Mahābhārata · Adhyāya 6.87
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.87.1
परिणाम्य निशां तां तु सुखसुप्ता जनेश्वराः ।
कुरवः पाण्डवाश्चैव पुनर्युद्धाय निर्ययुः ॥ ६.८७.१ ॥
Tras pasar aquella noche, los señores de los hombres, los Kurus y los Pāṇḍavas, que habían dormido felices, salieron de nuevo a la batalla.
6.87.2
ततः शब्दो महानासीत्सेनयोरुभयोर्नृप ।
निर्गच्छमानयोः सङ्ख्ये यथा सागरयोरिव ॥ ६.८७.२ ॥
Entonces, oh rey, al salir ambos ejércitos al combate, surgió un gran estruendo, como el de dos océanos.
6.87.3
ततो दुर्योधनो राजा चित्रसेनो विविंशतिः ।
भीष्मश्च रथिनां श्रेष्ठो भारद्वाजश्च वै द्विजः ॥ ६.८७.३ ॥
Entonces avanzaron el rey Duryodhana, Citrasena, Vivinśati, Bhīṣma, el mejor de los aurigas, y el brahmán hijo de Bharadvāja.
6.87.4
एकीभूताः सुसंयत्ताः कौरवाणां महाचमूम् ।
व्यूहाय विदधू राजन्पाण्डवान्प्रतिदंशितान् ॥ ६.८७.४ ॥
Unidos y bien preparados, los Kauravas dispusieron su gran ejército en formación, oh rey, frente a los Pāṇḍavas, que estaban desplegados contra ellos.
6.87.5
कूर्मव्यूहं ततः कृत्वा पिता तव विशांपते ।
सागरप्रतिमं घोरं वाहनोर्मितरङ्गिणम् ॥ ६.८७.५ ॥
Entonces, oh señor de los pueblos, tu padre formó la formación de la tortuga, terrible como el océano, con olas de vehículos.
6.87.6
अग्रतः सर्वसैन्यानां भीष्मः शान्तनवो ययौ ।
मालवैर्दाक्षिणात्यैश्च आवन्त्यैश्च समन्वितः ॥ ६.८७.६ ॥
Delante de todos los ejércitos marchó Bhīṣma, hijo de Śantanu, acompañado por los Mālavas, los del sur y los Āvantyas.
6.87.7
ततोऽनन्तरमेवासीद्भारद्वाजः प्रतापवान ।
पुलिन्दैः पारदैश्चैव तथा क्षुद्रकमालवैः ॥ ६.८७.७ ॥
Inmediatamente después estaba el poderoso hijo de Bharadvāja (Droṇa), acompañado por los Pulindas, los Pāradas, y los Kṣudrakas y Mālavas.
6.87.8
द्रोणादनन्तरं यत्तो भगदत्तः प्रतापवान् ।
मगधैश्च कलिङ्गैश्च पिशाचैश्च विशांपते ॥ ६.८७.८ ॥
Tras Droṇa vino el poderoso Bhagadatta, dispuesto para el combate, acompañado por los Magadhas, los Kaliṅgas y los Piśācas. ¡Oh señor de los pueblos!
6.87.9
प्राग्ज्योतिषादनु नृपः कौसल्योऽथ बृहद्बलः ।
मेकलैः कुरुविन्दैश्च त्रैपुरैश्च समन्विताः ॥ ६.८७.९ ॥
Tras los de Prāgjyotiṣa vino el rey Bṛhadbala, el Kauśalya, acompañado por los Mekalas, los Kuruvindas y los Traipuras.
6.87.10
बृहद्बलादनु नृपस्त्रिगर्तः प्रस्थलाधिपः ।
काम्भोजैर्बहुभिः सार्धं यवनैश्च सहस्रशः ॥ ६.८७.१० ॥
Tras Bṛhadbala vino el rey Trigarta, señor de los Prasthalas, con numerosos Kāmbojas y miles de Yavanas.
6.87.11
द्रौणिस्तु रभसः शूरस्त्रैगर्तादनु भारत ।
प्रययौ सिंहनादेन नादयानो धरातलम् ॥ ६.८७.११ ॥
Tras los Trigartas avanzó el hijo de Droṇa, el héroe impetuoso, oh Bhārata, rugiendo como un león y haciendo resonar la superficie de la tierra.
6.87.12
तथा सर्वेण सैन्येन राजा दुर्योधनस्तदा ।
द्रौणेरनन्तरं प्रायात्सोदर्यैः परिवारितः ॥ ६.८७.१२ ॥
Asimismo, entonces el rey Duryodhana avanzó con todo el ejército tras el hijo de Droṇa, rodeado de sus hermanos.
6.87.13
दुर्योधनादनु ततः कृपः शारद्वतो ययौ ।
एवमेष महाव्यूहः प्रययौ सागरोपमः ॥ ६.८७.१३ ॥
Luego Kṛpa, hijo de Śāradvat, siguió a Duryodhana. Así avanzó esta gran formación, semejante al océano.
