ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.84
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.84.1
ततो युधिष्ठिरो राजा मध्यं प्राप्ते दिवाकरे ।
श्रुतायुपमभिप्रेक्ष्य प्रेषयामास वाजिनः ॥ ६.८४.१ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਮੱਧ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਸ਼ਰੁਤਾਯੁ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਘੋੜੇ ਭੇਜੇ।
6.84.2
ततस्तु त्वरितो राजञ्श्रुतायुषमरिन्दमन् ।
निजघ्ने सायकैस्तीक्ष्णैर्नवभिर्नतपर्वभिःक ॥ ६.८४.२ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ਰੁਤਾਯੁ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ, ਝੁਕੇ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਨੌਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
6.84.3
स संवार्य रमे राजा प्रेषितान्धर्मसूनुना ।
शरान्सप्त महेष्वासः कौन्तेयाया समार्षयत् ॥ ६.८४.३ ॥
ਉਸ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਰਾਜੇ ਨੇ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਕੌਂਤੇਯ ਉੱਤੇ ਸੱਤ ਤੀਰ ਚਲਾਏ।
6.84.4
ते तस्व कवचं भित्त्वा पपुः शोणितमाहवे ।
असूनिव विचिन्वन्तो देहे तस्य महात्मनः ॥ ६.८४.४ ॥
ਉਹ ਤੀਰ ਉਸ ਦਾ ਕਵਚ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਲਹੂ ਪੀ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹੋਣ।
6.84.5
पाण्डवस्तु भृशं क्रुद्धो विद्धस्तेन महात्मना ।
रणे वराहकर्णेन राजानं हृद्यविध्यता ॥ ६.८४.५ ॥
ਪਰ ਪਾਂਡਵ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਵਰਾਹਕਰਣ ਤੀਰ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ।
6.84.6
अथापरेण भल्लेन केतुं तस्य महात्मनः ।
रथश्रेष्ठो रथात्तूर्णं भूमौ पार्थो न्यपातयत् ॥ ६.८४.६ ॥
ਫਿਰ ਦੂਜੇ ਭੱਲ ਤੀਰ ਨਾਲ ਪਾਰਥ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਝੰਡਾ, ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਸ ਦੇ ਰਥ ਤੋਂ, ਝਟਪਟ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
6.84.7
केतु निपतितं दृष्ट्वा श्रुतायुः स तु पार्थिवः ।
पाण्डवं विशिखैतीक्ष्णै राजन्विव्याध सप्तभिः ॥ ६.८४.७ ॥
ਝੰਡਾ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜੇ ਸ਼੍ਰੁਤਾਯੁ ਨੇ ਸੱਤ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
6.84.8
ततः क्रोघात्प्रजज्वल धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
यथा युगान्ते भूतानि दिधक्षुरिव पावकः ॥ ६.८४.८ ॥
ਤਦ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਯੁਗਾਂਤ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭੜਕ ਉੱਠੇ।
6.84.9
क्रुद्धं तु पाण्डवं दृष्ट्वा देवगन्धर्वराक्षसाः ।
प्रविव्यधुर्महाराज व्याकुलं जाप्यभूज्जगत् ॥ ६.८४.९ ॥
ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਏ; ਸੰਸਾਰ ਘਬਰਾ ਉੱਠਿਆ।
6.84.10
सर्वेषां चैव भूतानामिदमासीन्मनोगतम् ।
त्रींल्लोकान्म संक्रुद्धो नृपोऽयं धक्ष्यतीति वै ॥ ६.८४.१० ॥
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਰਾਜਾ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗਾ।
6.84.11
ऋष… देवाश्च चक्रुः स्वस्त्ययनं महत् ।
लोकानां नृपाशान्त्यर्थं क्रोधिते पाण्डवे तदा ॥ ६.८४.११ ॥
…ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ, ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਮਹਾਨ ਸ੍ਵਸਤਿਅਯਨ ਕੀਤਾ।
6.84.12
स च क्रोधसमाविष्टः सृक्विणी परिसंलिहन ।
इवारात्सवपुर्घोरं युगान्तादित्यसन्निभम् ॥ ६.८४.१२ ॥
ਉਹ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਨੇ ਜੀਭ ਨਾਲ ਚੱਟਦਾ, ਯੁਗਾਂਤ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਭਿਆਨਕ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਦਿੱਸਿਆ।
6.84.13
ततः सैन्यानि सर्वाणि तावकानि विशांपते ।
निराशान्यभवंस्तत्र जीवितं प्रति भारत ॥ ६.८४.१३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਦ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਉੱਥੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਬਾਰੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਹੇ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ੀ.
6.84.14
स तु धैर्येण तं कोपं सन्निवार्य महायशाः ।
श्रुतायुषः प्रचिच्छेद मुष्टिदेशे महाधनुः ॥ ६.८४.१४ ॥
ਪਰ ਉਸ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਨੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਉਸ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਸ਼੍ਰੁਤਾਯੁ ਦਾ ਮਹਾਧਨੁਸ਼ ਮੁੱਠੀ ਦੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
6.84.15
अथैनं छिन्नधन्वानं नाराचेन स्तनान्तरे ।
निर्बिभेद रणे राजा सर्वसैन्यस्य पश्यतः ॥ ६.८४.१५ ॥
ਫਿਰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਫ਼ੌਜ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਮਾਨ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਾਰਾਚ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.84.16
सत्वरं च रणे राजंस्तस्य वाहान्महात्मनः ।
निजघान शरैः क्षिप्रं सूतं च सुमहाबलः ॥ ६.८४.१६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਝੱਟ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਵੀ।
6.84.17
हताश्वं तु रथं त्यक्त्वा दृष्ट्वा राज्ञोऽस्य पौरुषम् ।
विप्रदुद्राव वेगेन श्रुतायुः समरे तदा ॥ ६.८४.१७ ॥
ਘੋੜੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਰਥ ਛੱਡ ਕੇ, ਇਸ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵੇਖ ਕੇ, ਤਦ ਸ਼੍ਰੁਤਾਯੁ ਰਣ ਵਿੱਚੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜ ਗਿਆ।
6.84.18
तस्मिञ्जिते महेष्वासे धर्मपुत्रेण संयुगे ।
दुर्योधनबलं राजन्सर्वमासीत्पराङ्भुखम् ॥ ६.८४.१८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਨੂੰ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਨੇ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਤਾਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਸਾਰੀ ਫ਼ੌਜ ਪਿੱਠ ਫੇਰ ਕੇ ਭੱਜ ਗਈ।
6.84.19
एवं जित्वा महाराज धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
व्यात्ताननो यथा कालस्तव सैन्यं जघान ह ॥ ६.८४.१९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹੇ ਕਾਲ ਵਾਂਗ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ।
6.84.20
चेकितानस्तु वार्ष्णेयो गौतमं रथिनां वरम् ।
प्रेक्षतां सर्वसैन्यानां छादयामास सायकैः ॥ ६.८४.२० ॥
ਪਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਚੇਕਿਤਾਨ ਨੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇਖਦਿਆਂ, ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਗੌਤਮ (ਕ੍ਰਿਪ) ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ।
6.84.21
संनिवार्य शरांस्तांस्तु कृपः शारद्वतो युधि ।
चेकितानां रणे यत्तं राजन्विव्याध पत्रिभिः ॥ ६.८४.२१ ॥
ਪਰ ਸ਼ਰਦ੍ਵਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਪ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਚੇਕਿਤਾਨ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.84.22
अथापरेण भल्लेन धनुश्चिच्छेद मारिष ।
सारथिं चास्य समरे क्षिप्रहस्तो न्यपातयत् ॥ ६.८४.२२ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਭੱਲ ਬਾਣ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਫੁਰਤੀਲੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਵੀ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
6.84.23
अश्वांस्छास्यावधीद्राजन्नुभौ तौ पार्ष्णिसारथी ।
अवप्लुत्य रथात्तूर्णं गदां जग्राह सात्वतः ॥ ६.८४.२३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਪਾਰਸ਼ਣੀ-ਸਾਰਥੀਆਂ ਦੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ; ਫਿਰ ਸਾਤਵਤ ਰਥ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਗਦਾ ਫੜ ਲਈ।
6.84.24
