ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 6.95
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.95.1
तस्मिन्महति संक्रन्दे राजा दुर्योधनस्तदा ।
पराजयं राक्षसेन नामृष्यत परंतपः।
गाङ्गेयमुपसंगम्य विनयेनाभिवाद्य च ॥ ६.९५.१ ॥
ਉਸ ਮਹਾਨ ਰੌਲੇ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹੱਥੋਂ ਹੋਈ ਹਾਰ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਗਾਂਗੇਯ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
6.95.2
तस्य सर्वं यथावृत्तमाख्यातुमुपचक्रमे ।
घटोत्कचस्य विजयमात्मनश्च पराजयम् ॥ ६.९५.२ ॥
ਜੋ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਸਭ ਕੁਝ ਉਹ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ — ਘਟੋਤਕਚ ਦੀ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਹਾਰ।
6.95.3
कथयामास दुर्धर्षो विनिःश्वस्य पुनःपुनः ।
अब्रवीच्च तदा राजन्भीष्मं कुरुपितामहम् ॥ ६.९५.३ ॥
ਦੁਰਧਰਸ਼ ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹਉਕੇ ਭਰ ਕੇ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
6.95.4
भवन्तं समुपाश्रित्य द्रोणं चैव पितामह ।
पाण्डवैर्विग्रहो घोरः समारब्धो मया प्रभो ॥ ६.९५.४ ॥
ਤੁਹਾਡਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਪੂਰਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਮੈਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਛੇੜਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
6.95.5
एकादश समाख्याता अक्षौहिण्यश्च या मम ।
निदेशे तव तिष्ठन्ति मया सार्धं परंतप ॥ ६.९५.५ ॥
ਮੇਰੀਆਂ ਗਿਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਗਿਆਰਾਂ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਫੌਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਹੇਠ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ।
6.95.6
सोऽहं भरतशार्दूल भीमसेनपुरोगमैः ।
घटोत्कचं समाश्रित्य पाण्डवैर्युधि निर्जितः ॥ ६.९५.६ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਉਹੀ ਮੈਂ ਭੀਮਸੇਨ ਅੱਗੇ ਰੱਖੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਹੱਥੋਂ, ਘਟੋਤਕਚ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਮਗਰੋਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।
6.95.7
तन्मे दहति गात्राणि शुष्कवृक्षमिवानलः ।
तदिच्छामि महाभाग त्वत्प्रसादात्परंतप ॥ ६.९५.७ ॥
ਉਹ ਮੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾੜਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਸੁੱਕੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਤਾਪਕ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
6.95.8
राक्षसापशदं हन्तुं स्वयमेव पितामह ।
त्वां समाश्रित्य दुर्धर्षं तन्मे कर्तुं त्वमर्हसि ॥ ६.९५.८ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਉਸ ਅਧਮ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ। ਅਜੇਯ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯੋਗ ਹੈ।
6.95.9
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं राज्ञो भरतसत्तम ।
दुर्योधनमिदं वाक्यं भीष्मः शान्तनवोऽब्रवीत् ॥ ६.९५.९ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਇਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।
6.95.10
शृणु राजन्मम वचो यत्त्वां वक्ष्यामि कौरव ।
यथा त्वया महाराज वर्तितव्यं परंतप ॥ ६.९५.१० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਜੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਕੌਰਵ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਤਾਪਕ, ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
6.95.11
आत्मा रक्ष्यस्त्वया तात सर्वावस्थास्वरिन्दम ।
धर्मराजेन संग्रामस्त्वया कार्यः सदाऽनघ ॥ ६.९५.११ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਦਮਨ, ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਤੈਨੂੰ ਧਰਮਰਾਜ ਨਾਲ ਸਦਾ ਯੁੱਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
6.95.12
अर्जुनेन यमाभ्यां वा भीमसेनेन वा पुनः ।
अन्यैर्वा पृथिवीपालै राजा राजानमृच्छति ॥ ६.९५.१२ ॥
