ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.86
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.86.1
विरथं तं समासाद्य चित्रसेनं यशस्विनम् ।
रथमारोपयामास विकर्णस्तनयस्तव ॥ ६.८६.१ ॥
ਰਥਹੀਣ ਯਸ਼ਸਵੀ ਚਿਤ੍ਰਸੇਨ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਕਰਣ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਲਿਆ।
6.86.2
तस्मिंस्तथा वर्तमाने तुमुले संकुले भृशम् ।
भीष्मः शान्तनवस्तूर्णं युधिष्ठिरमुपाद्रवत् ॥ ६.८६.२ ॥
ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਰੌਲੇ-ਗੌਲੇ ਵਾਲੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਚੱਲਦਿਆਂ, ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਤੁਰੰਤ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਵੱਲ ਦੌੜੇ।
6.86.3
ततः सरथनागाश्वाः समकम्पन्त सृञ्जयाः ।
मृत्योरास्यमनुप्राप्तं मेनिरे च युधिष्ठिरम् ॥ ६.८६.३ ॥
ਤਦ ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸ੍ਰੰਜਯ ਸਾਰੇ ਕੰਬ ਉੱਠੇ; ਉਹਨਾਂ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪਏ ਹਨ।
6.86.4
युधिष्ठिरोऽपि कौरव्यो यमाभ्यां सहितः प्रभुः ।
महेष्वासं नरव्याघ्रं भीष्मं शान्तनवं ययौ ॥ ६.८६.४ ॥
ਕੌਰਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਵੀ ਦੋ ਜੁੜਵਾਂ ਭਰਾਵਾਂ (ਨਕੁਲ-ਸਹਦੇਵ) ਸਹਿਤ, ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਨਰਸ਼ਰੇਸ਼ਠ ਭੀਸ਼ਮ ਵੱਲ ਗਏ।
6.86.5
ततः शरसहस्राणि प्रमुञ्चन्पाण्डवो युधि ।
भीष्मं संछादयामास यथा मेघो दिवाकरम् ॥ ६.८६.५ ॥
ਤਦ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਢਕ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਢਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
6.86.6
तेन सम्यक्प्रणीतानि शरजालानि मारिष ।
प्रतिजग्राह गाङ्गयः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.८६.६ ॥
ਹੇ ਮਾਨਯੋਗ, ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨੂੰ ਗੰਗਾ-ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ ਝੱਲ ਲਿਆ।
6.86.7
तथैव शरजालानि भीष्मोणास्तानि मारिष ।
आकाशे समदृश्यन्त स्वगमानां व्रजा इव ॥ ६.८६.७ ॥
ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਤਪਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਛੱਡੇ ਗਏ; ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੰਸਾਂ ਦੀਆਂ ਡਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।
6.86.8
निमेषार्धेन कौन्तेयं भीष्मः शान्तनवो युधि ।
अदृश्यं समरे चक्रे शरजालेन भारत ॥ ६.८६.८ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅੱਧੀ ਪਲਕ ਝਪਕਣ ਜਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਕੌਂਤੇਯ ਨੂੰ ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
6.86.9
ततो युधिष्ठिरे राजा कौरव्यस्य महात्मनः ।
नाराचं प्रेषयामास क्रुद्ध आशीविषोपमम् ॥ ६.८६.९ ॥
ਫਿਰ ਕੌਰਵ-ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਵੱਲ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਵਰਗਾ ਇੱਕ ਨਾਰਾਚ ਛੱਡਿਆ।
6.86.10
असंप्राप्तं ततस्तं तु क्षुरप्रेण महारथः ।
चच्छेद समरे राजन्भीष्मस्तस्य धनुश्च्युतम् ॥ ६.८६.१० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਰਥੀ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕ੍ਸ਼ੁਰਪ੍ਰ ਨਾਲ ਉਸ ਤੀਰ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਵੀ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
6.86.11
तं तु च्छित्वा रणे भीष्मो नाराचं कलसंमितम् ।
नजघ्ने कौरवेन्द्रस्य हयान्काञ्चनभूषणान् ॥ ६.८६.११ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨਾਰਾਚ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਕੌਰਵ-ਇੰਦਰ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
6.86.12
हताश्वं तु रथं त्यक्त्वा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
आरुरोह रथं तूर्णं नकुलस्य महात्मनःक ॥ ६.८६.१२ ॥
ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਰਥ ਛੱਡ ਕੇ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਤੁਰੰਤ ਮਹਾਤਮਾ ਨਕੁਲ ਦੇ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ।
6.86.13
यमावपि हि संक्रुद्धः समासाद्य रणे तदा ।
शरैः संछादयामास भीष्मः परपुरंजयः ॥ ६.८६.१३ ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਯਮਜ ਭਰਾਵਾਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਵੈਰੀ ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