6.87.14
रेजुस्तत्र पताकाश्च श्वेतच्छत्राणि भारत ।
अङ्गदान्यत्र चित्राणि महार्हाणि धनूंषि च ॥ ६.८७.१४ ॥
Allí brillaban estandartes y sombrillas blancas, oh Bhārata; allí también resplandecían brazaletes brillantes y de gran valor, y arcos.
6.87.15
तं तु दृष्ट्वा महाव्यूहं तावकानां महारथः ।
युधिष्ठिरोऽब्रवीत्तूर्णं पार्षतं पृतनापतिम् ॥ ६.८७.१५ ॥
Al ver aquella gran formación de los tuyos, el gran auriga Yudhiṣṭhira habló pronto al hijo de Pṛṣata, comandante del ejército.
6.87.16
पश्य व्यूहं महेष्वास निर्मितं सागरोपमम् ।
प्रतिव्यूहं रणे शूर कुरु क्षिप्रं महारथ ॥ ६.८७.१६ ॥
Mira esta formación, dispuesta como el océano, oh gran arquero. Oh héroe, gran auriga, forma pronto una contraformación contra ella en la batalla.
6.87.17
ततः स पार्षतः क्रूरो व्यूहं चक्रे सुदारुणम् ।
श्रृङ्गाटकं महाराज परव्यूहविनाशनम् ॥ ६.८७.१७ ॥
Entonces aquel cruel hijo de Pṛṣata formó una formación terrible, oh gran rey: el Śṛṅgāṭaka, que destruye la formación enemiga.
6.87.18
श्रृङ्गाभ्यां भीमसेनश्च सात्यकिश्च महारथः ।
रथैरनेकसाहस्रैस्तथा हयपदातिभिः ॥ ६.८७.१८ ॥
En los dos cuernos estaban Bhīmasena y el gran auriga Sātyaki, con muchos miles de carros, jinetes e infantes.
6.87.19
नाभावभून्नरश्रेष्ठः श्वेताश्वः कृष्णसारथिः ।
मध्ये युधिष्ठिरो राजा माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ ६.८७.१९ ॥
Ni estuvo ausente el mejor de los hombres, Arjuna de los caballos blancos, cuyo auriga era Kṛṣṇa. En el centro estaba el rey Yudhiṣṭhira, y los dos Pāṇḍavas, hijos de Mādrī.
6.87.20
अथेतरे महेष्वासाः सहसैन्या नराधिपाः ।
व्यूहं तं पूरयामासुर्व्यूहशास्त्रविशारदाः ॥ ६.८७.२० ॥
Entonces los demás grandes arqueros, señores de hombres con sus ejércitos, expertos en la ciencia de las formaciones, completaron aquella disposición.
6.87.21
एवमेतं महाव्यूहं व्यूह्य भारत पाण्डवाः ।
अतिष्ठन्समरे शूरा योद्धुकामा जयैषिणः ॥ ६.८७.२१ ॥
Así, oh Bhārata, los Pāṇḍava, habiendo dispuesto aquel gran ordenamiento, se mantuvieron en la batalla, héroes deseosos de combatir y buscando la victoria.
6.87.22
भेरीशब्दैश्च विमलैर्विमिश्रैः शङ्खनिःस्वनैः ।
क्ष्वेडितास्फोटितोत्क्रुष्टैर्नादिताः सर्वतो दिशः ॥ ६.८७.२२ ॥
Mezclados con los claros sonidos de tambores y el clamor de los caracolas, los cuatro rincones resonaron por todas partes con rugidos, palmadas y gritos.
6.87.23
ततः शूराः समासाद्य समरे ते परस्परम ।
नेत्रैरनिमिषै राजन्नवैक्षन्त परस्परम् ॥ ६.८७.२३ ॥
Entonces, oh rey, aquellos héroes, acercándose unos a otros en la batalla, se miraron mutuamente con ojos que no parpadeaban.
6.87.24
मनोभिस्ते मनुष्येन्द्र युद्धं योधाः प्रचक्रिरे ।
पुनराहूय तेऽन्योन्यं शरीरैरपि चक्रिरे ॥ ६.८७.२४ ॥
Con sus mentes, oh señor de los hombres, los guerreros libraron el combate; luego, desafiándose de nuevo unos a otros, combatieron también con sus cuerpos.
6.87.25
ततः प्रववृते युद्धं घोररूपं भयावहम् ।
तावकानां परेषां च निघ्नतामितरेतरम् ॥ ६.८७.२५ ॥
Entonces comenzó una batalla terrible y aterradora, en la que los tuyos y los enemigos se golpeaban mutuamente.
6.87.26
नाराचा निशिताः सङ्ख्ये संपतन्ति स्म भारत ।
व्यात्तानना भयकरा उरगा इव सङ्घशः ॥ ६.८७.२६ ॥
Oh Bhārata, en la batalla caían flechas nārāca afiladas en multitud, como serpientes terribles con las fauces abiertas.
