ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 6.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.91.1
इरावन्तं तु निहतं दृष्ट्वा पार्था महारथाः ।
संग्रामे किमकुर्वन्त तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ६.९१.१ ॥
ಸಂಜಯ, ಇರಾವಂತನು ಹತನಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಮಹಾರಥರಾದ ಪಾರ್ಥರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಿದರು? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
6.91.2
इरावन्तं तु निहतं संग्रामे वीक्ष्य राक्षसः ।
व्यनदत्सुमहानादं भैमसेनिर्घटोत्कचः ॥ ६.९१.२ ॥
ಇರಾವಂತನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತನಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಭೀಮಸೇನನ ಪುತ್ರ ಘಟೋತ್ಕಚ ರಾಕ್ಷಸನು ಮಹಾ ಘರ್ಜನೆ ಮಾಡಿದನು.
6.91.3
नदतस्तस्य शब्देन पृथिवी सागराम्बरा ।
सपर्वतवना राजंश्चचाल सुभृशं तदा ॥ ६.९१.३ ॥
ಅವನ ಗರ್ಜನೆಯ ಶಬ್ದದಿಂದ, ಸಾಗರಗಳನ್ನೇ ವಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಹೊದ್ದ ಭೂಮಿ, ಪರ್ವತ ವನಗಳೊಂದಿಗೆ, ರಾಜನೇ, ಆಗ ಬಹಳ ಕಂಪಿಸಿತು.
6.91.4
अन्तरिक्षं दिशश्चैव सर्वाश्च प्रदिशस्तथा ।
चेलुश्च सहसा तत्र तेन नादेन नादिताः ॥ ६.९१.४ ॥
ಆಕಾಶ, ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಉಪದಿಕ್ಕುಗಳು ಆ ಘರ್ಜನೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತವಾಗಿ ಕೂಡಲೇ ಅಲ್ಲಿ ಕಂಪಿಸಿದವು.
6.91.5
तं श्रुत्वा सुमहानादं तव सैन्यस्य भारत ।
ऊरुस्तम्भः समभवद्वेपथुः स्वेद एव च। ॥ ६.९१.५ ॥
ಭಾರತ, ಆ ಮಹಾ ಘರ್ಜನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ನಿನ್ನ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡೆಗಳು ಬಿಗಿದವು, ನಡುಕ ಮತ್ತು ಬೆವರು ಕೂಡ ಉಂಟಾಯಿತು.
6.91.6
सर्व एव महाराज तावका दीनचेतसः ।
सर्वतः समचेष्टन्त सिंहभीता गजा इव । ॥ ६.९१.६ ॥
ಮಹಾರಾಜ, ನಿನ್ನ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ದೀನಮನಸ್ಕರಾಗಿ, ಸಿಂಹಕ್ಕೆ ಹೆದರಿದ ಆನೆಗಳಂತೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಒದ್ದಾಡಿದರು.
6.91.7
नर्दित्वा सुमहानादं निर्घातमिव राक्षसः ।
ज्वलितं शूलमुद्यम्य रूपं कृत्वा विभीषणम् । ॥ ६.९१.७ ॥
ಸಿಡಿಲಿನಂತೆ ಮಹಾ ಗರ್ಜನೆಗೈದು, ಉರಿಯುವ ಶೂಲವನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಭಯಂಕರ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ರಾಕ್ಷಸ.
6.91.8
नानारूपप्रहरणैर्वृतो राक्षसपुङ्गवैः ।
आजघान सुसंक्रुद्धः कालान्तकयमोपभः । ॥ ६.९१.८ ॥
ನಾನಾ ರೂಪದ ಆಯುಧಗಳಿಂದ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ, ಕಾಲ, ಅಂತಕ, ಯಮನಂತೆ ಅವನು ಹೊಡೆದನು.
6.91.9
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य संक्रुद्धं भीमदर्शनम् ।
स्वबलं च भयात्तस्य प्रायशो विमुखीकृतम् । ॥ ६.९१.९ ॥
ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ, ಭಯಂಕರ ರೂಪದಿಂದ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ ಬರುತ್ತಿರುವ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನ ಭಯದಿಂದ ತನ್ನ ಸೇನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿತು.
6.91.10
ततो दुर्योधनो राजा घटोत्कचमुपाद्रवत् ।
प्रगृह्य विपुलं चापं सिंहवद्विनदन्मुहुः । ॥ ६.९१.१० ॥
ಆಗ ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನು ದೊಡ್ಡ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಸಿಂಹದಂತೆ ಪದೇ ಪದೇ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ಘಟೋತ್ಕಚನತ್ತ ಧಾವಿಸಿದನು.
6.91.11
पृष्ठतोऽनुययौ चैनं स्रवद्भिः पर्वतोपमैः ।
कुञ्जरैर्दशसाहस्रैर्वङ्गानामधिपः स्वयम् ॥ ६.९१.११ ॥
ಹಿಂಬದಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದನು; ಪರ್ವತದಂತೆ, ಮದ ಸುರಿಸುವ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವಂಗರ ಅಧಿಪತಿ ತಾನೇ.
6.91.12
पुत्रं तव महाराज चुकोप स निशाचरः ।
ततः प्रववृते युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ॥ ६.९१.१२ ॥
ಮಹಾರಾಜ! ಆ ನಿಶಾಚರನು ನಿನ್ನ ಮಗನ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡನು. ಆಗ ಭಯಂಕರ, ರೋಮಾಂಚಕ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
6.91.13
राक्षसानां च राजेन्द्र दुर्योधनबलस्य च ।
गजानीकं च संप्रेक्ष्य मेघबृन्दमिवोदितम् ॥ ६.९१.१३ ॥
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ! ರಾಕ್ಷಸರನ್ನೂ ದುರ್ಯೋಧನನ ಸೈನ್ಯವನ್ನೂ, ಎದ್ದ ಮೇಘಸಮೂಹದಂತಿದ್ದ ಗಜದಳವನ್ನೂ ನೋಡಿ,
6.91.14
अभ्यधावन्त संक्रुद्धा राक्षसाः शस्त्रपाणयः ।
नदन्तो विविधान्नादान्मेघा इव सविद्युतः ॥ ६.९१.१४ ॥
ಕೋಪಗೊಂಡ ರಾಕ್ಷಸರು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಧಾವಿಸಿದರು; ಮಿಂಚಿನೊಂದಿಗಿನ ಮೇಘಗಳಂತೆ ನಾನಾ ಗರ್ಜನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತ.
6.91.15
शरशक्त्यृष्टिनाराचैर्निघ्नन्तो गजयोधिनः ।
भिण्डिपालैस्तथा शूलैर्मुद्गरैः सपरश्वथैः ॥ ६.९१.१५ ॥
ಬಾಣ, ಶಕ್ತಿ, ಋಷ್ಟಿ, ನಾರಾಚಗಳಿಂದ ಗಜಯೋಧರನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತ; ಭಿಂಡಿಪಾಲ, ಶೂಲ, ಮುದ್ಗರ, ಕೊಡಲಿಗಳಿಂದಲೂ.
6.91.16
पर्वताग्रैश्च वृक्षैश्च निजघ्नुस्ते महागजान् ।
भिन्नकुम्भान्विरुधिरान्भिन्नगात्रांश्च वारणान् ॥ ६.९१.१६ ॥
ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಮರಗಳಿಂದ ಅವರು ಮಹಾಗಜಗಳನ್ನು ಕೆಡವಿದರು; ಸೀಳಿದ ಕುಂಭಸ್ಥಳದ, ರಕ್ತಸಿಕ್ತ, ಮುರಿದ ಅಂಗಗಳ ಆನೆಗಳನ್ನು.
6.91.17
अपश्याम महाराज वध्यमानान्निशाचरैः ।
तेषु प्रक्षीयमाणेषु भग्नेषु गजयोधिषु ॥ ६.९१.१७ ॥
ಓ ಮಹಾರಾಜ! ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ, ಆ ಗಜಯೋಧರು ನಾಶವಾಗಿ ಭಗ್ನವಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದೆವು.
6.91.18
दुर्योधनो महाराज राक्षसान्समुपाद्रवत् ।
अमर्षवशमापन्नस्त्यक्त्वा जीवितात्मनः ॥ ६.९१.१८ ॥
ಓ ಮಹಾರಾಜ! ದುರ್ಯೋಧನನು ಕೋಪದ ವಶನಾಗಿ, ತನ್ನ ಜೀವವನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ರಾಕ್ಷಸರ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು.
6.91.19
मुमोच निशितान्बाणान्राक्षसेषु परंतप ।
जघान च महेष्वासः प्रधानांस्तत्र राक्षसान् ॥ ६.९१.१९ ॥
ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವವನೇ, ಅವನು ರಾಕ್ಷಸರ ಮೇಲೆ ಹರಿತವಾದ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು; ಆ ಮಹಾ ಬಿಲ್ಗಾರನು ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.
6.91.20
संक्रुद्धो भरतश्रेष्ठ पुत्रो दुर्योधनस्तव ।
वेगवन्तं महारौद्रं विद्युज्जिह्वं प्रमाथिनम् ॥ ६.९१.२० ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿಮ್ಮ ಮಗ ದುರ್ಯೋಧನನು ಕೋಪಗೊಂಡನು; ವೇಗವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ, ಅತಿ ಭೀಕರ, ಮಿಂಚಿನಂತಹ ನಾಲಿಗೆಯ, ಪೀಡಿಸುವ ರಾಕ್ಷಸನ ಕಡೆಗೆ.
6.91.21
शरैश्चतुर्भिश्चतुरो निजघान महाबलः ।
ततः पुनरमेयात्मा शरवर्षं दुरासदम् ॥ ६.९१.२१ ॥
ಆ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ನಾಲ್ಕು ಬಾಣಗಳಿಂದ ನಾಲ್ವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು; ನಂತರ ಅಪರಿಮಿತ ಆತ್ಮವುಳ್ಳ ಅವನು ಎದುರಿಸಲಾಗದ ಬಾಣವರ್ಷವನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು.
6.91.22
मुमोच भरतश्रेष्ठो निशाचरबलं प्रति ।
तत्तु दृष्ट्वा महत्कर्म पुत्रस्य तव मारिष ॥ ६.९१.२२ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನು ರಾಕ್ಷಸಸೇನೆಯ ಕಡೆಗೆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು. ಮಾರಿಷನೇ, ನಿಮ್ಮ ಮಗನ ಆ ಮಹತ್ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ—
6.91.23
क्रोधेनाभिप्रजज्वाल भैमसेनिर्महाबलः ।
स विष्फार्य महच्चापमिन्द्राशनिसमप्रभम् ॥ ६.९१.२३ ॥
ಕೋಪದಿಂದ ಭೀಮಸೇನನ ಆ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಮಗನು ಉರಿಯಿದನು; ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಮಹಾ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎಳೆದು—
6.91.24
अभिदुद्राव वेगेन दुर्योधनमरिन्दमम् ।
तमापतन्तमुद्वीक्ष्य कालसृष्टमिवान्तकम् ॥ ६.९१.२४ ॥
ವೇಗದಿಂದ ಅವನು ಅರಿಂದಮ ದುರ್ಯೋಧನನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದನು; ಅವನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಕಾಲನು ಕಳುಹಿಸಿದ ಯಮನಂತೆ—
6.91.25
न विव्यथे महाराज पुत्रो दुर्योधनस्तव ।
अथैनमब्रवीत्क्रुद्धः क्रूरः संरक्तलोचनः ॥ ६.९१.२५ ॥
ಮಹಾರಾಜ, ನಿಮ್ಮ ಮಗ ದುರ್ಯೋಧನನು ವಿಚಲಿತನಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಕೋಪದಿಂದ, ಕ್ರೂರನಾಗಿ, ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
6.91.26
अद्यानृण्यं गमिष्यामि पितॄणां मातुरेव च ।
ये त्वया सुनृशंसेन दीर्घकालं प्रवासिताः ॥ ६.९१.२६ ॥
ಇಂದು ನಾನು ನನ್ನ ಪಿತೃಗಳ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಋಣದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತೇನೆ. ಅತಿ ಕ್ರೂರನಾದ ನೀನು ಅವರನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಿದೆ.
6.91.27
यच्च ते पाण्डवा राजंश्छलद्यूते पराजिताः ।
यच्चैव द्रौपदी कृष्णा एववस्त्रा रजस्वला ॥ ६.९१.२७ ॥
ರಾಜನೇ, ವಂಚನೆಯ ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರು ನಿನ್ನಿಂದ ಸೋತದ್ದು, ಮತ್ತು ರಜಸ್ವಲೆಯಾದ ಕೃಷ್ಣೆ ಒಂದೇ ವಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದದ್ದು,
6.91.28
सभामानीय दुर्बुद्धे बहुधा क्लेशिता त्वया ।
तव च प्रियकामेन आश्रमस्था दुरात्मना ॥ ६.९१.२८ ॥
ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯೇ, ಅವಳನ್ನು ಸಭೆಗೆ ಕರೆತಂದು ನೀನು ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪೀಡಿಸಿದೆ. ನಿನ್ನನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಬಯಸಿದ ದುರಾತ್ಮನಿಂದ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೂ (ಪೀಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು).
6.91.29
सैन्धवेन परामृष्टा परिभूय पितॄन्मम ।
एतेषामपमानानामन्येषां च कुलाधम ॥ ६.९१.२९ ॥
ಸೈಂಧವನಿಂದ ಅವಳು ಅವಮಾನಿತಳಾಗಿ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಮುಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಳು; ನನ್ನ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿ. ಕುಲಾಧಮನೇ, ಈ ಅವಮಾನಗಳಿಗೂ ಇತರರ ಅವಮಾನಗಳಿಗೂ (ಪ್ರತೀಕಾರ ಮಾಡುವೆನು).
6.91.30
अन्तमद्य गमिष्यामि यदि नोत्सृजसे रणम् ।
एवमुक्त्वा तु हैडिम्बो महद्विष्फार्य कार्मुकम् ॥ ६.९१.३० ॥
ನೀನು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಿಡದಿದ್ದರೆ ಇಂದು ನಾನು ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತೇನೆ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಹೈಡಿಂಬನ ಮಗನು ತನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎಳೆದನು.
6.91.31
संदश्य दशनैरोष्ठं सृकिणी परिसंलिहन् ।
शरवर्षेण महता दुर्योधनमवाकिरत्।
पर्वतं वारिधाराभिः प्रावृषीव बलाहकः ॥ ६.९१.३१ ॥
ಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ತುಟಿಯನ್ನು ಕಚ್ಚಿ, ಬಾಯ ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ನೆಕ್ಕುತ್ತಾ, ಅವನು ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ಮಹಾ ಬಾಣವರ್ಷದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದನು; ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮೇಘವು ಪರ್ವತವನ್ನು ನೀರ್ಧಾರೆಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚುವಂತೆ.