Mahābhārata · Adhyāya 7.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
तमप्रतिमसत्वौजोबलवीर्यपराक्रमम् ।
हतं देवव्रतं श्रुत्वा पाञ्चाल्येन शिखण्डिना ॥ ७.१.१ ॥
Habiendo reverenciado a Nārāyaṇa, a Nara y al mejor de los hombres, a la diosa Sarasvatī y a Vyāsa, se debe entonces proclamar la victoria. Al oír que Devavrata (Bhīṣma), de valor, vigor, fuerza y poder incomparables, fue muerto por Śikhaṇḍin el pāñcāla—
7.1.2
धृतराष्ट्रस्ततो राजा शोकव्याकूललोचनः ।
किमचेष्टत विप्रर्षे हते पितरि वीर्यवान् ॥ ७.१.२ ॥
Entonces el rey Dhṛtarāṣṭra, con los ojos turbados por el dolor, ¿qué hizo, oh sabio entre los brahmanes, cuando su padre fue muerto?
7.1.3
तस्य पुत्रो हि भगवान्भीष्मद्रोणमुखै रथैः ।
पराजित्य महेष्वासान्पाण्डवान् राज्यमिच्छति ॥ ७.१.३ ॥
Su hijo, el venerable (Duryodhana), con carros encabezados por Bhīṣma y Droṇa, habiendo vencido a los Pāṇḍavas, grandes arqueros, desea el reino.
7.1.4
तस्मिन्हते तु भगवन्केतौ सर्वधनुष्मताम् ।
यदचेष्टत कौरव्यस्तन्मे ब्रूहि तपोधन ॥ ७.१.४ ॥
Dime, oh asceta de gran riqueza, qué hizo el kaurava cuando aquel que era el estandarte de todos los arqueros fue muerto.
7.1.5
निहतं पितरं श्रुत्वा धृतराष्ट्रो जनाधिपः ।
लेभे न शान्तिं कौरव्यश्चिन्ताशोकपरायणः ॥ ७.१.५ ॥
Al oír que su padre había sido muerto, el rey Dhṛtarāṣṭra no halló paz; el kaurava, entregado a la ansiedad y al dolor, quedó consumido.
7.1.6
तस्य चिन्तयतो दुःखमनिशं पार्थिवस्य तत् ।
आजगाम विशुद्धात्मा पुनर्गावल्गणिस्तदा ॥ ७.१.६ ॥
Mientras el rey, sin cesar, sufría en sus pensamientos, el de alma pura, hijo de Gavalgaṇa (Sañjaya), volvió de nuevo.
7.1.7
व्यासप्रसादाद्विज्ञाय सर्वं वृत्तान्तमुत्तमम् ।
सैनिकानां च सर्वेषां सेनयोरुभयोस्तदा ॥ ७.१.७ ॥
Por la gracia de Vyāsa, habiendo conocido todo el relato excelente, y el de todos los soldados de ambos ejércitos en aquel tiempo.
7.1.8
शिबिरात्सञ्जयं प्राप्तं निशि नागाह्वयं पुरम् ।
आम्बिकेयो महाराज धृतराष्ट्रोऽन्वपृच्छत ॥ ७.१.८ ॥
A Sañjaya, que llegó de noche desde el campamento a la ciudad de Nāgāhvaya, Dhṛtarāṣṭra, hijo de Ambikā, oh gran rey, le preguntó.
7.1.9
श्रुत्वा भीष्मस्य निधनमप्रहृष्टमना भृशम् ।
पुत्राणां जयमाकाङ्क्षन्विललापातुरो यथा ॥ ७.१.९ ॥
Habiendo oído la muerte de Bhīṣma, con el ánimo nada alegre, deseando la victoria de sus hijos, se lamentó afligido, como si.
7.1.10
संशोच्य तु महात्मानं भीष्मं भीमपराक्रमम् ।
किमकार्षुःपरं तात कुरवः कालचोदिताः ॥ ७.१.१० ॥
Habiendo llorado al magnánimo Bhīṣma, de terrible valor, ¿qué más hicieron los Kurus, impulsados por el destino, querido hijo?
7.1.11
तस्मिन्विनिहते शूरे दुराधर्षे महात्मनि ।
किं नु स्वित्कुरवोऽकार्षुर्निमग्नाः शोकसागरे ॥ ७.१.११ ॥
Cuando aquel héroe, invencible, magnánimo, fue muerto, ¿qué hicieron los Kurus, hundidos en el océano del dolor?
7.1.12
तदुदीर्णं महत्सैन्यं त्रैलोक्यस्यापि सञ्जय ।
भयमुत्पादयेत्तीव्रं पाण्डवानां महात्मनाम् ॥ ७.१.१२ ॥
Ese gran ejército desplegado, capaz de infundir temor incluso a los tres mundos, produciría, oh Sañjaya, un miedo intenso entre los magnánimos Pāṇḍavas.
7.1.13
को हि दौर्योधने सैन्ये पुमानासीन्महारथः ।
यं प्राप्य समरे वीरा न त्रस्यन्ति महाभये ॥ ७.१.१३ ॥
¿Quién, en verdad, había en el ejército de Duryodhana, un gran guerrero de carro, al alcanzar al cual en la batalla los héroes no tiemblan ni en el gran terror?
7.1.14
देवव्रते तु निहते कुरूणामृषभे तदा ।
किमकार्षुर्नृपतयस्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१.१४ ॥
Cuando Devavrata (Bhīṣma), el toro de los Kuru, fue abatido, ¿qué hicieron entonces los reyes? Cuéntamelo, Sañjaya.
7.1.15
शृणु राजन्नेकमना वचनं ब्रुवतो मम ।
यत्ते पुत्रास्तदाकार्षुर्हते देवव्रते मृधे ॥ ७.१.१५ ॥
Escucha, oh rey, con mente única mis palabras: lo que tus hijos hicieron cuando Devavrata fue abatido en batalla.
7.1.16
निहते तु तदा भीष्मे राजन्सत्यपराक्रमे ।
तावकाः पाण्डवेयाश्च प्राध्यायन्त पृथक्पृथक् ॥ ७.१.१६ ॥
Y cuando Bhīṣma, de verdadero valor, fue abatido, oh rey, los tuyos y los hijos de Pāṇḍu meditaron cada uno por separado.
7.1.17
विस्मिताश्च प्रहृष्टाश्च क्षत्रधर्मं निशम्य ते ।
स्वधर्मं निन्दमानास्ते प्रणिपत्य महात्मने ॥ ७.१.१७ ॥
Habiendo considerado el deber del guerrero, quedaron asombrados y también exaltados, y, censurando su propio deber, se postraron ante el de gran alma.
7.1.18
शयनं कल्पयामासुर्भीष्मायामितकर्मणे ।
सोपधानं नरव्याघ्र शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ७.१.१८ ॥
Prepararon un lecho para Bhīṣma de acciones inconmensurables, con almohada, oh tigre entre los hombres, de flechas con nudos doblados.
7.1.19
विधाय रक्षां भीष्माय समाभाष्य परस्परम् ।
अनुमान्य च गाङ्गेयं कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् ॥ ७.१.१९ ॥
Tras disponer la protección de Bhīṣma, tras conversar entre sí, tras despedirse del hijo de Gaṅgā y tras rodearlo por la derecha en señal de reverencia.
7.1.20
क्रोधसंरक्तनयनाः समवेत्य परस्परम् ।
पुनर्युद्धाय निर्जग्मुः क्षत्रियाः कालचोदिताः ॥ ७.१.२० ॥
Los guerreros, con los ojos enrojecidos de ira, tras reunirse entre sí, salieron de nuevo a la batalla, impulsados por el tiempo.
7.1.21
ततस्तूर्यनिनादैश्च भेरीणां निनदेन च ।
तावकानामनीकानि परेषां च विनिर्ययुः ॥ ७.१.२१ ॥
Entonces, con el sonido de las trompetas y el estruendo de los timbales, salieron los ejércitos de los tuyos y de los enemigos.
7.1.22
व्यावृत्तेऽर्यम्णि राजेन्द्र पतिते जाह्नवीसुते ।
अमर्षवशमापन्नाः कालोपहतचेतसः ॥ ७.१.२२ ॥
Oh señor de reyes, cuando el sol había retrocedido y el hijo de Jahnavī había caído, ellos, dominados por la ira y con la mente trastornada por el tiempo,
7.1.23
अनादृत्य वचः पथ्यं गाङ्गेयस्य महात्मनः ।
निर्ययुर्भरतश्रेष्टाः शस्त्राण्यादाय सत्वराः ॥ ७.१.२३ ॥
Desoyendo las palabras saludables del magnánimo hijo de Gaṅgā, los mejores de los Bhāratas tomaron sus armas y salieron presurosos.
7.1.24
मोहात्तव सपुत्रस्य वधाच्छान्तनवस्य च ।
कौरवा मृत्युनाऽऽहूताः सहिताः सर्वराजभिः ॥ ७.१.२४ ॥
Por tu obcecación, junto con tus hijos, y a causa de la muerte del hijo de Śantanu, los Kauravas, llamados por la Muerte, se reunieron con todos los reyes.
7.1.25
अजावय इवागोपा वने श्वापदसंकुले ।
कर्णकर्णेति चाक्रन्दञ्छेषा भारत पार्थिवाः।
भृशमुद्विग्नमनसो हीना देवव्रतेन ते ॥ ७.१.२५ ॥
Como cabras y ovejas sin pastor en un bosque lleno de fieras, los reyes restantes, clamando 'Karṇa, Karṇa', oh Bhārata, quedaron privados de Devavrata (Bhīṣma), con las mentes muy turbadas.
7.1.26
पतिते भरतश्रेष्ठे बभूव कुरुवाहिनी ।
द्यौरिवापेतनक्षत्रा हीनं खमिव वायुना ॥ ७.१.२६ ॥
Cuando cayó el mejor de los Bharatas, el ejército kuru quedó como el cielo sin estrellas, como el cielo vacío por el viento.
7.1.27
विपन्नसस्येव मही वाक्चैवासंस्कृता यथा ।
आसुरीव यथा सेना निगृहीते नृपे बलौ ॥ ७.१.२७ ॥
Como la tierra con sus cosechas destruidas, como un habla sin refinar, y como el ejército de los asuras cuando el rey Bali, el fuerte, fue sujetado.
7.1.28
विधवेव वारारोहा शुष्कतोयेव निम्नगा ।
वृकैरिव वने रुद्धा पृषती हतयूथपा ॥ ७.१.२८ ॥
Como una viuda de caderas hermosas, como un río de aguas secas, y como una cierva moteada rodeada de lobos en el bosque, cuyo líder de manada ha sido abatido.
7.1.29
शरभाऽऽहतसिंहेव महती गिरिकन्दरा ।
सा सेना भरतश्रेष्ठे पतिते जाह्नवीसुते ॥ ७.१.२९ ॥
Aquel ejército quedó como una gran cueva de montaña en la que un león ha sido herido por un śarabha, cuando cayó el mejor de los Bharatas, el hijo de Jahnavī.
7.1.30
विष्वग्वाताहतिक्षुब्धा नौरिवासीन्महार्णवे ।
बलिभिः पाण्डवैर्वीरैर्लब्धलक्षैर्भृशार्दिता ॥ ७.१.३० ॥
Aquel ejército se volvió como un barco zarandeado en el gran océano por vientos que soplaban de todas partes, gravemente afligido por los poderosos héroes pāṇḍavas, que habían dado en el blanco.
7.1.31
सा तदासीद्भृशं सेना व्याकुलाश्वरथद्विपा ।
विपन्नभूयिष्ठनरा कृपणा ध्वस्तमानसा ॥ ७.१.३१ ॥
Entonces aquel ejército estaba muy agitado, con caballos, carros y elefantes en desorden, la mayoría de sus hombres caídos, miserable y con el ánimo quebrado.
7.1.32
तस्यां त्रस्ता नृपतयः सैनिकाश्च पृथग्विधाः ।
पाताल इव मज्जन्तो हीना देवव्रतेन ते। ॥ ७.१.३२ ॥
En ella, los reyes asustados y los soldados de toda clase eran como hombres que se hunden en el inframundo, privados de Devavrata.
7.1.33
कर्णस्य कुरवोऽस्मार्षुः स हि देवव्रतोपमः ।
सर्वशस्त्रभृतां श्रेष्ठं रोचमानमिवातिथिम् ॥ ७.१.३३ ॥
Los Kurus recordaron a Karṇa, que era como Devavrata, el mejor de todos los portadores de armas, como un huésped resplandeciente.
7.1.34
बन्धुमापद्गतस्येव तमेवोपागमन्मनः ।
चुक्रुशुः कर्णकर्णेति तत्र भारत पार्थिवाः ॥ ७.१.३४ ॥
La mente acudió a él como a un pariente en apuros; y allí, oh Bhārata, los reyes gritaron: '¡Karṇa, Karṇa!'
7.1.35
राधेयं हितमस्माकं सूतपुत्रं तनुत्यजम् ।
स हि नाबुध्यत तदा दशाहानि महायशाः ॥ ७.१.३५ ॥
Karṇa, hijo de Rādhā, nuestro benefactor, el hijo del auriga que entregó su cuerpo; durante diez días aquel de gran fama no lo supo.
7.1.36
सामात्यबन्धुः कर्णो वै तमानयत माचिरम्। ॥ ७.१.३६ ॥
A Karṇa, junto con sus ministros y parientes: traedlo al instante, sin demora.
7.1.37
रथेषु गण्यमानेषु बलविक्रमशालिषु ।
सङ्ख्यातोऽर्धरथः कर्णो द्विगुणः सन्नरर्षभः ॥ ७.१.३७ ॥
Entre los guerreros de carro contados, dotados de fuerza y valor, Karṇa fue considerado un medio-guerrero de carro; era el toro entre los hombres, el doble de grande.
7.1.38
रथातिरथसङ्ख्यायां योऽग्रणीः शूरसम्भतः ।
सासुरानपि देवेशान्रणे यो योद्धुमुत्सहेत् ॥ ७.१.३८ ॥
Aquel que es el primero en la cuenta de guerreros de carro y grandes guerreros de carro, un héroe lleno de valor, que osaría luchar en combate incluso contra los señores de los dioses junto con los asuras.
7.1.39
स तु तेनैव कोपेन राजन्गाङ्गेयमुक्तवान् ।
त्वयि जीवति कौरव्य नाहं योत्स्ये कदाचन। ॥ ७.१.३९ ॥
Pero con esa misma ira dijo al Gāṅgeya: "Oh rey, oh kaurava, mientras tú vivas, nunca lucharé."
7.1.40
त्वया तु पाण्डवेयेषु निहतेषु महामृधे ।
दुर्योधनमनुज्ञाप्य वनं यास्यामि कौरव ॥ ७.१.४० ॥
"Pero cuando los Pāṇḍava hayan sido muertos por ti en la gran batalla, oh kaurava, tras despedirme de Duryodhana, iré al bosque."
7.1.41
हते वा त्वयि पार्थैस्तु युधि स्वर्गमुपेयुषि ।
हन्तास्म्येकरथेनैव कृत्स्नान् यान्मन्यसे रथान् ॥ ७.१.४१ ॥
"O cuando tú, muerto en batalla por los hijos de Pṛthā, hayas ido al cielo, yo solo, con un único carro, mataré a todos los carros que tú creas."
7.1.42
एवमुक्त्वा महाबाहुर्दशाहान्येक एव स ।
नायुध्यत ततः कर्णः पुत्रस्य तव संयते ॥ ७.१.४२ ॥
Habiendo hablado así, el de brazos poderosos no combatió solo durante diez días; entonces Karṇa no luchó en la batalla por tu hijo.
7.1.43
भीष्मः समरविक्रान्तः पाण्डवेयस्य भारत ।
जघान समरे योधानसङ्ख्येयपराक्रमः ॥ ७.१.४३ ॥
Oh Bhārata, Bhīṣma, poderoso en la batalla y de prowess incontable, abatió en combate a los guerreros del ejército de los Pāṇḍava.
7.1.44
तस्मिंस्तु निहते शूरे सत्यसन्धे महौजसि ।
त्वत्सुताः कर्णमस्मार्षुस्तर्तुकामा इव प्लवम् ॥ ७.१.४४ ॥
Cuando aquel héroe, fiel a su palabra y de gran poder, fue abatido, tus hijos recordaron a Karṇa, como quienes desean cruzar recuerdan una balsa.
