มหาภารตะ · อัธยายะ 6.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.91.1
इरावन्तं तु निहतं दृष्ट्वा पार्था महारथाः ।
संग्रामे किमकुर्वन्त तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ६.९१.१ ॥
สัญชัย เมื่อเห็นอิราวานถูกสังหาร พวกมหารถแห่งบุตรของปฤถา ได้กระทำสิ่งใดในสงคราม จงบอกข้าพเจ้าเรื่องนั้น
6.91.2
इरावन्तं तु निहतं संग्रामे वीक्ष्य राक्षसः ।
व्यनदत्सुमहानादं भैमसेनिर्घटोत्कचः ॥ ६.९१.२ ॥
เมื่อเห็นอิราวานถูกสังหารในสงคราม รากษสฆฏโทตกจ บุตรของภีมเสน ได้คำรามเสียงดังสนั่นยิ่งนัก
6.91.3
नदतस्तस्य शब्देन पृथिवी सागराम्बरा ।
सपर्वतवना राजंश्चचाल सुभृशं तदा ॥ ६.९१.३ ॥
ด้วยเสียงคำรามของเขา แผ่นดินที่มีมหาสมุทรเป็นอาภรณ์ พร้อมด้วยภูเขาและป่าไม้ ข้าแต่พระราชา ก็สั่นสะเทือนอย่างรุนแรงในขณะนั้น
6.91.4
अन्तरिक्षं दिशश्चैव सर्वाश्च प्रदिशस्तथा ।
चेलुश्च सहसा तत्र तेन नादेन नादिताः ॥ ६.९१.४ ॥
ท้องฟ้า ทิศทั้งหลาย และอนุทิศทั้งปวง ถูกเสียงคำรามนั้นกระทบ ก็สั่นไหวขึ้นในทันทีที่นั่น
6.91.5
तं श्रुत्वा सुमहानादं तव सैन्यस्य भारत ।
ऊरुस्तम्भः समभवद्वेपथुः स्वेद एव च। ॥ ६.९१.५ ॥
ข้าแต่ภารตะ เมื่อได้ยินเสียงคำรามอันดังยิ่งนั้น อาการแข็งทื่อก็บังเกิดขึ้นที่ต้นขาของกองทัพของท่าน และความสั่นสะท้านกับเหงื่อก็ปรากฏขึ้นด้วย
6.91.6
सर्व एव महाराज तावका दीनचेतसः ।
सर्वतः समचेष्टन्त सिंहभीता गजा इव । ॥ ६.९१.६ ॥
ข้าแต่มหาราชา ทหารทั้งปวงของท่านต่างหมดกำลังใจ ดิ้นรนไปทุกทิศทาง เหมือนช้างที่หวาดกลัวสิงโต
6.91.7
नर्दित्वा सुमहानादं निर्घातमिव राक्षसः ।
ज्वलितं शूलमुद्यम्य रूपं कृत्वा विभीषणम् । ॥ ६.९१.७ ॥
รากษสคำรามเสียงดังเหมือนสายฟ้าฟาด ยกหอกที่ลุกโชน และแปลงร่างให้น่าสะพรึงกลัว
6.91.8
नानारूपप्रहरणैर्वृतो राक्षसपुङ्गवैः ।
आजघान सुसंक्रुद्धः कालान्तकयमोपभः । ॥ ६.९१.८ ॥
ล้อมรอบด้วยรากษสผู้เป็นหัวหน้าที่ถือศาสตราวุธหลากรูปแบบ เขาโกรธจัดยิ่งนัก เหมือนกาละ อันตกะ และยมะ แล้วก็โจมตี
6.91.9
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य संक्रुद्धं भीमदर्शनम् ।
स्वबलं च भयात्तस्य प्रायशो विमुखीकृतम् । ॥ ६.९१.९ ॥
เมื่อเห็นเขาพุ่งเข้ามา โกรธจัดและน่าสะพรึงกลัวยิ่งนัก กองทัพของเขาเองก็เพราะความกลัวต่อเขา ส่วนมากหันหลังให้เขาไป
6.91.10
ततो दुर्योधनो राजा घटोत्कचमुपाद्रवत् ।
प्रगृह्य विपुलं चापं सिंहवद्विनदन्मुहुः । ॥ ६.९१.१० ॥
ครั้นนั้น พระราชาทุรโยธน์ ยกธนูอันใหญ่ขึ้น คำรามซ้ำแล้วซ้ำเล่าเหมือนราชสีห์ แล้วรีบพุ่งเข้าหาฆฏโทตกจ
6.91.11
पृष्ठतोऽनुययौ चैनं स्रवद्भिः पर्वतोपमैः ।
कुञ्जरैर्दशसाहस्रैर्वङ्गानामधिपः स्वयम् ॥ ६.९१.११ ॥
และจากข้างหลังก็ติดตามเขามา พร้อมด้วยช้างหมื่นเชือกดุจภูเขา มีน้ำมันมทะไหลจากตัว พระองค์เองเป็นเจ้าแห่งวังคะ
6.91.12
पुत्रं तव महाराज चुकोप स निशाचरः ।
ततः प्रववृते युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् ॥ ६.९१.१२ ॥
ข้าแต่มหาราชา รากษสผู้ท่องราตรีนั้นโกรธบุตรของท่าน แล้วการสงครามอันวุ่นวายและชวนให้ขนลุกก็เริ่มขึ้น
6.91.13
राक्षसानां च राजेन्द्र दुर्योधनबलस्य च ।
गजानीकं च संप्रेक्ष्य मेघबृन्दमिवोदितम् ॥ ६.९१.१३ ॥
ข้าแต่จอมกษัตริย์ เมื่อได้เห็นเหล่ารากษส และกองทัพของทุรโยธน์ กับกองช้างที่เหมือนมวลเมฆที่ลอยขึ้นมา
6.91.14
अभ्यधावन्त संक्रुद्धा राक्षसाः शस्त्रपाणयः ।
नदन्तो विविधान्नादान्मेघा इव सविद्युतः ॥ ६.९१.१४ ॥
รากษสผู้โกรธจัด ถือศาสตราวุธในมือ พุ่งเข้าไป คำรามเสียงต่างๆ เหมือนเมฆที่มีสายฟ้า
6.91.15
शरशक्त्यृष्टिनाराचैर्निघ्नन्तो गजयोधिनः ।
भिण्डिपालैस्तथा शूलैर्मुद्गरैः सपरश्वथैः ॥ ६.९१.१५ ॥
ทำลายนักรบช้างด้วยลูกศร หอก หลาวเหล็ก และลูกดอกเหล็ก รวมทั้งภินทิปาละ ตรีศูล กระบอง และขวาน
6.91.16
पर्वताग्रैश्च वृक्षैश्च निजघ्नुस्ते महागजान् ।
भिन्नकुम्भान्विरुधिरान्भिन्नगात्रांश्च वारणान् ॥ ६.९१.१६ ॥
พวกเขาใช้ยอดเขาและต้นไม้ฟาดช้างใหญ่ล้มลง ช้างที่หน้าผากแตก มีเลือดไหล และร่างกายบอบช้ำ
6.91.17
अपश्याम महाराज वध्यमानान्निशाचरैः ।
तेषु प्रक्षीयमाणेषु भग्नेषु गजयोधिषु ॥ ६.९१.१७ ॥
ข้าแต่มหาราชา เราได้เห็นนักรบช้างถูกรากษสฆ่าฟัน ถูกทำลายและแตกพ่ายอยู่ท่ามกลางพวกเขา
6.91.18
दुर्योधनो महाराज राक्षसान्समुपाद्रवत् ।
अमर्षवशमापन्नस्त्यक्त्वा जीवितात्मनः ॥ ६.९१.१८ ॥
ข้าแต่มหาราชา ทุรโยธน์ ถูกความโกรธครอบงำ ไม่ใส่ใจชีวิตของตน จึงพุ่งเข้าใส่เหล่ารากษส
6.91.19
मुमोच निशितान्बाणान्राक्षसेषु परंतप ।
जघान च महेष्वासः प्रधानांस्तत्र राक्षसान् ॥ ६.९१.१९ ॥
ข้าแต่ผู้ทำลายศัตรู พระองค์ปล่อยลูกศรคมกล้าใส่เหล่ารากษส และนักธนูผู้ยิ่งใหญ่นั้นก็สังหารรากษสผู้เป็นหัวหน้าที่นั่น
6.91.20
संक्रुद्धो भरतश्रेष्ठ पुत्रो दुर्योधनस्तव ।
वेगवन्तं महारौद्रं विद्युज्जिह्वं प्रमाथिनम् ॥ ६.९१.२० ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งภรตะ บุตรของท่าน ทุรโยธน์ โกรธจัด จึงหันไปสู้กับผู้ที่รวดเร็ว น่ากลัวที่สุด มีลิ้นดุจสายฟ้า และเป็นผู้ทรมานศัตรู
6.91.21
शरैश्चतुर्भिश्चतुरो निजघान महाबलः ।
ततः पुनरमेयात्मा शरवर्षं दुरासदम् ॥ ६.९१.२१ ॥
พระองค์ผู้มีกำลังมหาศาลใช้ลูกศรสี่ดอกสังหารทหารของศัตรูสี่นาย จากนั้นพระองค์ผู้มีพระชนม์ชีพอันหาประมาณมิได้ก็ระดมฝนลูกศรที่ไม่อาจต้านทานได้
6.91.22
मुमोच भरतश्रेष्ठो निशाचरबलं प्रति ।
तत्तु दृष्ट्वा महत्कर्म पुत्रस्य तव मारिष ॥ ६.९१.२२ ॥
ภรตศรษฐ์ยิงลูกศรไปยังกองทัพของเหล่านิศาจร และเมื่อทรงเห็นการกระทำอันยิ่งใหญ่ของโอรสของท่าน ข้าแต่ผู้ทรงเกียรติ
6.91.23
क्रोधेनाभिप्रजज्वाल भैमसेनिर्महाबलः ।
स विष्फार्य महच्चापमिन्द्राशनिसमप्रभम् ॥ ६.९१.२३ ॥
ภีมเสนีผู้มีกำลังมหาศาลลุกโชนด้วยความโกรธ พระองค์ดึงคันธนูอันใหญ่ให้ตึง ซึ่งสุกใสดุจสายฟ้าของพระอินทร์
6.91.24
अभिदुद्राव वेगेन दुर्योधनमरिन्दमम् ।
तमापतन्तमुद्वीक्ष्य कालसृष्टमिवान्तकम् ॥ ६.९१.२४ ॥
พระองค์พุ่งเข้าหาทุรโยธน์ผู้ปราบศัตรูอย่างรวดเร็ว และเมื่อเห็นพระองค์กำลังเข้ามา ดุจความตายที่ถูกส่งมาโดยกาลเวลา
6.91.25
न विव्यथे महाराज पुत्रो दुर्योधनस्तव ।
अथैनमब्रवीत्क्रुद्धः क्रूरः संरक्तलोचनः ॥ ६.९१.२५ ॥
ข้าแต่มหาราช โอรสของท่านทุรโยธน์มิได้หวั่นไหว แล้วพระองค์ผู้โกรธเกรี้ยว ดุร้าย มีดวงเนตรแดงก่ำ ก็ตรัสกับเขา
6.91.26
अद्यानृण्यं गमिष्यामि पितॄणां मातुरेव च ।
ये त्वया सुनृशंसेन दीर्घकालं प्रवासिताः ॥ ६.९१.२६ ॥
วันนี้เราจะชำระหนี้ที่มีต่อบรรพบุรุษและต่อมารดาของเรา ที่ท่านผู้โหดร้ายยิ่งได้ขับไล่ให้ต้องระหกระเหินเนิ่นนานมาแล้ว
6.91.27
यच्च ते पाण्डवा राजंश्छलद्यूते पराजिताः ।
यच्चैव द्रौपदी कृष्णा एववस्त्रा रजस्वला ॥ ६.९१.२७ ॥
ข้าแต่กษัตริย์ ที่พวกปาณฑพถูกท่านเอาชนะในการเล่นสกาอันฉ้อฉล และที่พระนางเทราปทีกฤษณาอยู่ในสภาพมีประจำเดือนและนุ่งผ้าเพียงผืนเดียว
6.91.28
सभामानीय दुर्बुद्धे बहुधा क्लेशिता त्वया ।
तव च प्रियकामेन आश्रमस्था दुरात्मना ॥ ६.९१.२८ ॥
ท่านผู้มีจิตชั่วร้าย ท่านนำนางมายังท้องพระโรงแล้วทรมานนางด้วยวิธีต่าง ๆ และผู้มีจิตชั่วร้ายคนนั้นซึ่งปรารถนาจะเอาใจท่าน ได้ฉุดนางขณะที่นางพำนักอยู่ในอาศรม
6.91.29
सैन्धवेन परामृष्टा परिभूय पितॄन्मम ।
एतेषामपमानानामन्येषां च कुलाधम ॥ ६.९१.२९ ॥
นางถูกสินธุราชจับต้องและปฏิบัติอย่างหยาบคาย ทำให้บรรพบุรุษของข้าพเจ้าต้องอับอาย ข้าแต่ผู้ต่ำช้าที่สุดในวงศ์ตระกูล ข้าพเจ้าจะแก้แค้นสำหรับการดูหมิ่นเหล่านี้และการดูหมิ่นอื่น ๆ
6.91.30
अन्तमद्य गमिष्यामि यदि नोत्सृजसे रणम् ।
एवमुक्त्वा तु हैडिम्बो महद्विष्फार्य कार्मुकम् ॥ ६.९१.३० ॥
วันนี้ข้าพเจ้าจะถึงจุดจบ หากท่านไม่ละทิ้งการรบ เมื่อตรัสดังนี้แล้ว โอรสของหิฑิมพาก็ดึงคันธนูอันใหญ่ของตนให้ตึง
6.91.31
संदश्य दशनैरोष्ठं सृकिणी परिसंलिहन् ।
शरवर्षेण महता दुर्योधनमवाकिरत्।
पर्वतं वारिधाराभिः प्रावृषीव बलाहकः ॥ ६.९१.३१ ॥
กัดริมฝีปากด้วยฟันและเลียมุมปากของตน แล้วระดมฝนลูกศรใส่ทุรโยธน์อย่างหนาแน่น ดุจเมฆฝนที่โปรยสายน้ำปกคลุมภูเขาในฤดูฝน