ਅਰਜੁਨ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਜੁੜਵਾਂ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਭੀਮਸੇਨ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਭੂਪਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਦੂਜੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।
6.95.13
न तु कार्यस्त्वया राजन्हैडिम्बेन दुरात्मा ।
अहं द्रोणः कृपो द्रौणिः कृतवर्मा च सात्वतः।
शल्यश्च वृषसेनश्च विकर्णश्च महारथः ॥ ६.९५.१३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹਿਡਿੰਬਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਦੁਰਾਤਮਾ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਮੈਂ, ਦ੍ਰੋਣ, ਕ੍ਰਿਪ, ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ, ਸਾਤਵਤ, ਸ਼ਲ੍ਯ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਵਿਕਰਨ—
6.95.14
शेषाश्च भ्रातरस्त्वन्ये दुःशासनपुरोगमाः ।
त्वदर्थे प्रतियोत्स्यामो राक्षसं तं महाबलम् ॥ ६.९५.१४ ॥
ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਬਾਕੀ ਭਰਾ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨਾਲ ਲੜਨਗੇ।
6.95.15
रौद्रे तस्मिन्राक्षसेन्द्रे यदि ते हृच्छयो महान् ।
अयमागच्छतु रणं तस्य युद्धाय दुर्मतेः ॥ ६.९५.१५ ॥
ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਲਈ ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ-ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਰਣ ਵਿੱਚ ਆਵੇ।
6.95.16
भगदत्तो महीपालः पुरन्दरसमो युधि ।
एतावदुक्त्वा राजानं भगदत्तमथाब्रवीत् ॥ ६.९५.१६ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮਹੀਪਾਲ ਭਗਦੱਤ — ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਕਹਿ ਕੇ ਭਗਦੱਤ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
6.95.17
समक्षं पार्थिवेन्द्रस्य वाक्यं वाक्यविशारदः ।
गच्छ शीघ्रं महाराज हैडिम्बं युद्धदुर्मदम् ॥ ६.९५.१७ ॥
ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਨੇ ਬਚਨ ਕਹੇ — ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਦਮਸਤ ਹਿਡਿੰਬ ਪੁੱਤਰ ਕੋਲ ਛੇਤੀ ਜਾਓ।
6.95.18
वारयस्व रणे यत्तो मिषतां सर्वधन्विनाम् ।
राक्षसं क्रूरकर्माणं यथेन्द्रस्तारकं पुरा ॥ ६.९५.१८ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਉਸ ਕ੍ਰੂਰਕਰਮੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਰੋਕ — ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਤਾਰਕ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਸੀ।
6.95.19
तव दिव्यानि चास्त्राणि विक्रमश्च परंतप ।
समागमश्च बहुभिः पुराऽभूदमरैः सह ॥ ६.९५.१९ ॥
ਹੇ ਪਰੰਤਪ, ਤੇਰੇ ਦਿਵ ਅਸਤਰ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਪਰਾਕਰਮ, ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤੇ ਅਮਰਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਟਾਕਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
6.95.20
त्वं तस्य नृपशार्दूल प्रतियोद्धा महाहवे ।
स्वबलेनावृतो गच्छ जहि राक्षसपुङ्गवम् ॥ ६.९५.२० ॥
ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ। ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਜਾ ਅਤੇ ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਮਾਰ।
6.95.21
एतच्छ्रुत्वा तु वचनं भीष्मस्य पृतनापतेः ।
प्रययौ सिंहनादेन परानभिमुखको द्रुतम् ॥ ६.९५.२१ ॥
ਸੈਨਾਪਤੀ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
6.95.22
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य गर्जन्तमिव तोयदम् ।
अभ्यवर्तन्त संक्रुद्धाः पाण्डवानां महारथाः ॥ ६.९५.२२ ॥
ਗਰਜਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਝਪਟਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਮਹਾਰਥੀ ਉਸ ਵੱਲ ਵਧੇ।
6.95.23
भीमसेनोऽभिमन्युश्च राक्षसश्च घटोत्कचः ।
द्रौपदेयाः सत्यधृतिः क्षत्रदेवश्च भारत ॥ ६.९५.२३ ॥
ਭੀਮਸੇਨ, ਅਭਿਮੰਨਿਊ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਘਟੋਤਕਚ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਤਿਆਧ੍ਰਿਤੀ, ਕਸ਼ਤ੍ਰਦੇਵ — ਹੇ ਭਾਰਤ!