6.86.14
तौ तु दृष्ट्वा महाराज भीष्मबाणप्रपीडितौ ।
जगाम परमां चिन्तां भीष्मस्य वधकाङ्क्षया ॥ ६.८६.१४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਹ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
6.86.15
ततो युधिष्ठिरो वश्यान्राज्ञस्तान्समचोदयत् ।
भीष्मं शान्तनवं सर्वे निहतेति सुहृद्गणान् ॥ ६.८६.१५ ॥
ਫਿਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਧੀਨ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ; ਸਾਰੇ ਮਿੱਤਰ-ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
6.86.16
ततस्ते पार्थिवाः सर्वे श्रुत्वा पार्थस्य भाषितम् ।
महता रथवंशेन परिवव्रुः पितामहम् ॥ ६.८६.१६ ॥
ਫਿਰ ਪਾਰਥ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਰਾਜੇ ਵੱਡੇ ਰਥ-ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਪਿਤਾਮਹ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਖੜ੍ਹ ਗਏ।
6.86.17
स समन्तात्परिवृतः पिता देवव्रतस्तव ।
चिक्रीड धनुषा राजन्पातयानो महारथान् ॥ ६.८६.१७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਭੀਸ਼ਮ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਖੇਡਦਿਆਂ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਡੇਗਦੇ ਰਹੇ।
6.86.18
तं चरन्तं रणे पार्था ददृशुः कौरवं युधि ।
मृगमध्यं प्रविश्येव यथा सिंहशिशुं वने ॥ ६.८६.१८ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਉਸ ਕੌਰਵ ਨੂੰ ਪਾਰਥਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ; ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਿਰਨਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵੜੇ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ।
6.86.19
तर्जयानं रमे वीरांस्त्रासयानं च सायकैः ।
दृष्ट्वा त्रेसुर्महाराज सिंहं मृगगणा इव ॥ ६.८६.१९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਦੇ ਅਤੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਡਰਾਉਂਦੇ ਉਸ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ ਕੰਬ ਉੱਠੇ।
6.86.20
रणे भारत सिंहस्य ददृशुः क्षत्रिया गतिम् ।
अग्नेर्वायुसहायस्य यथा कक्षं दिधक्षतः ॥ ६.८६.२० ॥
ਹੇ ਭਰਤ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖੱਤਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਚਾਲ ਵੇਖੀ; ਹਵਾ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਝਾੜੀਆਂ ਸਾੜਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ।
6.86.21
शिरांसि रथिनां भीष्मः पातयामास संयुगे ।
तालेभ्यः परिपक्वानि फलानि कुशलो नरः ॥ ६.८६.२१ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਥੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਡੇਗ ਦਿੱਤੇ; ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਨਿਪੁੰਨ ਮਨੁੱਖ ਤਾੜ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਤੋਂ ਪੱਕੇ ਫਲ ਡੇਗਦਾ ਹੈ।
6.86.22
पतद्भिश्च महाराज शिरोभिर्धरणीतले ।
बभूव तुमुलः शब्दः पततामश्मनामिव ॥ ६.८६.२२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ ਡਿੱਗਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਵਰਗੀ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਈ।
6.86.23
तस्मिन्सुतुमुले युद्धे वर्तमाने भयानके ।
सर्वेषामेव सैन्यानामासीद्व्यतिकरो महान् ॥ ६.८६.२३ ॥
ਉਸ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਰਲਗੱਡ ਹੋ ਗਿਆ।
6.86.24
भिन्नेषु तेषु व्यूहेषु क्षत्रिया इतरेतरम् ।
एकमेकं समाहूय युद्धायैवावतस्थिरे ॥ ६.८६.२४ ॥
ਉਹਨਾਂ ਵਿਊਹਾਂ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਤੇ ਖੱਤਰੀ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰ ਕੇ, ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਜੰਗ ਲਈ ਡਟ ਗਏ।
6.86.25
शिखण्डी तु समासाद्य भरतानां पितामहम् ।
अभिदुद्राव वेगेन तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ६.८६.२५ ॥
ਪਰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਭਰਤਵੰਸ਼ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਭੀਸ਼ਮ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਝਪਟਿਆ ਅਤੇ ਬੋਲਿਆ, "ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੋ, ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੋ!"
