മഹാഭാരതം · അധ്യായം 6.87
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.87.1
परिणाम्य निशां तां तु सुखसुप्ता जनेश्वराः ।
कुरवः पाण्डवाश्चैव पुनर्युद्धाय निर्ययुः ॥ ६.८७.१ ॥
ആ രാത്രി കഴിച്ച്, സുഖമായി ഉറങ്ങിയ ജനനായകന്മാരായ കൗരവരും പാണ്ഡവരും വീണ്ടും യുദ്ധത്തിനായി പുറപ്പെട്ടു.
6.87.2
ततः शब्दो महानासीत्सेनयोरुभयोर्नृप ।
निर्गच्छमानयोः सङ्ख्ये यथा सागरयोरिव ॥ ६.८७.२ ॥
അപ്പോൾ, ഹേ രാജാവേ, രണ്ടു സേനകളും പുറപ്പെടുമ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ രണ്ടു സമുദ്രങ്ങളെപ്പോലെ മഹാശബ്ദം ഉണ്ടായി.
6.87.3
ततो दुर्योधनो राजा चित्रसेनो विविंशतिः ।
भीष्मश्च रथिनां श्रेष्ठो भारद्वाजश्च वै द्विजः ॥ ६.८७.३ ॥
അപ്പോൾ രാജാവായ ദുര്യോധനനും ചിത്രസേനനും വിവിംശതിയും രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭീഷ്മനും ദ്വിജനായ ഭാരദ്വാജനും മുന്നോട്ടുവന്നു.
6.87.4
एकीभूताः सुसंयत्ताः कौरवाणां महाचमूम् ।
व्यूहाय विदधू राजन्पाण्डवान्प्रतिदंशितान् ॥ ६.८७.४ ॥
ഒന്നുചേർന്ന് നന്നായി സജ്ജരായ കൗരവർ, ഹേ രാജാവേ, പാണ്ഡവരെ എതിരിട്ട് തങ്ങളുടെ മഹാസേനയെ വ്യൂഹമായി ക്രമീകരിച്ചു.
6.87.5
कूर्मव्यूहं ततः कृत्वा पिता तव विशांपते ।
सागरप्रतिमं घोरं वाहनोर्मितरङ्गिणम् ॥ ६.८७.५ ॥
അപ്പോൾ ഹേ പ്രജാപതേ, നിങ്ങളുടെ പിതാവ് കൂർമവ്യൂഹം രചിച്ചു; അത് സമുദ്രംപോലെ ഭയങ്കരമായി, വാഹനങ്ങളാകുന്ന തിരമാലകളോടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
6.87.6
अग्रतः सर्वसैन्यानां भीष्मः शान्तनवो ययौ ।
मालवैर्दाक्षिणात्यैश्च आवन्त्यैश्च समन्वितः ॥ ६.८७.६ ॥
എല്ലാ സേനകൾക്കും മുന്നിൽ ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ ഭീഷ്മർ മാളവരോടും ദക്ഷിണദേശക്കാരോടും ആവന്ത്യരോടും കൂടി പോയി.
6.87.7
ततोऽनन्तरमेवासीद्भारद्वाजः प्रतापवान ।
पुलिन्दैः पारदैश्चैव तथा क्षुद्रकमालवैः ॥ ६.८७.७ ॥
അതിനു തൊട്ടുപിന്നാലെ പരാക്രമിയായ ഭാരദ്വാജൻ (ദ്രോണൻ) ഉണ്ടായിരുന്നു; പുലിന്ദന്മാരും പാരദന്മാരും ക്ഷുദ്രകരും മാളവരും അവനോടൊപ്പമുണ്ടായിരുന്നു.
6.87.8
द्रोणादनन्तरं यत्तो भगदत्तः प्रतापवान् ।
मगधैश्च कलिङ्गैश्च पिशाचैश्च विशांपते ॥ ६.८७.८ ॥
ദ്രോണനുശേഷം പരാക്രമിയായ ഭഗദത്തൻ സന്നദ്ധനായി വന്നു; അവൻ മഗധന്മാരും കലിംഗന്മാരും പിശാചന്മാരുമായി ഉണ്ടായിരുന്നു. ഹേ പ്രജാപാലകാ!
