มหาภารตะ · อัธยายะ 6.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.93.1
विमुखीकृत्य वर्सांस्तु तावकान्युधि राक्षसः ।
जिघांसुभरतश्रेष्ठ दुर्योधनमुपाद्रवत् ॥ ६.९३.१ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในวงศ์ภรต รากษสผู้นั้นทำให้กองทัพของท่านแตกพ่ายในการรบ แล้วพุ่งเข้าใส่ทุรโยธน์ด้วยปรารถนาจะฆ่า
6.93.2
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य राजानं प्रति वेगितम् ।
अभ्यधावञ्जिघांसन्तस्तावका युद्धदुर्मदाःक ॥ ६.९३.२ ॥
เมื่อเห็นเขาพุ่งเข้ามาอย่างรวดเร็วต่อพระราชา นักรบของท่านผู้เมามันด้วยความฮึกเหิมในการรบ ต่างพุ่งเข้าใส่เขาด้วยปรารถนาจะฆ่า
6.93.3
तालमात्राणि चापानि विकर्षन्तो महारथाः ।
तमेकमभ्यधावन्त नदन्तः सिंहसङ्घवत् ॥ ६.९३.३ ॥
มหารถทั้งหลายดึงคันธนูยาวเท่าต้นตาลและคำรามเหมือนฝูงสิงโต พุ่งเข้าใส่เขาเพียงผู้เดียว
6.93.4
अथैनं शरवर्षेण समन्तात्पर्यवाकिरन् ।
पर्वतं वारिधाराभिः शरदीव वलाहकाः ॥ ६.९३.४ ॥
แล้วพวกเขาก็ระดมลูกศรปกคลุมเขาจากทุกทิศ เหมือนเมฆฤดูใบไม้ร่วงที่โปรยสายฝนลงบนภูเขา
6.93.5
स गाढविद्धो व्यथितस्तोत्रार्दित इव द्विपः ।
उत्पपात तदाऽऽकाशं समन्ताद्वैनतेयवत् ॥ ६.९३.५ ॥
รากษสผู้ถูกแทงอย่างสาหัส เจ็บปวดทรมาน เหมือนช้างที่ถูกขอช้างทิ่มแทง ได้กระโดดขึ้นสู่ท้องฟ้าจากทุกทิศ เหมือนครุฑ
6.93.6
व्यनदत्सुमहानादं जीमूत इव शारदः ।
दिशः खं विदिशश्चैव नादयन्भैरवस्वनः ॥ ६.९३.६ ॥
เขาคำรามเสียงดังกึกก้องเหมือนเมฆฝนฤดูใบไม้ร่วง เสียงน่าสะพรึงของเขาก้องไปทั่วทิศ ท้องฟ้า และทิศรอง
6.93.7
राक्षसस्य तु तं शब्दं श्रुत्वा राजा युधिष्ठिरः ।
उवाच भरतश्रेष्ठ भीमसेनमरिन्दमम् ॥ ६.९३.७ ॥
เมื่อได้ยินเสียงของรากษสนั้น พระยุธิษฐิระกษัตริย์ ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในวงศ์ภรต ได้กล่าวกับภีมเสนผู้ปราบศัตรู
6.93.8
युध्यते राक्षसो नूनं धार्तराष्ट्रैर्महारथैः ।
यथाऽस्य श्रूयते शब्दो नदतो भैरवं स्वनम् ॥ ६.९३.८ ॥
แน่นอนว่ารากษสกำลังต่อสู้กับมหารถทั้งหลาย คือบุตรของธฤตราษฎร์ เพราะได้ยินเสียงคำรามน่าสะพรึงของเขา
6.93.9
अतिभारं च पश्यामि तस्मिन्राक्षसपुङ्गवे ।
पितामहश्च संक्रुद्धः पाञ्चालान्हन्तुमुद्यतः ॥ ६.९३.९ ॥
ข้าพเจ้าเห็นภาระอันหนักยิ่งอยู่บนรากษสผู้ประเสริฐนั้น และปู่ผู้ทรงความโกรธ กำลังเตรียมจะสังหารปาญจาละ
6.93.10
तेषां च रक्षणार्थाय युध्यते फल्गुनः परैः ।
एतज्ज्ञात्वा महाबाहो कार्यद्वयमुपस्थितम् ॥ ६.९३.१० ॥
และเพื่อปกป้องพวกเขา ผลคุนะกำลังต่อสู้กับศัตรู ข้าแต่ผู้มีแขนใหญ่ เมื่อรู้เช่นนี้ งานสองอย่างก็มาถึงตรงหน้าแล้ว
6.93.11
गच्छ रक्षस्व हैडिम्बं शंशयं परमं गतम् ।
भ्रातुर्वचनमाज्ञाय त्वरमाणो वृकोदरः ॥ ६.९३.११ ॥
จงไปปกป้องบุตรของหิฑิมพา (ฆฏามตกจะ) ผู้ตกอยู่ในภยันตรายอย่างยิ่ง วฤโกทร (ภีมะ) เข้าใจถ้อยคำของพี่ชายแล้ว จึงรีบออกไปโดยเร็ว
6.93.12
प्रययौ सिंहनादेन त्रासयन्सर्वपार्थिवान् ।
वेगेन महता राजन्पर्वकाले यथोदधिःक ॥ ६.९३.१२ ॥
ข้าแต่พระราชา เขาออกไปพร้อมเสียงคำรามอย่างสิงโต ทำให้กษัตริย์ทั้งปวงหวาดกลัว ด้วยความเร็วอันมหาศาล เหมือนมหาสมุทรในยามน้ำขึ้นสูงเมื่อพระจันทร์เต็มดวง
6.93.13
तमन्वगात्सत्यधृतिः सौचित्तिर्युद्धदुर्मदः ।
श्रेणिमान्वसुदानश्च पुत्रः काश्यस्य चाभिभूः ॥ ६.९३.१३ ॥
สัตยธฤติ เสาจิตติผู้เมามันด้วยการรบ เศรณิมาน วสุทาน และบุตรของพระราชาแห่งกาศี อภิภู ได้ติดตามเขาไป
6.93.14
अभिमन्युमुखाश्चैव द्रौपदेया महारथाः ।
क्षत्रदेवश्च विक्रन्तः क्षत्रधर्मा तथैव च ॥ ६.९३.१४ ॥
มหารถทั้งหลาย คือบุตรของเทราปที นำโดยอภิมันยุ และกษัตริยเทวะผู้กล้าหาญ รวมทั้งกษัตรธรรมาเช่นกัน
6.93.15
अनूपाधिपतिश्चैव नीलः स्वबलमास्थितः ।
महता रथवंशेन हैडिम्बं पर्यवारयन् ॥ ६.९३.१५ ॥
นีลาธิบดีแห่งอนูปะ ตั้งกองทัพของตนขึ้นแล้ว ได้ล้อมหไฑมพะ (ฆฏามตกจะ) ไว้ด้วยกองรถศึกจำนวนมาก
6.93.16
कुञ्चरैश्च सदा मत्तैः षट्सहस्रैः प्रहारिभिःक ।
अभ्यरक्षन्त सहिता राक्षसेन्द्रं घटोत्कचम् ॥ ६.९३.१६ ॥
พร้อมด้วยช้างตกมันหกพันเชือกที่พร้อมจะโจมตี พวกเขาร่วมกันคุ้มกันฆฏามตกจะ เจ้าแห่งรากษส อยู่เสมอ
6.93.17
सिंहनादेन महता नेमिघोषेण चैव ह ।
खुरशब्दनिपातैश्च कम्पयन्तो वसुंधराम् ॥ ६.९३.१७ ॥
ด้วยเสียงคำรามอย่างสิงโตอันดัง เสียงกึกก้องของขอบล้อรถ และเสียงกระทบของกีบเท้า ทำให้แผ่นดินสั่นสะเทือน
6.93.18