7.1.45
तावकास्तव पुत्राश्च सहिताः सर्वराजभिः ।
हा कर्ण इति चाक्रन्दन्कालोऽयमिति अब्रुवन् ॥ ७.१.४५ ॥
Tus gentes y tus hijos, junto con todos los reyes, clamaron: "¡Ay, Karṇa!" y dijeron: "Este es el momento."
7.1.46
एवं ते स्म हि राधेयं सूतपुत्रं तनुत्यजम् ।
चुक्रुशुः सहिता योधास्तत्र तत्र महाबलाः ॥ ७.१.४६ ॥
Así, los guerreros de gran fuerza, reunidos, lamentaron por todas partes a Karṇa, hijo de Rādhā, el hijo del auriga, que había entregado su cuerpo.
7.1.47
जामदग्न्याभ्यनुज्ञातमस्त्रे दुर्वारपौरुषम् ।
अगमन्नो मनः कर्णं बन्धुमात्ययिकेष्विव ॥ ७.१.४७ ॥
Nuestras mentes se volvieron hacia Karṇa, a quien Paraśurāma concedió las armas, de valor invencible, como se vuelven los ánimos hacia un pariente en la gran calamidad.
7.1.48
स हि शक्तो रणे राजञ्स्त्रातुमस्मान्महाभयात् ।
त्रिदशानिव गोविन्दः सततं सुमहाभयात् ॥ ७.१.४८ ॥
Oh rey, él era capaz en la batalla de salvarnos del gran temor, como Govinda salva siempre a los dioses del gran temor.
7.1.49
तथा तु सञ्जयं कर्णं कीर्तयन्तं पुनः पुनः ।
आशीविषवदुच्छ्वस्य धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदम् ॥ ७.१.४९ ॥
Así, mientras Sañjaya seguía elogiando a Karṇa una y otra vez, Dhṛtarāṣṭra exhaló como una serpiente y habló de este modo.
7.1.50
यत्तद्वैकर्तनं कर्णमगमद्वो मनस्तदा ।
उप्यरक्षत्स राधेयः सूतपुत्रस्तनुत्यजः ॥ ७.१.५० ॥
Entonces vuestra mente se dirigió hacia Karṇa, hijo de Vikartana; aquel hijo de Rādhā, hijo del auriga, que estaba dispuesto a entregar su cuerpo, lo protegió.
7.1.51
अपि तन्न मृषाकार्षीत्कच्चित्सत्यपराक्रमः ।
सम्भान्तानां तदार्तानां त्रस्तानां त्राणमिच्छतां ॥ ७.१.५१ ॥
¿Acaso aquel de verdadero valor no hizo falsa la promesa de protección dada a los confundidos, a los afligidos, a los aterrorizados y a quienes buscaban amparo?
7.1.52
अपि तत्पूरयांचक्रे धनुर्धरवरो युधि ।
यत्तद्विनिहते भीष्मे कौरवाणामपाकृतम् ॥ ७.१.५२ ॥
¿Aquel mejor de los arqueros en la batalla llevó a cabo aquella tarea que los Kaurava dejaron incompleta cuando Bhīṣma fue abatido?
7.1.53
तत्खण्डं पूरयन्कर्णः परेषामादधद्भयम् ।
स हि वै पुरुषव्याघ्रो लोके सञ्जय कथ्यते ॥ ७.१.५३ ॥
Llenando aquel vacío, Karṇa infundió temor en los enemigos. Oh Sañjaya, en verdad él es llamado el tigre entre los hombres en el mundo.
7.1.54
आर्तानां बान्धवानां च क्रन्दतां च विशेषतः ।
परित्यज्य रणे प्राणांस्तत्त्राणार्थं च शर्म च।
कृतवान्मम पुत्राणां जयाशां सफलामपि ॥ ७.१.५४ ॥
Habiendo entregado su vida en la batalla para proteger sobre todo a los afligidos y a los parientes que lloraban, y habiéndoles dado refugio, también hizo fructificar la esperanza de victoria de mis hijos.
7.1.63
भीष्मेण हि महाबाहुः सर्वक्षत्रस्य पश्यतः ॥ ७.१.६३ ॥
En efecto, el de grandes brazos fue derribado por Bhīṣma mientras todos los guerreros miraban.