6.87.9
प्राग्ज्योतिषादनु नृपः कौसल्योऽथ बृहद्बलः ।
मेकलैः कुरुविन्दैश्च त्रैपुरैश्च समन्विताः ॥ ६.८७.९ ॥
പ്രാഗ്ജ്യോതിഷത്തിനു ശേഷം രാജാവായ കൗസല്യൻ ബൃഹദ്ബലൻ വന്നു; മേകലന്മാരും കുരുവിന്ദന്മാരും ത്രൈപുരന്മാരുമായി അവനുണ്ടായിരുന്നു.
6.87.10
बृहद्बलादनु नृपस्त्रिगर्तः प्रस्थलाधिपः ।
काम्भोजैर्बहुभिः सार्धं यवनैश्च सहस्रशः ॥ ६.८७.१० ॥
ബൃഹദ്ബലനുശേഷം പ്രസ്ഥലാധിപതിയായ ത്രിഗർത്തരാജാവ് വന്നു; അവൻ അനേകം കാംബോജന്മാരും ആയിരക്കണക്കിന് യവനന്മാരും ഒപ്പമുണ്ടായിരുന്നു.
6.87.11
द्रौणिस्तु रभसः शूरस्त्रैगर्तादनु भारत ।
प्रययौ सिंहनादेन नादयानो धरातलम् ॥ ६.८७.११ ॥
ത്രിഗർത്തന്മാർക്കു ശേഷം ദ്രോണപുത്രനായ വീരനും വേഗവാനുമായവൻ, ഹേ ഭാരതാ, സിംഹനാദം മുഴക്കി ഭൂമിയെ പ്രതിധ്വനിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് മുന്നോട്ടുപോയി.
6.87.12
तथा सर्वेण सैन्येन राजा दुर्योधनस्तदा ।
द्रौणेरनन्तरं प्रायात्सोदर्यैः परिवारितः ॥ ६.८७.१२ ॥
അതുപോലെ അപ്പോൾ രാജാവായ ദുര്യോധനൻ സകല സൈന്യത്തോടുംകൂടി ദ്രോണപുത്രനു ശേഷം മുന്നോട്ടുപോയി; അവൻ സഹോദരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.
6.87.13
दुर्योधनादनु ततः कृपः शारद्वतो ययौ ।
एवमेष महाव्यूहः प्रययौ सागरोपमः ॥ ६.८७.१३ ॥
പിന്നെ ദുര്യോധനന്റെ പിന്നാലെ ശാരദ്വതനായ കൃപൻ പോയി. ഇങ്ങനെ ഈ മഹാവ്യൂഹം സാഗരം പോലെ മുന്നോട്ടു നീങ്ങി.
6.87.14
रेजुस्तत्र पताकाश्च श्वेतच्छत्राणि भारत ।
अङ्गदान्यत्र चित्राणि महार्हाणि धनूंषि च ॥ ६.८७.१४ ॥
അവിടെ കൊടികളും വെൺകുടകളും പ്രകാശിച്ചു. ഭാരതാ, അവിടെ വിചിത്രവും വിലയേറിയതുമായ തോൾവളകളും വില്ലുകളും തിളങ്ങി.
6.87.15
तं तु दृष्ट्वा महाव्यूहं तावकानां महारथः ।
युधिष्ठिरोऽब्रवीत्तूर्णं पार्षतं पृतनापतिम् ॥ ६.८७.१५ ॥
നിങ്ങളുടെ ആ മഹാവ്യൂഹം കണ്ട മഹാരഥനായ യുധിഷ്ഠിരൻ പൃഷതന്റെ പുത്രനും സേനാപതിയുമായവനോട് വേഗം പറഞ്ഞു.
6.87.16
पश्य व्यूहं महेष्वास निर्मितं सागरोपमम् ।
प्रतिव्यूहं रणे शूर कुरु क्षिप्रं महारथ ॥ ६.८७.१६ ॥
മഹാധനുർധരനേ, സാഗരം പോലെ ചമച്ച ഈ വ്യൂഹം കാണുക. വീരനേ, മഹാരഥനേ, യുദ്ധത്തിൽ വേഗം ഇതിനെതിരെ പ്രതിവ്യൂഹം ചമയ്ക്കുക.
6.87.17
ततः स पार्षतः क्रूरो व्यूहं चक्रे सुदारुणम् ।
श्रृङ्गाटकं महाराज परव्यूहविनाशनम् ॥ ६.८७.१७ ॥
അപ്പോൾ ആ ക്രൂരനായ പൃഷതപുത്രൻ അതിഭയങ്കരമായ വ്യൂഹം ചമച്ചു. മഹാരാജാവേ, ശത്രുവ്യൂഹത്തെ നശിപ്പിക്കുന്ന ശൃംഗാടകം എന്നത് അത്.
6.87.18
श्रृङ्गाभ्यां भीमसेनश्च सात्यकिश्च महारथः ।
रथैरनेकसाहस्रैस्तथा हयपदातिभिः ॥ ६.८७.१८ ॥
കൊമ്പുകളിൽ ഭീമസേനനും മഹാരഥനായ സാത്യകിയും ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരോടൊപ്പം ആയിരക്കണക്കിന് രഥങ്ങളും കുതിരപ്പടയും കാലാൾപ്പടയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
6.87.19
नाभावभून्नरश्रेष्ठः श्वेताश्वः कृष्णसारथिः ।
मध्ये युधिष्ठिरो राजा माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ ६.८७.१९ ॥
നരശ്രേഷ്ഠനായ, വെള്ളക്കുതിരകളുള്ള, കൃഷ്ണൻ സാരഥിയായ അർജ്ജുനനും അവിടെ ഇല്ലാതിരുന്നില്ല. നടുവിൽ രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരനും മാദ്രിയുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാരായ പാണ്ഡവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
6.87.20
अथेतरे महेष्वासाः सहसैन्या नराधिपाः ।
व्यूहं तं पूरयामासुर्व्यूहशास्त्रविशारदाः ॥ ६.८७.२० ॥
അപ്പോൾ വ്യൂഹശാസ്ത്രത്തിൽ വിദഗ്ധരായ മറ്റ് മഹാധനുർധരരായ രാജാക്കന്മാർ തങ്ങളുടെ സേനകളോടൊപ്പം ആ വ്യൂഹം നിറച്ചു.
6.87.21
एवमेतं महाव्यूहं व्यूह्य भारत पाण्डवाः ।
अतिष्ठन्समरे शूरा योद्धुकामा जयैषिणः ॥ ६.८७.२१ ॥
ഭാരതാ, ഇങ്ങനെ ആ മഹാവ്യൂഹം ചമച്ച പാണ്ഡവർ യുദ്ധം ചെയ്യാനാഗ്രഹിച്ച്, ജയം തേടി, ശൂരന്മാരായി യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിലകൊണ്ടു.
6.87.22
भेरीशब्दैश्च विमलैर्विमिश्रैः शङ्खनिःस्वनैः ।
क्ष्वेडितास्फोटितोत्क्रुष्टैर्नादिताः सर्वतो दिशः ॥ ६.८७.२२ ॥
ഭേരികളുടെ നിർമ്മലമായ ശബ്ദങ്ങളും ശംഖനാദങ്ങളും ചേർന്ന്, ഗർജ്ജനവും കൈയടിയും ആർപ്പുവിളികളും കൊണ്ട് എല്ലാ ദിക്കുകളും മുഴങ്ങി.
6.87.23
ततः शूराः समासाद्य समरे ते परस्परम ।
नेत्रैरनिमिषै राजन्नवैक्षन्त परस्परम् ॥ ६.८७.२३ ॥
അപ്പോൾ, രാജാവേ, ആ ശൂരന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ പരസ്പരം അടുത്തെത്തി, കണ്ണിമയ്ക്കാതെ പരസ്പരം നോക്കി.