6.95.24
चेदिपो वसुदानश्च दशार्णाधिपतिस्तथा ।
सुप्रतीकेन तांश्चापि भगदत्तोऽप्युपाद्रवत् ॥ ६.९५.२४ ॥
ਚੇਦੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵਸੁਦਾਨ ਅਤੇ ਦਸ਼ਾਰਣ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ, ਅਤੇ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਸਮੇਤ ਭਗਦੱਤ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ।
6.95.25
ततः समभवद्युद्धं घोररूपं भयानकम् ।
पाण्डूनां भगदत्तेन यमराष्ट्रविवर्धनम् ॥ ६.९५.२५ ॥
ਤਦ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਭਗਦੱਤ ਵਿਚਕਾਰ ਘੋਰ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਯਮਰਾਜ ਦਾ ਰਾਜ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ।
6.95.26
प्रयुक्ता रथिभिर्बाणा भीमवेगाः सुतेजनाः ।
ते निपेतुर्महाराज नागेषु च रथेषु च ॥ ६.९५.२६ ॥
ਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਗਏ ਭਿਆਨਕ ਵੇਗ ਵਾਲੇ, ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਜਾ ਡਿੱਗੇ।
6.95.27
प्रभिन्नाश्च महानागा विनीता हस्तिसादिभिः ।
परस्परं समासाद्य संनिपेतुरभीतवत् ॥ ६.९५.२७ ॥
ਮਸਤ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ, ਹਾਥੀਸਵਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ ਨਿਡਰਾਂ ਵਾਂਗ ਟਕਰਾ ਗਏ।
6.95.28
मदान्धा रोषसंरब्धा विषाणाग्रैर्महाहवे ।
बिभिदुर्दन्तमुसलैः समासाद्य परस्परम् ॥ ६.९५.२८ ॥
ਮਦ ਨਾਲ ਅੰਨ੍ਹੇ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਹਨਾਂ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਨੋਕਾਂ ਅਤੇ ਮੂਸਲ ਵਰਗੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
6.95.29
हयाश्च चामरापीडाः प्रासपाणिभिरास्थिताः ।
चोदिताः सादिभिः क्षिप्रं निजघ्रुरितरेतरम् ॥ ६.९५.२९ ॥
ਚਾਮਰਾਂ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਘੋੜੇ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨੇਜ਼ੇ ਫੜੇ ਸਵਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਛੇਤੀ ਹੀ ਹਕਾਏ ਜਾ ਕੇ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
6.95.30
पादाताश्च पदात्योघैस्ताडिताः शक्तितोमरैः ।
न्यपतन्त तदा भूमौ शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ६.९५.३० ॥
ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ, ਪੈਦਲ ਫੌਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਤੋਮਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ, ਤਦ ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
6.95.31
रथिनश्च रथाकंश्चित्रान्कर्णिनालीकतोमरैः ।
निहत्य समरे वीरान्सिंहनादान्विनेदिरे ॥ ६.९५.३१ ॥
ਰਥੀ ਅਤੇ ਰਥਾਂਕ ਵਿਚਿੱਤਰ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਕਰਣੀ, ਨਾਲੀਕ ਅਤੇ ਤੋਮਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸਮਰ ਵਿੱਚ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸਿੰਘਨਾਦ ਕੀਤੇ।
6.95.32
तस्मिंस्तथा वर्तमाने संग्रामे रोमहर्षणे ।
भगतत्तो महेष्वासो भीमसेनमथाद्रवत् ॥ ६.९५.३२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਮਾਂਚਕਾਰੀ ਸੰਗਰਾਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਮਹਾਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਭਗਦੱਤ ਭੀਮਸੇਨ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ।
6.95.33
कुञ्जरेण प्रभिन्नेन सप्तधा स्रवता मदम् ।
पर्वतेन यथा तोयं स्रवमाणेन सर्वशः ॥ ६.९५.३३ ॥
ਸੱਤ ਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਦ ਵਗਾਉਂਦੇ ਮਦਮੱਤ ਹਾਥੀ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਪਰਬਤ ਤੋਂ ਸਭ ਪਾਸੇ ਪਾਣੀ ਵਹਿੰਦਾ ਹੋਵੇ।
6.95.34
किरञ्छरसहस्राणि सुप्रतीकशिरोगतः ।
ऐरावतस्थो मघवान्वारिधारा इवानघ ॥ ६.९५.३४ ॥
ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਐਰਾਵਤ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੀਰ ਛਿੜਕਦੇ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਾਂਗ।
6.95.35
स भीमं शरधाराभिस्ताजयामास पार्थिवः ।
पर्वतं वारिधाराभिस्तपान्ते जलदो यथा ॥ ६.९५.३५ ॥
ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਭੀਮ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਗਰਮੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ।
6.95.36
भीमसेनस्तु संक्रुद्धः पादरक्षान्परःशतान् ।
निजघान महेष्वासः संरब्धः शरवृष्टिभिः ॥ ६.९५.३६ ॥
ਪਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਭੀਮਸੇਨ, ਮਹਾਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ, ਰੋਸ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਸੈਂਕੜੇ ਪੈਰ-ਰੱਖਿਅਕ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
6.95.37
तान्दृष्ट्वा निहतान्क्रुद्धो भगदत्तः प्रतापवान् ।
चोदयामास नागेन्द्रं भीमसेनरथं प्रति ॥ ६.९५.३७ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਵੇਖ ਕੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਭਗਦੱਤ ਨੇ ਗਜਰਾਜ ਨੂੰ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਹੱਕਿਆ।
6.95.38
स नागः प्रेषितस्तेन बाणो ज्याचोदितो यथा ।
अभ्यधावत वेगेन भीमसेनपुरोगमाः ॥ ६.९५.३८ ॥
ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਹਾਥੀ, ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤਾਂਤ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ ਤੀਰ ਵਾਂਗ ਵੇਗ ਨਾਲ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਅਗਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ।
6.95.39
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य पाण्डवानां महारथाः ।
अभ्यवर्तन्त वेगेन भीमसेनपुरोगमाः ॥ ६.९५.३९ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਝਪਟਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਮਹਾਰਥੀ, ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਅਗਲੇ ਯੋਧੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲ ਮੁੜੇ।
6.95.40
केकयाश्चाभिमन्युश्च द्रौपदेयाश्च सर्वशः ।
दशार्णाधिपतिः शूरः क्षत्रदेवश्च मारिष ॥ ६.९५.४० ॥
ਕੇਕਯ, ਅਭਿਮੰਨਯੂ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਦਸ਼ਾਰਣ ਦਾ ਸੂਰਮਾ ਰਾਜਾ ਕਸ਼ਤ੍ਰਦੇਵ, ਅਤੇ ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼!
6.95.41
चेदिपो धृष्टकेतुश्च संरब्धाः सर्व एव ते ।
उत्तमास्त्राणि दिव्यानि दर्शयन्तो महाबलाः ॥ ६.९५.४१ ॥
ਚੇਦੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੂ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਬਲੀ ਉੱਤਮ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ।
6.95.42
तमेकं कुञ्जरं क्रुद्धाः समन्तात्पर्यवारयन् ।
स विद्धो बहुभिर्बाणैर्व्यरोचत महाद्विपः ॥ ६.९५.४२ ॥
ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਇਕੱਲੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਚੁਫੇਰਿਓਂ ਘੇਰ ਲਿਆ; ਬਹੁਤ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਮਹਾਦ੍ਵਿਪ ਚਮਕ ਉੱਠਿਆ।
6.95.43
संजातरुधिरोत्पीडो धातुचित्र इवाद्रिराट् ।
दशार्णाधिपतिश्चाऽपि गजं भूमिधरोपमम् ॥ ६.९५.४३ ॥
ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਥਪਥ, ਧਾਤੂਆਂ ਦੇ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਚਿਤਰਿਆ ਪਰਬਤਰਾਜ ਵਾਂਗ; ਦਸ਼ਾਰਣ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੀ ਉਸ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ।
6.95.44
समास्थितोऽभिदुद्राव भगदत्तस्य वारणम् ।
तमापतन्तं समरे जगं जगपतिः स च ॥ ६.९५.४४ ॥
ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉਹ ਭਗਦੱਤ ਦੇ ਹਾਥੀ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਗਤਪਤੀ (ਭਗਦੱਤ) ਨੇ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ ਵੇਖਿਆ।
6.95.45
दधार सुप्रतीकोऽपि वेलेव मकरालयम् ।
वारितं प्रेक्ष्य नागेन्द्रं दशार्णस्य महात्मनः ॥ ६.९५.४५ ॥
ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਨੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਨਾਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ; ਦਸ਼ਾਰਣ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਗਜਰਾਜ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ।
6.95.46
साधुसाध्विति सैन्यानि त्वदीयान्यभ्यपूजयन् ।
ततः प्राग्ज्योतिषः क्रुद्धस्तोमरान्वै चतुर्दश ॥ ६.९५.४६ ॥
'ਸਾਧੂ, ਸਾਧੂ' ਆਖ ਕੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ। ਤਦ ਪ੍ਰਾਗ੍ਜਯੋਤਿਸ਼ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਚੌਦਾਂ ਤੋਮਰ [ਛੱਡੇ]।
6.95.47
प्राहिणोत्तस्य नागस्य प्रमुखे नृपसत्तम ।
तस्य कुम्भपरित्राणां शातकुम्भपरिष्कृतम् ॥ ६.९५.४७ ॥
ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਉਸਨੇ ਉਸ ਹਾਥੀ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪਾਸੇ [ਛੱਡੇ]; ਉਸਦੇ ਕੁੰਭ-ਰੱਖਿਅਕ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਸਨ।
6.95.48
विदार्य प्राविशन्क्षिप्रं वल्मीकमिव पन्नगाः ।
स गाढविद्धो व्यथितो नागो भरतसत्तम ॥ ६.९५.४८ ॥
ਉਹ ਚੀਰ ਕੇ ਝਟਪਟ ਅੰਦਰ ਵੜ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਬਾਮੀ ਵਿੱਚ ਵੜਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਉਹ ਹਾਥੀ ਡੂੰਘਾ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾ ਕੇ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ।
6.95.49
उपावृत्तमदः क्षिप्रमभ्यवर्तत वेगिनः ।
स प्रदुद्राव वेगेन प्रणदन्भैरवं रवम् ॥ ६.९५.४९ ॥
ਉਸਦਾ ਮਦ ਛੇਤੀ ਉਤਰ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਤੇਜ਼ ਹਾਥੀ ਮੁੜ ਪਿਆ। ਭਿਆਨਕ ਚਿੰਘਾੜ ਕਰਦਾ ਉਹ ਵੇਗ ਨਾਲ ਦੌੜ ਪਿਆ।
6.95.50
संमर्दमानः स्वबलं वायुर्वृक्षानिवौजसा ।
तस्मिन्पराजिते नागे पाण्डवानां महारथाः ॥ ६.९५.५० ॥
ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਬਲ ਨਾਲ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਖਾੜਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਿੱਧ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਹਾਥੀ ਹਾਰਿਆ ਤਾਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਮਹਾਰਥੀ…
6.95.51
सिंहनादं विनद्योच्चैर्युद्धायैवावतस्थिरे ।
ततो भीमं पुरस्कृत्य भगदत्तमुपाद्रवन् ॥ ६.९५.५१ ॥
ਉੱਚੀ ਸ਼ੇਰ-ਗਰਜ ਕਰਕੇ ਉਹ ਜੰਗ ਲਈ ਡਟ ਗਏ। ਫਿਰ ਭੀਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਹ ਭਗਦੱਤ ਵੱਲ ਦੌੜੇ।
6.95.52
किरन्तो विविधान्बाणाञ्शस्त्राणि विविधानि च ।
तेषामापततां राजन्संक्रुद्धानाममर्षिणाम् ॥ ६.९५.५२ ॥
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਣ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਅਤੇ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਉਹ ਟੁੱਟ ਪਏ।
6.95.53
श्रुत्वा स निनदंक घोरममर्षाद्गतसाध्वसः ।
भगदत्तो महेष्वासः स्वनागं प्रत्यचोदयत् ॥ ६.९५.५३ ॥
ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਰੋਸ ਨਾਲ ਭੈਹੀਣ ਹੋਇਆ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਭਗਦੱਤ ਆਪਣੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲੱਗਾ।
6.95.54
अङ्कुशाङ्गुष्ठनुदितः स गजप्रवरो युधि ।
तस्मिन्क्षणे समभवत्सांवर्तक इवानलः ॥ ६.९५.५४ ॥
ਅੰਕੁਸ਼ ਅਤੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਦਬਾਅ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਇਆ ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਗਜਰਾਜ ਉਸੇ ਪਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਲੈ-ਅਗਨੀ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ।
6.95.55
रथसङ्घांस्तथा नागान्हयांश्च हयसादिनः ।
पादातांश्च सुसंक्रुद्धः शतशोऽथ सहस्रशःक ॥ ६.९५.५५ ॥
ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਰੱਥਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ (ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ)।
6.95.56
अमृद्गात्समरे नागः संप्रधावंस्ततस्ततः ।
तेन संलोड्यमानं तु पाण्डवानां बलं महत् ॥ ६.९५.५६ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਾਥੀ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਦੌੜਦਾ ਹੋਇਆ ਕੁਚਲਦਾ ਰਿਹਾ; ਉਸ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫ਼ੌਜ ਹਿਲਾਈ ਗਈ।
6.95.57
संचुकोच महाराज चर्मेवाग्नौ समाहितम् ।
भग्नं तु स्वबलं दृष्ट्वा भगदत्तेन धीमता ॥ ६.९५.५७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਚਮੜੀ ਵਾਂਗ (ਪਾਂਡਵ ਫ਼ੌਜ) ਸੁੰਗੜ ਗਈ; ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਭਗਦੱਤ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਟੁੱਟਦੀ ਵੇਖ ਕੇ (...)।
6.95.58
घटोत्कचोऽथ संक्रुद्धो भगदत्तमुपाद्रवत् ।
विकटः परुषो राजन्दीप्तास्यो दीप्तलोचनः ॥ ६.९५.५८ ॥
ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਘਟੋਤਕਚ ਭਗਦੱਤ ਵੱਲ ਝਪਟਿਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਦਹਿਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਬਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
6.95.59
रूपं विभीषणं कृत्वा रोषेण प्रज्वलन्निव ।
जग्राह विमलं शूलं गिरीणामपि दारणम् ॥ ६.९५.५९ ॥
ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਬਲਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੀਰਨ ਵਾਲਾ ਨਿਰਮਲ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਫੜ ਲਿਆ।
6.95.60
नागं जिघांसुः सहसा चिक्षेप च महाबलः ।
स विस्फुलिङ्गमालाभिः समन्तात्परिवेष्टितम् ॥ ६.९५.६० ॥
ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਅਚਾਨਕ (ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ) ਸੁੱਟਿਆ; ਉਹ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਚਿੰਗਿਆੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
6.95.61
तमापतन्तं सहसा दृष्ट्वा प्राग्ज्योतिषो नृपः ।
चिक्षेप रुचिरं तीक्ष्णमर्धचन्द्रं सुदारुणम् ॥ ६.९५.६१ ॥
ਉਸਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰਾਗਜਯੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਤਿੱਖਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਅਰਧਚੰਦਰ ਬਾਣ ਚਲਾਇਆ।
6.95.62
चिच्छेद तन्महच्छूलं तेन बाणेन वेगवान् ।
उत्पपात द्विधा च्छिन्नं शूलं हेमपरिष्कृतम् ॥ ६.९५.६२ ॥
ਉਸ ਵੇਗਵਾਨ ਬਾਣ ਨੇ ਉਸ ਵੱਡੇ ਸ਼ੂਲ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਉਹ ਸ਼ੂਲ ਦੋ ਟੁਕੜੇ ਹੋ ਕੇ ਉੱਪਰ ਉੱਡ ਗਿਆ।
6.95.63
महाशनिर्यथा भ्रष्टा शक्रमुक्ता नभोगता ।
शूलं निपतितं दृष्ट्वा द्विधा कृत्तं च पार्थिवः ॥ ६.९५.६३ ॥
ਇੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਛੱਡੀ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੀ ਮਹਾਂਬਿਜਲੀ ਜਿਵੇਂ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਦੋ ਟੁਕੜੇ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗੇ ਸ਼ੂਲ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੇ…
6.95.64
रुक्मदण्डां महाशक्तिं जग्राहाग्निशिखोपमान् ।
चिक्षेप तां राक्षसस्य तिष्ठितिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ६.९५.६४ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਦੰਡੇ ਵਾਲੀ, ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਵਰਗੀ ਉਸ ਮਹਾਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਫੜਿਆ ਅਤੇ "ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿ, ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿ!" ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟੀ।
6.95.65
तामापतन्तीं संप्रेक्ष्य वियत्स्थामशनीमिव ।
उत्पत्य राक्षसस्तूर्णं जग्राह च ननाद च ॥ ६.९५.६५ ॥
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਆਉਂਦੀ ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੁਰੰਤ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਗਰਜਿਆ।
6.95.66
बभञ्ज चैनां त्वरितो जानुन्यारोप्य भारत ।
पश्यतः पार्थिवेन्द्रस्य तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ६.९५.६६ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸਨੇ ਤੁਰੰਤ ਉਸਨੂੰ ਗੋਡੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ; ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।
6.95.67
तदवेक्ष्य कृतं कर्म राक्षसेन बलीयसा ।
दिवि देवाः सगन्धर्वा मुनयश्चापि विस्मिताः ॥ ६.९५.६७ ॥
ਬਲਵਾਨ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦਾ ਕੀਤਾ ਉਹ ਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਮੁਨੀ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
6.95.68
पाण्डवाश्च महाराज भीमसेनपुरोगमाः ।
साधुसाध्विति नादेन पृथिवीमन्वनादयन् ॥ ६.९५.६८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਭੀਮਸੇਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ 'ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ!' ਦੇ ਨਾਦ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਗੂੰਜਾ ਦਿੱਤੀ।
6.95.69
तं तु श्रुत्वा महानादं प्रहृष्टानां महात्मनाम् ।
नामृष्यत महेष्वासो भगदत्तः प्रतापवान् ॥ ६.९५.६९ ॥
ਮਹਾਤਮਾਂ ਦੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਦ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਭਗਦੱਤ ਉਸਨੂੰ ਸਹਾਰ ਨਾ ਸਕਿਆ।
6.95.70
स विष्फार्य महच्चापमिन्द्राशानिसमप्रभम् ।
अभिदुद्राव वेगेन पाण्डवानां महारथान् ॥ ६.९५.७० ॥
ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਜਰ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚ ਕੇ ਉਹ ਵੇਗ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਿਆ।
6.95.71
विसृजन्विमलांस्तीक्ष्णान्नाराचाञ्ज्वलनप्रभान् ।
भीममेकेन विव्याध राक्षसं नवभिः शरैः ॥ ६.९५.७१ ॥
ਨਿਰਮਲ, ਤਿੱਖੇ, ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਨਾਰਾਚ ਬਾਣ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਨਾਲ ਭੀਮ ਨੂੰ ਅਤੇ ਨੌਂ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
6.95.72
अभिमन्युं त्रिभिश्चैव केकयान्पञ्च पञ्चभिः ।
पूर्णायतविसृष्टेन शरेणानतपर्वणा ॥ ६.९५.७२ ॥
ਅਭਿਮੰਨਿਊ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕੇਕਯ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਪੰਜ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਪੂਰੀ ਖਿੱਚ ਕੇ ਛੱਡੇ, ਝੁਕੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ।
6.95.73
बिभेद दक्षिणं बाहुं क्षत्रेदवस्य चाहवे ।
पपात सहसा तस्य सशरं धनुरुत्तमम् ॥ ६.९५.७३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਕਸ਼ਤ੍ਰੇਡਵ ਦੀ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤੀ; ਉਸਦਾ ਉੱਤਮ ਧਨੁਸ਼ ਤੀਰ ਸਮੇਤ ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
6.95.74
द्रौपदेयांस्ततः पञ्च पञ्चभिः समताडयत् ।
भीमसेनस्य च क्रोधान्निजघान तुरंगमान् ॥ ६.९५.७४ ॥
ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਪੰਜ-ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ; ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
6.95.75
ध्वजं केसरिणं चास्य चिच्छेद विशिखैस्त्रिभिः ।
निर्बिभेद त्रिभिश्चान्यैः सारथिं चास्य पत्रिभिः ॥ ६.९५.७५ ॥
ਤਿੰਨ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਸ਼ੇਰ-ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲਾ ਝੰਡਾ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਹੋਰ ਤਿੰਨ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
6.95.76
स गाढविद्धो व्यथितो रथोपस्थ उपाविशत् ।
विशोको भरतश्रेष्ठ भगदत्तेन संयुगे ॥ ६.९५.७६ ॥
ਡੂੰਘੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ ਉਹ ਰੱਥ ਦੇ ਫ਼ਰਸ਼ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਗਦੱਤ ਦੁਆਰਾ।
6.95.77
ततो भीमो महाबाहुर्विरथो रथिनां वरः ।
गदां प्रगृह्य वेगेन प्रचस्कन्द रथोत्तमात् ॥ ६.९५.७७ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਬਾਹੂ ਭੀਮ, ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰੱਥ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਗਦਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਤਮ ਰੱਥ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਗਿਆ।
6.95.78
तमुद्यतगदं दृष्ट्वा सशृङ्गमिव पर्वतम् ।
तावकानां भयं घोरं समपद्यत भारत ॥ ६.९५.७८ ॥
ਗਦਾ ਉਠਾਈ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਸਿਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
6.95.79
एतस्मिन्नेव काले तु पाण्डवः कृष्णसारथिः ।
आजगाम महाराज निघ्नञ्शत्रून्समन्ततः ॥ ६.९५.७९ ॥
ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਸੀ ਉਹ ਪਾਂਡਵ (ਅਰਜੁਨ), ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੋਇਆ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚਿਆ।
6.95.80
यत्र तौ पुरुषव्याघ्रौ पितापुत्रौ महाबलौ ।
प्राग्ज्योतिषेण संयुक्तौ भीमसेनघटोत्कचौ ॥ ६.९५.८० ॥
ਉੱਥੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘ੍ਰ, ਮਹਾਬਲੀ ਪਿਓ-ਪੁੱਤਰ ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਘਟੋਤਕਚ, ਪ੍ਰਾਗਜਯੋਤਿਸ਼ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ।
6.95.81
दृष्ट्वा च पाण्डवो भ्रातॄन्युध्यमानान्महारथान् ।
त्वरितो भरतश्रेष्ठ तत्रायुध्यत्किरञ्छरान् ॥ ६.९५.८१ ॥
ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲੜ ਰਹੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਤੀਰ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦਿਆਂ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।
6.95.82
ततो दुर्योधनो राजा त्वरमाणो महारथः ।
सेनामचोदयत्क्षिप्रं रथनागाश्वसंकुलाम् ॥ ६.९५.८२ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਰਥੀ ਰਾਜੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ।
6.95.83
तामापतन्तीं सहसा कौरवाणां महाचमूम् ।
अभिदुद्राव वेगेन पाण्डवः श्वेतवाहनः ॥ ६.९५.८३ ॥
ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਉਸ ਮਹਾਸੈਨਾ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਧਾਵਾ ਬੋਲਦੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
6.95.84
भगदत्तश्च समरे तेन नागेन भारत ।
विमृद्गन्पाण्डवबलं युधिष्ठिरमुपाद्रवत् ॥ ६.९५.८४ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਭਗਦੱਤ ਉਸ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਿੱਧਦਾ ਹੋਇਆ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਵੱਲ ਝਪਟਿਆ।
6.95.85
तदासीत्सुमहद्युद्धं भगदत्तस्य मारिष ।
पाञ्चालैः पाण्डवेयैश्च केकयैश्चोद्यतायुधैः ॥ ६.९५.८५ ॥
ਫਿਰ ਭਗਦੱਤ ਦਾ ਪਾਂਚਾਲਾਂ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਕੇਕਯਾਂ ਨਾਲ, ਉਠਾਏ ਹਥਿਆਰਾਂ ਸਹਿਤ, ਅਤਿ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਮਾਨਯੋਗ।
6.95.86
भीमसेनोऽपि समरे तावुभौ केशवार्जिनौ ।
अश्रावयद्यथावृत्तमिरावद्वधतुत्तमम् ॥ ६.९५.८६ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ, ਕੇਸ਼ਵ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ, ਇਰਾਵਾਨ ਦੇ ਵਧ ਦਾ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਹ ਬਿਰਤਾਂਤ, ਜੋ ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਸੀ, ਸੁਣਾਇਆ।