ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 6.86
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.86.1
विरथं तं समासाद्य चित्रसेनं यशस्विनम् ।
रथमारोपयामास विकर्णस्तनयस्तव ॥ ६.८६.१ ॥
ରଥହୀନ ଯଶସ୍ୱୀ ଚିତ୍ରସେନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିକର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ରଥରେ ଚଢ଼ାଇଲେ ।
6.86.2
तस्मिंस्तथा वर्तमाने तुमुले संकुले भृशम् ।
भीष्मः शान्तनवस्तूर्णं युधिष्ठिरमुपाद्रवत् ॥ ६.८६.२ ॥
ସେହି ତୁମୁଳ ଓ ବ୍ୟାକୁଳ ଯୁଦ୍ଧ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବଳ ହୋଇ ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ଶୀଘ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ ।
6.86.3
ततः सरथनागाश्वाः समकम्पन्त सृञ्जयाः ।
मृत्योरास्यमनुप्राप्तं मेनिरे च युधिष्ठिरम् ॥ ६.८६.३ ॥
ତେବେ ରଥ, ହସ୍ତୀ, ଅଶ୍ୱ ସହିତ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ସମସ୍ତେ କମ୍ପିତ ହେଲେ; ସେମାନେ ଭାବିଲେ ଯେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମୃତ୍ୟୁର ମୁଖରେ ପଡ଼ିଗଲେ ।
6.86.4
युधिष्ठिरोऽपि कौरव्यो यमाभ्यां सहितः प्रभुः ।
महेष्वासं नरव्याघ्रं भीष्मं शान्तनवं ययौ ॥ ६.८६.४ ॥
କୌରବବଂଶର ପ୍ରଭୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ଯମଜ (ନକୁଳ-ସହଦେବ) ସହିତ, ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ମହାଧନୁର୍ଧର ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ।
6.86.5
ततः शरसहस्राणि प्रमुञ्चन्पाण्डवो युधि ।
भीष्मं संछादयामास यथा मेघो दिवाकरम् ॥ ६.८६.५ ॥
ତେବେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ହଜାର ହଜାର ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରି ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଆବୃତ କଲେ, ଯେପରି ମେଘ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆବୃତ କରେ ।
6.86.6
तेन सम्यक्प्रणीतानि शरजालानि मारिष ।
प्रतिजग्राह गाङ्गयः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.८६.६ ॥
ହେ ମାନ୍ୟ, ସେ ସୁନିୟୋଜିତ ଭାବେ ନିକ୍ଷେପ କରିଥିବା ବାଣଜାଲକୁ ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର କରି ପ୍ରତିହତ କଲେ ।
6.86.7
तथैव शरजालानि भीष्मोणास्तानि मारिष ।
आकाशे समदृश्यन्त स्वगमानां व्रजा इव ॥ ६.८६.७ ॥
ହେ ମାରିଷ, ସେହିପରି ଭୀଷ୍ମଙ୍କର ଉତ୍ତପ୍ତ ଶରଜାଳ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ହେଲା; ଆକାଶରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ରାଜହଂସଙ୍କ ଦଳ ପରି ଦେଖାଗଲା।
6.86.8
निमेषार्धेन कौन्तेयं भीष्मः शान्तनवो युधि ।
अदृश्यं समरे चक्रे शरजालेन भारत ॥ ६.८६.८ ॥
ହେ ଭାରତ, ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଦ୍ଧ ନିମେଷ ମଧ୍ୟରେ ଶରଜାଳ ଦ୍ୱାରା କୌନ୍ତେୟଙ୍କୁ ରଣରେ ଅଦୃଶ୍ୟ କରିଦେଲେ।
6.86.9
ततो युधिष्ठिरे राजा कौरव्यस्य महात्मनः ।
नाराचं प्रेषयामास क्रुद्ध आशीविषोपमम् ॥ ६.८६.९ ॥
ତା'ପରେ କୌରବ ବଂଶର ମହାତ୍ମା ରାଜା କ୍ରୋଧରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ବିଷଧର ସାପ ପରି ଏକ ନାରାଚ ପ୍ରେରଣ କଲେ।
6.86.10
असंप्राप्तं ततस्तं तु क्षुरप्रेण महारथः ।
चच्छेद समरे राजन्भीष्मस्तस्य धनुश्च्युतम् ॥ ६.८६.१० ॥
