ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.82
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.82.1
प्रवृत्तमात्रे संग्रामे निवृत्ते च सुशर्मणि ।
भग्नेषु चापि वीरेषु पाण्डवेन महात्मना ॥ ६.८२.१ ॥
ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବାମାତ୍ରେ, ସୁଶର୍ମା ପଛକୁ ଫେରିଗଲେ ଏବଂ ବୀରମାନେ ଭଗ୍ନ ହେଲେ, ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।
6.82.2
क्षुभ्यमाणे बले तूर्णं सागरप्रतिमे तव ।
प्रत्युद्याते च गाङ्गेये त्वरितं विजयं प्रति ॥ ६.८२.२ ॥
ତୁମ୍ଭ ସେନା ସମୁଦ୍ରଭଳି କ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲେ, ଗାଙ୍ଗେୟ ଶୀଘ୍ର ବିଜୟ ଦିଗରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
6.82.3
दृष्ट्वा दुर्योधनो राजा रणे पार्थस्य विक्रमम् ।
त्वरमाणः समभ्येत्य सर्वांस्तानब्रवीन्नृपान् ॥ ६.८२.३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଦେଖି ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଶୀଘ୍ର ସେହି ସମସ୍ତ ରାଜାମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ କହିଲେ।
6.82.4
ेषां तु प्रमुखे शूरं सुशर्माणं महाबलम् ।
मध्ये सर्वस्य सैन्यस्य भृशं संहर्षयन्निव ॥ ६.८२.४ ॥
…ସେମାନଙ୍କ ଆଗରେ ଶୂର ଓ ମହାବଳୀ ସୁଶର୍ମାଙ୍କୁ, ସମଗ୍ର ସେନାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଥିବା ପରି।
6.82.5
एष भीष्मः शान्तनवो योद्धुकामो धनञ्जयम् ।
सर्वात्मना कुरुश्रेष्ठस्त्यक्त्वा जीवितमात्मनः ॥ ६.८२.५ ॥
ଏହି ଶାନ୍ତନୁ ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ, କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଜ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରି ସର୍ବାତ୍ମନା ଧନଞ୍ଜୟ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତି।
6.82.6
तं प्रयान्तं रणे वीरं सर्वसैन्येन भारतम् ।
संयत्ताः समरे सर्वे पालयध्वं पितामहम् ॥ ६.८२.६ ॥
ରଣରେ ଅଗ୍ରସର ସେହି ବୀର ଭାରତଙ୍କୁ, ସମଗ୍ର ସେନା ସହ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ, ତୁମ୍ଭେମାନେ ସମସ୍ତେ ପିତାମହଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର।
6.82.7
बाढमित्येवमुक्त्वा तु तान्यनीकानि सर्वशः ।
नरेन्द्राणां महाराज समाजग्मुः पितामहम् ॥ ६.८२.७ ॥
"ଠିକ୍ ଅଛି" ବୋଲି କହି, ହେ ମହାରାଜ, ରାଜାମାନଙ୍କର ସେହି ସମସ୍ତ ସେନା ସବୁ ଦିଗରୁ ପିତାମହଙ୍କ ପାଖରେ ଏକତ୍ର ହେଲେ।
6.82.8
ततः प्रयातः सहसा भीष्मः शान्तनवोऽर्जुनम् ।
रणे भारतमायान्तमाससाद महाबलः ॥ ६.८२.८ ॥
ତା'ପରେ ମହାବଳୀ ଶାନ୍ତନୁ ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ହଠାତ୍ ଅଗ୍ରସର ହୋଇ ରଣରେ ଆସୁଥିବା ଭାରତ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କଲେ।
6.82.9
महाश्वेताश्वयुक्तेन भीमवानरकेतुना ।
महता मेघनादेन रथेनातिविराजता ॥ ६.८२.९ ॥
ବଡ଼ ଧଳା ଘୋଡା ଯୋଡ଼ା ହୋଇଥିବା, ଭୟଙ୍କର ବାନର-ଧ୍ୱଜ ଥିବା, ମେଘ ପରି ଗର୍ଜନକାରୀ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ ମହାରଥରେ।
6.82.10
समरे सर्वसैन्यानामुपयानं धनञ्जयम् ।
अभवत्तुमुलो नादो भयाद्दृष्ट्वा किरीटिनम् ॥ ६.८२.१० ॥
ରଣରେ ସମସ୍ତ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଧନଞ୍ଜୟ ନିକଟକୁ ଆସିବାରୁ, କିରୀଟୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟରେ ପ୍ରବଳ କୋଳାହଳ ଉଠିଲା।
6.82.11
अभीशुहस्तं कृष्णं च दृष्ट्वादित्यमिवापरम् ।
मध्यंदिनगतं सङ्ख्ये न शेकुः प्रतिवीक्षितुम् ॥ ६.८२.११ ॥
ଲଗାମ ହାତରେ ଧରିଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ମଧ୍ୟାହ୍ନର ଅନ୍ୟ ଆଦିତ୍ୟ ପରି ତାଙ୍କୁ ରଣରେ ସିଧାସଳଖ ଦେଖିବାକୁ ସେମାନେ ସକ୍ଷମ ହେଲେ ନାହିଁ।
6.82.12
तथा शान्तनवं भीष्मं श्वेताश्वं श्वेतकार्मुकम् ।
न शेकुः पाण्डवा द्रष्टुं श्वेतं ग्रहमिवोदितम् ॥ ६.८२.१२ ॥
ସେହିପରି ଧଳା ଘୋଡା ଓ ଧଳା ଧନୁ ଥିବା ଶାନ୍ତନୁ ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ; ସେ ଉଦିତ ହୋଇଥିବା ଧଳା ଗ୍ରହ ପରି ଥିଲେ।
6.82.13
स सर्वतः परिवृतस्त्रिगर्तैः सुमहात्मभिः ।
भ्रातृभिः सह पुत्रैश्च तथाऽन्यैश्च महारथैः ॥ ६.८२.१३ ॥
ସେ ସବୁ ଦିଗରୁ ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତମାନେ, ମହାତ୍ମା ଭାଇମାନେ, ପୁଅମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇଥିଲେ।
6.82.14
भारद्वाजस्तु समरे मत्स्यं विव्याध पत्रिणा ।
ध्वजं चास्य शरेणाजौ धनुश्चैकेन चिच्छिदे ॥ ६.८२.१४ ॥
ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ) ଯୁଦ୍ଧରେ ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ଏକ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଧ୍ୱଜା ଓ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ।
6.82.15
तदपास्य धनुश्छिन्नं विराटो वाहिनीपतिः ।
अन्यदादत्त वेगेन धनुर्भारसहं दृढम् ॥ ६.८२.१५ ॥
ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ସେ ଧନୁକୁ ଫିଙ୍ଗି ସେନାପତି ବିରାଟ ଶୀଘ୍ର ଅନ୍ୟ ଏକ ଦୃଢ଼ ଧନୁ ନେଲେ, ଯାହା ଭାର ସହିପାରେ।
6.82.16
शरांश्चाशीविषाकाराज्ज्वलितान्पन्नगानिव ।
द्रोणं त्रिभिश्च विव्याध चतुर्भिश्चास्य वाजिनः ॥ ६.८२.१६ ॥
ବିଷଧର ସାପ ପରି ଜଳୁଥିବା ବାଣରେ ସେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ତିନି ବାଣରେ ଓ ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଚାରି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.82.17
ध्वजमेकेन विव्याधक सारथिं चास्य पञ्चभिः ।
धनुरेकेषुणाऽविध्यत्तत्राक्रुध्यद्द्विजर्षभः ॥ ६.८२.१७ ॥
ଗୋଟିଏ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଧ୍ୱଜା, ପାଞ୍ଚ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ସାରଥି ଓ ଏକ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଧନୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ସେତେବେଳେ ସେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।
6.82.18
तस्य द्रोणोऽवधीदश्वाञ्शरैः सन्नतपर्वभिः ।
अष्टाभिर्भरतश्रेष्ठ सूतमेकेन पत्रिणा ॥ ६.८२.१८ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଦ୍ରୋଣ ନତ ପର୍ବ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଆଠ ବାଣରେ ବଧ କଲେ, ଓ ସାରଥିଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ବାଣରେ।
6.82.19
स हताश्वादवप्लुत्य स्यन्दनाद्धतसारथिः ।
आरुरोह रथं तूर्णं पुत्रस्य रथिनां वरः ॥ ६.८२.१९ ॥
ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ମରିବାରୁ ସେ ରଥରୁ ଡେଇଁ ଓହ୍ଲାଇଲେ; ତାଙ୍କର ସାରଥି ମଧ୍ୟ ହତ ହୋଇଥିଲା। ତା'ପରେ ସେ ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ରର ରଥରେ ଶୀଘ୍ର ଚଢ଼ିଲେ।
6.82.20
ततस्तु तौ पितापुत्रौ भारद्वाजं रथे स्थितौ ।
महता शरवर्षेण वारयामाससतुर्बलात् ॥ ६.८२.२० ॥
ତା'ପରେ ସେହି ପିତା-ପୁତ୍ର ଦୁହେଁ ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇ ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କୁ ବିରାଟ ଶରବର୍ଷଣରେ ବଳପୂର୍ବକ ରୋକିଲେ।
6.82.21
भारद्वाजस्ततः क्रुद्धः शरमाशीविषोपमम् ।
चिक्षेप समरे तूर्णं शङ्खं प्रति जनेश्वरः ॥ ६.८२.२१ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୋଧିତ ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ) ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଷଧର ସର୍ପ ପରି ଏକ ବାଣ ଶଙ୍ଖ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଶୀଘ୍ର ନିକ୍ଷେପ କଲେ, ହେ ଜନେଶ୍ୱର।
6.82.22
स तस्य हृदयं भित्त्वा पीत्त्वा शोणितमाहवे ।
जगाम धरणीं बाणो लोहितार्द्रवरच्छदः ॥ ६.८२.२२ ॥
ସେହି ବାଣ ତାର ହୃଦୟ ବିଦ୍ଧ କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ରକ୍ତ ପାନ କରି, ରକ୍ତରେ ଭିଜିଥିବା ଉତ୍ତମ ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଧରଣୀରେ ପଡ଼ିଗଲା।
6.82.23
स पपात रणे तूर्णं भारद्वाजशराहतः ।
धनुस्त्यक्त्वा शरांश्चैव पितुरेव समीपतः ॥ ६.८२.२३ ॥
ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୀଘ୍ର ପଡ଼ିଗଲେ; ଧନୁ ଓ ବାଣ ଛାଡ଼ି, ପିତାଙ୍କ ନିକଟରେ ହିଁ।
6.82.24
हतं तमात्मजं दृष्ट्वा विराटः प्राद्रवद्भयात् ।
उत्सृज्य समरे द्रोणं व्यात्ताननमिवान्तकम् ॥ ६.८२.२४ ॥
ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ହତ ଦେଖି ବିରାଟ ଭୟରେ ପଳାଇଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ଯିଏ ମୁଖ ମେଲା ଯମ ପରି ଥିଲେ।
6.82.25
भारद्वाजस्ततस्तूर्णं पाण्डवानां महाचमूम् ।
दारयामास समरे शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.८२.२५ ॥
ଏଥିରେ ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ) ଶୀଘ୍ର ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସେହି ମହାସେନାକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶହ ଶହ ଏବଂ ହଜାର ହଜାରେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କଲେ।
6.82.26
शिखण्डी तु महाराज द्रौणिमासाद्य संयुगे ।
आजघान भ्रवोर्मध्ये नाराचैस्त्रिभिराशुगैः ॥ ६.८२.२६ ॥
କିନ୍ତୁ ହେ ମହାରାଜ, ଶିଖଣ୍ଡୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର (ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା) ନିକଟକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କ ଭ୍ରୂ ମଧ୍ୟରେ ତିନୋଟି ଦ୍ରୁତଗାମୀ ନାରାଚ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ।
6.82.27
स बभौ रथशार्दूलो ललाटे संस्थितैस्त्रिभिः ।
शिखरैः काञ्चनमयैर्मेरुस्त्रिभिरिवोच्छ्रितैः ॥ ६.८२.२७ ॥
ସେହି ରଥଶ୍ରେଷ୍ଠ (ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା) କପାଳରେ ସ୍ଥିତ ତିନୋଟି ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ଶିଖର ସହିତ ଉଚ୍ଚ ତିନି ଶିଖରବିଶିଷ୍ଟ ମେରୁ ପରି ଶୋଭିତ ହେଲେ।
6.82.28
अश्वत्थाम ततः क्रुद्धो निमेषार्धाच्छिखण्डिनः ।
ध्वजं सूतमथो राजंस्तुरगानायुधानि च ॥ ६.८२.२८ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ଅଧ ନିମେଷରେ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କ ଧ୍ୱଜ, ସାରଥି, ହେ ରାଜନ, ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ରସମୂହ (ନଷ୍ଟ କଲେ)।
6.82.29
शरैर्बहुभिराच्छिद्य पातयामास संयुगे ष ।
स हताश्वादवप्लुत्य रथाद्वै रथिनां वरः ॥ ६.८२.२९ ॥
ବହୁ ବାଣ ଦ୍ୱାରା କାଟି ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ପାଡ଼ିଦେଲେ। ତହିଁ ରଥୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ମୃତ ଘୋଡ଼ାର ରଥରୁ ଡେଇଁ ଓହ୍ଲାଇଲେ।
6.82.30
खङ्गमादाय सुशितं विमलं च शरावरम् ।
श्येनवद्व्यचरत्क्रुद्धः शिखण्डी शत्रुतापनः ॥ ६.८२.३० ॥
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ନିର୍ମଳ ଖଡ଼୍ଗ ଓ ଢାଲ ଧରି ଶତ୍ରୁତାପନ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଶିଖଣ୍ଡୀ ବାଜ ପରି ବିଚରଣ କଲେ।
6.82.31
सखङ्गस्य महाराज चरतस्तस्य संयुगे ।
नान्तरं ददृशे द्रौणिस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.८२.३१ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଖଡ୍ଗ ଧରି ବିଚରଣ କରୁଥିବା ତାଙ୍କଠାରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର କୌଣସି ଛିଦ୍ର ଦେଖିଲେ ନାହିଁ; ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ପରି ହେଲା।
6.82.32
ततः शरसहस्राणि बहूनि भरतर्षभ ।
प्रेषयामास समरे द्रौणिः परमकोपनः ॥ ६.८२.३२ ॥
ତା'ପରେ ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ହଜାର ହଜାର ବାଣ ପ୍ରେରଣ କଲେ।
6.82.33
तामापतन्तीं समरे शरवृष्टिं सुदारुणाम् ।
असिना तीक्ष्णधारेण चिच्छेद बलिनां वरः ॥ ६.८२.३३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ବର୍ଷୁଥିବା ସେହି ଅତି ଭୟଙ୍କର ବାଣବର୍ଷାକୁ ବଳବାନମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀକ୍ଷ୍ଣଧାର ଖଡ୍ଗରେ କାଟିଦେଲେ।
6.82.34
ततोऽस्य विमलं द्रौणिः शतचन्द्रं मनोरमम् ।
चर्माच्छिनदसिं चास्थ खण्डयामास संयुगे ॥ ६.८२.३४ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ତାଙ୍କର ନିର୍ମଳ, ଶହେ ଚନ୍ଦ୍ରଖଚିତ ମନୋହର ଢାଲ କାଟିଦେଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ଖଡ୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କଲେ।
6.82.35
शितैस्तु बहुशो राजंस्तं च विव्याध पत्रिभिः ।
शिखण्डी तु ततः खङ्गं खण्डितं तेन सायकैः ॥ ६.८२.३५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ (ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ) ଅନେକ ଥର ବିଦ୍ଧ କଲେ; ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କ ଖଡ୍ଗ ତାଙ୍କ ବାଣରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା।
6.82.36
आविध्य व्यसृजत्तूर्णं ज्वलन्तमिव पन्नगम् ।
तमापतन्तं सहसा कालानलसमप्रभम् ॥ ६.८२.३६ ॥
ତାକୁ ଘୂରାଇ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଶୀଘ୍ର ନିକ୍ଷେପ କଲେ; ଜଳୁଥିବା ସାପ ପରି, ତାହା ହଠାତ୍ ଆସିଲା—କାଳାଗ୍ନି ସମାନ ଦୀପ୍ତିରେ।
6.82.37
चिच्छेद समरे द्रौणिर्दर्शयन्पाणिलाघवम् ।
शिखण्डिनं च विव्याध शरैर्बहुभिरायसैः ॥ ६.८२.३७ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ହାତର ଚତୁରତା ଦେଖାଇ କାଟିଦେଲେ, ଓ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ଅନେକ ଲୌହ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.82.38
शिखण्डी तु भृशं राजंस्तड्यमानः शितैः शरैः ।
आरुरोह रथं तूर्णं माधवस्य महात्मनः ॥ ६.८२.३८ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆହତ ହୋଇ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଶୀଘ୍ର ମହାତ୍ମା ମାଧବଙ୍କ (କୃଷ୍ଣଙ୍କ) ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।
6.82.39
सात्यकिश्चापि संक्रुद्धो राक्षसं क्रूरमाहवे ।
अलम्बुसं शरैस्तीक्ष्णैर्विव्याध बलिनां वरः ॥ ६.८२.३९ ॥
ବଳବାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାତ୍ୟକି ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୂର ରାକ୍ଷସ ଅଲମ୍ବୁଷଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.82.40
राक्षसेन्द्रस्ततस्तस्य धनुश्चिच्छेद भारत ।
अर्धचन्द्रेण समरे तं च विव्याध सायकैः ॥ ६.८२.४० ॥
ତା'ପରେ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର, ହେ ଭାରତ! ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
6.82.41
मायां च राक्षसीं कृत्वा शरवर्षैरवाकिरत् ।
तत्राद्भुतमपश्याम शैनेयस्य पराक्रमम् ॥ ६.८२.४१ ॥
ରାକ୍ଷସୀ ମାୟା ସୃଷ୍ଟି କରି ବାଣବର୍ଷଣରେ ତାଙ୍କୁ ଆବୃତ କଲା; ସେଠାରେ ଆମେ ଶୈନେୟଙ୍କ (ସାତ୍ୟକିଙ୍କ) ଅଦ୍ଭୁତ ପରାକ୍ରମ ଦେଖିଲୁ।
6.82.42
असंभ्रमस्तु समरे वध्यमानः शितैः शरैः ।
ऐन्द्रमस्त्रं च वार्ष्णेयो योजयामास भारत ॥ ६.८२.४२ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଆହତ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅବିଚଳିତ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ, ହେ ଭାରତ! ଐନ୍ଦ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କଲେ।
6.82.43
विजयाद्यदनुप्राप्तं माधवेन यशस्विना ।
तदस्त्रं भस्मासात्कृत्वा मायां तां राक्षसीं तदा ॥ ६.८२.४३ ॥
ବିଜୟରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ସେ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଯଶସ୍ବୀ ମାଧବ ପ୍ରୟୋଗ କରି ସେହି ରାକ୍ଷସୀ ମାୟାକୁ ସେତେବେଳେ ଭସ୍ମ କରିଦେଲେ।
6.82.44
अलम्बुसं शरैरन्यैरभ्याकिरत सर्वतः ।
पर्वतं वारिधाराभिः प्रावृषीव बलाहकः ॥ ६.८२.४४ ॥
ସେ ଅଲମ୍ବୁସକୁ ଅନ୍ୟ ବାଣରେ ସବୁଦିଗରୁ ଆବୃତ କଲେ; ବର୍ଷାଋତୁରେ ମେଘ ପର୍ବତକୁ ଜଳଧାରାରେ ଆବୃତ କରିବା ପରି।
6.82.45
तत्तथा पीडितं तेन माधवेन यशस्विना ।
प्रदुद्राव भयाद्रक्षस्त्यक्त्वा सात्यकिमाहवे ॥ ६.८२.४५ ॥
ଯଶସ୍ବୀ ମାଧବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେ ରାକ୍ଷସ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଭୟରେ ପଳାଇଲା।
6.82.46
… माघवता जित्वा भारत सात्यकिः ।
शैनेयः प्राणदज्जित्वा योधानां तव पश्यताम् ॥ ६.८२.४६ ॥
…ମାଧବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜିତି ହେଲେ, ହେ ଭାରତ, ଶିନିବଂଶୀୟ ସାତ୍ୟକି ପ୍ରାଣ ପାଇଲେ; ତୁମ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଦେଖୁଥିଲେ।
6.82.47
न्यहनत्तावकांश्चापि सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
निशितैर्बहुभिर्बाणैस्तेऽद्रवन्त भयार्दिताः ॥ ६.८२.४७ ॥
ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ସାତ୍ୟକି ତୁମ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅନେକ ବାଣରେ ବଧ କଲେ; ସେମାନେ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ପଳାଇଲେ।
6.82.48
एतस्मिन्नेव काले तु द्रुपदस्यात्मजो बली ।
धृष्टद्युम्नो महाराज पुत्रं तव जनेश्वरम् ॥ ६.८२.४८ ॥
ସେହି ସମୟରେ, ହେ ମହାରାଜ, ଦ୍ରୁପଦଙ୍କର ବଳବାନ ପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ତୁମ ପୁତ୍ର ସେହି ଜନେଶ୍ୱରଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
6.82.49
छादयामास समरे शरैः सन्नतपर्वभिः ।
स च्छाद्यमानो विशिखैर्धृष्टद्युम्नेन भारत ॥ ६.८२.४९ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ନତ ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ବାଣରେ ସେ ତାକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲା। ହେ ଭାରତ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇ ସେ—
6.82.50
विव्यथे न च राजेन्द्र तव पुत्रो जनेश्वर ।
धृष्टद्युम्नं च समरे तूर्णं विव्याध पत्रिभिःक ॥ ६.८२.५० ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ହେ ଜନେଶ୍ୱର, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ବ୍ୟଥିତ ହେଲେ ନାହିଁ। ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଶୀଘ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲା।
6.82.51
षष्ट्या च त्रिंशता चैव तदद्भुतमिवाभवत् ।
तस्य सेनापतिः क्रुद्धो धनुश्चिच्छेद मारिष ॥ ६.८२.५१ ॥
ଷାଠିଏ ଓ ତିରିଶ ବାଣରେ ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ପରି ହେଲା। ହେ ମାରିଷ, ତାହାର ସେନାପତି କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ତାହାର ଧନୁ କାଟିଦେଲା।
6.82.52
हयांश्च चतुरः शीघ्रं निजघान महाबलः ।
शरैश्चैनं सुनिशितैः क्षिप्रं विव्याध सप्तभिः ॥ ६.८२.५२ ॥
ସେ ମହାବଳ ଶୀଘ୍ର ଚାରିଟି ଘୋଡ଼ାକୁ ବଧ କଲା। ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ତାହାକୁ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ସାତଟି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲା।
6.82.53
स हताश्वान्महाबाहुरवप्लुत्य रथाद्बली ।
पदातिरसिमुद्यम्य प्राद्रवत्पार्षतं प्रति ॥ ६.८२.५३ ॥
ଘୋଡ଼ା ମଲେ ସେ ମହାବାହୁ ବଳୀ ରଥରୁ ଡେଇଁ ପଡ଼ିଲା, ଖଡ୍ଗ ଉଠାଇ ପଦାତିକ ହୋଇ ପାର୍ଷତ ଆଡ଼େ ଧାଇଁଲା।
6.82.54
शकुनिस्तं समभ्येत्य राजगृद्धी महाबलः ।
राजानं सर्वलोकस्य रथमारोपयत्स्वकम् ॥ ६.८२.५४ ॥
ମହାବଳ ଶକୁନି, ରାଜା ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ହୋଇ ତାହା ନିକଟକୁ ଯାଇ, ସର୍ବଲୋକର ରାଜାକୁ ନିଜ ରଥରେ ଚଢ଼ାଇଲା।
6.82.55
ततो नृपं पराजित्य पार्षतः परवीरहा ।
न्यहनत्तावकं सैन्यं वज्रपाणिरिवासुरान् ॥ ६.८२.५५ ॥
ଏବେ ରାଜାଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ଶତ୍ରୁବୀରହନ୍ତା ପାର୍ଷତ ତୁମ ସେନାକୁ ସେହିପରି ବଧ କଲେ ଯେପରି ବଜ୍ରପାଣି ଇନ୍ଦ୍ର ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ବଧ କରନ୍ତି।
6.82.56
कृतवर्मा रणे भीमं शरैरार्च्छन्महारथः ।
प्रच्छादयामास च तं महामेघो रविं यथा ॥ ६.८२.५६ ॥
ମହାରଥୀ କୃତବର୍ମା ରଣରେ ଶରଦ୍ୱାରା ଭୀମଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ ଏବଂ ମହାମେଘ ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଢାଙ୍କେ, ସେପରି ତାଙ୍କୁ ଢାଙ୍କି ଦେଲେ।
6.82.57
ततः प्रहस्य समरे भीमसेनः परंतपः ।
प्रेषयामास संक्रुद्धः सायंकान्कृतवर्मणे ॥ ६.८२.५७ ॥
ଏବେ ରଣରେ ଶତ୍ରୁତାପକ ଭୀମସେନ ହସି, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କୃତବର୍ମାଙ୍କ ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶର ପ୍ରେରଣ କଲେ।
6.82.58
तैरर्द्यमानोऽतिरथः सात्वतः शस्त्रकोविदः ।
नाकम्पत महाराज भीमं चार्च्छच्छितैः शरैः ॥ ६.८२.५८ ॥
ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ଅତିରଥୀ ସାତ୍ୱତ କୃତବର୍ମା କମ୍ପିତ ହେଲେ ନାହିଁ, ହେ ମହାରାଜ; ସେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ଭୀମଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
6.82.59
तस्याश्वांश्चतुरो हत्वा भीमसेनो महारथः ।
सारथिं पातयामास सध्वजं सुपरिष्कृतम् ॥ ६.८२.५९ ॥
ମହାରଥୀ ଭୀମସେନ ତାଙ୍କ ଚାରି ଅଶ୍ୱକୁ ବଧ କରି, ଧ୍ୱଜ ସହିତ ସୁସଜ୍ଜିତ ସାରଥିକୁ ଭୂପାତିତ କଲେ।
6.82.60
शरैर्बहुविधैश्चैनमाचिनोत्परवीरहा ।
शकलीकृतसर्वाङ्गः श्वावित्तु शललैर्यथा ॥ ६.८२.६० ॥
ଶତ୍ରୁବୀରହନ୍ତା ଭୀମ ବହୁ ପ୍ରକାର ଶରରେ ତାଙ୍କୁ ଢାଙ୍କି ଦେଲେ; ଶଜାରୁ କଣ୍ଟାରେ ଢଙ୍କା ପଡ଼ିବା ପରି ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇଗଲା।
6.82.61
हताश्वश्च ततस्तूर्णं सुबलस्य रथं ययौ ।
स्वालस्य ते महाराज तव पुत्रस्य पश्यतः ॥ ६.८२.६१ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଘୋଡ଼ା ମରିଯିବା ପରେ ସେ ଶୀଘ୍ର ସୁବଳଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଗଲା; ତୁମ ପୁତ୍ର ଦେଖୁଥିଲା।
6.82.62
भीमसेनोऽपि संक्रुद्धस्तव सैन्यमुपाद्रवत् ।
निजघान च संक्रुद्धो दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ६.८२.६२ ॥
ଭୀମସେନ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ତୁମ ସେନା ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ; ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଯମ ପରି କ୍ରୋଧରେ ସେ ତାହାକୁ ସଂହାର କଲେ।