तेषामापततां श्रुत्वा शब्दं तं तावकं बलम् ।
भीमसेनभयोद्विग्नं विवर्णवदनं तथा ॥ ६.९३.१८ ॥
เมื่อกองทัพของท่านได้ยินเสียงการโจมตีของพวกเขา ก็หวาดหวั่นด้วยความกลัวภีมเสน และสีหน้าของพวกเขาซีดเผือด
6.93.19
परिवृत्य महाराज परित्यज्य घटोत्कचम् ।
ततः प्रववृते युद्धंक तत्र तेषां महात्मनाम् ॥ ६.९३.१९ ॥
ข้าแต่มหาราช พวกเขาละทิ้งฆฏามตกจะ แล้วล้อมเข้าไว้ จากนั้นการรบระหว่างวีรชนผู้ยิ่งใหญ่เหล่านั้นก็เริ่มขึ้น
6.93.20
तावकानां परेषां च संग्रामेष्वनिवर्तिनाम् ।
नानारूपाणि शस्त्राणि विसृजन्तो महारथाः ॥ ६.९३.२० ॥
ทั้งฝ่ายท่านและฝ่ายศัตรูผู้ไม่ถอยในการสงคราม มหารถทั้งหลายต่างปล่อยอาวุธนานาชนิดออกไป
6.93.21
अन्योन्यमभिधावन्तः संप्रहारं प्रचक्रिरे ।
व्यतिष्यक्तं महारौद्रं युद्धं भीरुभयावहम् ॥ ६.९३.२१ ॥
ต่างพุ่งเข้าหากัน แล้วปะทะกันอย่างดุเดือด การรบนั้นปนเปกันไปและน่าสะพรึงกลัวยิ่งนัก ก่อให้เกิดความหวาดหวั่นแก่ผู้ขลาดกลัว
6.93.22
हया हयैः समाजग्मुः पादाताश्च पदातिभिः ।
रथा रथैः समागच्छन्नागा नागैश्च संयुगे
अन्योन्यं समरे राजन्प्रार्थयानाः समभ्ययुः ॥ ६.९३.२२ ॥
ม้าปะทะม้า ทหารเดินเท้าปะทะทหารเดินเท้า รถศึกปะทะรถศึก และช้างปะทะช้างในสนามรบ โอ้พระราชา ต่างมุ่งหาอีกฝ่ายในการต่อสู้ แล้วรุกเข้าประจันหน้ากัน
6.93.23
सहसा चाभवत्तीव्रं सन्निपातन्महद्रजः ।
गजाश्वरथपत्तीनां पादनेमिसमुद्धतम् ॥ ६.९३.२३ ॥
ทันใดนั้นก็เกิดฝุ่นละอองมหาศาลและหนาแน่นขึ้น ฟุ้งขึ้นจากเท้าของช้าง ม้า รถศึก และทหารเดินเท้า และจากขอบล้อรถ ท่ามกลางการปะทะกันอันอลหม่าน
6.93.24
धूम्रारुणं रजस्तीव्रं रणभूमिं समावृणोत् ।
नैव स्वे न परे राजन्समजानन्परस्परम् ॥ ६.९३.२४ ॥
ฝุ่นสีควันและแดงเรื่อหนาทึบปกคลุมสนามรบ โอ้พระราชา ทหารไม่อาจจำได้ทั้งฝ่ายตนเองหรือฝ่ายข้าศึก ไม่อาจจำกันและกันได้เลย
6.93.25
पिता पुत्रं न जानीते पुत्रो वा पितरं तथा ।
निर्मर्यादे तथाभूते वैशसे रोमहर्षणे ॥ ६.९३.२५ ॥
บิดาไม่จำบุตรของตน และบุตรก็ไม่จำบิดาของตน ในการสังหารหมู่ที่ไร้ขอบเขตและน่าสยดสยองขนลุกเช่นนั้น
6.93.26
शस्त्राणां भरतश्रेष्ठ मनुष्याणां च र्जताम् ।
सुमहानभवच्छब्दः प्रेतानामिव भारत ॥ ६.९३.२६ ॥
โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งภรตะ เสียงโกลาหลอันใหญ่หลวงดังขึ้นจากอาวุธและเสียงร้องของมนุษย์ ดังเหมือนเสียงอื้ออึงของคนตาย โอ้ภารตะ
6.93.27
गजवाजिमनुष्याणां शोणितान्रतरङ्गिणी ।
प्राववर्तत नदी तत्र केशशैवलशाद्वला ॥ ६.९३.२७ ॥
มีแม่น้ำแห่งคลื่นเลือดไหลหลากออกจากช้าง ม้า และมนุษย์ มีเส้นผมเป็นตะไคร่และหญ้าในแม่น้ำนั้น
6.93.28
नराणां चैव कायेभ्यः शिरसां पततां रणे ।
शुश्रुवे सुमहाञ्छब्दः पततामश्मनामिव ॥ ६.९३.२८ ॥
จากร่างกายและศีรษะของมนุษย์ที่ล้มลงในสนามรบ มีเสียงดังใหญ่หลวงดังขึ้น เหมือนเสียงหินที่หล่นลงมา
6.93.29
विशिरस्कैर्मनुष्यैश्च छिन्नगात्रैश्च वारणैः ।
अश्वैः संभिन्नदेहैश्च संकीर्णाऽभूद्वसुंधरा ॥ ६.९३.२९ ॥
แผ่นดินเต็มไปด้วยมนุษย์ที่ไร้ศีรษะ ช้างที่อวัยวะขาดกระเด็น และม้าที่ร่างกายแหลกเหลว
6.93.30
नानाविधानि शस्त्राणि विसृजन्तो महारथाः ।
अन्योन्यमभिधावन्तः संप्रहारार्थमुद्यताः ॥ ६.९३.३० ॥
มหารถทั้งหลายขว้างอาวุธนานาชนิด พุ่งเข้าหากันด้วยความกระหายที่จะปะทะกัน
6.93.31
हया हयान्समासाद्य प्रेषिता हयसादिभिः ।
समाहत्य रणेऽन्योन्यं निपेतुर्गतजीविताः ॥ ६.९३.३१ ॥
ม้าที่ถูกขี่ให้พุ่งไป ปะทะเข้ากับม้า เมื่อต่างฟาดฟันกันในสนามรบ ก็ล้มลงพร้อมชีวิตที่ดับสูญไป
6.93.32
नरा नरान्समासाद्य क्रोधरक्तेक्षणा भृशम् ।
उरांस्युरोभिरन्योन्यं समाश्लिष्य निजघ्निरे ॥ ६.९३.३२ ॥
มนุษย์ทั้งหลาย ดวงตาแดงก่ำด้วยความโกรธแค้น ต่างรุกเข้าหามนุษย์อย่างดุดัน อกชนกับอก แล้วต่างฟาดฟันกันจนล้มลง
6.93.33
प्रेषिताश्च महामात्रैर्वारणाः परवारणैः ।
अभ्यघ्नन्त विषणाग्रैर्वारणानेव संयुगे ॥ ६.९३.३३ ॥
ช้างที่ถูกควาญช้างผู้ยิ่งใหญ่ต้อนให้เข้าไป พุ่งเข้าหาช้างของข้าศึก และในการรบนั้นก็ใช้ปลายงาแทงช้างเหล่านั้นเอง
6.93.34
ते जातरुधिरोत्पीडाः पताकाभिरलङ्कृताः ।
संसक्ताः प्रत्यदृश्यन्त मेघा इव सविद्युतः ॥ ६.९३.३४ ॥
ช้างเหล่านั้นเลือดไหลนองและประดับด้วยธงทิว เกี่ยวพันกันอยู่ ปรากฏให้เห็นดังเมฆที่มีสายฟ้าแลบ
6.93.35
केचिद्भिन्ना विषाणाग्रैर्भिन्नकुम्भाश्च तोमरैः ।
विनदन्तोऽभ्यधावन्त गर्जमाना धना इव ॥ ६.९३.३५ ॥
