन्नगम् ।
तमापतन्तं सहसा कालानलसमप्रभम् ॥ ६.८२.३६ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਘੁਮਾ ਕੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਛੱਡਿਆ; ਬਲਦੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਆ ਪਿਆ—ਕਾਲਾਗਨੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ।
6.82.37
चिच्छेद समरे द्रौणिर्दर्शयन्पाणिलाघवम् ।
शिखण्डिनं च विव्याध शरैर्बहुभिरायसैः ॥ ६.८२.३७ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਹੱਥ ਦੀ ਫੁਰਤੀ ਵਿਖਾਉਂਦਿਆਂ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.82.38
शिखण्डी तु भृशं राजंस्तड्यमानः शितैः शरैः ।
आरुरोह रथं तूर्णं माधवस्य महात्मनः ॥ ६.८२.३८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋਏ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਮਹਾਤਮਾ ਮਾਧਵ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਲਈ।
6.82.39
सात्यकिश्चापि संक्रुद्धो राक्षसं क्रूरमाहवे ।
अलम्बुसं शरैस्तीक्ष्णैर्विव्याध बलिनां वरः ॥ ६.८२.३९ ॥
ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਾਤਯਕੀ ਨੇ ਵੀ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਰੂਰ ਰਾਖਸ਼ ਅਲੰਬੁਸ਼ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.82.40
राक्षसेन्द्रस्ततस्तस्य धनुश्चिच्छेद भारत ।
अर्धचन्द्रेण समरे तं च विव्याध सायकैः ॥ ६.८२.४० ॥
ਫਿਰ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ ਨੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ! ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਰਧਚੰਦ੍ਰ ਬਾਣ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.82.41
मायां च राक्षसीं कृत्वा शरवर्षैरवाकिरत् ।
तत्राद्भुतमपश्याम शैनेयस्य पराक्रमम् ॥ ६.८२.४१ ॥
ਰਾਖਸ਼ੀ ਮਾਇਆ ਰਚ ਕੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ; ਉੱਥੇ ਅਸੀਂ ਸ਼ੈਨੇਯ (ਸਾਤਯਕੀ) ਦਾ ਅਦਭੁਤ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵੇਖਿਆ।
6.82.42
असंभ्रमस्तु समरे वध्यमानः शितैः शरैः ।
ऐन्द्रमस्त्रं च वार्ष्णेयो योजयामास भारत ॥ ६.८२.४२ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਅਡੋਲ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ ਨੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ! ਐਂਦਰ ਅਸਤ੍ਰ ਚਲਾਇਆ।
6.82.43
विजयाद्यदनुप्राप्तं माधवेन यशस्विना ।
तदस्त्रं भस्मासात्कृत्वा मायां तां राक्षसीं तदा ॥ ६.८२.४३ ॥
ਵਿਜਯ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਉਹ ਅਸਤ੍ਰ ਯਸ਼ਸਵੀ ਮਾਧਵ ਨੇ ਵਰਤਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
6.82.44
अलम्बुसं शरैरन्यैरभ्याकिरत सर्वतः ।
पर्वतं वारिधाराभिः प्रावृषीव बलाहकः ॥ ६.८२.४४ ॥
ਉਸ ਨੇ ਅਲੰਬੁਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਢਕ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਜਲਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਢਕਦਾ ਹੈ।
6.82.45
तत्तथा पीडितं तेन माधवेन यशस्विना ।
प्रदुद्राव भयाद्रक्षस्त्यक्त्वा सात्यकिमाहवे ॥ ६.८२.४५ ॥
ਯਸ਼ਸਵੀ ਮਾਧਵ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀੜਿਤ ਹੋਏ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਤਯਕੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਡਰ ਨਾਲ ਭੱਜ ਗਿਆ।
6.82.46
… माघवता जित्वा भारत सात्यकिः ।
शैनेयः प्राणदज्जित्वा योधानां तव पश्यताम् ॥ ६.८२.४६ ॥
…ਮਾਧਵ ਦੁਆਰਾ ਜਿੱਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸ਼ਿਨੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਸਾਤਯਕੀ ਨੇ ਜਾਨ ਬਚਾਈ; ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਧੇ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ।
6.82.47
न्यहनत्तावकांश्चापि सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
निशितैर्बहुभिर्बाणैस्तेऽद्रवन्त भयार्दिताः ॥ ६.८२.४७ ॥
ਸੱਚੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਸਾਤਯਕੀ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤਿੱਖੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਹੋ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ।
6.82.48
एतस्मिन्नेव काले तु द्रुपदस्यात्मजो बली ।
धृष्टद्युम्नो महाराज पुत्रं तव जनेश्वरम् ॥ ६.८२.४८ ॥
ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਦ੍ਰੁਪਦ ਦਾ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਯੁੰਮਨ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਜਨੇਸ਼ਵਰ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
6.82.49
छादयामास समरे शरैः सन्नतपर्वभिः ।