6.86.26
अनादृत्य ततो भीष्मस्तं शिखण्डिनमाहवे ।
प्रययौ सृञ्जयान्क्रुद्धः स्त्रीत्वं तस्य विचिन्तयन् ॥ ६.८६.२६ ॥
ਫਿਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਇਸਤਰੀਪਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਵੱਲ ਚਾਲੇ ਪਾਏ।
6.86.27
सृंजयास्तु ततो दृष्ट्वा हृष्टं भीष्म महारणे ।
सिंहनादांश्च विविधांश्चक्रुः शङ्खविमिश्रितान् ॥ ६.८६.२७ ॥
ਫਿਰ ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਨੇ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੰਖਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ-ਗਰਜਨ ਕੀਤੇ।
6.86.28
ततः प्रववृते युद्धं व्यतिषक्तरथद्विपम् ।
पश्चिमां दिशमासाद्य स्थिते सवितरि प्रभो ॥ ६.८६.२८ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਟਿਕ ਗਿਆ, ਤਦ ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਰਲਿਆ-ਮਿਲਿਆ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
6.86.29
धृष्टद्युम्नोऽथ पाञ्चाल्यः सात्यकिश्च महारथः ।
पीडयन्तौ भृशं सैन्यं शक्तितोमरवृष्टिभिः ॥ ६.८६.२९ ॥
ਫਿਰ ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁੰਮਨ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਤੋਮਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਕੇ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪੀੜਿਤ ਕੀਤਾ।
6.86.30
शस्त्रैश्च बहुभी राजञ्जघ्नतुस्तावकान्रणे ।
ते हन्यमानाः समरे तावका भरतर्षभ ॥ ६.८६.३० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਹਾਡੇ ਉਹ ਯੋਧੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
6.86.31
आर्यां युद्धे मतिं कृत्वा न त्यजन्ति स्म संयुगम् ।
यथोत्साहं तु समरे निजघ्नुस्तावका रणे ॥ ६.८६.३१ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਰਿਆ ਨਿਸ਼ਚਾ ਧਾਰ ਕੇ ਉਹ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ ਸਨ; ਆਪਣੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਨੁਸਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਕੀਤੇ।
6.86.32
तत्राक्रन्दो महानासीत्तावकानां महात्मानाम् ।
वध्यतां समरे राजन्पार्षतेन महात्मना ॥ ६.८६.३२ ॥
ਉੱਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਵਿਰਲਾਪ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਰਸ਼ਤ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਉਹ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
6.86.33
तं श्रुत्वा निनदं घोरं तावकानां महारथौ ।
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ पार्षतं प्रत्युपस्थितौ ॥ ६.८६.३३ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਪੁਕਾਰ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਦੋ ਮਹਾਰਥੀ ਵਿੰਦ ਤੇ ਅਨੁਵਿੰਦ ਪਾਰਸ਼ਤ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
6.86.34
तौ तस्य तुरगान्हत्वा त्वरमाणौ महारथौ ।
छादयामासतुरुभौ शरवर्षेण पार्षतम् ॥ ६.८६.३४ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਕੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਪਾਰਸ਼ਤ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਢਕ ਲਿਆ।
6.86.35
अवप्लुत्याथ पाञ्चाल्यो रथात्तूर्णं महाबलः ।
आरुरोहक रथं तूर्णं सात्यकेस्तु महात्मनः ॥ ६.८६.३५ ॥
ਫਿਰ ਪਾਂਚਾਲ ਦਾ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਥ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਮਹਾਤਮਾ ਸਾਤਿਅਕੀ ਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
6.86.36
ततो युधिष्ठिरो राजा महत्या सेनया वृतः ।
आवन्त्यौ समरे क्रुद्धावभ्ययात्स परंतपौ ॥ ६.८६.३६ ॥
ਫਿਰ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਦੁਸ਼ਮਣ-ਤਾਪਕ ਅਵੰਤੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
6.86.37
तथैव तव पुत्रोऽपि सर्वोद्योगेन मारिष ।
विन्दानुविन्दौ समरे परिवार्यावतस्थिवान् ॥ ६.८६.३७ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ, ਹੇ ਮਾਨਯੋਗ, ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿੰਦ ਤੇ ਅਨੁਵਿੰਦ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ।
6.86.38
अर्जुनश्चापि संक्रुद्धः क्षत्रियान्क्षत्रियर्षभः ।
अयोधयत संग्रामे वज्रपाणिरिवासुरान् ॥ ६.८६.३८ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਰਜੁਨ ਵੀ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਜਿਵੇਂ ਅਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਤ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਿਆ।
6.86.39
द्रोणास्तु समरे क्रुद्धः पुत्रस्य प्रियकृत्तव ।
व्यधमत्सर्वपाञ्चालांस्तूलराशिमिवानलः ॥ ६.८६.३९ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਦ੍ਰੋਣ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਅੱਗ ਜਿਵੇਂ ਰੂੰ ਦੇ ਢੇਰ ਨੂੰ ਖਿਲਾਰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਖਿਲਾਰ ਦਿੱਤਾ।
6.86.40
दुर्योधनपुरोगास्तु पुत्रास्तव विशांपते ।
परिवार्य रणे भीष्मं युयुधुः पाण्डवैः सह ॥ ६.८६.४० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ।
6.86.41
ततो दुर्योधनो राजा लोहितायति भास्करे ।
अब्रवीत्तावकान्सर्वांस्त्वरध्वमिति भारत ॥ ६.८६.४१ ॥
ਤਦ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਲਾਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਜਲਦੀ ਕਰੋ', ਹੇ ਭਾਰਤ।
6.86.42
युध्यतां तु तथा तेषां कुर्वतां कर्म दुष्करम् ।
अस्तं गिरिमथारूढे अप्रकाशति भास्करे ॥ ६.८६.४२ ॥
ਉਹ ਯੁੱਧ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਔਖੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਅਸਤਾਚਲ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਮੱਧਮ ਹੋ ਗਿਆ।
6.86.43
प्रावर्तत नदी घोरा शोणितौघतरङ्गिणी ।
गोमायुगणसंकीर्णा क्षणेन क्षणदामुखे ॥ ६.८६.४३ ॥
ਰਾਤ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਲਹੂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਨਦੀ ਵਹਿ ਤੁਰੀ; ਉਹ ਗਿੱਦੜਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
6.86.44
शिवाभिरशिवाभिश्च रुवद्भिर्भैरवं रवम् ।
घोरमायोधनं जज्ञे भूतसङ्घैः समाकुलम् ॥ ६.८६.४४ ॥
ਗਿੱਦੜਾਂ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਗਿੱਦੜੀਆਂ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਚੀਕਣ ਨਾਲ ਉਹ ਘੋਰ ਰਣਭੂਮੀ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।
6.86.45
राक्षसाश्च पिशाचाश्च तथान्ये पिशिताशिनः ।
समन्ततो व्यदृश्यन्त शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.८६.४५ ॥
ਰਾਖਸ਼ਸ, ਪਿਸ਼ਾਚ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਸ-ਖਾਣੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਸਣ ਲੱਗੇ।
6.86.46
अर्जुनोऽथ सुशर्मादीन्राज्ञस्तान्सपदानुगान् ।
विजित्य पृतनामध्ये ययौ स्वशिबिरं प्रति ॥ ६.८६.४६ ॥
ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਆਦਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਅਤੇ ਅਨੁਚਰਾਂ ਸਹਿਤ, ਸੈਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਆਪਣੇ ਡੇਰੇ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
6.86.47
युधिष्टिरोऽपि कौरव्यो भ्रातृभ्यां सहितस्तथा ।
ययौ स्वशिबिरं राजा निशायां सेनया वृतः ॥ ६.८६.४७ ॥
ਕੌਰਵ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਦੋਵਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਡੇਰੇ ਨੂੰ ਗਏ।
6.86.48
भीमसेनोऽपि राजेन्द्र दुर्योधनमुखान्रथान् ।
अवजित्य ततः सङ्ख्ये ययौ स्वशिबिरं प्रति ॥ ६.८६.४८ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ! ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਵੀ ਦੁਰਯੋਧਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਸੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਕੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਡੇਰੇ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
6.86.49
दुर्योधनोऽपि नृपतिः परिवार्य महारणे ।
भीष्मं शान्तनवं तूर्णं प्रयातः शिबिरं प्रति ॥ ६.८६.४९ ॥
ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਵੀ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਡੇਰੇ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
6.86.50
द्रोणो द्रौणिः कृपः शल्यः कृतवर्मा च सात्वतः ।
परिवार्य चमूं सर्वाः प्रययुः शिबिरं प्रति ॥ ६.८६.५० ॥
ਦ੍ਰੋਣ, ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ, ਕ੍ਰਿਪ, ਸ਼ਲ੍ਯ ਅਤੇ ਸਾਤ੍ਵਤ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਸਭ ਨੇ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਡੇਰੇ ਵੱਲ ਚਾਲੇ ਪਾਏ।
6.86.51
तथैव सात्यकी राजन्धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
परिवार्य रणे योधान्ययतुः शिबिरं प्रति ॥ ६.८६.५१ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਾਤਯਕੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਸ਼ਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁੰਮਨ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਡੇਰੇ ਵੱਲ ਚਾਲੇ ਪਾਏ।
6.86.52
एवमेते महाराज तावकाः पाण्डवैः सह ।
पर्यवर्तन्त सहिता निशाकाले परंतप ॥ ६.८६.५२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਹਾਡੇ ਇਹ ਲੋਕ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਹੇ ਪਰੰਤਪ, ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਏ।
6.86.53
ततः स्वशिबिरं गत्वा पाण्डवाः कुरवस्तथा ।
न्यवसन्त महाराज पूजयन्तः परस्परम् ॥ ६.८६.५३ ॥
ਫਿਰ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਪਾਂਡਵ ਅਤੇ ਕੌਰਵ ਉੱਥੇ ਟਿਕ ਗਏ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
6.86.54
रक्षां कृत्वा ततः शूरा न्यस्य गुल्मान्यथाविधि ।
अपनीय च शल्यानि स्नात्वा च विविधैर्जलैः ॥ ६.८६.५४ ॥
ਫਿਰ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੇ ਰਾਖੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਟੁਕੜੀਆਂ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਤੀਰ ਕੱਢੇ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਜਲਾਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ।
6.86.55
कृतस्वस्त्ययनाः सर्वे स्तूयमानाश्च बन्दिभिः ।
गीतवादित्रशब्देन व्यक्रीडन्त यशस्विनः ॥ ६.८६.५५ ॥
ਸਵਸਤਿਅਯਨ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਯਸ਼ਸਵੀ ਵੀਰ, ਬੰਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਤੁਤੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਗੀਤ ਅਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਲੱਗੇ।
6.86.56
मुहूर्तादिव तत्सर्वमभवत्स्वर्गसन्निभम् ।
न हि युद्धकथां कांचित्तत्राकुर्वन्महारथाः ॥ ६.८६.५६ ॥
ਪਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਸਾਰਾ ਥਾਂ ਸਵਰਗ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
6.86.57
ते प्रसुप्ते बले तत्र परिश्रान्तजने नृप ।
हस्त्यश्वबहुले रात्रौ प्रेक्षणीये बभूवतुः ॥ ६.८६.५७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਉਸ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਂ ਜਾਣ ਅਤੇ ਥੱਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਉਹ ਦੇਖਣ ਯੋਗ ਹੋ ਗਏ।