マハーバーラタ · 章 6.95
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.95.1
तस्मिन्महति संक्रन्दे राजा दुर्योधनस्तदा ।
पराजयं राक्षसेन नामृष्यत परंतपः।
गाङ्गेयमुपसंगम्य विनयेनाभिवाद्य च ॥ ६.९५.१ ॥
その大混乱の中、敵を焼く王ドゥルヨーダナは羅刹に敗れたことに耐えられなかった。ガーンゲーヤ（ガンガーの子）のもとへ行き、謙虚に礼をした。
6.95.2
तस्य सर्वं यथावृत्तमाख्यातुमुपचक्रमे ।
घटोत्कचस्य विजयमात्मनश्च पराजयम् ॥ ६.९५.२ ॥
彼は起こったことすべてを語り始めた——ガトートカチャの勝利と、自らの敗北を。
6.95.3
कथयामास दुर्धर्षो विनिःश्वस्य पुनःपुनः ।
अब्रवीच्च तदा राजन्भीष्मं कुरुपितामहम् ॥ ६.९५.३ ॥
その不屈の男は、ため息をつきながら何度も語った。王よ、そのとき彼はクルの祖父ビーシュマに語りかけた。
6.95.4
भवन्तं समुपाश्रित्य द्रोणं चैव पितामह ।
पाण्डवैर्विग्रहो घोरः समारब्धो मया प्रभो ॥ ६.९५.४ ॥
あなたとドローナに全面的に頼って、祖父よ、私はパーンダヴァとの恐ろしい戦いを始めました、主よ。
6.95.5
एकादश समाख्याता अक्षौहिण्यश्च या मम ।
निदेशे तव तिष्ठन्ति मया सार्धं परंतप ॥ ६.९५.५ ॥
数えられた私の十一のアクシャウヒニー軍は、あなたの命令のもとで私と共に立っている、敵を焼く者よ。
6.95.6
सोऽहं भरतशार्दूल भीमसेनपुरोगमैः ।
घटोत्कचं समाश्रित्य पाण्डवैर्युधि निर्जितः ॥ ६.९५.६ ॥
バラタの虎よ、私はガトートカチャを頼みとしたが、ビーマセーナに率いられたパーンダヴァに戦いで敗れた。
6.95.7
तन्मे दहति गात्राणि शुष्कवृक्षमिवानलः ।
तदिच्छामि महाभाग त्वत्प्रसादात्परंतप ॥ ६.९५.७ ॥
それは乾いた木を火が焼くように私の四肢を焼く。ゆえに、大いなる幸運の者よ、敵を焼く者よ、あなたの恩寵によって私は望む。
6.95.8
राक्षसापशदं हन्तुं स्वयमेव पितामह ।
त्वां समाश्रित्य दुर्धर्षं तन्मे कर्तुं त्वमर्हसि ॥ ६.९५.८ ॥
ラークシャサの卑しい者を、私自身の手で殺したいのです、祖父よ。打ち破りがたいあなたに身を寄せて、私のためにそれを成すのがあなたにふさわしい。
6.95.9
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं राज्ञो भरतसत्तम ।
दुर्योधनमिदं वाक्यं भीष्मः शान्तनवोऽब्रवीत् ॥ ६.९५.९ ॥
バラタ族の最良の者よ、王のこの言葉を聞いて、シャンタヌの子ビーシュマはドゥルヨーダナにこの言葉を告げた。
6.95.10
शृणु राजन्मम वचो यत्त्वां वक्ष्यामि कौरव ।
यथा त्वया महाराज वर्तितव्यं परंतप ॥ ६.९५.१० ॥
王よ、私があなたに告げる言葉を聞きなさい、カウラヴァよ。偉大なる王よ、敵を焼く者よ、あなたはどのように振る舞うべきか。
6.95.11
आत्मा रक्ष्यस्त्वया तात सर्वावस्थास्वरिन्दम ।
धर्मराजेन संग्रामस्त्वया कार्यः सदाऽनघ ॥ ६.९५.११ ॥
わが子よ、敵を征服する者よ、あらゆる状況においてあなたは自分を守らねばならない。罪なき者よ、あなたは常に法の王と戦わねばならない。
6.95.12
अर्जुनेन यमाभ्यां वा भीमसेनेन वा पुनः ।
अन्यैर्वा पृथिवीपालै राजा राजानमृच्छति ॥ ६.९५.१२ ॥
アルジュナによって、あるいは双子によって、あるいはビーマセーナによって、あるいは他の地の守護者によって、王は王と出会う。
6.95.13
न तु कार्यस्त्वया राजन्हैडिम्बेन दुरात्मा ।
अहं द्रोणः कृपो द्रौणिः कृतवर्मा च सात्वतः।
शल्यश्च वृषसेनश्च विकर्णश्च महारथः ॥ ६.९५.१३ ॥
王よ、ヒḍimbāの息子であるあの邪悪な者のために、あなたが悲しむ必要はない。私、ドローナ、クリパ、ドローナの息子、サートヴァタのクリタヴァルマン、シャリヤ、ヴリシャセーナ、そして大車士ヴィカルナは——
6.95.14
शेषाश्च भ्रातरस्त्वन्ये दुःशासनपुरोगमाः ।
त्वदर्थे प्रतियोत्स्यामो राक्षसं तं महाबलम् ॥ ६.९५.१४ ॥
ドゥッシャーサナを先頭とする残りの兄弟たちも、あなたのために、あの大力の羅刹と戦うだろう。
6.95.15
रौद्रे तस्मिन्राक्षसेन्द्रे यदि ते हृच्छयो महान् ।
अयमागच्छतु रणं तस्य युद्धाय दुर्मतेः ॥ ६.९५.१५ ॥
あの恐ろしい羅刹王に対してあなたの心に大きな憎しみがあるならば、この者があの邪悪な者と戦うために戦場へ来させよ。
6.95.16
भगदत्तो महीपालः पुरन्दरसमो युधि ।
एतावदुक्त्वा राजानं भगदत्तमथाब्रवीत् ॥ ६.९५.१६ ॥
戦においてインドラ（プランダラ）に等しい大地の守護者バガダッタは、王にこれだけ言った後、バガダッタに語りかけた。
6.95.17
समक्षं पार्थिवेन्द्रस्य वाक्यं वाक्यविशारदः ।
गच्छ शीघ्रं महाराज हैडिम्बं युद्धदुर्मदम् ॥ ६.९५.१७ ॥
諸王の王の前で、弁舌に長けた者が言った。「偉大な王よ、戦いに酔うヒḍimbāの息子のもとへ急ぎ行け。」
6.95.18
वारयस्व रणे यत्तो मिषतां सर्वधन्विनाम् ।
राक्षसं क्रूरकर्माणं यथेन्द्रस्तारकं पुरा ॥ ६.९५.१८ ॥
戦場で備えを固め、すべての弓兵が見守る中で、かの残虐な羅刹を食い止めよ。昔インドラがターラカを食い止めたように。
6.95.19
तव दिव्यानि चास्त्राणि विक्रमश्च परंतप ।
समागमश्च बहुभिः पुराऽभूदमरैः सह ॥ ६.९५.१९ ॥
敵を焼く者よ、おまえには神の武器と武勇があり、昔は多くの不死者と戦ったことがある。
6.95.20
त्वं तस्य नृपशार्दूल प्रतियोद्धा महाहवे ।
स्वबलेनावृतो गच्छ जहि राक्षसपुङ्गवम् ॥ ६.९५.२० ॥
王者の中の虎よ、大戦でかれの相手はおまえだ。自軍に囲まれて行き、あの最強の羅刹を討て。
6.95.21
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं भीष्मस्य पृतनापतेः ।
प्रययौ सिंहनादेन परानभिमुखको द्रुतम् ॥ ६.९५.२१ ॥
軍の将であるビーシュマのこの言葉を聞くと、彼は獅子吼をあげて敵へと素早く進んだ。
6.95.22
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य गर्जन्तमिव तोयदम् ।
अभ्यवर्तन्त संक्रुद्धाः पाण्डवानां महारथाः ॥ ६.९५.२२ ॥
雨雲のように吠えながら突進してくる彼を見て、怒り立ったパーンダヴァの大戦車兵たちが彼に向かって進んだ。
6.95.23
भीमसेनोऽभिमन्युश्च राक्षसश्च घटोत्कचः ।
द्रौपदेयाः सत्यधृतिः क्षत्रदेवश्च भारत ॥ ६.९५.२३ ॥
ビーマセーナ、アビマニユ、羅刹ガトートカチャ、ドラウパディーの息子たち、サティヤドリティ、クシャトラデーヴァ、バーラタよ。
6.95.24
चेदिपो वसुदानश्च दशार्णाधिपतिस्तथा ।
सुप्रतीकेन तांश्चापि भगदत्तोऽप्युपाद्रवत् ॥ ६.९५.२४ ॥
チェーディーの王ヴァスダーナ、ダシャールナの王も同様に、スプラティーカとともに、そしてバガダッタも彼らに襲いかかった。
6.95.25
ततः समभवद्युद्धं घोररूपं भयानकम् ।
पाण्डूनां भगदत्तेन यमराष्ट्रविवर्धनम् ॥ ६.९५.२५ ॥
そこでパーンドゥの子らとバガダッタとの間に、恐ろしく身の毛もよだつ戦いが起こり、ヤマの国を増大させた。
6.95.26
प्रयुक्ता रथिभिर्बाणा भीमवेगाः सुतेजनाः ।
ते निपेतुर्महाराज नागेषु च रथेषु च ॥ ६.९५.२६ ॥
戦車の戦士たちが放った、恐ろしい速さの鋭く研がれた矢が、大王よ、象や戦車の上に落ちた。
6.95.27
प्रभिन्नाश्च महानागा विनीता हस्तिसादिभिः ।
परस्परं समासाद्य संनिपेतुरभीतवत् ॥ ६.९५.२७ ॥
発情で猛り狂い、象使いに訓練された大象たちは、互いに正面から出会い、恐れを知らぬかのように激突した。
6.95.28
मदान्धा रोषसंरब्धा विषाणाग्रैर्महाहवे ।
बिभिदुर्दन्तमुसलैः समासाद्य परस्परम् ॥ ६.९५.२८ ॥
発情で目がくらみ怒りに燃えた大象たちは、その大戦で互いに出会い、牙の先端と棍棒のような牙で突き刺し合った。
6.95.29
हयाश्च चामरापीडाः प्रासपाणिभिरास्थिताः ।
चोदिताः सादिभिः क्षिप्रं निजघ्रुरितरेतरम् ॥ ६.९५.२९ ॥
ヤクの尾の払子で飾られた馬たちは、手に槍を持つ騎兵に素早く駆り立てられ、互いに打ち合った。
6.95.30
पादाताश्च पदात्योघैस्ताडिताः शक्तितोमरैः ।
न्यपतन्त तदा भूमौ शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.९५.३० ॥
歩兵たちは、歩兵の群れによって槍と投げ槍で打たれ、そのとき数百、数千と地に倒れた。
6.95.31
रथिनश्च रथाकंश्चित्रान्कर्णिनालीकतोमरैः ।
निहत्य समरे वीरान्सिंहनादान्विनेदिरे ॥ ६.९५.३१ ॥
戦車兵と戦車の戦士たち、輝く者たちは、カルニ矢、ナーリーカ矢、トーマラ槍で戦場の英雄たちを倒し、獅子の咆哮をあげた。
6.95.32
तस्मिंस्तथा वर्तमाने संग्रामे रोमहर्षणे ।
भगतत्तो महेष्वासो भीमसेनमथाद्रवत् ॥ ६.९५.३२ ॥
身の毛もよだつ戦いがこのように続いていた時、大弓の名手バガダッタはビーマセーナに襲いかかった。
6.95.33
कुञ्जरेण प्रभिन्नेन सप्तधा स्रवता मदम् ।
पर्वतेन यथा तोयं स्रवमाणेन सर्वशः ॥ ६.९५.३३ ॥
七筋に発情の液を流す狂った象とともに、山からあらゆる方向へ水が流れるように。
6.95.34
किरञ्छरसहस्राणि सुप्रतीकशिरोगतः ।
ऐरावतस्थो मघवान्वारिधारा इवानघ ॥ ६.९५.३४ ॥
スプラティーカの頭上、アイラーヴァタに立つインドラのように千の矢を降らせつつ、ああ無垢なる者よ、水の流れのように。
6.95.35
स भीमं शरधाराभिस्ताजयामास पार्थिवः ।
पर्वतं वारिधाराभिस्तपान्ते जलदो यथा ॥ ६.९५.३५ ॥
その王は矢の流れでビーマを打った。夏の終わりに雲が水の流れで山を打つように。
6.95.36
भीमसेनस्तु संक्रुद्धः पादरक्षान्परःशतान् ।
निजघान महेष्वासः संरब्धः शरवृष्टिभिः ॥ ६.९५.३६ ॥
しかし大弓の名手ビーマセーナは怒り、矢の雨で足元の護衛の敵を数百人打ち倒した。
6.95.37
तान्दृष्ट्वा निहतान्क्रुद्धो भगदत्तः प्रतापवान् ।
चोदयामास नागेन्द्रं भीमसेनरथं प्रति ॥ ६.९५.३७ ॥
彼らが殺されたのを見て、怒りに燃える勇猛なバガダッタは象の王を、ビーマセーナの戦車へと進ませた。
6.95.38
स नागः प्रेषितस्तेन बाणो ज्याचोदितो यथा ।
अभ्यधावत वेगेन भीमसेनपुरोगमाः ॥ ६.९५.३८ ॥
彼が放ったその象は、弦から放たれた矢のように速く、ビーマセーナの先頭に立つ者たちへ突進した。
6.95.39
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य पाण्डवानां महारथाः ।
अभ्यवर्तन्त वेगेन भीमसेनपुरोगमाः ॥ ६.९५.३९ ॥
それが襲いかかってくるのを見て、ビーマセーナを先頭とするパーンダヴァの大戦車兵たちは速やかにそれに向き直った。
6.95.40
केकयाश्चाभिमन्युश्च द्रौपदेयाश्च सर्वशः ।
दशार्णाधिपतिः शूरः क्षत्रदेवश्च मारिष ॥ ६.९५.४० ॥
ケーカヤ族、アビマニユ、ドラウパディーの息子たち全員、ダシャールナの勇敢な王クシャトラデーヴァ、そして、おおマーリシャよ。
6.95.41
चेदिपो धृष्टकेतुश्च संरब्धाः सर्व एव ते ।
उत्तमास्त्राणि दिव्यानि दर्शयन्तो महाबलाः ॥ ६.९५.४१ ॥
チェーディの王ドリシュタケートゥと、怒りに燃える大力の者たちは皆、最高の神聖な武器を示しながら。
6.95.42
तमेकं कुञ्जरं क्रुद्धाः समन्तात्पर्यवारयन् ।
स विद्धो बहुभिर्बाणैर्व्यरोचत महाद्विपः ॥ ६.९५.४२ ॥
怒った者たちは、その一頭の象を四方から取り囲んだ。多くの矢に射抜かれたその大象は、かえって輝いて見えた。
6.95.43
संजातरुधिरोत्पीडो धातुचित्र इवाद्रिराट् ।
दशार्णाधिपतिश्चाऽपि गजं भूमिधरोपमम् ॥ ६.९५.४३ ॥
血に濡れ、鉱物の色で彩られた山の王のように。ダシャールナの主もまた、大地を支える山のような、あの象のようであった。
6.95.44
समास्थितोऽभिदुद्राव भगदत्तस्य वारणम् ।
तमापतन्तं समरे जगं जगपतिः स च ॥ ६.९५.४४ ॥
騎乗して彼はバガダッタの象へ突進した。戦場で襲いかかってくる彼を、世界の主もまた迎え撃った。
6.95.45
दधार सुप्रतीकोऽपि वेलेव मकरालयम् ।
वारितं प्रेक्ष्य नागेन्द्रं दशार्णस्य महात्मनः ॥ ६.९५.४५ ॥
スプラティーカもまた彼を食い止めた。海を岸が止めるように。偉大なるダシャールナ王の象王が阻まれるのを見て。
6.95.46
साधुसाध्विति सैन्यानि त्वदीयान्यभ्यपूजयन् ।
ततः प्राग्ज्योतिषः क्रुद्धस्तोमरान्वै चतुर्दश ॥ ६.९५.४६ ॥
「善い、善い」と、あなたの軍勢は彼を称えた。そのときプラーグジョーティシャの王は怒り、十四本の投げ槍を放った。
6.95.47
प्राहिणोत्तस्य नागस्य प्रमुखे नृपसत्तम ।
तस्य कुम्भपरित्राणां शातकुम्भपरिष्कृतम् ॥ ६.९५.४७ ॥
王者の中の最上の方よ、彼はその象の額の前方へ[放った]。額の防具は金で飾られていた。
6.95.48
विदार्य प्राविशन्क्षिप्रं वल्मीकमिव पन्नगाः ।
स गाढविद्धो व्यथितो नागो भरतसत्तम ॥ ६.९५.४८ ॥
それらは突き破って素早く入り込んだ。蟻塚に蛇が入るように。バラタ族の最上の方よ、その象は深く傷つき、苦悶した。
6.95.49
उपावृत्तमदः क्षिप्रमभ्यवर्तत वेगिनः ।
स प्रदुद्राव वेगेन प्रणदन्भैरवं रवम् ॥ ६.९५.४९ ॥
その発情の猛りはすぐに収まり、疾い象は向きを変えた。恐ろしい叫びを上げながら、勢いよく突進した。
6.95.50
संमर्दमानः स्वबलं वायुर्वृक्षानिवौजसा ।
तस्मिन्पराजिते नागे पाण्डवानां महारथाः ॥ ६.९५.५० ॥
風が勢いよく木々をなぎ倒すように、それは自軍を踏みにじっていた。その象が敗れると、パーンダヴァの大戦車兵たちは……
6.95.51
सिंहनादं विनद्योच्चैर्युद्धायैवावतस्थिरे ।
ततो भीमं पुरस्कृत्य भगदत्तमुपाद्रवन् ॥ ६.९५.५१ ॥
大声に獅子吼を上げて、彼らは戦いのために陣を構えた。それからビーマを先頭に立て、バガダッタへ突進した。
6.95.52
किरन्तो विविधान्बाणाञ्शस्त्राणि विविधानि च ।
तेषामापततां राजन्संक्रुद्धानाममर्षिणाम् ॥ ६.९५.५२ ॥
王よ、さまざまな矢や多様な武器を撒き散らしながら、怒りに燃え、堪えきれずに迫り来る者たちへと襲いかかった。
6.95.53
श्रुत्वा स निनदंक घोरममर्षाद्गतसाध्वसः ।
भगदत्तो महेष्वासः स्वनागं प्रत्यचोदयत् ॥ ६.९५.५३ ॥
その恐ろしい叫びを聞くと、大弓手バガダッタは憤りのために恐れを失い、自分の象を前へと駆り立てた。
6.95.54
अङ्कुशाङ्गुष्ठनुदितः स गजप्रवरो युधि ।
तस्मिन्क्षणे समभवत्सांवर्तक इवानलः ॥ ६.९५.५४ ॥
御者の鉤と親指に突き立てられ、その象の王は、戦いのまさにその瞬間に、世界を滅ぼす終末の火のようになった。
6.95.55
रथसङ्घांस्तथा नागान्हयांश्च हयसादिनः ।
पादातांश्च सुसंक्रुद्धः शतशोऽथ सहस्रशःक ॥ ६.९५.५५ ॥
彼は激しく怒り、戦車の群れ、象、馬、騎兵、歩兵を何百、何千と踏みつぶした。
6.95.56
अमृद्गात्समरे नागः संप्रधावंस्ततस्ततः ।
तेन संलोड्यमानं तु पाण्डवानां बलं महत् ॥ ६.९५.५६ ॥
戦場でその象は右往左往しながら踏みつぶし、パーンダヴァ軍の大軍はそれによってかき乱された。
6.95.57
संचुकोच महाराज चर्मेवाग्नौ समाहितम् ।
भग्नं तु स्वबलं दृष्ट्वा भगदत्तेन धीमता ॥ ६.९५.५७ ॥
大王よ、火にかけられた革のように（パーンダヴァ軍は）縮こまった。賢明なバガダッタによって自軍が砕かれるのを見て、(…)。
6.95.58
घटोत्कचोऽथ संक्रुद्धो भगदत्तमुपाद्रवत् ।
विकटः परुषो राजन्दीप्तास्यो दीप्तलोचनः ॥ ६.९५.५८ ॥
そこで激怒したガトートカチャはバガダッタに襲いかかった。王よ、彼は恐ろしく荒々しく、顔は燃え、目は炎のように輝いていた。
6.95.59
रूपं विभीषणं कृत्वा रोषेण प्रज्वलन्निव ।
जग्राह विमलं शूलं गिरीणामपि दारणम् ॥ ६.९५.५९ ॥
恐ろしい姿となり、怒りに燃えるかのように、山さえも裂く清浄な槍をつかんだ。
6.95.60
नागं जिघांसुः सहसा चिक्षेप च महाबलः ।
स विस्फुलिङ्गमालाभिः समन्तात्परिवेष्टितम् ॥ ६.९५.६० ॥
象を殺そうとして、その強大な者は突然それを投げつけた。それは四方を火花の花輪に囲まれていた。
6.95.61
तमापतन्तं सहसा दृष्ट्वा प्राग्ज्योतिषो नृपः ।
चिक्षेप रुचिरं तीक्ष्णमर्धचन्द्रं सुदारुणम् ॥ ६.९५.६१ ॥
彼が突然襲いかかるのを見て、プラーグジョーティシャの王は輝く、鋭く、極めて恐ろしい半月形の矢を放った。
6.95.62
चिच्छेद तन्महच्छूलं तेन बाणेन वेगवान् ।
उत्पपात द्विधा च्छिन्नं शूलं हेमपरिष्कृतम् ॥ ६.९५.६२ ॥
その速い矢は大きな槍を断ち切り、金で飾られた槍は二つに裂けて上へ飛び上がった。
6.95.63
महाशनिर्यथा भ्रष्टा शक्रमुक्ता नभोगता ।
शूलं निपतितं दृष्ट्वा द्विधा कृत्तं च पार्थिवः ॥ ६.९५.६३ ॥
インドラが放ち、空を進んで落ちる大雷霆のように、二つに断たれて落ちた槍を王は見た。
6.95.64
रुक्मदण्डां महाशक्तिं जग्राहाग्निशिखोपमान् ।
चिक्षेप तां राक्षसस्य तिष्ठितिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ६.९५.६४ ॥
王は金の柄を持ち火の舌のような、その大いなる槍を掴み、「止まれ、止まれ！」と叫んで羅刹に投げつけた。
6.95.65
तामापतन्तीं संप्रेक्ष्य वियत्स्थामशनीमिव ।
उत्पत्य राक्षसस्तूर्णं जग्राह च ननाद च ॥ ६.९५.६५ ॥
雷のように空を進んでくるその力を見て、羅刹は素早く跳び上がってそれを掴み、咆哮した。
6.95.66
बभञ्ज चैनां त्वरितो जानुन्यारोप्य भारत ।
पश्यतः पार्थिवेन्द्रस्य तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.९५.६६ ॥
ああバーラタよ、彼はそれを素早く膝の上に載せて折った。王の王が見つめる中、それは驚くべきことのように見えた。
6.95.67
तदवेक्ष्य कृतं कर्म राक्षसेन बलीयसा ।
दिवि देवाः सगन्धर्वा मुनयश्चापि विस्मिताः ॥ ६.९५.६७ ॥
力強いラークシャサの行いを見て、天上の神々はガンダルヴァや聖仙らとともに驚嘆した。
6.95.68
पाण्डवाश्च महाराज भीमसेनपुरोगमाः ।
साधुसाध्विति नादेन पृथिवीमन्वनादयन् ॥ ६.९५.६८ ॥
大王よ、ビーマセーナを先頭とするパーンダヴァたちは「よし、よし！」の声で大地を響かせた。
6.95.69
तं तु श्रुत्वा महानादं प्रहृष्टानां महात्मनाम् ।
नामृष्यत महेष्वासो भगदत्तः प्रतापवान् ॥ ६.९५.६९ ॥
喜びに満ちた偉大な人々のその大きな歓声を聞き、勇敢な大弓の使い手バガダッタは耐えられなかった。
6.95.70
स विष्फार्य महच्चापमिन्द्राशानिसमप्रभम् ।
अभिदुद्राव वेगेन पाण्डवानां महारथान् ॥ ६.९५.७० ॥
インドラの雷霆のように輝く大弓を引き絞り、彼はパーンダヴァの大戦車兵たちへ勢いよく突進した。
6.95.71
विसृजन्विमलांस्तीक्ष्णान्नाराचाञ्ज्वलनप्रभान् ।
भीममेकेन विव्याध राक्षसं नवभिः शरैः ॥ ६.९५.७१ ॥
清らかで鋭い、火のように輝くナーラーチャ矢を放ち、一本でビーマを、九本で羅刹を射抜いた。
6.95.72
अभिमन्युं त्रिभिश्चैव केकयान्पञ्च पञ्चभिः ।
पूर्णायतविसृष्टेन शरेणानतपर्वणा ॥ ६.९५.७२ ॥
彼はアビマニユを三本で、カーカヤの王子たち一人ひとりを五本で射た。満月のように引き絞った弓から放たれ、節の曲がった矢で。
6.95.73
बिभेद दक्षिणं बाहुं क्षत्रेदवस्य चाहवे ।
पपात सहसा तस्य सशरं धनुरुत्तमम् ॥ ६.९५.७३ ॥
戦いで彼はクシャトレーダヴァの右腕を貫いた。するとその見事な弓は矢もろとも、たちまち落ちた。
6.95.74
द्रौपदेयांस्ततः पञ्च पञ्चभिः समताडयत् ।
भीमसेनस्य च क्रोधान्निजघान तुरंगमान् ॥ ६.९५.७४ ॥
それからドラウパディーの五人の息子を、それぞれ五本の矢で打ち、怒りのあまりビーマセーナの馬を殺した。
6.95.75
ध्वजं केसरिणं चास्य चिच्छेद विशिखैस्त्रिभिः ।
निर्बिभेद त्रिभिश्चान्यैः सारथिं चास्य पत्रिभिः ॥ ६.९५.७५ ॥
三本の矢で獅子の印の旗を切り倒し、さらに別の三本で御者を貫いた。
6.95.76
स गाढविद्धो व्यथितो रथोपस्थ उपाविशत् ।
विशोको भरतश्रेष्ठ भगदत्तेन संयुगे ॥ ६.९५.७६ ॥
深手を負い苦しんだ彼は戦車の床に座り込んだ。バラタ族の最良の者よ、戦いでバガダッタに打たれたのだ。
6.95.77
ततो भीमो महाबाहुर्विरथो रथिनां वरः ।
गदां प्रगृह्य वेगेन प्रचस्कन्द रथोत्तमात् ॥ ६.९५.७७ ॥
そこで、大腕のビーマは、戦車の戦士の中で最も優れた者であったが、戦車を失い、棍棒を掴んで素早く見事な戦車から飛び降りた。
6.95.78
तमुद्यतगदं दृष्ट्वा सशृङ्गमिव पर्वतम् ।
तावकानां भयं घोरं समपद्यत भारत ॥ ६.९५.७८ ॥
棍棒を振りかざして峰を持つ山のように立つ彼を見て、あなたの兵の中に恐ろしい恐怖が生じた、バーラタよ。
6.95.79
एतस्मिन्नेव काले तु पाण्डवः कृष्णसारथिः ।
आजगाम महाराज निघ्नञ्शत्रून्समन्ततः ॥ ६.९५.७९ ॥
ちょうどその時、クリシュナを御者とするパーンダヴァ（アルジュナ）が、偉大な王よ、四方の敵を打ち倒しながらやって来た。
6.95.80
यत्र तौ पुरुषव्याघ्रौ पितापुत्रौ महाबलौ ।
प्राग्ज्योतिषेण संयुक्तौ भीमसेनघटोत्कचौ ॥ ६.९५.८० ॥
そこでは、その二人の人中の虎、大力の父子ビーマセーナとガトートカッチャが、プラーグジョーティシャの王と交戦していた。
6.95.81
दृष्ट्वा च पाण्डवो भ्रातॄन्युध्यमानान्महारथान् ।
त्वरितो भरतश्रेष्ठ तत्रायुध्यत्किरञ्छरान् ॥ ६.९५.८१ ॥
パーンダヴァは兄弟たちと戦う大戦士たちを見て、バラタ族の最良の者よ、急いでそこへ向かい、矢を撒きながら戦った。
6.95.82
ततो दुर्योधनो राजा त्वरमाणो महारथः ।
सेनामचोदयत्क्षिप्रं रथनागाश्वसंकुलाम् ॥ ६.९५.८२ ॥
そこで大戦士のドゥルヨーダナ王は急ぎ、戦車と象と馬で満ちた自軍を素早く前進させた。
6.95.83
तामापतन्तीं सहसा कौरवाणां महाचमूम् ।
अभिदुद्राव वेगेन पाण्डवः श्वेतवाहनः ॥ ६.९५.८३ ॥
カウラヴァの大軍が突如襲いかかってくるのを見て、白馬の御者を持つパーンダヴァは素早くそれに突撃した。
6.95.84
भगदत्तश्च समरे तेन नागेन भारत ।
विमृद्गन्पाण्डवबलं युधिष्ठिरमुपाद्रवत् ॥ ६.९५.८४ ॥
バーラタよ、バガダッタはその象に乗って戦場でパーンダヴァ軍を踏みにじり、ユディシュティラへと突進した。
6.95.85
तदासीत्सुमहद्युद्धं भगदत्तस्य मारिष ।
पाञ्चालैः पाण्डवेयैश्च केकयैश्चोद्यतायुधैः ॥ ६.९५.८५ ॥
そのとき、武器を振りかざしたパーンチャーラ、パーンダヴァ、ケーカヤとバガダッタとの非常に大きな戦いが起こった、尊き方よ。
6.95.86
भीमसेनोऽपि समरे तावुभौ केशवार्जिनौ ।
अश्रावयद्यथावृत्तमिरावद्वधतुत्तमम् ॥ ६.९५.८६ ॥
戦いにおいてビーマセーナもまた、その二人、ケーシャヴァとアルジュナに、イラーヴァトの殺害の経緯を、そのとおりに、最も優れたものとして聞かせた。