स च्छाद्यमानो विशिखैर्धृष्टद्युम्नेन भारत ॥ ६.८२.४९ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਝੁਕੇ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਢਕ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ—
6.82.50
विव्यथे न च राजेन्द्र तव पुत्रो जनेश्वर ।
धृष्टद्युम्नं च समरे तूर्णं विव्याध पत्रिभिःक ॥ ६.८२.५० ॥
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਇੰਦਰ, ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋਇਆ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਤੁਰੰਤ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.82.51
षष्ट्या च त्रिंशता चैव तदद्भुतमिवाभवत् ।
तस्य सेनापतिः क्रुद्धो धनुश्चिच्छेद मारिष ॥ ६.८२.५१ ॥
ਸੱਠ ਅਤੇ ਤੀਹ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਉਸਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
6.82.52
हयांश्च चतुरः शीघ्रं निजघान महाबलः ।
शरैश्चैनं सुनिशितैः क्षिप्रं विव्याध सप्तभिः ॥ ६.८२.५२ ॥
ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਚਾਰ ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸੱਤ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.82.53
स हताश्वान्महाबाहुरवप्लुत्य रथाद्बली ।
पदातिरसिमुद्यम्य प्राद्रवत्पार्षतं प्रति ॥ ६.८२.५३ ॥
ਘੋੜੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਹ ਮਹਾਬਾਹੂ ਬਲੀ ਰਥੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉਤਰਿਆ, ਤਲਵਾਰ ਉੱਚੀ ਕਰਕੇ ਪੈਦਲ ਪਾਰਸ਼ਤ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ।
6.82.54
शकुनिस्तं समभ्येत्य राजगृद्धी महाबलः ।
राजानं सर्वलोकस्य रथमारोपयत्स्वकम् ॥ ६.८२.५४ ॥
ਮਹਾਬਲੀ ਸ਼ਕੁਨੀ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਲਿਆ।
6.82.55
ततो नृपं पराजित्य पार्षतः परवीरहा ।
न्यहनत्तावकं सैन्यं वज्रपाणिरिवासुरान् ॥ ६.८२.५५ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਰਸ਼ਤ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਇੰਝ ਮਾਰਿਆ ਜਿਵੇਂ ਵਜ੍ਰਪਾਣੀ ਇੰਦਰ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।
6.82.56
कृतवर्मा रणे भीमं शरैरार्च्छन्महारथः ।
प्रच्छादयामास च तं महामेघो रविं यथा ॥ ६.८२.५६ ॥
ਮਹਾਰਥੀ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭੀਮ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਮਹਾਮੇਘ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਢੱਕਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ।
6.82.57
ततः प्रहस्य समरे भीमसेनः परंतपः ।
प्रेषयामास संक्रुद्धः सायंकान्कृतवर्मणे ॥ ६.८२.५७ ॥
ਫਿਰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਵੱਲ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ ਚਲਾਏ।
6.82.58
तैरर्द्यमानोऽतिरथः सात्वतः शस्त्रकोविदः ।
नाकम्पत महाराज भीमं चार्च्छच्छितैः शरैः ॥ ६.८२.५८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸ਼ਸਤਰ-ਵਿੱਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤਿਰਥੀ ਸਾਤਵਤ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਨਹੀਂ ਕੰਬੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਭੀਮ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
6.82.59
तस्याश्वांश्चतुरो हत्वा भीमसेनो महारथः ।
सारथिं पातयामास सध्वजं सुपरिष्कृतम् ॥ ६.८२.५९ ॥
ਮਹਾਰਥੀ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਉਸਦੇ ਚਾਰ ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਕੇ, ਝੰਡੇ ਸਮੇਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
6.82.60
शरैर्बहुविधैश्चैनमाचिनोत्परवीरहा ।
शकलीकृतसर्वाङ्गः श्वावित्तु शललैर्यथा ॥ ६.८२.६० ॥
ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭੀਮ ਨੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ; ਸਾਹੀ ਜਿਵੇਂ ਕੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਸਦਾ ਸਾਰਾ ਅੰਗ ਟੁਕੜੇ ਟੁਕੜੇ ਹੋ ਗਿਆ।
6.82.61
हताश्वश्च ततस्तूर्णं सुबलस्य रथं ययौ ।
स्वालस्य ते महाराज तव पुत्रस्य पश्यतः ॥ ६.८२.६१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਘੋੜੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਸੁਬਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਗਿਆ; ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ।
6.82.62
भीमसेनोऽपि संक्रुद्धस्तव सैन्यमुपाद्रवत् ।
निजघान च संक्रुद्धो दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ६.८२.६२ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਿਆ; ਦੰਡਧਾਰੀ ਯਮ ਵਾਂਗ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ ਉਸਨੇ ਉਸਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕੀਤਾ।