マハーバーラタ · 章 6.98
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.98.1
वाक्शल्यैस्तव पुत्रेण सोऽतिविद्धो महामनाः ।
नोवाच दुःखोपहतो ह्यप्रियं प्रियमण्वपि ॥ ६.९८.१ ॥
あなたの息子の言葉の矢に深く射抜かれた、その大度の人は、悲しみに打ちのめされて、快いことも不快なことも、わずかさえも口にしなかった。
6.98.2
स ध्यात्वा सुचिरं कालं दुःखरोषसमन्वितः ।
श्वसन्निव महानागः प्रणुन्नो वाक्शलाकया ॥ ६.९८.२ ॥
彼は長いあいだ思いにふけり、悲しみと怒りに満ちて、言葉の矢に追い立てられた大象のように荒く息をした。
6.98.3
उद्वृत्य चक्षुषी लोपान्निर्दहन्निव भारत ।
सदेवासुरगन्धर्वं लोकं काल इवापरः ॥ ६.९८.३ ॥
バーラタよ、彼は瞼を持ち上げて目を見開いた。神々、阿修羅、ガンダルヴァを含む世界を焼き尽くそうとするかのように、もう一つの時のように。
6.98.4
अब्रवीत्तव पुत्रं च सामपूर्वमिदं वचः ।
किं त्वं दुर्योधनैवं मां वाक्शल्यैरपकृन्तसि ॥ ६.९८.४ ॥
そして彼はあなたの息子にこの言葉を、まず穏やかに語った。ドゥルヨーダナよ、なぜおまえはこのように言葉の棘で私を切り裂くのか。
6.98.5
घटमानं यथाशक्तिं कुर्वाणं च तव प्रियम् ।
जुह्वानं समरे प्राणांस्तव वै प्रियकाम्यया ॥ ६.९८.५ ॥
力の限り励み、あなたの喜ぶことをなし、あなたの幸せを願って、戦場で自らの命の息を供物として捧げていた。
6.98.6
यदा तु पाण्डवः शूरः खाण्डवेऽग्निमतर्पयत् ।
पराजित्य रणे शक्रं पर्याप्तं तन्निदर्शनम् ॥ ६.९८.६ ॥
かの勇猛なパーンダヴァがカーンダヴァの森でアグニを満足させ、戦いでインドラを打ち破ったとき、それだけでも十分な証拠である。
6.98.7
यदा च त्वां महाबाहो गन्धर्वैर्हृतमोजसा ।
अमोचयत्पाण्डुसुतः पर्याप्तं तन्निदर्शनम् ॥ ६.९८.७ ॥
大腕の者よ、ガンダルヴァたちが力ずくでお前を奪ったとき、パーンドゥの息子がお前を救い出した。それで十分な証拠である。
6.98.8
द्रवमाणेषु शूरेषु सोदरेषु तव प्रभो ।
सूतपुत्रे च राधेये पर्याप्तं तन्निदर्शनम् ॥ ६.९८.८ ॥
主よ、お前の勇猛な兄弟たちが逃げ、御者の子ラーデーヤ（カルナ）も逃げたとき、それもまた十分な証拠である。
6.98.9
यच्च नः सहितान्सर्वान्विराटनगरे तदा ।
एक एवाजयत्पार्थः पर्याप्तं तन्निदर्शनम् ॥ ६.९८.९ ॥
ヴィラータの都で我々全員が集まっていた時、プリター の子が一人で我々を打ち破った。それもまた十分な証拠である。
6.98.10
द्रोणं च युधि संरब्धं मां च निर्जित्य संयुगे ।
वासांसि स समादत्त पर्याप्तं तन्निदर्शनम् ॥ ६.९८.१० ॥
戦いで怒れるドローナを、そして私をも戦いで打ち破り、彼は我々の衣服を奪った。それもまた十分な証拠である。
6.98.11
तथा द्रौणिं महेष्वासं शारद्वतमथापि च ।
गोग्रहे जितवान्पूर्वं पर्याप्तं तन्निदर्शनम् ॥ ६.९८.११ ॥
同様に、牛の略奪の際、彼は先に大弓手ドローナの子（アシュヴァッターマン）と、シャーラドヴァタの子（クリパ）をも打ち破った。それもまた十分な証拠である。
6.98.12
विजित्य च यदा कर्णं सदा पुरुषमानिनम् ।
उत्तरायै ददौ वस्त्रं पर्याप्तं तन्निदर्शनम् ॥ ६.९८.१२ ॥
いつも自らを男子と自負していたカルナを打ち破り、ウッタラーに衣を与えたとき、それもまた十分な証拠である。
6.98.13
निवातकवचान्युद्धे वासवेनापि दुर्जयान् ।
जितवान्समरे पार्थः पर्याप्तं तन्निदर्शनम् ॥ ६.९८.१३ ॥
戦場で、インドラにさえ打ち負かせなかったニヴァータカヴァチャたちを、パールタは征服した。それで十分な証拠である。
6.98.14
को हि शक्तो रणे जेतुं पाण्डवं रभसं तदा ।
यस्य गोप्ता जगद्गोप्ता शङ्खचक्रगदाधरः ॥ ६.९८.१४ ॥
あの時、戦場で猛々しいパーンダヴァを打ち破れる者がいようか。その守護者は、ほら貝・円盤・棍棒を携えた世界の守護者なのだ。
6.98.15
वासुदेवोऽनन्तशक्तिः सृष्टिसंहारकारकः ।
सर्वेश्वरो देवदेवः परमात्मा सनातनः ॥ ६.९८.१५ ॥
ヴァースデーヴァは無限の力を持ち、創造と破壊の原因であり、万物の主、神々の神、至高の自己、永遠なる者である。
6.98.16
उक्तोऽस्ति बहुशो राजन्नारदाद्यैर्महर्षिभिः ।
त्वं तु मोहान्न जानीषे वाच्यावाच्यं सुयोधन ॥ ६.९८.१६ ॥
王よ、ナーラダをはじめとする大聖者たちが幾度もこう述べてきた。しかしスヨーダナよ、迷いのため、言うべきこととそうでないことをお前は知らないのだ。
6.98.17
मुमूर्षुर्हि नरः सर्वान्वृक्षान्पश्यति काञ्चनान् ।
तथा त्वमपि गान्धारे विपरीतानि पश्यसि ॥ ६.९८.१७ ॥
死にゆく人は、あらゆる木が黄金に見える。同様に、ガーンダーリーの子よ、お前もまた物事を逆さまに見ているのだ。
6.98.18
स्वयं वैरं महत्कृत्वा पाण्डवैः सह सृञ्जयैः ।
युद्ध्यस्व तानद्य रणे पश्यामः पुरुषो भव।
अशक्याः पाण्डवा जेतुं देवैरपि सवासवैः ॥ ६.९८.१८ ॥
お前自身がパーンダヴァとスリンジャヤに大きな敵意を抱いたのだから、今日戦場で彼らと戦え。男らしくあれ、我々は見届けよう。ヴァーサヴァを従えた神々でさえパーンダヴァを打ち負かすことはできない。
6.98.19
अहं तु सोमकान्सर्वान्पाञ्चालांश्च समागतान् ।
निहनिष्ये नरव्याघ्र वर्जयित्वा शिखण्डिनम् ॥ ६.९८.१९ ॥
人中の虎よ、ここに集まったすべてのソーマカとパーンチャーラを、シカンディンを除いて私は殺すであろう。
6.98.20
तैर्वाऽहं निहतः सङ्ख्ये गमिष्ये यमसादनम् ।
तान्वा निहत्य समरे प्रीतिं दास्याम्यहं तव ॥ ६.९८.२० ॥
私は彼らによって戦場で殺され、ヤマの住処へ行くか、あるいは戦いで彼らを殺して、あなたに喜びを与えるでしょう。
6.98.21
पूर्व हि स्त्री समुत्पन्ना शिखण्डी राजवेश्मनि ।
वरदानात्पुमाञ्जातः सैषा वे स्त्री शिखण्डिनी ॥ ६.९८.२१ ॥
昔、シカンディンは王宮で女として生まれたが、恩恵によって男となった。この女こそ女シカンディニーである。
6.98.22
तमहं न हनिष्यामि प्राणत्यागेऽपि भारत ।
याऽसौ प्राङ्वर्मिता धात्रा सैषा वै स्त्री शिखण्डिनी ॥ ६.९८.२२ ॥
バラタの子孫よ、命を捨てても私は彼を殺さない。創造主がかつて女として造った者、それこそがこの女シカンディニーである。
6.98.23
सुखं स्वपिहि गान्धारे श्वोऽस्मि कर्ता महारणम् ।
यं जनाः कथयिष्यन्ति यावत्स्थास्यति मेदिनी ॥ ६.९८.२३ ॥
ガーンダーリーの子よ、安らかに眠れ。明日、私は大戦を行う。大地が存続する限り、人々はそれを語り継ぐであろう。
6.98.24
एवमुक्तस्तव सुतो निर्जगाम जनेश्वर ।
अभिवाद्य गुरुं मूर्ध्ना प्रययौ स्वं निवेशनम् ॥ ६.९८.२४ ॥
人の主よ、そう言われて、あなたの息子は退出した。師に頭を垂れて礼をしてから、自分の住まいへ去った。
6.98.25
आगम्य तु ततो राजा विसृज्य च महाजनम् ।
प्रविवेश ततस्तूर्णं क्षयं शत्रुक्षयंकरः ॥ ६.९८.२५ ॥
王は戻って大勢の人々を解散させると、敵を滅ぼす者として、すぐに自分の住まいへ入った。
6.98.26
प्रहृष्टः स निशां तां च गमयामास पार्थिवः ।
प्रभातायां च शर्वर्यां प्रातरुत्थाय तान्नृपः ॥ ६.९८.२६ ॥
王は喜んでその夜を過ごした。夜明けになると、王は朝起きて、彼らに(命令を下した)。
6.98.27
राज्ञः समाज्ञापयत सेनां योजयतेति ह ।
अद्य भीष्मो रणे क्रद्धो निहनिष्यति सोमकान् ॥ ६.९८.२७ ॥
王の命により、彼は軍を整えるよう命じた。「今日、戦いで怒れるビーシュマがソーマカたちを殺すだろう」と言って。
6.98.28
दुर्योधनस्य तच्छ्रुत्वा रात्रौ विलपितं बहु ।
मन्यमानः स तं राजन्प्रत्यादेशमिवात्मनः ॥ ६.९८.२८ ॥
その夜、ドゥルヨーダナの多くの嘆きを聞いて、王よ、彼はそれを自分への叱責と受け取った。
6.98.29
निर्वेदं परमं गत्वा विनिन्द्य परवश्यताम् ।
दीर्घं दध्यौ शान्तनवो योद्धुकामोऽर्जुनं रणे ॥ ६.९८.२९ ॥
極度の落胆に陥り、他者への依存を非難して、戦場でアルジュナと戦うことを望んだシャーンタヌの子は、長く思いを巡らせた。
6.98.30
इङ्गितेन तु तज्ज्ञात्वा गाङ्गेयेन विचिन्तितम् ।
दुर्योधनो महाराज दुःशासनमचोदयत् ॥ ६.९८.३० ॥
しかし、ガンガーの子の合図からその考えを知って、偉大な王よ、ドゥルヨーダナはドゥフシャーサナを促した。
6.98.31
दुःशासन रथास्तूर्णं युज्यन्तां भीष्मरक्षिणः ।
द्वाविंशतिमनीकानि सर्वाण्येवाभिचोदय ॥ ६.९८.३१ ॥
ドゥフシャーサナよ、ビーシュマを守る戦車をすぐに馬につなげ。二十二の軍団すべてを前進させよ。
6.98.32
अयं हि समनुप्राप्तो वर्षपूगाभिचिन्तितः ।
पाण्डवानां ससैन्यानां वधो राज्यस्य चागमः ॥ ६.९८.३२ ॥
長年考えてきたこの時が今まさに来た。軍勢とともにパーンダヴァを滅ぼし、王国を得る時が。
6.98.33
तत्र कार्यमहं मन्ये भीष्मस्यैवाभिरक्षणम् ।
स नो गुप्तः सहायः स्याद्धन्यात्पार्थांश्च संयुगे ॥ ६.९८.३३ ॥
ゆえに私が必要と考えるのはビーシュマを守ることだけだ。守られれば彼は我らの味方となり、戦いでプリター の子らを討つだろう。
6.98.34
अब्रवीद्धि विशुद्धात्मा नाहं हन्यां शिखण्डिनम् ।
स्त्रीपूर्वको ह्यसौ राजंस्तस्माद्वर्ज्यो मया रणे ॥ ६.९८.३४ ॥
清浄なる者は言った。「私はシカンディンを殺さない。彼は以前女であったからだ。ゆえに王よ、戦いで私は彼を避けよう。」
6.98.35
लोकस्तद्वेद यदहं पितुः प्रियचिकीर्षया ।
राज्यं स्फीतं महाबाहो स्त्रियश्च त्यक्तवान्पुरा ॥ ६.९८.३५ ॥
世界は知っている。父を喜ばせたい一心で、私は以前、栄える王国も女性も捨てたのだ、おお大臂の者よ。
6.98.36
नैव चाहं स्त्रियं जातु न स्त्रीपूर्वं कथंचन ।
हन्यां युधि नरश्रेष्ठ सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ६.९८.३६ ॥
私は戦いで女性を、あるいは以前女であった者を、決して殺さない。人中の最上者よ、これは真実である。
6.98.37
अयं स्त्रीपूर्वको राजञ्छिखण्डी यदि ते श्रुतः ।
उद्योगे कथितं सर्वं यथा जाता शिखण्डिनी ॥ ६.९८.३७ ॥
王よ、もしお聞きになっていれば、このシキャンディンは以前は女性でした。ウディヨーガ篇には、シキャンディニーがどのように生まれたかが全て語られています。
6.98.38
कन्या भूत्वा पुमाञ्जातः स च योत्स्यति भारत ।
तस्याहं प्रमुखे बाणान्न मुञ्चेयं कथंचन ॥ ६.९८.३८ ॥
少女として生まれながら男として生まれた彼は、バーラタの子孫よ、戦うであろう。私は決して彼の前で矢を放つことはない。
6.98.39
युद्धे हि क्षत्रियांस्तात पाण्डवानां जयैषिणः ।
सर्वानन्यान्हनिष्यामि संप्राप्तान्रणमूर्धनि ॥ ६.९८.३९ ॥
親愛なる者よ、戦いにおいて、パーンダヴァの勝利を求めて戦列の前に来るすべてのクシャトリヤを、そして他の者たちも、私は殺すであろう。
6.98.40
एवं मां भरतश्रेष्ठ गाङ्गेयः प्राह शास्त्रवित् ।
तत्र सर्वात्मना मन्ये गाङ्गेयस्यैव पालनम् ॥ ६.९८.४० ॥
バラタの最上の者よ、聖典に通じたガーンゲーヤ（ビーシュマ）が私にこう言った。ゆえに私は心から、ガーンゲーヤを守ることこそ肝要だと考える。
6.98.41
अरक्ष्यमाणं हि वृको हन्यात्सिंहं महाहवे ।
मा वृकेणेव गाङ्गेयं घातयेम शिखण्डिना ॥ ६.९८.४१ ॥
守られぬ獅子も、大戦では狼に殺されることがある。狼によるように、シキャンディンにガーンゲーヤを殺させてはならない。
6.98.42
मातुलः शकुनिः शल्यः कृपो द्रोणो विविंशतिः ।
यत्ता रक्षन्तु गाङ्गेयं तस्मिन्गुप्ते ध्रुवो जयः ॥ ६.९८.४२ ॥
母方の叔父シャクニ、シャリヤ、クリパ、ドローナ、ヴィヴィンシャティは注意深くガーンゲーヤを守れ。彼が守られれば勝利は確実だ。
6.98.43
एतच्छ्रुत्वा तु ते सर्वे दुर्योधनवचस्तदा ।
सर्वतो रथवंशेन गाङ्गेयं पर्यवारयन् ॥ ६.९८.४३ ॥
ドゥルヨーダナの言葉を聞いて、彼らは皆そのとき戦車の列で四方からガーンゲーヤ（ビーシュマ）を取り囲んだ。
6.98.44
पुत्राश्च तव गाङ्गेयं परिवार्य ययुर्मुदा ।
कम्पयन्तो भुवं द्यां च क्षोभयन्तश्च पाण्डवान् ॥ ६.९८.४४ ॥
あなたの息子たちはガーンゲーヤを取り囲み、喜び勇んで進んだ。大地と空を揺るがし、パーンダヴァたちを動揺させながら。
6.98.45
ते रथैः सुप्रसंयुक्तैर्दन्तिभिश्च महारथाः ।
परिवार्य रणे भीष्मं दंशिताः समवस्थिताः ॥ ६.९८.४५ ॥
その大戦士たちは、よく繋がれた戦車と象を伴い、鎧をまとって、戦場でビーシュマを取り囲み、堅く立った。
6.98.46
यथा देवासुरे युद्धे त्रिदशा वज्रधारिणम् ।
सर्वे ते स्म व्यतिष्ठन्त रक्षन्तस्तं महारथम् ॥ ६.९८.४६ ॥
神々と阿修羅の戦いで、神々が金剛杵を持つ者（インドラ）を守って立ったように、彼らは皆、その大戦士を守って立った。
6.98.47
ततो दुर्योधनो राजा पुनर्भ्रातरमब्रवीत् ।
सव्यं चक्रं युधामन्युरुत्तमौजाश्च दक्षिणम्।
गोप्तारावर्जुनस्यैतावर्जुनोऽपि शिखण्डिनः ॥ ६.९८.४७ ॥
するとドゥルヨーダナ王は再び兄弟に言った。「左の車輪にユダーマニユ、右の車輪にウッタマウジャスがいる。この二人はアルジュナの護衛である。そしてアルジュナはシカンディンを守っている。」
6.98.48
रक्ष्यमाणः स पार्थेन तथास्माभिर्विवर्जितः ।
यथा भीष्मं न नो हन्याद्दुःशासन तथा कुरु ॥ ६.९८.४८ ॥
「ドゥッシャーサナよ、プリターの子に守られている者は我々から遠ざけられている。彼が我らのビーシュマを殺さないように計らえ。」
6.98.49
भ्रातुस्तद्वचनं श्रुत्वा पुत्रो दुःशासनस्तव ।
भीष्मं प्रमुखतः कृत्वा प्रययौ सह सेनया ॥ ६.९८.४९ ॥
兄の言葉を聞いて、あなたの息子ドゥフシャーサナはビーシュマを先頭に立てて、軍勢とともに出発した。
6.98.50
भीष्मं तु रथवंशेन दृष्ट्वा समभिसंवृतम् ।
अर्जुनो रथिनां श्रेष्ठो धृष्टद्युम्नमुवाच ह ॥ ६.९८.५० ॥
ビーシュマが戦車の列に囲まれているのを見て、戦車の御者たちの中で最も優れたアルジュナは、ドリシュタデュムナに言った。
6.98.51
शिखण्डिनं नरव्याघ्रं भीष्मस्य प्रमुखे नृप ।
स्थापयस्वाद्य पाञ्चाल्य तस्य गोप्ताऽहमित्युत ॥ ६.९८.५१ ॥
王よ、パーンチャーラの王子よ！今日、人中の虎シカンディンをビーシュマの前に立たせ、『私が彼の守護者だ』と言いなさい。