మహాభారతం · అధ్యాయం 6.99
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.99.1
ततः शान्तनवो भीष्मो निर्ययौ सह सेनया ।
व्यूहं चाव्यूहत महत्सर्वतोभद्रमात्मनः ॥ ६.९९.१ ॥
అప్పుడు శంతనుని కుమారుడు భీష్ముడు సైన్యంతో బయలుదేరి, తమ వైపు మహా సర్వతోభద్ర వ్యూహాన్ని రచించాడు.
6.99.2
कृपश्च कृतवर्मा च शैब्यश्चैव महारथः ।
शकुनिः सैन्धवश्चैव काम्भोजश्च सुदक्षिणः ॥ ६.९९.२ ॥
కృపుడు, కృతవర్మ, మహారథుడైన శైబ్యుడు, శకుని, సింధు రాజు, కాంభోజ రాజు సుదక్షిణుడు.
6.99.3
भीष्मेण सहिताः सर्वे पुत्रैश्च तव भारत ।
अग्रतः सर्वसैन्यानां व्यूहस्य प्रमुखे स्थिताः ॥ ६.९९.३ ॥
భారతా, భీష్ముడితో కలిసి మీ కుమారులందరూ సైన్యాలన్నింటికీ ముందు, వ్యూహం ముందుభాగంలో నిలిచారు.
6.99.4
द्रोणो भूरिश्रवाः शल्यो भगदत्तश्च मारिष ।
दक्षिणं पक्षमाश्रित्य स्थिता व्यूहस्य दंशिताः ॥ ६.९९.४ ॥
ద్రోణుడు, భూరిశ్రవుడు, శల్యుడు, భగదత్తుడు, ఓ పూజ్యుడా, వ్యూహం కుడి పక్షాన్ని ఆశ్రయించి కవచాలు ధరించి నిలిచారు.
6.99.5
अश्वत्थामा सोमदत्तश्चावन्त्यौ च महारथौ ।
महत्या सेनया युक्ता वामं पक्षमपालयन् ॥ ६.९९.५ ॥
అశ్వత్థామ, సోమదత్తుడు, అవంతి దేశపు ఇద్దరు మహారథులు, గొప్ప సైన్యంతో కూడి వ్యూహం ఎడమ పక్షాన్ని కాపాడారు.
6.99.6
दुर्योधनो महाराज त्रिगर्तैः सर्वतो वृतः ।
व्यूहमध्ये स्थितो राजन्पाण्डवान्प्रति भारत ॥ ६.९९.६ ॥
మహారాజా, త్రిగర్తులచే అన్నివైపులా చుట్టుముట్టబడిన దుర్యోధనుడు, వ్యూహ మధ్యంలో, రాజా, భారతా, పాండవులకు ఎదురుగా నిలిచాడు.
6.99.7
अलम्बुसो रथश्रेष्ठः श्रुतायुश्च महारथः ।
पृष्ठतः सर्वसैन्यानां स्थितौ व्यूहस्य दंशितौ ॥ ६.९९.७ ॥
అలంబుసుడు శ్రేష్ఠ రథికుడు, శ్రుతాయువు మహారథుడు; వారిద్దరూ సర్వసైన్యాల వెనుక, వ్యూహంలో కవచధారులై నిలిచారు.
6.99.8
एवं च तं तदा व्यूहं कृत्वा भारत तावकाः ।
सन्नद्धाः समदृश्यन्त प्रतपन्त इवाग्नयः ॥ ६.९९.८ ॥
భారతా, ఈ విధంగా ఆ వ్యూహాన్ని ఏర్పరచి మీ వారు కవచధారులై ప్రజ్వలించే అగ్నుల వలె కనిపించారు.
6.99.9
ततो युधिष्ठिरो राजा भीमसेनश्च पाण्डवः ।
नकुलः सहदेवश्च माद्रीपुत्रावुभावपि ॥ ६.९९.९ ॥
తరువాత రాజు యుధిష్ఠిరుడు, పాండవుడు భీమసేనుడు, నకులుడు, సహదేవుడు, మాద్రీ కుమారులు ఇద్దరూ కూడా (అక్కడ ఉన్నారు).
6.99.10
अग्रतः सर्वसैन्यानां स्थिता व्यूहस्य दंशिताः ।
धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्च महारथः ॥ ६.९९.१० ॥
సర్వసైన్యాల ముందు వ్యూహంలో కవచధారులైన వీరులు నిలిచారు — ధృష్టద్యుమ్నుడు, విరాటుడు, మహారథుడు సాత్యకి.
6.99.11
स्थिताः सैन्येन महता परानीकविनाशनाः ।
शिखण्डी विजयश्चैव राक्षसश्च घटोत्कचः ॥ ६.९९.११ ॥
గొప్ప సైన్యంతో శత్రుసేనను నాశనం చేసే వీరులు నిలిచారు — శిఖండి, విజయుడు, రాక్షసుడు ఘటోత్కచుడు.
6.99.12
चेकितानो महाबाहुः कुन्तिभोजश्च वीर्यवान् ।
स्थिता रणे महाराज महत्या सेनया वृताः ॥ ६.९९.१२ ॥
మహాబాహువు చేకితానుడు, వీర్యవంతుడు కుంతిభోజుడు, మహారాజా, మహా సైన్యంతో చుట్టుముట్టబడి రణంలో నిలిచారు.
6.99.13
अभिमन्युर्महेष्वासो द्रुपदश्च महाबलः ।
युयुधानो महेष्वासो युधामन्युश्च वीर्यवान् ॥ ६.९९.१३ ॥
మహాధనుర్ధరుడు అభిమన్యుడు, మహాబలుడు ద్రుపదుడు, మహాధనుర్ధరుడు యుయుధానుడు, వీర్యవంతుడు యుధామన్యుడు.
6.99.14
केकया भ्रातरश्चैव स्थिता युद्धाय दंशिताः ।
एवं तेऽपि महाव्यूहं प्रतिव्यूह्य सुदुर्जयम् ॥ ६.९९.१४ ॥
కేకయ సోదరులు కూడా యుద్ధానికి కవచాలు ధరించి నిలిచారు. ఈ విధంగా వారు కూడా అతి దుర్జయమైన మహావ్యూహానికి ప్రతివ్యూహం రచించారు.
6.99.15
पाण्डवाः समरे शूराः स्थिता युद्धाय दंशिताः ।
तावकास्तु रणे यत्ताः सहसेना नराधिपाः ॥ ६.९९.१५ ॥
యుద్ధరంగంలోని శూరులైన పాండవులు యుద్ధానికి కవచాలు ధరించి నిలిచారు; మీ పక్షపు రాజులు సేనలతో రణభూమిలో సిద్ధంగా ఉన్నారు.
6.99.16
अभ्युद्ययू रणे पार्थान्भीष्मं कृत्वाऽग्रतो नृप ।
तथैव पाण्डवा राजन्भीमसेनपरोगमाः ॥ ६.९९.१६ ॥
ఓ రాజా! మీ పక్షం భీష్ముణ్ణి ముందుంచుకొని రణంలో పార్థులపై దాడి చేసింది. ఓ రాజా! అలాగే పాండవులు కూడా భీమసేనుణ్ణి ముందుంచుకొని ముందుకు సాగారు.
6.99.17
भीष्मं योद्धुमभीप्सन्तः संग्रामे विजयैषिणः ।
क्ष्वेलाः किलकिलाः शङ्खान्क्रकचान्गोविषाणिकाः ॥ ६.९९.१७ ॥
భీష్ముణ్ణి ఎదుర్కోవాలనే కోరికతో, సంగ్రామంలో విజయాన్ని కోరినవారు క్ష్వేల, కిలకిల, శంఖ, క్రకచ, గోవిషాణిక ధ్వనులు చేశారు.
6.99.18
भेरीमृदङ्गपणवान्नादयन्तश्च पुष्करान् ।
पाण्डवा अभ्यवर्तन्त नदन्तो भैरवान्रवान् ॥ ६.९९.१८ ॥
భేరి, మృదంగ, పణవ, పుష్కర వాద్యాలను మోగిస్తూ, భయంకర ధ్వనులు చేస్తూ పాండవులు ముందుకు సాగారు.
6.99.19
भेरीमृद्गशङ्खानां दुन्दुभीनां च निःस्वनैः ।
उत्कृष्टसिंहनादैश्च वल्गितैश्च पृथग्विधैः ॥ ६.९९.१९ ॥
భేరీ, మృదంగ, శంఖాల, దుందుభుల ధ్వనులతో, ఎత్తైన సింహనాదాలతో, అనేక విధాల కేకలతో (ఆ రణభూమి మారుమోగింది).
6.99.20
वयं प्रतिनदन्तस्तानगच्छाम त्वरान्विताः ।
सहसैवाभिसंक्रद्धास्तदासीत्तुमुलं महत् ॥ ६.९९.२० ॥
మేము వారికి ప్రతిగర్జిస్తూ త్వరగా వారి వైపు వెళ్ళాము; అకస్మాత్తుగా తీవ్ర కోపంతో వెళ్ళాము, అప్పుడు మహా కోలాహలం కలిగింది.
6.99.21
ततोऽन्योन्यं प्रधावन्तः संप्रहारं प्रचक्रिरे ।
ततः शब्देन महता प्रचकम्पे वसुंधरा ॥ ६.९९.२१ ॥
అప్పుడు ఒకరిపై ఒకరు పరుగెత్తి తీవ్ర పోరాటం చేశారు; అప్పుడు ఆ మహా శబ్దంతో భూమి వణికింది.
6.99.22
पक्षिणश्च महाघोरं व्याहरन्तो विबभ्रमुः ।
सप्रभश्चोदितः सूर्यो निष्प्रभः समपद्यत ॥ ६.९९.२२ ॥
పక్షులు భయంకరంగా అరుస్తూ తిరిగాయి; ప్రకాశించే సూర్యుడు కాంతి కోల్పోయాడు.
6.99.23
ववुश्च वातास्तुमुलाः शंसन्तः सुमहद्भयम् ।
घोराश्च घोरनिर्ह्रादाः शिवास्तत्र ववाशिरे ॥ ६.९९.२३ ॥
మహా భయాన్ని సూచిస్తూ భీకర గాలులు వీచాయి; అక్కడ భయంకర ధ్వనులతో నక్కలు ఊళపెట్టాయి.
6.99.24
वेदयन्त्यो महाराज महद्वैशसमागतम् ।
दिशः प्रज्वलिता राजन्पांसुवर्षं पपात च ॥ ६.९९.२४ ॥
మహారాజా, గొప్ప విపత్తు రాబోతున్నదని తెలియజేస్తూ దిక్కులు మండుతున్నట్లు కనిపించాయి; రాజా, ధూళివాన కురిసింది.
6.99.25
रुधिरेण समुन्मिश्रमस्थिवर्षं पपात च ।
रुदतां वाहनानां च नेत्रेभ्यः प्रापतञ्जलम् ॥ ६.९९.२५ ॥
రక్తంతో కలిసిన ఎముకల వర్షం కురిసింది; ఏడుస్తున్న వాహనాల కళ్ళ నుండి నీరు కారింది.
6.99.26
सुस्रुवुश्च शकृन्मूत्रं प्रध्यायन्तो विशांपते ।
अन्तर्हिता महानादाः श्रूयन्ते भरतर्षभ ॥ ६.९९.२६ ॥
ప్రజాపతీ, ధ్యానంలో మునిగినవారిలా వారు మలమూత్రాలు విడిచారు; భరత శ్రేష్ఠా, దాగిన చోట్ల నుండి మహా ధ్వనులు వినిపించాయి.
6.99.27
रक्षसां पुरुषादानां नदतां भैरवान्रवान् ।
संपतन्तश्च दृश्यन्ते गोमायबलवायसाः ॥ ६.९९.२७ ॥
మనుష్యభక్షక రాక్షసులు భయంకర ఆర్తనాదాలు చేస్తూ కనిపించారు; నక్కలు, రాబందులు, కాకులు దూకుతూ కనిపించాయి.
6.99.28
श्वानश्च विविधैर्नादैर्भषन्तस्तत्र मारिष ।
ज्वलिताश्च महोल्का वै समाहत्य दिवाकरम् ।
निपेतुः सहसा भूमौ वेदयन्त्यो महद्भयम् ॥ ६.९९.२८ ॥
అక్కడ కుక్కలు వివిధ స్వరాలతో మొరిగాయి, మారిషా; మండుతున్న పెద్ద ఉల్కలు సూర్యుడిని ఢీకొని అకస్మాత్తుగా భూమిపై పడ్డాయి; అవి మహా భయాన్ని సూచించాయి.
6.99.29
महान्त्यनीकानि महासमुच्छ्रये ।
ततस्तयोः पाण्डवधार्तराष्ट्रयोः।
चकम्पिरे शङ्खमृदङ्गनिःस्वनैः ।
प्रकम्पितानीव वनानि वायुना ॥ ६.९९.२९ ॥
ఆ మహా యుద్ధోద్ధతిలో మహా సేనలు ఉన్నాయి. అప్పుడు పాండవులు, ధార్తరాష్ట్రులు ఇద్దరి సేనలూ శంఖ-మృదంగ ధ్వనులతో వణికాయి; గాలికి కంపించే అడవుల్లా.
6.99.30
नरेन्द्रनागाश्वसमाकुलाना-
मभ्यायतीनामशिवे मुहूर्ते।
बभूव घोषस्तुमुलश्चमूनां ।
वातोद्धुतानामिव सागराणाम् ॥ ६.९९.३० ॥
రాజులు, ఏనుగులు, గుర్రాలతో నిండి ముందుకు సాగుతున్న సేనల అశుభ ముహూర్తంలో, గాలికి ఉప్పొంగే సముద్రాల్లా ఘోర కోలాహలం చెలరేగింది.