マハーバーラタ · 章 6.83
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.83.1
बहूनि हि विचित्राणि द्वैरथानि स्म सञ्जय ।
पाण्डूनां मामकैः सार्धमश्रौषं तव जल्पतः ॥ ६.८३.१ ॥
サンジャヤよ、あなたの語りから、パーンダヴァと我が方との間の数多くの不思議な一騎打ちについて私は聞いた。
6.83.2
न चैव मामकं किंचिद्धृष्टं शंससि सञ्जय ।
नित्यं पाण्डुसुतान्हृष्टानभग्नान्संप्रशंससि ॥ ६.८३.२ ॥
サンジャヤよ、あなたは我が方の勇敢な行いを何ひとつ語らず、いつもパーンドゥの息子たちを喜びに満ち、傷ついていないと称賛している。
6.83.3
जीयमानान्विमनसो मामकान्विगतौजसः ।
वदसे संयुगे सूत दिष्टमेतन्न संशयः ॥ ६.८३.३ ॥
御者よ、あなたは我が方の者たちが戦いで打ち負かされ、意気消沈し、活力を失っていると語る。これは運命である、疑いはない。
6.83.4
यथाशक्ति यथोत्साहं युद्धे चेष्टन्ति तावकाः ।
दर्शयानाः परं शक्त्या पौरुषं पुरुषर्षभ ॥ ६.८३.४ ॥
人中の雄牛よ、あなたの者たちは力と意気に応じて戦いに励み、己の力で最上の勇気を示している。
6.83.5
गङ्गायाः सुरनद्या वै स्वादुभूतं यथोदकम् ।
महोदधिसमभ्याशे लवणत्वं निगच्छति ॥ ६.८३.५ ॥
天河ガンガーの甘い水も、大海の近くに至れば塩辛くなるように。
6.83.6
तथा तत्पौरुषं राजंस्तावकानां परंतप ।
प्राप्य पाण्डुसुतान्वीरान्व्यर्थं भवति संयुगे ॥ ६.८३.६ ॥
王よ、敵を焼く者よ、同じように、あなたの者たちの勇気は、パーンドゥの英雄の子らに出会うと戦いの中で空しくなる。
6.83.7
घटमानान्यथाशक्ति कुर्वाणान्कर्म दुष्करम् ।
न दोषेण कुरुश्रेष्ठ कौरवान्गन्तुमर्हसि ॥ ६.८३.७ ॥
クルの最良者よ、力に応じて困難な行いに励むカウラヴァたちを咎めるのは、あなたにふさわしくない。
6.83.8
तवापराधात्सुमहान्सपुत्रस्य विशांपते ।
पृतिव्याः प्रक्षयो घोरो यमराष्ट्रविवर्धनः ॥ ६.८३.८ ॥
民の主よ、あなたの過ちにより、息子たちとともに大地に大いなる恐ろしい破滅が訪れた。それはヤマの国を広げるものだ。
6.83.9
आत्मदोषात्समुत्पन्नं शोचितुं नार्हसे नृप ।
न हि रक्षन्ति राजानः सर्वथाऽत्रापि जीवितम् ॥ ६.८३.९ ॥
王よ、自らの過ちから生じたことを嘆くのは、あなたにふさわしくない。ここでは王たちは決して自らの命を守ろうとはしないのだから。
6.83.10
युद्धे सुकृतिनां लोकानिच्छन्तो वसुधाधिपाः ।
चमूं विगाह्य युद्ध्यन्ते नित्यं स्वर्गपरायणाः ॥ ६.८३.१० ॥
戦いにおいて善人の世界を望み、天界を志す大地の王たちは、軍勢に分け入って絶えず戦う。
6.83.11
पूर्वाह्णे तु महाराज प्रावर्तत जनक्षयः ।
तं त्वमेकमना भूत्वा शृणु देवासुरोपमम् ॥ ६.८३.११ ॥
大王よ、午前に人々の殺戮が始まった。神々と阿修羅の戦いに似たそれを、ひたすら心を一つにして聞け。
6.83.12
आवन्त्यौ तु महेष्वासौ महासेनौ महाबलौ ।
युधामन्युमभिप्रेक्ष्य समेयता रणोत्कटौ ॥ ६.८३.१२ ॥