स तया वीरघातिन्या गदया गदिनां वरः ।
गौतमस्य हयान्हत्वा सारथिं च न्यपातयत् ॥ ६.८४.२४ ॥
ਗਦਾਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਸ ਨੇ, ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀ ਉਸ ਗਦਾ ਨਾਲ ਗੌਤਮ (ਕ੍ਰਿਪ) ਦੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਵੀ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
6.84.25
भूमिष्ठो गौतमस्तस्य शरांश्चिक्षेप षोडशक ।
शरास्ते सात्वतं भित्त्वा प्राविशन्धरणीतलम् ॥ ६.८४.२५ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਗੌਤਮ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸੋਲਾਂ ਬਾਣ ਛੱਡੇ। ਉਹ ਬਾਣ ਸਾਤਵਤ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜੇ।
6.84.26
चेकितानस्ततः क्रुद्धः पुनश्चिक्षेप तां गदाम् ।
गौतमस्य वधाकाङ्क्षी वृत्रस्येव पुरन्दरः ॥ ६.८४.२६ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਚੇਕਿਤਾਨ ਨੇ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਫਿਰ ਉਹ ਗਦਾ ਸੁੱਟੀ, ਜਿਵੇਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਪੁਰੰਦਰ (ਇੰਦਰ)।
6.84.27
तामापतन्तीं विमलामश्यमगर्भां महागदाम् ।
शरैरनेकसाहस्त्रैर्वारयामास गौतमः ॥ ६.८४.२७ ॥
ਉਸ ਚਮਕਦੀ, ਪੱਥਰ ਦੀ ਬਣੀ, ਅੰਦਰੋਂ ਖੋਖਲੀ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਮਹਾਗਦਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਝਪਟਦੀ ਵੇਖ ਕੇ ਗੌਤਮ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
6.84.28
चेकितानस्ततः खङ्गं क्रोधादुद्धृत्य भारत ।
लाघवं परमास्थाय गौतमं समुपाद्रवत् ॥ ६.८४.२८ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ! ਫਿਰ ਚੇਕਿਤਾਨ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਤਲਵਾਰ ਚੁੱਕੀ ਅਤੇ ਬੜੀ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਗੌਤਮ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ।
6.84.29
गौतमोऽपि धनुस्त्यक्त्वा प्रगृह्यासिं सुसंयतः ।
वेगेन महता राजंश्चेकितानमुपाद्रवत् ॥ ६.८४.२९ ॥
ਗੌਤਮ ਨੇ ਵੀ ਧਨੁਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ ਤਲਵਾਰ ਫੜੀ ਅਤੇ ਬੜੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵੱਡੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਚੇਕਿਤਾਨ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ।
6.84.30
तावुभौ बलसंपन्नौ निस्त्रिंशवरधारिणौ ।
निस्त्रिंशाभ्यां सुतीक्ष्णाभ्यामन्योन्यं संततक्षतुः ॥ ६.८४.३० ॥
ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਉੱਤਮ ਤਲਵਾਰਾਂ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕੱਟਣ ਲੱਗੇ।
6.84.31
निस्त्रिंशवेगाभिहतौ ततस्तौ पुरुषर्षभौ ।
धरणीं समनुप्राप्तौ सर्वभूतनिषेविताम् ॥ ६.८४.३१ ॥
ਤਲਵਾਰ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋਏ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪੁਰਸ਼ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਫਿਰ ਸਰਬ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵੀ ਜਾਂਦੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
6.84.32
मूर्छयाऽभिपरीताङ्गौ व्यायामेन तु मोहितौ ।
ततोऽभ्यधावद्वेगेन भीमसेनः सुहृत्तया ॥ ६.८४.३२ ॥
ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਫਿਰ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਾਰਨ ਭੀਮਸੇਨ ਵੇਗ ਨਾਲ ਦੌੜਿਆ।
6.84.33
चेकितानं तथाभूतं दृष्ट्वा समरदुर्मदः ।
रथमारोपयच्चैनं सर्वसैकन्यस्य पश्यतः ॥ ६.८४.३३ ॥
ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਏ ਚੇਕਿਤਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੰਗ ਦੇ ਮਦ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਵੀਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਉਸਨੂੰ ਰੱਥ ’ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਲਿਆ।