6.87.27
निष्पेतुर्विमलाः शक्त्यस्तैलधौताः सुतेजनाः ।
अम्बुदेभ्यो यथा राजन्भ्राजमानाः शतह्रदाः ॥ ६.८७.२७ ॥
Oh rey, lanzas brillantes y bien afiladas, lavadas en aceite, salieron disparadas, resplandeciendo como cien relámpagos de las nubes.
6.87.28
गदाश्च विमलैः पट्टैः पिनद्धाः स्वर्णभूषिताः ।
पतन्त्यस्तत्र दृस्यन्ते गिरिशृङ्गोपमाः शुभाः ॥ ६.८७.२८ ॥
Allí se veían caer mazas ceñidas con bandas relucientes y adornadas de oro, hermosas como cimas de montañas.
6.87.29
निस्त्रिंशाश्च व्यदृश्यन्त विमलाम्बरसन्निभाः ।
आर्षभाणि च चर्माणि शतचन्द्राणि भारतत ॥ ६.८७.२९ ॥
Se vieron espadas relucientes como un cielo despejado, y, oh Bhārata, escudos de piel de toro marcados con cien lunas.
6.87.30
अशोभन्त रणे राजन्पात्यमानानि सर्वशः ।
तेऽन्योन्यं समरे सेने युध्यमाने नराधिप ॥ ६.८७.३० ॥
Aquellos dos ejércitos, combatiendo entre sí en la batalla y derribados por todas partes, resplandecían, oh señor de los hombres.
6.87.31
अशोभेतां यथा देवदैत्यसेने समुद्यते ।
अभ्यद्रवन्त समरे तेऽन्योन्यं वै समन्ततः ॥ ६.८७.३१ ॥
Como brillan los ejércitos de dioses y demonios cuando se alzan, así resplandecieron; en la batalla se lanzaron unos contra otros por todos lados.
6.87.32
रथास्तु रथिभिस्तूर्णं प्रेषिताः परमाहवे ।
युगैर्युगानि संश्लिष्य युयुधुः पार्थिवर्षभाः ॥ ६.८७.३२ ॥
En la gran batalla, los aurigas lanzaron rápidamente sus carros; los toros entre los reyes combatieron, yugo contra yugo.
6.87.33
दन्तिनां युध्यमानानां संघर्षात्पावकोऽभवत् ।
दन्तेषु भरतश्रेष्ठ सधूमः सर्वतो दिशम् ॥ ६.८७.३३ ॥
Del roce de los elefantes que combatían surgió el fuego; de sus colmillos, oh mejor de los Bharatas, un fuego humeante se extendió en todas las direcciones.
6.87.34
प्रासैरभिहताः केचिद्गजयोधाः समन्ततः ।
पतमानाः स्म दृश्यन्ते गिरिशृङ्गान्नगा इव ॥ ६.८७.३४ ॥
Algunos guerreros de elefantes, heridos por lanzas, se veían caer por todos lados, como árboles que caen desde las cimas de las montañas.
6.87.35
पादाताश्चाप्यदृश्यन्त निघ्नन्तोऽथ परस्परम् ।
चित्ररूपधराः शूरा नखरप्रासयोधिनः ॥ ६.८७.३५ ॥
También se vio a los soldados de a pie golpearse unos a otros; héroes con formas diversas combatían con garras y lanzas.
6.87.36
अन्योन्यं ते समासाद्य कुरुपाण्डवसैनिकाः ।
अस्त्रैर्नानाविधैर्घोरै रणे निन्युर्यमक्षयम् ॥ ६.८७.३६ ॥
Encontrándose unos con otros, los soldados de los Kurus y de los Pāṇḍavas, en la batalla, con armas de muchas clases y terribles, enviaron a otros a la morada de Yama.
6.87.37
ततः शान्तनवो भीष्मो रथघोषेण नादयन् ।
अभ्यागमद्रणे पार्थान्धनुःशब्देन मोहयन् ॥ ६.८७.३७ ॥
Entonces Bhīṣma, hijo de Śantanu, haciendo resonar el estruendo de su carro, avanzó en la batalla hacia los hijos de Pṛthā, confundiéndolos con el sonido de su arco.
6.87.38
पाण्डवानां रथाश्चापि नदन्तो भैरवं स्वनम् ।
अभ्यद्रवन्त संयत्ता धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ॥ ६.८७.३८ ॥
Y también los carros de los Pāṇḍavas, rugiendo con un sonido terrible, dispuestos para el combate, se lanzaron contra ellos con Dhṛṣṭadyumna al frente.
6.87.39
ततः प्रववृते युद्धं तव तेषां च भारत ।
नराश्वरथनागानां व्यतिषक्तं परस्परम् ॥ ६.८७.३९ ॥
Entonces, oh descendiente de Bharata, comenzó la batalla entre los tuyos y los suyos, con hombres, caballos, carros y elefantes mezclados entre sí.