大弓手にして大軍と大力を持つ二人のアーヴァンティの王子は、勇猛な戦士であり、ユダーマニユを見るや、迎え撃とうと進み出た。
6.83.13
तेषां प्रववृते युद्धं समुहद्रोणहर्षणम् ।
युधामन्युः सुसंक्रुद्धो भ्रातरौ देवरूपिणौ ॥ ६.८३.१३ ॥
彼らの間に、海と群衆をも揺るがす戦いが始まった。激怒したユダーマニユは、神のような姿の二人の兄弟に襲いかかった。
6.83.14
विव्याध निशितैस्तूर्णं शरैः सन्नतपर्वभिः ।
तावेनं प्रत्यविध्येतां समरे चित्रयोधिनौ ॥ ६.८३.१४ ॥
彼は鋭く、節の曲がった矢で素早く二人を射貫いた。すると、その二人の見事な戦士たちも戦いの中で彼に反撃した。
6.83.15
युध्यतां हि तथा राजन्विशेषो न व्यदृश्यत ।
यततां शत्रुनाशाय कृतप्रतिकृतैषिणाम् ॥ ६.८३.१५ ॥
王よ、戦う者たちの間に、このように何の違いも見えなかった。敵の殲滅を目指し、反撃と報復を求める彼らはみな同じに見えた。
6.83.16
युधामन्युस्ततो राजन्ननुविन्दस्य सायकैः ।
चतुर्भिश्चतुरो वाहाननयद्यमसादनम् ॥ ६.८३.१६ ॥
その後、王よ、ユダーマニユは四本の矢でアヌヴィンダの四頭の馬をヤマの館へ送った。
6.83.17
भल्लाभ्यां च सुतीक्ष्णाभ्यां धनुः केतुं च मारिष ।
चिच्छेद समरे राजंस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.८३.१७ ॥
マーリシャよ、王よ、二本の極めて鋭いバッラ矢で彼は戦いの中、相手の弓と旗を断ち切った。それは驚くべき光景に見えた。
6.83.18
त्यक्त्वाऽनुविन्दोऽथ रथं विन्दस्य रथमास्थितः ।
धनुर्गृहीत्वा परमं भारसाधनमुत्तमम् ॥ ६.८३.१८ ॥
するとアヌヴィンダは自分の戦車を捨て、ヴィンダの戦車に乗り、戦の重荷を担う最上の道具である優れた弓を取った。
6.83.19
तावेकस्थौ रणे वीरावावन्त्यौ रथिनां वरौ ।
शरान्मुमुचतुस्तूर्णं युधामन्यौ महात्मनि ॥ ६.८३.१९ ॥
戦場で並び立つそのニ人の英雄、戦車兵のうち最も優れたアーヴァンティヤの兄弟は、偉大な魂のユダーマニュに素早く矢を放った。
6.83.20
ताभ्यां मुक्ता महावेगाः शराः काञ्चनभूषणाः ।
दिवाकरपथं प्राप्य च्छादयामासुरम्बरम् ॥ ६.८३.२० ॥
彼らが放った、非常に速く、黄金で飾られた矢は太陽の道に達し、空を覆った。
6.83.21
युधामन्यू रणे क्रुद्धो भ्रातरौ तौ महारथौ ।
ववर्ष शरवर्षेण सारथिं चाप्यपातयत् ॥ ६.८३.२१ ॥
戦いで怒ったユダーマニュは、その二人の大戦車戦士の兄弟の上に矢の雨を降らせ、御者をも倒した。
6.83.22
तस्मिंस्तु पतिते भूमौ गतसत्वे तु सारथौ ।
रथः प्रदुद्राव दिशः समुद्धान्तहयस्ततः ॥ ६.८३.२२ ॥
御者が息絶えて地に倒れると、驚き乱れた馬は戦車を引いて四方へ逃げ去った。
6.83.23
तौ स जित्वा महाराज यज्ञसेनसुतः प्रभुः ।
पौरुषं ख्यापयंस्तूर्णं व्यधमत्तव वाहिनीम् ॥ ६.८३.२३ ॥
大王よ、ヤジュニャセーナの強力な御子は、その二人を打ち破り、自らの武勇を示して、速やかにあなたの軍勢を散らした。
6.83.24
सा वध्यमाना समरे धार्तराष्ट्री महाचमूः ।
वेगान्बहुविधांश्चक्रे विषं पीत्वेन मानवः ॥ ६.८३.२४ ॥
戦いで打ち倒されつつあったドリタラーシュトラの子らの大軍は、毒を飲んだ人のように、さまざまに身をよじって苦しんだ。
6.83.25
हैडिम्बो राक्षसेन्द्रस्तु भगदत्तं समाद्रवत् ।
रथेनादित्यवर्णेन सध्वजेन महाबलः ॥ ६.८३.२५ ॥
羅刹王のハイディンバは、太陽の色の旗を備えた戦車に乗り、バガダッタへ突進した、その大力の者。
6.83.26
ततः प्राग्ज्योतिषो राजा नागराजं समास्थितःक ।
यथा वज्रधरः पूर्वं संग्रामे तारकामये ॥ ६.८३.२६ ॥
その時、プラーグジョーティシャの王は象王にまたがった。昔、タラカとの戦いで金剛杵を持つ者が行ったように。
6.83.27
तत्र देवाः सगन्धर्वा ऋषयश्च समागताः ।
विशेषं न स्म विविदुर्हैडिम्बभगदत्तयोः ॥ ६.८३.२७ ॥
そこには神々がガンダルヴァたちや聖仙たちとともに集まったが、ハイディンバとバガダッタの間の違いを見分けることはできなかった。
6.83.28
यथा सुरपतिः शक्रस्त्रासयामास दानवान् ।
तथैव समरे राजा द्रावयामास पाण्डवान् ॥ ६.८३.२८ ॥
神々の王インドラがダーナヴァたちを恐れさせたように、あの王もまた戦場でパーンダヴァたちを敗走させた。
6.83.29
तेन विद्राव्यमाणास्ते पाण्डवाः सर्वतो दिशम् ।
त्रातारं नाभ्यगच्छन्तः स्वेष्वनीकेषु भारत ॥ ६.८३.२९ ॥
彼によって敗走させられたパーンダヴァたちは四方に散った。バーラタよ、彼らは自軍の中に一人の守護者も見いだせなかった。
6.83.30
भैमसेनिं रथस्थं तु तत्रापश्याम भारत ।
शेषा विमनसो भूत्वा प्राद्रवन्त महारथाः ॥ ६.८३.३० ॥
バーラタよ、そこでビーマセーナの子が戦車の上に立っているのを我々は見た。残りの大戦士たちは落胆して逃げ去った。
6.83.31
निवृत्तेषु तु पाण्डूनां पुनः सैन्येषु भारत ।
आसीन्निष्ठानको घोरस्तव सैन्यस्य संयुगे ॥ ६.८३.३१ ॥
バーラタよ、パーンダヴァの軍勢が再び退いたとき、あなたの軍中で戦いの最中に恐ろしいニシュターナカ（戦太鼓）が鳴り響いた。
6.83.32
घटोत्कचस्ततो राजन्भगदत्तं महारणे ।
शरैः प्रच्छादयामास मेरुं गिरिमिवाम्बुदः ॥ ६.८३.३२ ॥
王よ、するとガトートカチャは、その大戦で雲がメール山を覆うように、矢でバガダッタを覆い尽くした。
6.83.33
निहत्य ताञ्शरान्राजा राक्षसस्य धनुश्र्युतान् ।
भैमसेनिं रणे तूर्णं सर्वमर्मस्वताडयत् ॥ ६.८३.३३ ॥
王は羅刹の弓から放たれたその矢をことごとく断ち切り、戦場で速やかにビーマセーナの子を全ての急所に打ち据えた。
6.83.34
स ताड्यमानो बहुभिः शरैः सन्नतपर्वभिः ।
न विव्यथे राक्षसन्द्रो भिद्यमान इवाचलः ॥ ६.८३.३४ ॥
曲がった矢柄を持つ多くの矢に射られても、羅刹王は動揺せず、割られつつある山のように揺るがなかった。
6.83.35
तस्य प्राग्ज्योतिषः क्रुद्धस्तोमरांश्च चतुर्दश ।
प्रेषयामास समरे तांश्चिच्छेद स राक्षसः ॥ ६.८३.३५ ॥
プラーグジョティシャの王は怒り、戦いで十四本のトーマラを放った。羅刹はそれらを断ち切った。
6.83.36
स तांश्छित्त्वा महाबाहुस्तोमरान्निशितैः शरैः ।
भगदत्तं च विव्याध सप्तत्या कङ्कपत्रिभिः ॥ ६.८३.३६ ॥
その大腕の者は鋭い矢でそれらのトーマラを断ち切り、鶴の羽根をつけた七十本の矢でバガダッタを射貫いた。
6.83.37
ततः प्राग्ज्योतिषो राजा प्रहसन्निव भारत ।
तस्याश्वांश्चतुरः सङ्ख्ये पातयामास सायकैः ॥ ६.८३.३७ ॥
するとプラーグジョーティシャの王は、笑うかのように、バーラタよ、戦いで彼の四頭の馬を矢で射倒した。
6.83.38
स हताश्वे रथे तिष्ठन्राक्षसेन्द्रः प्रतापवान् ।
शक्तिं चिक्षेप वेगेन प्रग्ज्योतिषगजं प्रति ॥ ६.८३.३८ ॥
馬が倒れた戦車に立つ、その勇猛なラークシャサの王は、プラーグジョーティシャの象に向かって勢いよく槍を投げた。
6.83.39
तामापतन्तीं सहसा हेमदण्डां सुवेगिनीम् ।
त्रिधा चिच्छेद नृपतिः सा व्यकीर्यत मेदिनीं ॥ ६.८३.३९ ॥
突然襲いかかってきた、金の柄の、非常に速い槍を、王は三つに断ち切った。それは大地に散らばった。
6.83.40
शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा हैडिम्बः प्राद्रवद्भयात् ।
यथेन्द्रस्य रणात्पूर्वं नमुचिर्दैत्यसत्तमः ॥ ६.८३.४० ॥
槍が打ち砕かれたのを見て、ハイディンバは恐れて逃げた。かつてインドラとの戦いから、ダイティヤの第一人者ナムチが逃げたように。
6.83.41
तं विजित्य रणे शूरं विक्रान्तं ख्यातपौरुषम् ।
अजय्यं समरे वीरं यमेन वरुणेन च ॥ ६.८३.४१ ॥
戦いで、あの勇猛で、武勇名高く、戦場で無敵の英雄を打ち破って——ヤマやヴァルナでさえ打ち負かせぬ者を。
6.83.42
पाण्डवीं समरे सेनां संममर्द स कुञ्जरः ।
यथा वनगजो राजन्मृद्गश्चरति पद्मिनीम् ॥ ६.८३.४२ ॥
野生の象が蓮の池を踏み荒らしてさまようように、王よ、その象は戦いでパーンダヴァの軍勢を踏み砕いた。
6.83.43
मद्रेश्वरस्तु समरे यमाभ्यां समसञ्जत ।
स्वस्त्रीयौ छादयांचक्रे शरौघैः पाण्डुनन्दनौ ॥ ६.८३.४३ ॥
マドラ国の主は戦場でヤマの二人の息子と向かい合い、姉妹の子であるパーンドゥの二人の息子を矢の雨で覆った。
6.83.44
सहदेवस्तु समरे मातुलं दृश्य संगतम् ।
अवारयच्छरौघेण मेघो यद्वद्दिवाकरम् ॥ ६.८३.४४ ॥
サハデーヴァは戦場で母方の叔父が向かってくるのを見て、雲が太陽を遮るように矢の群れで彼を食い止めた。
6.83.45
छाद्यमानः शरौघेण हृष्टरूपतरोऽभवत् ।
तयोश्चाप्यभवत्प्रीतिरतुला मातृकारणात् ॥ ६.८३.४५ ॥
矢の雨に覆われたにもかかわらず、彼はいっそう喜ばしげに見えた。母のゆえに、二人の間には比類ない愛情が生じた。
6.83.46
ततः प्रहस्य समरे नकुलस्य महारथः ।
ध्वजं चिच्छेद बाणेन धनुश्चैकेन मारिष ॥ ६.८३.४६ ॥
そして笑いながら、その大戦車兵は戦場でナクラの旗を一本の矢で断ち切った。そして、ああ、一本の矢で彼の弓も断ち切った。
6.83.47
अथैनं छिन्नधन्वानं छादयामास भारत ।
निजघान रणे तं तु सूतं चास्य न्यपातयत् ॥ ६.८३.४७ ॥