ହେ ରାଜନ, ସେତେବେଳେ ସେଇ ମହାରଥୀ ଭୀଷ୍ମ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାହା ପହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ କ୍ଷୁରପ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେହି ବାଣକୁ କାଟିଦେଲେ; ତାଙ୍କ ଧନୁ ମଧ୍ୟ ଖସି ପଡ଼ିଲା।
6.86.11
तं तु च्छित्वा रणे भीष्मो नाराचं कलसंमितम् ।
नजघ्ने कौरवेन्द्रस्य हयान्काञ्चनभूषणान् ॥ ६.८६.११ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ନାରାଚକୁ କାଟି ଭୀଷ୍ମ କୌରବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ବାଣରେ ବଧ କଲେ।
6.86.12
हताश्वं तु रथं त्यक्त्वा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
आरुरोह रथं तूर्णं नकुलस्य महात्मनःक ॥ ६.८६.१२ ॥
ଘୋଡ଼ାମାନେ ହତ ହେବାରୁ ରଥ ଛାଡ଼ି ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଶୀଘ୍ର ମହାତ୍ମା ନକୁଳଙ୍କ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।
6.86.13
यमावपि हि संक्रुद्धः समासाद्य रणे तदा ।
शरैः संछादयामास भीष्मः परपुरंजयः ॥ ६.८६.१३ ॥
ସେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଭୀଷ୍ମ ସେହି ଯମଳ ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ବାଣରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଢାକିଦେଲେ; ସେ ଶତ୍ରୁନଗର ଜୟକାରୀ ଥିଲେ।
6.86.14
तौ तु दृष्ट्वा महाराज भीष्मबाणप्रपीडितौ ।
जगाम परमां चिन्तां भीष्मस्य वधकाङ्क्षया ॥ ६.८६.१४ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ।
6.86.15
ततो युधिष्ठिरो वश्यान्राज्ञस्तान्समचोदयत् ।
भीष्मं शान्तनवं सर्वे निहतेति सुहृद्गणान् ॥ ६.८६.१५ ॥
ତା'ପରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସେହି ବଶୀଭୂତ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ; ସମସ୍ତ ସୁହୃଦ୍ଗଣଙ୍କୁ କହିଲେ ଯେ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି।
6.86.16
ततस्ते पार्थिवाः सर्वे श्रुत्वा पार्थस्य भाषितम् ।
महता रथवंशेन परिवव्रुः पितामहम् ॥ ६.८६.१६ ॥
ତା'ପରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେହି ସମସ୍ତ ରାଜା ବୃହତ୍ ରଥସମୂହ ସହିତ ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଲେ।
6.86.17
स समन्तात्परिवृतः पिता देवव्रतस्तव ।
चिक्रीड धनुषा राजन्पातयानो महारथान् ॥ ६.८६.१७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ପିତା ଦେବବ୍ରତ ଭୀଷ୍ମ ଚାରିପଟରୁ ଘେରି ହୋଇଥିଲେ; ଧନୁରେ ଖେଳୁଥିବା ପରି ମହାରଥୀମାନଙ୍କୁ ପାତିତ କରୁଥିଲେ।
6.86.18
तं चरन्तं रणे पार्था ददृशुः कौरवं युधि ।
मृगमध्यं प्रविश्येव यथा सिंहशिशुं वने ॥ ६.८६.१८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ସେହି କୌରବଙ୍କୁ ପାର୍ଥମାନେ ଦେଖିଲେ; ବନରେ ହରିଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଶିଥିବା ସିଂହଶାବକ ପରି।
6.86.19
तर्जयानं रमे वीरांस्त्रासयानं च सायकैः ।
दृष्ट्वा त्रेसुर्महाराज सिंहं मृगगणा इव ॥ ६.८६.१९ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ବୀରମାନଙ୍କୁ ଚେତାବନୀ ଦେଉଥିବା ଓ ବାଣରେ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା ସେହି ସିଂହକୁ ଦେଖି ସେମାନେ ମୃଗପଲ ପରି ତ୍ରସ୍ତ ହେଲେ।
6.86.20
रणे भारत सिंहस्य ददृशुः क्षत्रिया गतिम् ।
अग्नेर्वायुसहायस्य यथा कक्षं दिधक्षतः ॥ ६.८६.२० ॥
ହେ ଭାରତ, ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ସେହି ସିଂହର ଗତି ଦେଖିଲେ; ପବନ ସହାୟ ଅଗ୍ନି ବନଝୋପଡ଼ି ଦହନ କରିବା ପରି।
6.86.21
शिरांसि रथिनां भीष्मः पातयामास संयुगे ।
तालेभ्यः परिपक्वानि फलानि कुशलो नरः ॥ ६.८६.२१ ॥
ଭୀଷ୍ମ ଯୁଦ୍ଧରେ ରଥୀମାନଙ୍କ ମସ୍ତକ ପକାଇଲେ; ଦକ୍ଷ ମଣିଷ ତାଳଗଛରୁ ପାଚିଲା ଫଳ ପକାଇବା ପରି।
6.86.22
पतद्भिश्च महाराज शिरोभिर्धरणीतले ।
बभूव तुमुलः शब्दः पततामश्मनामिव ॥ ६.८६.२२ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଧରଣୀରେ ପଡ଼ୁଥିବା ମସ୍ତକଗୁଡ଼ିକରୁ ପଡ଼ୁଥିବା ପଥରର ପରି ପ୍ରବଳ ଶବ୍ଦ ହେଲା।
6.86.23
तस्मिन्सुतुमुले युद्धे वर्तमाने भयानके ।
सर्वेषामेव सैन्यानामासीद्व्यतिकरो महान् ॥ ६.८६.२३ ॥
ସେହି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଓ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲୁଥିବା ସମୟରେ ସମସ୍ତ ସେନାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହା ଗଣ୍ଡଗୋଳ ହେଲା।
6.86.24
भिन्नेषु तेषु व्यूहेषु क्षत्रिया इतरेतरम् ।
एकमेकं समाहूय युद्धायैवावतस्थिरे ॥ ६.८६.२४ ॥
ସେହି ବ୍ୟୂହଗୁଡ଼ିକ ଭାଙ୍ଗିଗଲେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ଏକ ଏକ କରି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଠିଆ ହେଲେ।
6.86.25
शिखण्डी तु समासाद्य भरतानां पितामहम् ।
अभिदुद्राव वेगेन तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ६.८६.२५ ॥
କିନ୍ତୁ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଭରତବଂଶର ପିତାମହ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ବେଗରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଗଲା ଏବଂ କହିଲା, "ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ!"
6.86.26
अनादृत्य ततो भीष्मस्तं शिखण्डिनमाहवे ।
प्रययौ सृञ्जयान्क्रुद्धः स्त्रीत्वं तस्य विचिन्तयन् ॥ ६.८६.२६ ॥
ତା'ପରେ ଭୀଷ୍ମ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ଶିଖଣ୍ଡୀକୁ ଅବଜ୍ଞା କରି, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତାର ସ୍ତ୍ରୀତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରି ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
6.86.27
सृंजयास्तु ततो दृष्ट्वा हृष्टं भीष्म महारणे ।
सिंहनादांश्च विविधांश्चक्रुः शङ्खविमिश्रितान् ॥ ६.८६.२७ ॥
ତା'ପରେ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ହର୍ଷିତ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନି ସହିତ ମିଶ୍ରିତ ନାନା ପ୍ରକାର ସିଂହନାଦ କଲେ।
6.86.28
ततः प्रववृते युद्धं व्यतिषक्तरथद्विपम् ।
पश्चिमां दिशमासाद्य स्थिते सवितरि प्रभो ॥ ६.८६.२८ ॥
ତା'ପରେ ହେ ପ୍ରଭୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ପହଞ୍ଚି ସ୍ଥିର ହେଲା ବେଳେ, ରଥ ଓ ହସ୍ତୀମାନଙ୍କର ମିଶ୍ରିତ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
6.86.29
धृष्टद्युम्नोऽथ पाञ्चाल्यः सात्यकिश्च महारथः ।
पीडयन्तौ भृशं सैन्यं शक्तितोमरवृष्टिभिः ॥ ६.८६.२९ ॥
ତା'ପରେ ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜକୁମାର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଏବଂ ମହାରଥୀ ସାତ୍ୟକି ଶକ୍ତି ଓ ତୋମର ବର୍ଷଣ କରି ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅତ୍ୟଧିକ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।
6.86.30
शस्त्रैश्च बहुभी राजञ्जघ्नतुस्तावकान्रणे ।
ते हन्यमानाः समरे तावका भरतर्षभ ॥ ६.८६.३० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବହୁ ଶସ୍ତ୍ରରେ ଆପଣଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ମାରିଲେ। ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କ ସେହି ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମରୁଥିଲେ।
6.86.31
आर्यां युद्धे मतिं कृत्वा न त्यजन्ति स्म संयुगम् ।
यथोत्साहं तु समरे निजघ्नुस्तावका रणे ॥ ६.८६.३१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଆର୍ଯ ସଂକଳ୍ପ ଧାରଣ କରି ସେମାନେ ସଂଗ୍ରାମ ତ୍ୟାଗ କରି ନ ଥିଲେ; ନିଜ ଉତ୍ସାହ ଅନୁସାରେ ଆପଣଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ରଣରେ ଆଘାତ କଲେ।
6.86.32
तत्राक्रन्दो महानासीत्तावकानां महात्मानाम् ।
वध्यतां समरे राजन्पार्षतेन महात्मना ॥ ६.८६.३२ ॥
ସେଠାରେ ଆପଣଙ୍କ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କର ମହା ଆକ୍ରନ୍ଦନ ଉଠିଲା, ହେ ରାଜନ୍; ସମରରେ ମହାତ୍ମା ପାର୍ଷତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ବଧ ହେଉଥିଲେ।
6.86.33
तं श्रुत्वा निनदं घोरं तावकानां महारथौ ।
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ पार्षतं प्रत्युपस्थितौ ॥ ६.८६.३३ ॥
ଆପଣଙ୍କ ଲୋକଙ୍କ ସେହି ଭୟଙ୍କର ନିନାଦ ଶୁଣି ଅବନ୍ତୀର ଦୁଇ ମହାରଥୀ ବିନ୍ଦ ଓ ଅନୁବିନ୍ଦ ପାର୍ଷତଙ୍କ ପ୍ରତି ଆଗେଇ ଆସିଲେ।
6.86.34
तौ तस्य तुरगान्हत्वा त्वरमाणौ महारथौ ।
छादयामासतुरुभौ शरवर्षेण पार्षतम् ॥ ६.८६.३४ ॥
ସେହି ଦୁଇ ମହାରଥୀ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ବାଣବର୍ଷାରେ ପାର୍ଷତଙ୍କୁ ଉଭୟେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।
6.86.35
अवप्लुत्याथ पाञ्चाल्यो रथात्तूर्णं महाबलः ।
आरुरोहक रथं तूर्णं सात्यकेस्तु महात्मनः ॥ ६.८६.३५ ॥
ତାପରେ ପାଞ୍ଚାଳର ମହାବଳୀ ରାଜକୁମାର ରଥରୁ ଡେଇଁ ଶୀଘ୍ର ମହାତ୍ମା ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ।
6.86.36
ततो युधिष्ठिरो राजा महत्या सेनया वृतः ।
आवन्त्यौ समरे क्रुद्धावभ्ययात्स परंतपौ ॥ ६.८६.३६ ॥
ତା'ପରେ ମହାସେନାରେ ଘେରାଯାଇଥିବା ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସମରରେ କ୍ରୋଧିତ ସେହି ଦୁଇ ଶତ୍ରୁତାପକ ଅବନ୍ତୀ ରାଜକୁମାରଙ୍କ ପ୍ରତି ଆଗେଇଲେ।
6.86.37
तथैव तव पुत्रोऽपि सर्वोद्योगेन मारिष ।
विन्दानुविन्दौ समरे परिवार्यावतस्थिवान् ॥ ६.८६.३७ ॥
ସେହିପରି ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ, ହେ ମାନ୍ୟ, ସର୍ବଶକ୍ତିରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିନ୍ଦ ଓ ଅନୁବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଘେରି ଠିଆ ହେଲେ।
6.86.38
अर्जुनश्चापि संक्रुद्धः क्षत्रियान्क्षत्रियर्षभः ।
अयोधयत संग्रामे वज्रपाणिरिवासुरान् ॥ ६.८६.३८ ॥
କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଜୁନ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ବଜ୍ରପାଣି ଇନ୍ଦ୍ର ଅସୁରମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ପରି ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
6.86.39
द्रोणास्तु समरे क्रुद्धः पुत्रस्य प्रियकृत्तव ।
व्यधमत्सर्वपाञ्चालांस्तूलराशिमिवानलः ॥ ६.८६.३९ ॥
ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟକାରୀ ଦ୍ରୋଣ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଅଗ୍ନି ତୁଳା ରାଶିକୁ ଯେପରି ଉଡ଼ାଏ, ସେପରି ସମସ୍ତ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କଲେ।
6.86.40
दुर्योधनपुरोगास्तु पुत्रास्तव विशांपते ।
परिवार्य रणे भीष्मं युयुधुः पाण्डवैः सह ॥ ६.८६.४० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଘେରି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
6.86.41
ततो दुर्योधनो राजा लोहितायति भास्करे ।
अब्रवीत्तावकान्सर्वांस्त्वरध्वमिति भारत ॥ ६.८६.४१ ॥
ତେବେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲାଲ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଆପଣଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତ୍ୱରା କର', ହେ ଭରତବଂଶଧର।
6.86.42
युध्यतां तु तथा तेषां कुर्वतां कर्म दुष्करम् ।
अस्तं गिरिमथारूढे अप्रकाशति भास्करे ॥ ६.८६.४२ ॥
ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ ଓ ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରୁଥିଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତାଚଳରେ ଉଠିଲେ ତାଙ୍କ ଆଲୋକ ମଳିନ ହେଲା।
6.86.43
प्रावर्तत नदी घोरा शोणितौघतरङ्गिणी ।
गोमायुगणसंकीर्णा क्षणेन क्षणदामुखे ॥ ६.८६.४३ ॥
ରାତ୍ରିର ଆରମ୍ଭରେ କ୍ଷଣକ ମଧ୍ୟରେ ରକ୍ତପ୍ରବାହର ତରଙ୍ଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ଭୟଙ୍କର ନଦୀ ବହିଲା; ତାହା ଶୃଗାଳ ଦଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।
6.86.44
शिवाभिरशिवाभिश्च रुवद्भिर्भैरवं रवम् ।
घोरमायोधनं जज्ञे भूतसङ्घैः समाकुलम् ॥ ६.८६.४४ ॥
ଶୃଗାଳ ଓ ଅଶୁଭ ଶୃଗାଳୀମାନଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାରରେ ସେ ଘୋର ରଣଭୂମି ଭୂତଗଣରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
6.86.45
राक्षसाश्च पिशाचाश्च तथान्ये पिशिताशिनः ।
समन्ततो व्यदृश्यन्त शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.८६.४५ ॥
ରାକ୍ଷସ, ପିଶାଚ ଓ ଅନ୍ୟ ମାଂସଭୋଜୀମାନେ ଚାରିଆଡ଼େ ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ଦିଶିଲେ।
6.86.46
अर्जुनोऽथ सुशर्मादीन्राज्ञस्तान्सपदानुगान् ।
विजित्य पृतनामध्ये ययौ स्वशिबिरं प्रति ॥ ६.८६.४६ ॥
ତା'ପରେ ଅର୍ଜୁନ ସୁଶର୍ମା ପ୍ରଭୃତି ସେହି ରାଜାମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ପଦାତି ଓ ଅନୁଚରଙ୍କ ସହିତ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଜିଣି ନିଜ ଶିବିର ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
6.86.47
युधिष्टिरोऽपि कौरव्यो भ्रातृभ्यां सहितस्तथा ।
ययौ स्वशिबिरं राजा निशायां सेनया वृतः ॥ ६.८६.४७ ॥
କୌରବ ବଂଶୀୟ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମଧ୍ୟ ନିଜ ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କ ସହିତ, ସେନାରେ ଘେରା ହୋଇ, ରାତ୍ରିରେ ନିଜ ଶିବିରକୁ ଗଲେ।
6.86.48
भीमसेनोऽपि राजेन्द्र दुर्योधनमुखान्रथान् ।
अवजित्य ततः सङ्ख्ये ययौ स्वशिबिरं प्रति ॥ ६.८६.४८ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ଭୀମସେନ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ପ୍ରମୁଖ ରଥୀମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ କରି ତା'ପରେ ନିଜ ଶିବିର ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
6.86.49
दुर्योधनोऽपि नृपतिः परिवार्य महारणे ।
भीष्मं शान्तनवं तूर्णं प्रयातः शिबिरं प्रति ॥ ६.८६.४९ ॥
ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମଧ୍ୟ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଘେରି ଶୀଘ୍ର ଶିବିର ଆଡ଼କୁ ଗଲେ ।
6.86.50
द्रोणो द्रौणिः कृपः शल्यः कृतवर्मा च सात्वतः ।
परिवार्य चमूं सर्वाः प्रययुः शिबिरं प्रति ॥ ६.८६.५० ॥
ଦ୍ରୋଣ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର, କୃପ, ଶଲ୍ୟ ଏବଂ ସାତ୍ବତ କୃତବର୍ମା ସମସ୍ତେ ସେନାକୁ ଘେରି ଶିବିର ଆଡ଼କୁ ଗଲେ ।
6.86.51
तथैव सात्यकी राजन्धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
परिवार्य रणे योधान्ययतुः शिबिरं प्रति ॥ ६.८६.५१ ॥
ସେହିପରି ହେ ରାଜନ୍, ସାତ୍ୟକି ଏବଂ ପୃଷତ ପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ରଣରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଘେରି ଶିବିର ଆଡ଼କୁ ଗଲେ ।
6.86.52
एवमेते महाराज तावकाः पाण्डवैः सह ।
पर्यवर्तन्त सहिता निशाकाले परंतप ॥ ६.८६.५२ ॥
ଏହିପରି ହେ ମହାରାଜ, ଆପଣଙ୍କର ଏମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶି, ହେ ପରନ୍ତପ, ରାତ୍ରିକାଳରେ ଫେରିଲେ ।
6.86.53
ततः स्वशिबिरं गत्वा पाण्डवाः कुरवस्तथा ।
न्यवसन्त महाराज पूजयन्तः परस्परम् ॥ ६.८६.५३ ॥
ତା'ପରେ ନିଜ ନିଜ ଶିବିରକୁ ଯାଇ ପାଣ୍ଡବ ଓ କୌରବମାନେ ସେଠାରେ ରହିଲେ, ହେ ମହାରାଜ, ପରସ୍ପରକୁ ସମ୍ମାନ କରି ।
6.86.54
रक्षां कृत्वा ततः शूरा न्यस्य गुल्मान्यथाविधि ।
अपनीय च शल्यानि स्नात्वा च विविधैर्जलैः ॥ ६.८६.५४ ॥
ତା'ପରେ ବୀରମାନେ ରକ୍ଷାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ, ବିଧି ଅନୁସାରେ ଦଳ ସ୍ଥାପନ କଲେ, ଶରସମୂହ ଅପସାରଣ କଲେ ଏବଂ ବିବିଧ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କଲେ ।
6.86.55
कृतस्वस्त्ययनाः सर्वे स्तूयमानाश्च बन्दिभिः ।
गीतवादित्रशब्देन व्यक्रीडन्त यशस्विनः ॥ ६.८६.५५ ॥
ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟୟନ ବିଧି କରି ସମସ୍ତ ଯଶସ୍ବୀ ବୀର, ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟ ଧ୍ବନି ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
6.86.56
मुहूर्तादिव तत्सर्वमभवत्स्वर्गसन्निभम् ।
न हि युद्धकथां कांचित्तत्राकुर्वन्महारथाः ॥ ६.८६.५६ ॥
ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ସେହି ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନ ସ୍ୱର୍ଗ ସଦୃଶ ହୋଇଗଲା। ସେଠାରେ ମହାରଥୀମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ବିଷୟରେ କୌଣସି କଥା ମଧ୍ୟ କହିଲେ ନାହିଁ।
6.86.57
ते प्रसुप्ते बले तत्र परिश्रान्तजने नृप ।
हस्त्यश्वबहुले रात्रौ प्रेक्षणीये बभूवतुः ॥ ६.८६.५७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ହସ୍ତୀ ଓ ଅଶ୍ୱରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ସେନା ରାତ୍ରେ ଶୋଇପଡ଼ିଲା ଏବଂ କ୍ଳାନ୍ତ ଲୋକମାନେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିବା ବେଳେ ସେମାନେ ଦେଖିବାକୁ ସୁନ୍ଦର ହେଲେ।