6.84.34
तथैव शकुनि शूरः स्यालस्तव विशांपतेक ।
आरोपयद्रथं तूर्णं गौतमं रथिनां वरम् ॥ ६.८४.३४ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਲੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸ਼ਕੁਨੀ ਨੇ ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਝੱਟ ਰੱਥ ’ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਲਿਆ।
6.84.35
सौमदत्तिं ततः क्रुद्धो धृष्टकेतुर्महाबलः ।
नवत्या सायकैः क्षिप्रं राजन्विव्याध वक्षसि ॥ ६.८४.३५ ॥
ਤਦ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ ਮਹਾਬਲੀ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੂ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੋਮਦੱਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨੱਬੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਝੱਟ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.84.36
सौमदत्तिरुरस्थैस्तैर्भृशं बाणैरशोभत ।
मध्यंदिने महाराज रश्मिभिस्तपनो यथा ॥ ६.८४.३६ ॥
ਸੋਮਦੱਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਧਸੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸ਼ੋਭਿਆ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜਿਵੇਂ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ।
6.84.37
भूरिश्रवास्तु समरे धृष्टकेतुं महारथम् ।
हतसूतहयं चक्रे विरथं सायकोत्तमैः ॥ ६.८४.३७ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭੂਰਿਸ਼ਰਵਾ ਨੇ ਮਹਾਰਥੀ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੂ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਰਥੀ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਨਾਲ, ਰਥਹੀਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
6.84.38
विरथं तं समालोक्य हताश्वं हतसारथिम् ।
महता शरवर्षेण च्छादयामास संयुगे ॥ ६.८४.३८ ॥
ਉਸਨੂੰ ਰਥਹੀਣ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਸਾਰਥੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਬਾਣ-ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ।
6.84.39
स तु तं रथमुत्सृज्य धृष्टकेतुर्महामनाः ।
आरुरोह ततो यानं शतानीकस्य मारिष ॥ ६.८४.३९ ॥
ਮਹਾਮਨਾ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੂ ਉਸ ਰਥ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਸ਼ਤਾਨੀਕ ਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
6.84.40
चित्रसेनो विकर्णश्च राजन्दुर्मर्षणस्तथा ।
रथिनो हेमसन्नाहाः सौभद्रमभिदुद्रुवुः ॥ ६.८४.४० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਚਿੱਤਰਸੇਨ, ਵਿਕਰਣ, ਦੁਰਮਰਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਵਚ ਵਾਲੇ ਰਥੀ ਸੌਭਦ੍ਰ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ।
6.84.41
अभिमन्योस्ततस्तैस्तु घोरं युद्धमवर्तत ।
शरीरस्य यथा राजन्वातपित्तकफैस्त्रिभिः ॥ ६.८४.४१ ॥
ਤਦ ਅਭਿਮਨਿਊ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਾਤ, ਪਿੱਤ ਅਤੇ ਕਫ ਦੇ ਤਿੰਨਾਂ ਵਾਂਗ।
6.84.42
विरथांस्तव पुत्रांस्तु कृत्वा राजन्महाहवे ।
न जघान नरव्याघ्रः स्मरन्भीमवचस्तदा ॥ ६.८४.४२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰਥਹੀਣ ਕਰਕੇ ਵੀ ਉਸ ਨਰਵਿਆਘਰ ਨੇ ਭੀਮ ਦੇ ਬਚਨ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰਿਆ।
6.84.43
ततो राज्ञां बहुशतैर्गजाश्वरथयायिभिः ।
संवृतं समरे भीष्मं देवैरपि दुरासदम् ॥ ६.८४.४३ ॥
ਫਿਰ ਸੈਂਕੜੇ ਰਾਜੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ ਸੀ।
6.84.44
प्रयान्तं शीघ्रमुद्वीक्ष्य परित्रातुं सुतांस्तव ।