6.87.24
मनोभिस्ते मनुष्येन्द्र युद्धं योधाः प्रचक्रिरे ।
पुनराहूय तेऽन्योन्यं शरीरैरपि चक्रिरे ॥ ६.८७.२४ ॥
മനുഷ്യേന്ദ്രാ, യോദ്ധാക്കൾ മനസ്സുകൊണ്ട് യുദ്ധം ചെയ്തു. വീണ്ടും പരസ്പരം വെല്ലുവിളിച്ച് ശരീരങ്ങൾകൊണ്ടും യുദ്ധം ചെയ്തു.
6.87.25
ततः प्रववृते युद्धं घोररूपं भयावहम् ।
तावकानां परेषां च निघ्नतामितरेतरम् ॥ ६.८७.२५ ॥
അപ്പോൾ ഭയങ്കരവും ഭീതിജനകവുമായ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു; നിങ്ങളുടെയും ശത്രുക്കളുടെയും സൈന്യങ്ങൾ പരസ്പരം പ്രഹരിച്ചു.
6.87.26
नाराचा निशिताः सङ्ख्ये संपतन्ति स्म भारत ।
व्यात्तानना भयकरा उरगा इव सङ्घशः ॥ ६.८७.२६ ॥
ഭാരതാ, യുദ്ധത്തിൽ മൂർച്ചയുള്ള നാരാചങ്ങൾ വായ് തുറന്ന ഭയങ്കര സർപ്പങ്ങളെപ്പോലെ കൂട്ടം കൂട്ടമായി വീണു.
6.87.27
निष्पेतुर्विमलाः शक्त्यस्तैलधौताः सुतेजनाः ।
अम्बुदेभ्यो यथा राजन्भ्राजमानाः शतह्रदाः ॥ ६.८७.२७ ॥
രാജാവേ, എണ്ണയിൽ കഴുകിയ തിളങ്ങുന്ന മൂർച്ചയുള്ള ശക്തികൾ മേഘങ്ങളിൽ നിന്ന് നൂറ് മിന്നലുകൾ വീഴുന്നതുപോലെ പാഞ്ഞു.
6.87.28
गदाश्च विमलैः पट्टैः पिनद्धाः स्वर्णभूषिताः ।
पतन्त्यस्तत्र दृस्यन्ते गिरिशृङ्गोपमाः शुभाः ॥ ६.८७.२८ ॥
സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളും ശുദ്ധമായ പട്ടകളും കെട്ടിയ ഗദകൾ വീഴുന്നതായി അവിടെ കാണപ്പെട്ടു; പർവതശിഖരങ്ങൾ പോലെ മനോഹരം.
6.87.29
निस्त्रिंशाश्च व्यदृश्यन्त विमलाम्बरसन्निभाः ।
आर्षभाणि च चर्माणि शतचन्द्राणि भारतत ॥ ६.८७.२९ ॥
ശുദ്ധമായ ആകാശം പോലെ തിളങ്ങുന്ന വാളുകൾ കാണപ്പെട്ടു; ഭാരതാ, നൂറ് ചന്ദ്രക്കലകളുള്ള കാളത്തോൽ പരിചകളും.
6.87.30
अशोभन्त रणे राजन्पात्यमानानि सर्वशः ।
तेऽन्योन्यं समरे सेने युध्यमाने नराधिप ॥ ६.८७.३० ॥
രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ എല്ലായിടത്തും വീഴ്ത്തപ്പെട്ട്, പരസ്പരം പോരാടുന്ന ആ രണ്ട് സേനകളും ശോഭിച്ചു, നരാധിപാ.
6.87.31
अशोभेतां यथा देवदैत्यसेने समुद्यते ।
अभ्यद्रवन्त समरे तेऽन्योन्यं वै समन्ततः ॥ ६.८७.३१ ॥
ഉയർന്നുനിന്ന ദേവ-ദൈത്യ സേനകൾ പോലെ അവ ശോഭിച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ അവർ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും പരസ്പരം പാഞ്ഞടുത്തു.
6.87.32
रथास्तु रथिभिस्तूर्णं प्रेषिताः परमाहवे ।
युगैर्युगानि संश्लिष्य युयुधुः पार्थिवर्षभाः ॥ ६.८७.३२ ॥
മഹായുദ്ധത്തിൽ രഥികൾ രഥങ്ങളെ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ടയച്ചു. രാജശ്രേഷ്ഠന്മാർ നുകത്തോടു നുകം ചേർത്ത് പോരാടി.
6.87.33
दन्तिनां युध्यमानानां संघर्षात्पावकोऽभवत् ।
दन्तेषु भरतश्रेष्ठ सधूमः सर्वतो दिशम् ॥ ६.८७.३३ ॥
പോരാടുന്ന ആനകളുടെ ഉരസലിൽ തീ ഉണ്ടായി. ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അവയുടെ കൊമ്പുകളിൽ നിന്ന് പുകയോടെ തീ എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും പടർന്നു.
6.87.34
प्रासैरभिहताः केचिद्गजयोधाः समन्ततः ।
पतमानाः स्म दृश्यन्ते गिरिशृङ्गान्नगा इव ॥ ६.८७.३४ ॥
കുന്തങ്ങളാൽ മുറിവേറ്റ ചില ആനപ്പോരാളികൾ എല്ലാ ഭാഗത്തും വീഴുന്നതായി കാണപ്പെട്ടു; പർവതശിഖരങ്ങളിൽനിന്ന് മരങ്ങൾ വീഴുന്നതുപോലെ.
6.87.35
पादाताश्चाप्यदृश्यन्त निघ्नन्तोऽथ परस्परम् ।
चित्ररूपधराः शूरा नखरप्रासयोधिनः ॥ ६.८७.३५ ॥
കാലാൾപ്പടയും പരസ്പരം അടിക്കുന്നതായി കാണപ്പെട്ടു. വിചിത്രരൂപങ്ങൾ ധരിച്ച ശൂരന്മാർ നഖങ്ങളാലും കുന്തങ്ങളാലും പോരാടി.
6.87.36
अन्योन्यं ते समासाद्य कुरुपाण्डवसैनिकाः ।
अस्त्रैर्नानाविधैर्घोरै रणे निन्युर्यमक्षयम् ॥ ६.८७.३६ ॥
കുരുപാണ്ഡവ സൈനികർ പരസ്പരം നേരിട്ട്, യുദ്ധത്തിൽ പലവിധ ഭയങ്കര ആയുധങ്ങളാൽ യമലോകത്തേക്ക് അയച്ചു.
6.87.37
ततः शान्तनवो भीष्मो रथघोषेण नादयन् ।
अभ्यागमद्रणे पार्थान्धनुःशब्देन मोहयन् ॥ ६.८७.३७ ॥
അപ്പോൾ ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ ഭീഷ്മർ രഥഘോഷം കൊണ്ട് ദിക്കുകളെ മുഴക്കി, വില്ലൊലി കൊണ്ട് പാർത്ഥന്മാരെ മോഹിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ അവർക്കു നേരെ മുന്നേറി.
6.87.38
पाण्डवानां रथाश्चापि नदन्तो भैरवं स्वनम् ।
अभ्यद्रवन्त संयत्ता धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ॥ ६.८७.३८ ॥
പാണ്ഡവരുടെ രഥങ്ങളും ഭയങ്കരമായ മുഴക്കം മുഴക്കി, യുദ്ധസന്നദ്ധരായി, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ മുന്നിൽ നിർത്തി അവർക്കു നേരെ പാഞ്ഞു.
6.87.39
ततः प्रववृते युद्धं तव तेषां च भारत ।
नराश्वरथनागानां व्यतिषक्तं परस्परम् ॥ ६.८७.३९ ॥
അപ്പോൾ, ഹേ ഭാരതാ, നിങ്ങളുടെയും അവരുടെയും സൈന്യങ്ങൾക്കിടയിൽ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു; മനുഷ്യരും കുതിരകളും രഥങ്ങളും ആനകളും പരസ്പരം കലർന്നു.