Mahābhārata · Adhyāya 6.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.91.1
इरावन्तं तु निहतं दृष्ट्वा पार्था महारथाः ।
संग्रामे किमकुर्वन्त तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ६.९१.१ ॥
Sañjaya, al ver muerto a Irāvan, ¿qué hicieron en la batalla los grandes guerreros en carro, los hijos de Pṛthā? Dímelo.
6.91.2
इरावन्तं तु निहतं संग्रामे वीक्ष्य राक्षसः ।
व्यनदत्सुमहानादं भैमसेनिर्घटोत्कचः ॥ ६.९१.२ ॥
Al ver a Irāvan muerto en la batalla, el rākṣasa Ghaṭotkaca, hijo de Bhīmasena, lanzó un rugido tremendo.
6.91.3
नदतस्तस्य शब्देन पृथिवी सागराम्बरा ।
सपर्वतवना राजंश्चचाल सुभृशं तदा ॥ ६.९१.३ ॥
Por el estruendo de sus rugidos, la tierra, vestida de océanos, con sus montañas y bosques, oh rey, tembló entonces violentamente.
6.91.4
अन्तरिक्षं दिशश्चैव सर्वाश्च प्रदिशस्तथा ।
चेलुश्च सहसा तत्र तेन नादेन नादिताः ॥ ६.९१.४ ॥
El cielo, todas las direcciones y las direcciones intermedias, golpeados por aquel rugido, se estremecieron de repente allí.
6.91.5
तं श्रुत्वा सुमहानादं तव सैन्यस्य भारत ।
ऊरुस्तम्भः समभवद्वेपथुः स्वेद एव च। ॥ ६.९१.५ ॥
Oh Bhārata, al oír aquel rugido tan grande, las piernas de tu ejército se entumecieron, y surgieron temblor y sudor.
6.91.6
सर्व एव महाराज तावका दीनचेतसः ।
सर्वतः समचेष्टन्त सिंहभीता गजा इव । ॥ ६.९१.६ ॥
Todos tus hombres, oh gran rey, abatidos de ánimo, se agitaban por todas partes como elefantes asustados por un león.
6.91.7
नर्दित्वा सुमहानादं निर्घातमिव राक्षसः ।
ज्वलितं शूलमुद्यम्य रूपं कृत्वा विभीषणम् । ॥ ६.९१.७ ॥
El rākṣasa, lanzando un gran rugido como un trueno, alzando una lanza ardiente, habiendo adoptado una forma terrible.
6.91.8
नानारूपप्रहरणैर्वृतो राक्षसपुङ्गवैः ।
आजघान सुसंक्रुद्धः कालान्तकयमोपभः । ॥ ६.९१.८ ॥
Rodeado de los mejores rākṣasas con armas de formas diversas, muy enfurecido, semejante a Kāla, Antaka y Yama, golpeó.
6.91.9
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य संक्रुद्धं भीमदर्शनम् ।
स्वबलं च भयात्तस्य प्रायशो विमुखीकृतम् । ॥ ६.९१.९ ॥
Al ver que se lanzaba contra ellos, enfurecido y de aspecto terrible, su propio ejército, por temor a él, en gran parte se dio la vuelta.
6.91.10
ततो दुर्योधनो राजा घटोत्कचमुपाद्रवत् ।
प्रगृह्य विपुलं चापं सिंहवद्विनदन्मुहुः । ॥ ६.९१.१० ॥
Entonces el rey Duryodhana, tomando un gran arco y rugiendo una y otra vez como un león, se lanzó contra Ghaṭotkaca.
6.91.11
पृष्ठतोऽनुययौ चैनं स्रवद्भिः पर्वतोपमैः ।
कुञ्जरैर्दशसाहस्रैर्वङ्गानामधिपः स्वयम् ॥ ६.९१.११ ॥
Y desde atrás lo seguía, con diez mil elefantes semejantes a montañas que destilaban ichor, el propio señor de los Vaṅgas.
6.91.12
पुत्रं तव महाराज चुकोप स निशाचरः ।
ततः प्रववृते युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ॥ ६.९१.१२ ॥
Oh gran rey, aquel nocturno se enfureció contra tu hijo, y entonces comenzó una batalla tumultuosa que erizaba los cabellos.
6.91.13
राक्षसानां च राजेन्द्र दुर्योधनबलस्य च ।
गजानीकं च संप्रेक्ष्य मेघबृन्दमिवोदितम् ॥ ६.९१.१३ ॥
¡Oh señor de reyes! Al ver a los rākṣasas y al ejército de Duryodhana, y la división de elefantes como una masa de nubes alzada,
6.91.14
अभ्यधावन्त संक्रुद्धा राक्षसाः शस्त्रपाणयः ।
नदन्तो विविधान्नादान्मेघा इव सविद्युतः ॥ ६.९१.१४ ॥
Los rākṣasas, enfurecidos, con armas en mano, se lanzaron al ataque, rugiendo con diversos gritos como nubes con relámpagos.
6.91.15
शरशक्त्यृष्टिनाराचैर्निघ्नन्तो गजयोधिनः ।
भिण्डिपालैस्तथा शूलैर्मुद्गरैः सपरश्वथैः ॥ ६.९१.१५ ॥
golpeando a los guerreros de elefantes con flechas, lanzas, jabalinas y saetas de hierro, y asimismo con bhiṇḍipālas, tridentes, mazas y hachas.
6.91.16
पर्वताग्रैश्च वृक्षैश्च निजघ्नुस्ते महागजान् ।
भिन्नकुम्भान्विरुधिरान्भिन्नगात्रांश्च वारणान् ॥ ६.९१.१६ ॥
Con cimas de montañas y árboles derribaron a los grandes elefantes, de frentes hendidas, ensangrentados y con los cuerpos destrozados.
6.91.17
अपश्याम महाराज वध्यमानान्निशाचरैः ।
तेषु प्रक्षीयमाणेषु भग्नेषु गजयोधिषु ॥ ६.९१.१७ ॥
Oh gran rey, vimos a los guerreros de elefantes ser abatidos por los rākṣasas, destruidos y quebrados entre ellos.
6.91.18
दुर्योधनो महाराज राक्षसान्समुपाद्रवत् ।
अमर्षवशमापन्नस्त्यक्त्वा जीवितात्मनः ॥ ६.९१.१८ ॥
Oh gran rey, Duryodhana, dominado por la ira y olvidando su propia vida, se lanzó contra los rākṣasas.
6.91.19
मुमोच निशितान्बाणान्राक्षसेषु परंतप ।
जघान च महेष्वासः प्रधानांस्तत्र राक्षसान् ॥ ६.९१.१९ ॥
Oh abrasador de enemigos, lanzó flechas afiladas contra los rākṣasas, y aquel gran arquero abatió allí a sus principales guerreros.
6.91.20
संक्रुद्धो भरतश्रेष्ठ पुत्रो दुर्योधनस्तव ।
वेगवन्तं महारौद्रं विद्युज्जिह्वं प्रमाथिनम् ॥ ६.९१.२० ॥
Oh mejor de los Bharatas, tu hijo Duryodhana, enfurecido, se volvió contra el veloz, terribilísimo, lengua de relámpago y atormentador.
6.91.21
शरैश्चतुर्भिश्चतुरो निजघान महाबलः ।
ततः पुनरमेयात्मा शरवर्षं दुरासदम् ॥ ६.९१.२१ ॥
Con cuatro flechas, el poderoso abatió a cuatro de ellos; luego, de espíritu inmensurable, desató una lluvia de flechas invencible.
6.91.22
मुमोच भरतश्रेष्ठो निशाचरबलं प्रति ।
तत्तु दृष्ट्वा महत्कर्म पुत्रस्य तव मारिष ॥ ६.९१.२२ ॥
El mejor de los Bharatas lanzó sus flechas contra la hueste de los errantes nocturnos; y al ver aquella gran hazaña de tu hijo, oh respetado—
6.91.23
क्रोधेनाभिप्रजज्वाल भैमसेनिर्महाबलः ।
स विष्फार्य महच्चापमिन्द्राशनिसमप्रभम् ॥ ६.९१.२३ ॥
Con ira, el poderoso hijo de Bhīmasena se encendió; tensó su gran arco, brillante como el rayo de Indra—
6.91.24
अभिदुद्राव वेगेन दुर्योधनमरिन्दमम् ।
तमापतन्तमुद्वीक्ष्य कालसृष्टमिवान्तकम् ॥ ६.९१.२४ ॥
Se lanzó velozmente contra Duryodhana, el domador de enemigos; y al verlo avanzar, como la Muerte enviada por el Tiempo—
6.91.25
न विव्यथे महाराज पुत्रो दुर्योधनस्तव ।
अथैनमब्रवीत्क्रुद्धः क्रूरः संरक्तलोचनः ॥ ६.९१.२५ ॥
Oh gran rey, tu hijo Duryodhana no se inmutó. Entonces, airado, cruel, con los ojos enrojecidos, le habló.
6.91.26
अद्यानृण्यं गमिष्यामि पितॄणां मातुरेव च ।
ये त्वया सुनृशंसेन दीर्घकालं प्रवासिताः ॥ ६.९१.२६ ॥
Hoy quedaré libre de la deuda con mis padres y con mi madre, a quienes tú, el más cruel, mantuviste largo tiempo exiliados.
6.91.27
यच्च ते पाण्डवा राजंश्छलद्यूते पराजिताः ।
यच्चैव द्रौपदी कृष्णा एववस्त्रा रजस्वला ॥ ६.९१.२७ ॥
Oh rey, que los Pāṇḍavas fueron derrotados por ti en el juego de dados fraudulento, y que Kṛṣṇā, en su estado menstrual, estaba con una sola prenda,
6.91.28
सभामानीय दुर्बुद्धे बहुधा क्लेशिता त्वया ।
तव च प्रियकामेन आश्रमस्था दुरात्मना ॥ ६.९१.२८ ॥
Oh de mente malvada, habiéndola llevado a la sala de la asamblea, la atormentaste de muchas maneras; y por el de alma perversa que, deseando complacerte, la tomó cuando moraba en el ermitaño.
6.91.29
सैन्धवेन परामृष्टा परिभूय पितॄन्मम ।
एतेषामपमानानामन्येषां च कुलाधम ॥ ६.९१.२९ ॥
Fue humillada y maltratada por Saindhava, habiendo deshonrado a mis padres. Oh el más vil de tu linaje, por estas afrentas y por las afrentas de otros tomaré venganza.
6.91.30
अन्तमद्य गमिष्यामि यदि नोत्सृजसे रणम् ।
एवमुक्त्वा तु हैडिम्बो महद्विष्फार्य कार्मुकम् ॥ ६.९१.३० ॥
Si no abandonas la batalla, hoy encontraré mi fin. Habiendo hablado así, el hijo de Hiḍimbā tensó su gran arco.
6.91.31
संदश्य दशनैरोष्ठं सृकिणी परिसंलिहन् ।
शरवर्षेण महता दुर्योधनमवाकिरत्।
पर्वतं वारिधाराभिः प्रावृषीव बलाहकः ॥ ६.९१.३१ ॥
Mordiéndose el labio con los dientes y lamiendo las comisuras de la boca, cubrió a Duryodhana con una gran lluvia de flechas, como una nube de lluvia cubre una montaña con torrentes de agua en la estación de las lluvias.