それから、弓を断たれた者を覆い、バーラタよ、戦場で彼を打ち倒し、その御者をも倒した。
6.83.48
ततः प्रसह्य समरे नकुलस्य महारथः ।
अश्वांश्च चतुरो राजंश्चतुर्भिः सायकोत्तमैः ॥ ६.८३.४८ ॥
そして王よ、その大戦車兵は戦場で力強く、四本の優れた矢でナクラの四頭の馬を射た。
6.83.49
प्रेषयामास समरे यमस्य सदनं प्रति ।
हताश्वात्तु रथात्तूर्णमवप्लुत्य महारथः ॥ ६.८३.४९ ॥
彼は戦いでそれをヤマの住処へ送った。馬を殺された大戦士はすぐさま戦車から跳び降りた。
6.83.50
आरुरोह ततो यानं भ्रातुरेव यशस्विनः ।
एकस्थौ तु रणे शूरौ दृढे विक्षिप्य कार्मुके ॥ ६.८३.५० ॥
それから彼は名高い兄の戦車に乗り込んだ。戦場で二人の英雄は一台の戦車に並び立ち、強い弓を引き絞った。
6.83.51
मद्रराजरथं तूर्णं च्छादयामासतुः क्षणात् ।
स च्छाद्यमानो बहुभिः शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ६.८३.५१ ॥
二人は瞬時にマドラ王の戦車を素早く覆った。曲がった節を持つ多くの矢に覆われた彼は、
6.83.52
स्वस्त्रीयाभ्यां नरव्याघ्रो नाकम्पत यथाऽचलः ।
प्रहसन्निव तां चापि शस्त्रवृष्टिं जघान ह ॥ ६.८३.५२ ॥
甥たちに攻められても、その人中の虎は山のように揺るがなかった。笑うかのように、彼はその武器の雨をも打ち落とした。
6.83.53
सहदेवस्ततः क्रुद्धः शरमुद्गृह्य वीर्यवान् ।
मद्रराजमभिप्रेक्ष्य प्रेषयामास भारत ॥ ६.८३.५३ ॥
そこで怒れる勇猛なサハデーヴァは矢を取り、マドラ王を見据えて放った、バーラタよ。
6.83.54
स शरः प्रेषितस्तेन गरुडानिलवेगवान् ।
मद्रराजं विनिर्भिद्य निपपात महीतले ॥ ६.८३.५४ ॥
彼が放ったその矢は、ガルダや風のように速く、マドラ王を貫いて地に落ちた。
6.83.55
स गाढविद्धो व्यथितो रथोपस्थे महारथः ।
निषसाद महाराज कश्मलं च जगाम ह ॥ ६.८३.५५ ॥
深く射抜かれ苦しんだ大戦車の勇士は、戦車の床に座り込み、大王よ、気を失った。
6.83.56
तं विसंज्ञं निपतितं सूतः संप्रेक्ष्य संयुगे ।
अपोवाह रथेनाजौ यमाभ्यामभिपीडितम् ॥ ६.८३.५६ ॥
戦場で彼が気を失って倒れたのを見た御者は、双子に激しく攻め立てられていた彼を戦車に乗せ、戦場から運び去った。
6.83.57
दृष्ट्वा मद्रेश्वररथं धार्तराष्ट्राः पराङ्भुखम् ।
सर्वे विमनसो भूत्वा नेदमस्तीत्यचिन्तयन् ॥ ६.८३.५७ ॥
マドラ王の戦車が背を向けて退くのを見て、ドリタラーシュトラの息子たちは皆気落ちし、「もはやこれは不可能だ」と考えた。
6.83.58
निर्जित्य मातुलं सङ्ख्ये माद्रीपुत्रौ महारथौ ।
दध्यतुर्मुदितौ शङ्खौ सिंहनादं च नेदतुः ॥ ६.८३.५८ ॥
戦場で母方の叔父に勝利した、マードリーの二人の大戦車の息子たちは喜んで法螺貝を吹き、獅子吼をあげた。
6.83.59
अभिदुद्रुवतुर्हृष्टौ तव सैन्यं विशांपते ।
यथा दैत्यचमूं राजन्निन्द्रोपेन्द्राविवामरौ ॥ ६.८३.५९ ॥
王よ、不死のインドラとウペーンドラが阿修羅の軍勢に襲いかかるように、彼らは喜び勇んであなたの軍に突進した。