ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.85
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.85.1
स ताड्यमानस्तु शरैर्धनंजयः ।
पदाहतो नाग इव श्वसन्बली ।
बाणांश्च बाणेन महारथानां ।
चिच्छेद चापानि रणे प्रसह्य ॥ ६.८५.१ ॥
ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਧਨੰਜਯ, ਪੈਰ ਨਾਲ ਕੁਚਲੇ ਬਲਵਾਨ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਦੇ ਤੀਰ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।
6.85.2
संछिद्य चापानि च तानि राज्ञां ।
तेषां रणे वीर्यवतां क्षणेन।
विव्याध बाणैर्युगपन्महात्मा ।
निःशेषतां तेष्वथ मन्यमानः ॥ ६.८५.२ ॥
ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਲਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਲ ਭਰ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.85.3
निपेतुराजौ रुधिरप्रदिग्धा-
स्ते ताडिताः शक्रसुतेन राजन्।
विभिन्नगात्राः पतितोत्तमाङ्गा ।
गतासवश्छिन्नतनुक्रकायाः ॥ ६.८५.३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇੰਦਰਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਉਹ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿੱਬੜੇ ਹੋਏ ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਸਰੀਰ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ, ਸਿਰ ਡਿੱਗੇ, ਪ੍ਰਾਣ ਨਿਕਲ ਗਏ ਅਤੇ ਅੰਗ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਨ।
6.85.4
महीं गताः पर्थबलाभिभूता ।
विचित्ररूपा युगपद्विनेशुः।
दृष्ट्वा हतांस्तान्युधि राजपुत्रां-
स्त्रिगर्तराजः प्रययौ रथेन ॥ ६.८५.४ ॥
ਪਾਰਥ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕੋ ਵੇਲੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਵੇਖ ਕੇ ਤ੍ਰਿਗਰਤਰਾਜ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।
6.85.5
तेषां रथानामथ पृष्ठगोपा ।
द्वात्रिंशदन्येऽभ्यपतन्त पार्थम्।
तथैव ते तं परिवार्य पार्थं ।
विकृष्य चापानि महारवाणि ॥ ६.८५.५ ॥
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰੱਥਾਂ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਰੱਖਿਅਕ ਬੱਤੀ ਹੋਰ ਯੋਧੇ ਪਾਰਥ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚੇ।
6.85.6
अवीवृषन्बाणमहौघवृष्ट्या ।
यथा गिरिं तोयधरा जलौघैः।
संपीड्यमानस्तु शरौघवृष्ट्या ।
धनंजयस्तान्युधि जातरोषः ॥ ६.८५.६ ॥
ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਰਸਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਬਾਣ-ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ। ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਧਨੰਜਯ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ।
6.85.7
षष्ट्या शरैः संयति तैलधौतै-
र्जघान तानप्यथ पृष्ठगोपान्।
रथांश्च तांस्तनवजित्य सङ्ख्ये ।
धनञ्जयः प्रीतमना यशस्वी ॥ ६.८५.७ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਨਾਲ ਧੋਏ ਹੋਏ ਸੱਠ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਪਿੱਛਲੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਹਨਾਂ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਹਿਜੇ ਜਿੱਤ ਕੇ ਯਸ਼ਸਵੀ ਧਨੰਜਯ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਹੋਇਆ।
6.85.8
अथात्वरद्भीष्मवधाय जिष्णु-
र्बलानि राजन्समरे निहत्य।
त्रिगर्तराजो निहतान्समीक्ष्य ।
महात्मना तानथ बन्धुवर्गान् ॥ ६.८५.८ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਸ਼ਨੂ (ਅਰਜੁਨ) ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਤੇਜ਼ ਹੋਇਆ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਤ੍ਰਿਗਰਤ ਰਾਜੇ ਨੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਬੰਧੂਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ...
6.85.9
रणे पुरस्कृत्य नराधिपांस्तान् ।
जगाम पार्थं त्वरितो वधाय
अभिद्रुतं चास्त्रभृतां वरिष्ठं ।
धनंजयं वीक्ष्य शिखण्डिमुख्याः ॥ ६.८५.९ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਰਾਧਿਪਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ ਵਧ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਰਥ ਵੱਲ ਗਿਆ; ਸ਼ਸਤ੍ਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਧਾਵਾ ਬੋਲਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਆਦਿ ਮੁੱਖ...
6.85.10
अभ्यद्ययुस्ते शितशस्त्रहस्ता ।
रिरक्षिषन्तो रथमर्जुनस्य।
पार्थोऽपि तानापततः समीक्ष्य ।
त्रिगर्तराज्ञा सहितान्नृवीरान ॥ ६.८५.१० ॥
ਤਿੱਖੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਰਥ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਹ ਉਸ ਵੱਲ ਟੁੱਟ ਪਏ; ਪਾਰਥ ਨੇ ਵੀ ਤ੍ਰਿਗਰਤ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਰਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
6.85.11
विध्वंसयित्वा समरे धनुष्मान् ।
गाण्डीवमुक्तैर्निशितैः पृषत्कैः ।
भीष्मं यियासुर्युधि संददर्श ।
दुर्योधनं सैन्धवादींश्च राज्ञः ॥ ६.८५.११ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖਦੇੜਨ ਵਾਲੇ ਧਨੁਰਧਾਰੀ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਗਾਂਡੀਵ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਭੀਸ਼ਮ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੁਰਯੋਧਨ ਅਤੇ ਸੈਂਧਵ ਆਦਿ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
6.85.12
गाङ्गेयमाजौ शरचापपाणिः ॥ ६.८५.१२ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲਏ ਗਾਂਗੇਯ (ਭੀਸ਼ਮ)…
6.85.13
भीष्मोऽपि दृष्ट्वा समरे कृतास्त्रान् ।
स पाण्डवानां रथिनोऽभ्युदारान्।
विहाय संग्राममुखे धनंजयं ।
जवेन पार्थं पुनराजगाम ॥ ६.८५.१३ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਵੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਸਤ੍ਰ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਉਦਾਰ ਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੋਰਚੇ ਉੱਤੇ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਰਥ ਕੋਲ ਫਿਰ ਆਏ।
6.85.14
र्भीष्मं ययौ शान्तनवं रणाय ॥ ६.८५.१४ ॥
…ਭੀਸ਼ਮ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਗਏ।
6.85.15
तैः संप्रयुक्तैः स महारथाग्र्यै-
र्गङ्गासुतः समरे चित्रयोधी।
न विव्यधे शान्तनवो महात्मा ।
समागतैः पाण्डुसुतैः समस्तैः ॥ ६.८५.१५ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾਪੁੱਤਰ, ਵਿਚਿਤ੍ਰਯੋਧੀ, ਮਹਾਤਮਾ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਪੁੱਤਰ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਨਾ ਹੋਏ; ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।
6.85.16
अथैत्य राजा युधि सत्यसन्धो ।
जयद्रथोऽत्युग्रबलो मनस्वी।
चिच्छेद चापानि महारथानां ।
प्रसह्य तेषां धनुषा वरेण ॥ ६.८५.१६ ॥
ਫਿਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਣ ਵਾਲਾ, ਅਤਿ ਉਗ੍ਰ ਬਲ ਵਾਲਾ, ਮਨਸਵੀ ਰਾਜਾ ਜਯਦ੍ਰਥ ਅੱਗੇ ਆ ਕੇ ਉੱਤਮ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਬਲ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।
6.85.17
युधिष्ठिरं भीमसेनं यमौ च ।
पार्थं कृष्णं युधि संजातकोपः ।
दुर्योदनः क्रोधविषो महात्मा ।
जघान बाणैरनलप्रकाशैः ॥ ६.८५.१७ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਹਾਤਮਾ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਜਿਸਦਾ ਵਿਸ਼ ਕ੍ਰੋਧ ਸੀ, ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਭੀਮਸੇਨ, ਦੋਵੇਂ ਯਮਾਂ, ਪਾਰਥ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
6.85.18
कृपेण शल्येन शलेन चैव ।
तथा विभो चित्रसेनेन चौजौ।
विद्धाः शरैस्तेऽतिविवृद्धकोपै-
र्देवा यथा दैत्यगणैः समेतैः ॥ ६.८५.१८ ॥
ਹੇ ਵਿਭੋ, ਕ੍ਰਿਪ, ਸ਼ਲ੍ਯ, ਸ਼ਲ, ਚਿਤ੍ਰਸੇਨ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਓਜਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਵਧੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ।
6.85.19
छिन्नायुधं शान्तनवेन राजा ।
शिखण्डिनं प्रेक्ष्य च जातकोपः।
अजातशत्रुः समरे महात्मा ।
शिखण्डिनं क्रुद्ध उवाच वाक्यम् ॥ ६.८५.१९ ॥
ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਦੁਆਰਾ ਜਿਸਦਾ ਹਥਿਆਰ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
6.85.20
उक्त्वा तथा त्वं पितुरग्रतो मा-
महं हनिष्यामि महाव्रतं तम्।
भीष्मं शरौघैर्विमलार्कवर्णैः ।
सत्यं वदामीति कृता प्रतिज्ञा ॥ ६.८५.२० ॥
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ: 'ਨਿਰਮਲ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਮਹਾਵ੍ਰਤੀ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ; ਸੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਹੈ।'
6.85.21
त्वया च नैनां सफलां करोषि ।
देवव्रतं यन्न निहंसि युद्धे।
मिथ्याप्रतिज्ञो भव मात्र वीर ।
रक्षस्व धर्मं स्वकुलं यशश्च ॥ ६.८५.२१ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜੇ ਤੂੰ ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੇਂ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਨੂੰ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਹੇ ਵੀਰ, ਝੂਠੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਵਾਲਾ ਨਾ ਬਣ; ਧਰਮ, ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
6.85.22
प्रेक्षस्व भीष्मं युधि भीमवेगं ।
सर्वांस्तपन्तं मम सैन्यसङ्घान्।
शरौघजालैरतितिग्मवेगैः ।
कालं यथा कालकृतं क्षणेन ॥ ६.८५.२२ ॥
ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੇਗ ਭਿਆਨਕ ਹੈ; ਉਹ ਮੇਰੀ ਫੌਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਲਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਲ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਜਾਲਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਅਤਿ ਤੀਖਣ ਵੇਗ ਨਾਲ।
6.85.23
निकृत्तचापः समरेऽनपेक्षः ।
पराजितः शान्तनवेन चाजौ ।
विहाय बन्धूनथ सदरांश्च ।
क्व यास्यसे नानुरूपं तवेदम् ॥ ६.८५.२३ ॥
ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬੇਪਰਵਾਹ, ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੂੰ, ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇਂਗਾ? ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
6.85.24
दृष्ट्वा हि भीष्मं तमनन्तवीर्यं ।
भग्नं च सैन्यं द्रवमाणमेवम् ।
भीतोऽसि नूनं द्रुपदस्य पुत्र ।
तथा हि ते मुखवर्णोऽप्रहृष्टः ॥ ६.८५.२४ ॥
ਅਨੰਤ ਪਰਾਕਰਮੀ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟ ਕੇ ਭੱਜਦੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਡਰ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹ ਦਾ ਰੰਗ ਖ਼ੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ।
6.85.25
अज्ञायमाने च धनंजये तु ।
महाहावे संप्रसक्ते नृवीरे।
कथं हि भीष्मात्प्रथितः पृथिव्यां ।
भयं त्वमद्य प्रकरोषि वीर ॥ ६.८५.२५ ॥
ਧਨੰਜੈ ਦਿਖਾਈ ਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਮਹਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹੇ ਵੀਰ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੂੰ ਅੱਜ ਕਿਵੇਂ ਭੈ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?
6.85.26
स धर्मराजस्य वचो निशम्य ।
रूक्षाक्षरं विप्रलापानुबद्धम् ।
प्रत्यादेशं मन्यमानो महात्मा ।
प्रतत्वरे भीष्मवधाय राजन् ॥ ६.८५.२६ ॥
ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਠੋਰ ਬੋਲਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰਲਾਪ ਨਾਲ ਭਰੇ ਵਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਝਿੜਕ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਛੇਤੀ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
6.85.27
तमापतन्तं महता जवेन ।
शिखण्डिनं भीष्ममभिद्रवन्तम्।
निवारयामास हि शल्य एन-
मस्त्रेण घोरेण सुदुर्जयेन ॥ ६.८५.२७ ॥
ਵੱਡੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਭੀਸ਼ਮ ਵੱਲ ਝਪਟਦੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਰਜਯ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
6.85.28
शरैस्तदस्त्रं प्रतिबाधमानः ॥ ६.८५.२८ ॥
ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਅਸਤ੍ਰ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ (ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਿਆ).
6.85.29
अथाददे वारुणमन्यदस्त्रं ।
शिखण्ड्यथोऽग्रं प्रतिघातमस्य।
तदस्त्रमस्त्रेण विदार्यमाणं ।
खस्थाः सुरा ददृशुः पार्थिवाश्च ॥ ६.८५.२९ ॥
ਫਿਰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੇ ਵਰੁਣ-ਸੰਬੰਧੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਸਤ੍ਰ ਲਿਆ; ਉਹ ਉਸਦੇ ਅਸਤ੍ਰ ਦਾ ਜਵਾਬੀ ਵਾਰ ਸੀ। ਉਸ ਅਸਤ੍ਰ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਟੁੱਟਦਿਆਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
6.85.30
भीष्मस्तु राजन्समरे महात्मा ।
धनुश्च चित्रं ध्वजमेव चापि।
छित्त्वाऽनदत्पाण्डुसुतस्य वीरो ।
युधिष्ठिरस्याजमीढस्य राज्ञः ॥ ६.८५.३० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਪਰ ਮਹਾਤਮਾ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਜਮੀੜ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦਾ ਵਿਚਿੱਤਰ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਝੰਡਾ ਵੀ ਕੱਟ ਕੇ ਗਰਜ ਕੀਤੀ।
6.85.31
ततः समुत्सृज्य धनुः सबाणं ।
युधिष्ठिरं वीक्ष्य भयाभिभूतम्।
गदां प्रगृह्याभिपपात सङ्ख्ये ।
जयद्रथं भीमसेनः पदातिः ॥ ६.८५.३१ ॥
ਫਿਰ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੀਰਾਂ ਸਮੇਤ ਧਨੁਸ਼ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਗਦਾ ਚੁੱਕੀ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਹੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਯਦ੍ਰਥ ਉੱਤੇ ਝਪਟ ਪਿਆ।
6.85.32
तमापतन्तं सहसा जवेन ।
जयद्रथः सगदं भीमसेनम्।
विव्याध घोरैर्यमदण्डकल्पैः ।
शितैः शरैः पञ्चशरैः समन्तात् ॥ ६.८५.३२ ॥
ਅਚਾਨਕ ਵੇਗ ਨਾਲ ਝਪਟਦੇ ਗਦਾਧਾਰੀ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਜਯਦ੍ਰਥ ਨੇ ਯਮਦੰਡ ਵਰਗੇ ਭਿਆਨਕ, ਤਿੱਖੇ ਪੰਜ-ਪੰਜ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਚੁਫੇਰਿਓਂ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.85.33
अचिन्तयित्वा स शरांस्तरस्वी ।
वृकोदरः क्रोधपरीतचेताः ।
जघान वाहान्समरे समन्तात् ।
सुसंमतान्सिन्धुराजस्य सङ्ख्ये ॥ ६.८५.३३ ॥
ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਮਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਤੇਜ਼ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਿੰਧੂਰਾਜ ਦੇ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
6.85.34
ततोऽभिवीक्ष्याप्रतिमप्रभाव-
स्तवात्मजस्त्वरमाणो रथेन
अभ्यायौ भीमसेनं निहन्तुं ।
समुद्यतास्त्रः सुरराजकल्पः ॥ ६.८५.३४ ॥
ਫਿਰ ਬੇਮਿਸਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲਾ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ; ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕੇ ਉਹ ਦੇਵਰਾਜ ਵਰਗਾ ਸੀ।
6.85.35
जयद्रथो भग्रवाहं रथं त ।
त्यक्त्वा ययौ यत्र राजा कुरूणाम् ।
भयेन भीमस्य समूढचेताः ।
ससौबलस्तत्र युद्धस्य भीतः ॥ ६.८५.३५ ॥
ਟੁੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਰੱਥ ਛੱਡ ਕੇ ਜਯਦ੍ਰਥ ਉੱਥੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ; ਭੀਮ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਮਨ ਭਟਕ ਕੇ, ਸੌਬਲ ਸਮੇਤ ਜੰਗ ਤੋਂ ਡਰਿਆ ਉੱਥੇ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।
6.85.36
भीमोऽप्यथैनं सहसा विनद्य ।
प्रत्युद्ययौ गदया तर्जयानः।
समुद्यतां तां यमदण्डकल्पां ।
दृष्ट्वा गदां ते कुरवः समन्तात् ॥ ६.८५.३६ ॥
ਭੀਮ ਨੇ ਵੀ ਅਚਾਨਕ ਗਰਜ ਕੇ ਗਦਾ ਨਾਲ ਲਲਕਾਰਦਿਆਂ ਉਸ ਵੱਲ ਧਾਵਾ ਬੋਲਿਆ; ਉੱਚੀ ਉੱਠੀ ਯਮਦੰਡ ਵਰਗੀ ਉਸ ਗਦਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੌਰਵ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਏ।
6.85.37
विहाय सर्वे तव पुत्रमुग्नं ।
पातं गदायाः परिहर्तुकामाः।
अपक्रान्तास्तुमुले संप्रमर्दे ।
सुदूरुणे भारत मोहनीये ॥ ६.८५.३७ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੇਰੇ ਉਸ ਉਗਰ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰੇ ਗਦਾ ਦੇ ਵਾਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸ ਭਿਆਨਕ, ਭੁਲੇਖਾ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਜੰਗ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ।
6.85.38
ज्जगामान्यं भ्रमप भूमिदेशम् ॥ ६.८५.३८ ॥
…ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਭੂਮੀ-ਖੇਤਰ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
6.85.39
गदापि सा प्राप्य रथं सुचित्रं ।
साश्व ससूतं विनिहत्य सङ्ख्ये।
जगाम भूमिं ज्वलिता महोल्क ।
भ्रष्टाऽम्बराद्गामिव संपतन्ती ॥ ६.८५.३९ ॥
ਉਹ ਗਦਾ ਵੀ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਰਥ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਸਾਰਥੀ ਸਮੇਤ ਉਸਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦੀ ਬਲਦੀ ਮਹਾਉਲਕਾ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਾ ਡਿੱਗੀ।
6.85.40
आश्चर्यभूतं सुमहत्त्वदीया ।
दृष्ट्वैव तद्भारत संप्रहृष्टाः।
सर्वे विनेदुः सहिताः समन्ता-
त्पुपूजिरे तव पुत्रस्य शौर्यम् ॥ ६.८५.४० ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਇਕੱਠੇ ਗਰਜਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ (ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ) ਕਰਨ ਲੱਗੇ।