अभिमन्युं समुद्दिश्य बालमेकं महारथम् ॥ ६.८४.४४ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਭਿਮਨਿਊ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ, ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਮਹਾਰਥੀ ਨੂੰ।
6.84.45
वासुदेवमुवाचेदं कौन्तेयः श्वेतवाहनः ।
चोदयाश्वान्हृषीकेश यत्रैते बहुला रथाः ॥ ६.८४.४५ ॥
ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਵੇਤਵਾਹਨ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਥ ਹਨ ਉੱਥੇ ਘੋੜੇ ਹਾਂਕੋ।'
6.84.46
एते हि बहवः शूराः कृतास्त्रा युद्धदुर्मदाः ।
यथा हन्युर्न नः सेनां तथा माधव चोदय ॥ ६.८४.४६ ॥
ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੂਰਬੀਰ ਹਨ, ਅਸਤ੍ਰ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮਦ ਵਿੱਚ ਮਸਤ। ਹੇ ਮਾਧਵ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਂਕੋ ਕਿ ਇਹ ਸਾਡੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰ ਸਕਣ।
6.84.47
एवमुक्तः स वार्ष्णेयः कौन्तेयेनामितौजसा ।
रथं श्वेतहयैर्युक्तं प्रेषयामास संयुगे ॥ ६.८४.४७ ॥
ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਥ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ।
6.84.48
निष्ठानको महानासीत्तव सैन्यस्य मारिष ।
यदर्जुनो रणे क्रुद्धः संयातस्तावकान्प्रति ॥ ६.८४.४८ ॥
ਹੇ ਮਾਨਯੋਗ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਅਰਜੁਨ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਰੌਲਾ ਪੈ ਗਿਆ।
6.84.49
समासाद्य तु कौन्तेयो राज्ञस्तान्भीष्मरक्षिणः ।
सुशर्माणमथो राजन्निदं वचनमब्रवीत् ॥ ६.८४.४९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਰਾਜਿਆਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੁਸ਼ਰਮਨ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
6.84.50
जानामि त्वां युधां श्रेष्ठमत्यन्तं पूर्ववैरिणम् ।
अनयस्याद्य संप्राप्तं फलं पश्य सुदारुणम् ॥ ६.८४.५० ॥
ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਵੈਰੀ ਹੈਂ। ਆਪਣੇ ਅਨਿਆਏ ਦਾ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਫਲ ਅੱਜ ਵੇਖ।
6.84.51
अद्य ते दर्शयिष्यामि पूर्वप्रेतान्पितामहान् ।
एवं संजल्पतस्तस्य बीभत्सोः शत्रुघातिनः ॥ ६.८४.५१ ॥
ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪਿਤਾਮਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਖਾਵਾਂਗਾ।
6.84.52
श्रुत्वापि परुषं वाक्यं सुशर्मा रथयूथपः ।
न चैनमब्रवीत्किंचिच्छुभं वा यदि वाऽशुभम् ॥ ६.८४.५२ ॥
ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਰਥਯੂਥਪ ਸੁਸ਼ਰਮਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਕਿਹਾ, ਨਾ ਭਲਾ ਨਾ ਬੁਰਾ।
6.84.53
अभिगम्यार्जुनं वीरं राजभिर्बहुभिर्वृतः ।
पुरस्तात्पृष्ठतश्चैव पार्श्वतश्चैव सर्वतः ॥ ६.८४.५३ ॥
ਵੀਰ ਅਰਜੁਨ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਅੱਗੋਂ, ਪਿੱਛੋਂ ਅਤੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ, ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ।
6.84.54
परिवार्यार्जुनं सङ्ख्ये तव पुत्रैर्महारथः ।
शरैः संछादयामास मेघैरिव दिवाकरम् ॥ ६.८४.५४ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਢਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਮਹਾਰਥੀ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।
6.84.55
ततः प्रवृत्तः सुमहान्संग्रामः शोणितोदकः ।
तावकानां च समरे पाण्डवानां च भारत ॥ ६.८४.५५ ॥
ਹੇ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਖ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਹਾਉਂਦਾ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ।