Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.84

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

6.84.1

ततो युधिष्ठिरो राजा मध्यं प्राप्ते दिवाकरे ।
श्रुतायुपमभिप्रेक्ष्य प्रेषयामास वाजिनः ॥ ६.८४.१ ॥

ତା'ପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଶ୍ରୁତାୟୁଙ୍କୁ ଦେଖି ଘୋଡ଼ା ପଠାଇଲେ।

6.84.2

ततस्तु त्वरितो राजञ्श्रुतायुषमरिन्दमन् ।
निजघ्ने सायकैस्तीक्ष्णैर्नवभिर्नतपर्वभिःक ॥ ६.८४.२ ॥

ତା'ପରେ ହେ ରାଜନ୍, ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ଶୀଘ୍ର ଶ୍ରୁତାୟୁଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ନଇଥିବା ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ନଅଟି ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ।

6.84.3

स संवार्य रमे राजा प्रेषितान्धर्मसूनुना ।
शरान्सप्त महेष्वासः कौन्तेयाया समार्षयत् ॥ ६.८४.३ ॥

ସେ ମହାଧନୁର୍ଧର ରାଜା, ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କ ପଠାଯାଇଥିବା ଆକ୍ରମଣକୁ ରୋକି କୌନ୍ତେୟଙ୍କ ଉପରେ ସାତଟି ବାଣ ପଠାଇଲେ।

6.84.4

ते तस्व कवचं भित्त्वा पपुः शोणितमाहवे ।
असूनिव विचिन्वन्तो देहे तस्य महात्मनः ॥ ६.८४.४ ॥

ସେମାନେ ତାଙ୍କ କବଚ ଭେଦ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ରକ୍ତ ପିଇଲେ, ଯେପରି ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଶରୀରରେ ପ୍ରାଣ ଖୋଜୁଥିଲେ।

6.84.5

पाण्डवस्तु भृशं क्रुद्धो विद्धस्तेन महात्मना ।
रणे वराहकर्णेन राजानं हृद्यविध्यता ॥ ६.८४.५ ॥

କିନ୍ତୁ ପାଣ୍ଡବ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ; ରଣରେ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବରାହକର୍ଣ୍ଣ ବାଣରେ ରାଜାଙ୍କ ହୃଦୟ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ଆହତ ହୋଇ।

6.84.6

अथापरेण भल्लेन केतुं तस्य महात्मनः ।
रथश्रेष्ठो रथात्तूर्णं भूमौ पार्थो न्यपातयत् ॥ ६.८४.६ ॥

ତା'ପରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ ପାର୍ଥ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଧ୍ୱଜାକୁ, ରଥୀଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ରଥରୁ ଶୀଘ୍ର ଭୂମିରେ ପକାଇଲେ।

6.84.7

केतु निपतितं दृष्ट्वा श्रुतायुः स तु पार्थिवः ।
पाण्डवं विशिखैतीक्ष्णै राजन्विव्याध सप्तभिः ॥ ६.८४.७ ॥

ଧ୍ୱଜ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି ରାଜା ଶ୍ରୁତାୟୁ ସାତୋଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ, ହେ ରାଜନ୍।

6.84.8

ततः क्रोघात्प्रजज्वल धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
यथा युगान्ते भूतानि दिधक्षुरिव पावकः ॥ ६.८४.८ ॥

ତା'ପରେ କ୍ରୋଧରେ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଯୁଗାନ୍ତରେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଦହିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଅଗ୍ନି ପରି ଜଳି ଉଠିଲେ।

6.84.9

क्रुद्धं तु पाण्डवं दृष्ट्वा देवगन्धर्वराक्षसाः ।
प्रविव्यधुर्महाराज व्याकुलं जाप्यभूज्जगत् ॥ ६.८४.९ ॥

କ୍ରୁଦ୍ଧ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଦେଖି, ହେ ମହାରାଜ, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲେ; ଜଗତ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲା।

6.84.10

सर्वेषां चैव भूतानामिदमासीन्मनोगतम् ।
त्रींल्लोकान्म संक्रुद्धो नृपोऽयं धक्ष्यतीति वै ॥ ६.८४.१० ॥

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମନରେ ଏହା ଥିଲା ଯେ ଏହି କ୍ରୁଦ୍ଧ ରାଜା ତିନି ଲୋକକୁ ଦଗ୍ଧ କରିଦେବେ।

6.84.11

ऋष… देवाश्च चक्रुः स्वस्त्ययनं महत् ।
लोकानां नृपाशान्त्यर्थं क्रोधिते पाण्डवे तदा ॥ ६.८४.११ ॥

…ଋଷି ଓ ଦେବତାମାନେ ଜଗତ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ସେତେବେଳେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ, ମହା ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟୟନ କଲେ।

6.84.12

स च क्रोधसमाविष्टः सृक्विणी परिसंलिहन ।
इवारात्सवपुर्घोरं युगान्तादित्यसन्निभम् ॥ ६.८४.१२ ॥

ସେ କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଓଠର କୋଣ ଜିଭରେ ଚାଟି, ଯୁଗାନ୍ତର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଭୟଙ୍କର ଶରୀରରେ ଦୂରରୁ ହିଁ ଦେଖାଗଲେ।

6.84.13

ततः सैन्यानि सर्वाणि तावकानि विशांपते ।
निराशान्यभवंस्तत्र जीवितं प्रति भारत ॥ ६.८४.१३ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ତା'ପରେ ତୁମର ସମସ୍ତ ସେନା ସେଠାରେ ଜୀବନ ପ୍ରତି ନିରାଶ ହେଲେ, ହେ ଭରତବଂଶଧର।

6.84.14

स तु धैर्येण तं कोपं सन्निवार्य महायशाः ।
श्रुतायुषः प्रचिच्छेद मुष्टिदेशे महाधनुः ॥ ६.८४.१४ ॥

କିନ୍ତୁ ସେହି ମହାଯଶସ୍ୱୀ ଧୈର୍ଯ୍ୟରେ ସେହି କ୍ରୋଧ ରୋକି ଶ୍ରୁତାୟୁଙ୍କ ମହାଧନୁ ମୁଠିସ୍ଥଳରେ କାଟିଦେଲେ।

6.84.15

अथैनं छिन्नधन्वानं नाराचेन स्तनान्तरे ।
निर्बिभेद रणे राजा सर्वसैन्यस्य पश्यतः ॥ ६.८४.१५ ॥

ତା'ପରେ ରଣରେ ସମସ୍ତ ସେନାର ଦେଖା ମଧ୍ୟରେ, ରାଜା ଧନୁ ଛିନ୍ନ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କୁ ଛାତି ମଝିରେ ନାରାଚରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

6.84.16

सत्वरं च रणे राजंस्तस्य वाहान्महात्मनः ।
निजघान शरैः क्षिप्रं सूतं च सुमहाबलः ॥ ६.८४.१६ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ରଣରେ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଅଶ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ଶୀଘ୍ର ବାଣରେ ବଧ କଲେ; ସେହି ମହାବଳ ସାରଥିକୁ ମଧ୍ୟ।

6.84.17

हताश्वं तु रथं त्यक्त्वा दृष्ट्वा राज्ञोऽस्य पौरुषम् ।
विप्रदुद्राव वेगेन श्रुतायुः समरे तदा ॥ ६.८४.१७ ॥

ଘୋଡ଼ା ମରିଗଲେ ରଥ ତ୍ୟାଗ କରି, ଏହି ରାଜାଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଦେଖି, ସେତେବେଳେ ଶ୍ରୁତାୟୁ ରଣରୁ ବେଗରେ ପଳାଇଲେ।

6.84.18

तस्मिञ्जिते महेष्वासे धर्मपुत्रेण संयुगे ।
दुर्योधनबलं राजन्सर्वमासीत्पराङ्भुखम् ॥ ६.८४.१८ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧରଙ୍କୁ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଜୟ କଲେ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ସମସ୍ତ ସେନା ପଛକୁ ଫେରି ପଳାଇଲା।

6.84.19

एवं जित्वा महाराज धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
व्यात्ताननो यथा कालस्तव सैन्यं जघान ह ॥ ६.८४.१९ ॥

ଏହିପରି ଜୟ କରି, ହେ ମହାରାଜ, ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମୁଖ ମେଲା କାଳ ପରି ଆପଣଙ୍କ ସୈନ୍ୟକୁ ବଧ କଲେ।

6.84.20

चेकितानस्तु वार्ष्णेयो गौतमं रथिनां वरम् ।
प्रेक्षतां सर्वसैन्यानां छादयामास सायकैः ॥ ६.८४.२० ॥

କିନ୍ତୁ ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀୟ ଚେକିତାନ, ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ରଥୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୌତମ (କୃପ)ଙ୍କୁ ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।

6.84.21

संनिवार्य शरांस्तांस्तु कृपः शारद्वतो युधि ।
चेकितानां रणे यत्तं राजन्विव्याध पत्रिभिः ॥ ६.८४.२१ ॥

କିନ୍ତୁ ଶରଦ୍ୱାନଙ୍କ ପୁତ୍ର କୃପ, ସେହି ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ନିବାରଣ କରି, ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧରେ ଉଦ୍ୟମୀ ଚେକିତାନଙ୍କୁ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

6.84.22

अथापरेण भल्लेन धनुश्चिच्छेद मारिष ।
सारथिं चास्य समरे क्षिप्रहस्तो न्यपातयत् ॥ ६.८४.२२ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ମାରିଷ, ସେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ଷିପ୍ରହସ୍ତ ସେ ତାଙ୍କ ସାରଥିକୁ ମଧ୍ୟ ପାତିତ କଲେ।

6.84.23

अश्वांस्छास्यावधीद्राजन्नुभौ तौ पार्ष्णिसारथी ।
अवप्लुत्य रथात्तूर्णं गदां जग्राह सात्वतः ॥ ६.८४.२३ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେ ସେହି ଦୁଇ ପାର୍ଷ୍ଣି-ସାରଥିଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ବଧ କଲେ; ତା'ପରେ ସାତ୍ୱତ ରଥରୁ ଶୀଘ୍ର ଡେଇଁ ଗଦା ଧରିଲେ।

6.84.24

स तया वीरघातिन्या गदया गदिनां वरः ।
गौतमस्य हयान्हत्वा सारथिं च न्यपातयत् ॥ ६.८४.२४ ॥

ଗଦାଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ, ବୀରଘାତିନୀ ସେହି ଗଦାରେ ଗୌତମ (କୃପ)ଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ବଧ କରି ତାଙ୍କ ସାରଥିକୁ ମଧ୍ୟ ପାତିତ କଲେ।

6.84.25

भूमिष्ठो गौतमस्तस्य शरांश्चिक्षेप षोडशक ।
शरास्ते सात्वतं भित्त्वा प्राविशन्धरणीतलम् ॥ ६.८४.२५ ॥

ଭୂମିରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଗୌତମ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଷୋଳଟି ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ। ସେହି ବାଣଗୁଡ଼ିକ ସାତ୍ଵତଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରି ଧରଣୀତଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।

6.84.26

चेकितानस्ततः क्रुद्धः पुनश्चिक्षेप तां गदाम् ।
गौतमस्य वधाकाङ्क्षी वृत्रस्येव पुरन्दरः ॥ ६.८४.२६ ॥

ତେବେ କ୍ରୋଧିତ ଚେକିତାନ ଗୌତମଙ୍କୁ ବଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ପୁଣି ସେହି ଗଦା ନିକ୍ଷେପ କଲେ, ଯେପରି ବୃତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ପୁରନ୍ଦର (ଇନ୍ଦ୍ର)।

6.84.27

तामापतन्तीं विमलामश्यमगर्भां महागदाम् ।
शरैरनेकसाहस्त्रैर्वारयामास गौतमः ॥ ६.८४.२७ ॥

ସେହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପଥରରେ ନିର୍ମିତ, ଭିତରେ ଫମ୍ପା ନଥିବା ମହାଗଦା ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ଗୌତମ ହଜାର ହଜାର ବାଣରେ ତାହାକୁ ରୋକିଲେ।

6.84.28

चेकितानस्ततः खङ्गं क्रोधादुद्धृत्य भारत ।
लाघवं परमास्थाय गौतमं समुपाद्रवत् ॥ ६.८४.२८ ॥

ହେ ଭାରତ! ତେବେ ଚେକିତାନ କ୍ରୋଧରେ ଖଡ୍ଗ ଉତ୍ତୋଳନ କରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚତୁରତାରେ ଗୌତମଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।

6.84.29

गौतमोऽपि धनुस्त्यक्त्वा प्रगृह्यासिं सुसंयतः ।
वेगेन महता राजंश्चेकितानमुपाद्रवत् ॥ ६.८४.२९ ॥

ଗୌତମ ମଧ୍ୟ ଧନୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଖଡ୍ଗ ଧରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଂଯମରେ, ହେ ରାଜନ, ମହାବେଗରେ ଚେକିତାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।

6.84.30

तावुभौ बलसंपन्नौ निस्त्रिंशवरधारिणौ ।
निस्त्रिंशाभ्यां सुतीक्ष्णाभ्यामन्योन्यं संततक्षतुः ॥ ६.८४.३० ॥

ବଳସମ୍ପନ୍ନ ସେହି ଦୁଇଜଣ, ଉତ୍ତମ ଖଡ୍ଗ ଧରି, ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଖଡ୍ଗରେ ପରସ୍ପରକୁ ବାରମ୍ବାର କାଟିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

6.84.31

निस्त्रिंशवेगाभिहतौ ततस्तौ पुरुषर्षभौ ।
धरणीं समनुप्राप्तौ सर्वभूतनिषेविताम् ॥ ६.८४.३१ ॥

ଖଡ୍ଗର ବେଗରେ ଆହତ ସେହି ଦୁଇ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ତା'ପରେ ସର୍ବଭୂତ ସେବିତ ସେହି ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଗଲେ।

6.84.32

मूर्छयाऽभिपरीताङ्गौ व्यायामेन तु मोहितौ ।
ततोऽभ्यधावद्वेगेन भीमसेनः सुहृत्तया ॥ ६.८४.३२ ॥

ମୂର୍ଚ୍ଛାରେ ଶରୀର ଘେରା ଏବଂ ପରିଶ୍ରମରେ ମୋହିତ ସେମାନଙ୍କ ଦିଗକୁ ତା'ପରେ ସୁହୃତାବଶତଃ ଭୀମସେନ ବେଗରେ ଧାଇଁଲେ।

6.84.33

चेकितानं तथाभूतं दृष्ट्वा समरदुर्मदः ।
रथमारोपयच्चैनं सर्वसैकन्यस्य पश्यतः ॥ ६.८४.३३ ॥

ସେହି ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା ଚେକିତାନକୁ ଦେଖି ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ବୀର ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ଆଖି ଆଗରେ ତାକୁ ରଥରେ ଚଢ଼ାଇଲେ।

6.84.34

तथैव शकुनि शूरः स्यालस्तव विशांपतेक ।
आरोपयद्रथं तूर्णं गौतमं रथिनां वरम् ॥ ६.८४.३४ ॥

ସେହିପରି, ହେ ରାଜା, ଆପଣଙ୍କ ଶ୍ୟାଳ ଶୂର ଶକୁନି ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୌତମଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ରଥରେ ଚଢ଼ାଇଲେ।

6.84.35

सौमदत्तिं ततः क्रुद्धो धृष्टकेतुर्महाबलः ।
नवत्या सायकैः क्षिप्रं राजन्विव्याध वक्षसि ॥ ६.८४.३५ ॥

ତା'ପରେ କ୍ରୋଧିତ ମହାବଳ ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ହେ ରାଜନ, ସୋମଦତ୍ତ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ନବେ ବାଣରେ ଶୀଘ୍ର ବକ୍ଷରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

6.84.36

सौमदत्तिरुरस्थैस्तैर्भृशं बाणैरशोभत ।
मध्यंदिने महाराज रश्मिभिस्तपनो यथा ॥ ६.८४.३६ ॥

ସୋମଦତ୍ତ ପୁତ୍ର ସେହି ବକ୍ଷରେ ବିଦ୍ଧ ବାଣଗୁଡ଼ିକରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଶୋଭିତ ହେଲେ, ହେ ମହାରାଜ, ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ନିଜ କିରଣରେ ଶୋଭେ।

6.84.37

भूरिश्रवास्तु समरे धृष्टकेतुं महारथम् ।
हतसूतहयं चक्रे विरथं सायकोत्तमैः ॥ ६.८४.३७ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୂରିଶ୍ରବା ମହାରଥୀ ଧୃଷ୍ଟକେତୁଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ବାଣରେ, ସାରଥି ଓ ଘୋଡ଼ା ହତ ହୋଇ, ରଥହୀନ କଲେ।

6.84.38

विरथं तं समालोक्य हताश्वं हतसारथिम् ।
महता शरवर्षेण च्छादयामास संयुगे ॥ ६.८४.३८ ॥

ତାଙ୍କୁ ରଥହୀନ, ଘୋଡ଼ାହୀନ, ସାରଥିହୀନ ଦେଖି, ଯୁଦ୍ଧରେ ମହା ବାଣବର୍ଷଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।

6.84.39

स तु तं रथमुत्सृज्य धृष्टकेतुर्महामनाः ।
आरुरोह ततो यानं शतानीकस्य मारिष ॥ ६.८४.३९ ॥

ମହାମନା ଧୃଷ୍ଟକେତୁ ସେହି ରଥ ଛାଡ଼ି, ହେ ମାରିଷ, ଶତାନୀକଙ୍କ ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ।

6.84.40

चित्रसेनो विकर्णश्च राजन्दुर्मर्षणस्तथा ।
रथिनो हेमसन्नाहाः सौभद्रमभिदुद्रुवुः ॥ ६.८४.४० ॥

ହେ ରାଜନ, ଚିତ୍ରସେନ, ବିକର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦୁର୍ମର୍ଷଣ ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କବଚଧାରୀ ରଥୀମାନେ ସୌଭଦ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଝାଁପି ପଡ଼ିଲେ।

6.84.41

अभिमन्योस्ततस्तैस्तु घोरं युद्धमवर्तत ।
शरीरस्य यथा राजन्वातपित्तकफैस्त्रिभिः ॥ ६.८४.४१ ॥

ତାପରେ ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ସହିତ ସେମାନଙ୍କର ଘୋର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ହେ ରାଜନ, ଶରୀରରେ ବାୟୁ, ପିତ୍ତ ଓ କଫ ତିନିର ପରି।

6.84.42

विरथांस्तव पुत्रांस्तु कृत्वा राजन्महाहवे ।
न जघान नरव्याघ्रः स्मरन्भीमवचस्तदा ॥ ६.८४.४२ ॥

ହେ ରାଜନ, ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ରଥହୀନ କରି ମଧ୍ୟ ସେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର ଭୀମଙ୍କ ବାକ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରି ସେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ ନାହିଁ।

6.84.43

ततो राज्ञां बहुशतैर्गजाश्वरथयायिभिः ।
संवृतं समरे भीष्मं देवैरपि दुरासदम् ॥ ६.८४.४३ ॥

ତା'ପରେ ଶହ ଶହ ରାଜା ହାତୀ, ଘୋଡା ଓ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଲେ; ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବି ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା କଷ୍ଟକର ଥିଲା।

6.84.44

प्रयान्तं शीघ्रमुद्वीक्ष्य परित्रातुं सुतांस्तव ।
अभिमन्युं समुद्दिश्य बालमेकं महारथम् ॥ ६.८४.४४ ॥

ଆପଣଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ଆଗକୁ ଆସୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅଭିମନ୍ୟୁକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି, ଜଣେ ଯୁବକ ମହାରଥୀଙ୍କୁ।

6.84.45

वासुदेवमुवाचेदं कौन्तेयः श्वेतवाहनः ।
चोदयाश्वान्हृषीकेश यत्रैते बहुला रथाः ॥ ६.८४.४५ ॥

କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଶ୍ୱେତବାହନ ଅର୍ଜୁନ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ହେ ହୃଷୀକେଶ, ଯେଉଁଠି ଏହି ଅନେକ ରଥ ଅଛନ୍ତି ସେଠିକୁ ଘୋଡ଼ା ଚଳାଅ।'

6.84.46

एते हि बहवः शूराः कृतास्त्रा युद्धदुर्मदाः ।
यथा हन्युर्न नः सेनां तथा माधव चोदय ॥ ६.८४.४६ ॥

ଏମାନେ ଅନେକ ଶୂର, ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ। ହେ ମାଧବ, ସେମାନେ ଆମ ସେନାକୁ ନ ମାରିପାରିବା ପରି ଚଳାଅ।

6.84.47

एवमुक्तः स वार्ष्णेयः कौन्तेयेनामितौजसा ।
रथं श्वेतहयैर्युक्तं प्रेषयामास संयुगे ॥ ६.८४.४७ ॥

ଅମିତ ତେଜସ୍ୱୀ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଏପରି କହିବାରୁ, ବୃଷ୍ଣିବଂଶୀ କୃଷ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶ୍ୱେତ ଘୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ା ରଥକୁ ଆଗକୁ ଚଳାଇଲେ।

6.84.48

निष्ठानको महानासीत्तव सैन्यस्य मारिष ।
यदर्जुनो रणे क्रुद्धः संयातस्तावकान्प्रति ॥ ६.८४.४८ ॥

ହେ ମହାଶୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଅର୍ଜୁନ ଯେତେବେଳେ ଆପଣଙ୍କ ଲୋକଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇଲେ, ଆପଣଙ୍କ ସେନାରେ ବଡ଼ କୋଳାହଳ ଉଠିଲା।

6.84.49

समासाद्य तु कौन्तेयो राज्ञस्तान्भीष्मरक्षिणः ।
सुशर्माणमथो राजन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.८४.४९ ॥

ହେ ରାଜନ୍, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ରକ୍ଷକ ସେହି ରାଜାମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସୁଶର୍ମାଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ ।

6.84.50

जानामि त्वां युधां श्रेष्ठमत्यन्तं पूर्ववैरिणम् ।
अनयस्याद्य संप्राप्तं फलं पश्य सुदारुणम् ॥ ६.८४.५० ॥

ମୁଁ ଜାଣେ ତୁମେ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ପୁରାତନ ଶତ୍ରୁ । ତୁମ ଅନ୍ୟାୟର ଅତି ଭୟଙ୍କର ଫଳ ଆଜି ଦେଖ ।

6.84.51

अद्य ते दर्शयिष्यामि पूर्वप्रेतान्पितामहान् ।
एवं संजल्पतस्तस्य बीभत्सोः शत्रुघातिनः ॥ ६.८४.५१ ॥

ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ତୁମ ପୂର୍ବ ପିତାମହମାନଙ୍କୁ ଦେଖାଇବି ।

6.84.52

श्रुत्वापि परुषं वाक्यं सुशर्मा रथयूथपः ।
न चैनमब्रवीत्किंचिच्छुभं वा यदि वाऽशुभम् ॥ ६.८४.५२ ॥

କଠୋର ବାକ୍ୟ ଶୁଣିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ରଥଯୂଥପ ସୁଶର୍ମା ତାଙ୍କୁ ଶୁଭ କି ଅଶୁଭ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ ।

6.84.53

अभिगम्यार्जुनं वीरं राजभिर्बहुभिर्वृतः ।
पुरस्तात्पृष्ठतश्चैव पार्श्वतश्चैव सर्वतः ॥ ६.८४.५३ ॥

ବୀର ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଅନେକ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ, ଆଗରୁ, ପଛରୁ ଏବଂ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ, ସବୁଆଡୁ ।

6.84.54

परिवार्यार्जुनं सङ्ख्ये तव पुत्रैर्महारथः ।
शरैः संछादयामास मेघैरिव दिवाकरम् ॥ ६.८४.५४ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଘେରି, ମେଘ ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରେ, ସେହି ମହାରଥୀ ଶରରେ ତାଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ ।

6.84.55

ततः प्रवृत्तः सुमहान्संग्रामः शोणितोदकः ।
तावकानां च समरे पाण्डवानां च भारत ॥ ६.८४.५५ ॥

ହେ ଭରତବଂଶଧର, ତାପରେ ତୁମ ପକ୍ଷ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ରକ୍ତର ସୋତ ବହାଇ ଅତି ଭୀଷଣ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।