บางตัวถูกปลายงาแทงทะลุ บางตัวถูกหอกซัดแทงจนขมับแตก ต่างคำรามร้องก้องและพุ่งไปข้างหน้า ดังเมฆที่คำรามกึกก้อง
6.93.36
केचिद्धस्तैर्द्विधाच्छिन्नैश्छिन्नगात्रास्तथाऽपरे ।
निपेतुस्तुमुले तस्मिंश्छिन्नपक्षा इवाद्रयः ॥ ६.९३.३६ ॥
บางตัวถูกงวงตัดขาดเป็นสองท่อน อีกบางตัวถูกตัดอวัยวะขาดกระเด็น ล้มลงในความอลหม่านนั้นเหมือนภูเขาที่ถูกตัดปีก
6.93.37
पार्श्वैस्तु दारितैरन्ये वारणैर्वरवारणाः ।
मुमुचुः शोणितं भूरि धातूनिव महीधराः ॥ ६.९३.३७ ॥
ช้างชั้นเลิศบางตัวถูกฉีกที่ข้างลำตัว ไหลพรั่งพรูเลือดออกมามาก ดังภูเขาที่ไหลแร่ธาตุออกมาจากเส้นแร่
6.93.38
नाराचनिहतास्त्वन्ये तथा विद्धाश्च तोमरैः ।
विनदन्तोऽभ्यधावन्त विशृङ्गा इव पर्वताः ॥ ६.९३.३८ ॥
บางตัวถูกลูกศรเหล็กปักล้ม และบางตัวถูกหอกแทง คำรามร้องแล้วพุ่งไปข้างหน้า ดังภูเขาที่ไม่มียอดแหลม
6.93.39
केचित्क्रोधसमाविष्टा मदान्धा निरवग्रहाः ।
रथान्हयान्पदातींश्च ममृदुः शतशो रणे ॥ ६.९३.३९ ॥
บางตัวเต็มไปด้วยความโกรธ บ้าคลั่งด้วยความเมามัน ไร้การควบคุม เหยียบย่ำรถศึก ม้า และทหารเดินเท้านับร้อยในสนามรบ
6.93.40
तथा हया हयारोहैस्ताडिताः प्रासतोमरैः ।
तेन तेनाभ्यवर्तन्त कुर्वन्तो व्याकुला दिशः ॥ ६.९३.४० ॥
ม้าก็เช่นกัน ถูกนักขี่ม้าแทงด้วยหอกและหลาวจนต้องพุ่งไปมาไม่เป็นทิศทาง ทำให้ทิศต่าง ๆ ระส่ำระสายวุ่นวาย
6.93.41
रथिनो रथिभिः सार्धं कुलपुत्रास्तनुत्यजः ।
परां शक्तिं समास्थाय चक्रुः कर्माण्यभीतवत् ॥ ६.९३.४१ ॥
นักรบบนรถศึกต่อสู้กับนักรบบนรถศึกด้วยกัน บุตรแห่งตระกูลสูงที่พร้อมสละชีวิต ระดมพลังสูงสุดออกมา และกระทำการโดยไม่หวาดหวั่นเลย
6.93.42
स्वयंवर इवामर्दे प्रजह्रुरितरेतरम् ।
प्रार्थयाना यशो राजन्स्वर्गं वा युद्धशालिनः ॥ ६.९३.४२ ॥
ข้าแต่พระราชา ราวกับอยู่ในพิธีสยัมวระ ในการรบอันบดขยี้นั้น นักรบที่รักการศึกต่างฟาดฟันกันและกัน ปรารถนาเกียรติยศหรือสวรรค์
6.93.43
तस्मिंस्तथा वर्तमाने संग्रामे रोमहर्षणे ।
धार्तराष्ट्रं महत्सैन्यं प्रययौ विमुखीकृतम् ॥ ६.९३.४३ ॥
ขณะที่สงครามอันชวนขนลุกนั้นดำเนินไปเช่นนั้น กองทัพอันยิ่งใหญ่ของบุตรแห่งธฤตราษฎร์ถูกทำให้หันหลังให้ข้าศึก จึงแตกหนีไป