ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
तमप्रतिमसत्वौजोबलवीर्यपराक्रमम् ।
हतं देवव्रतं श्रुत्वा पाञ्चाल्येन शिखण्डिना ॥ ७.१.१ ॥
ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਨਰ ਅਤੇ ਨਰੋੱਤਮ ਨੂੰ, ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਜਯ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੱਤਵ, ਓਜ, ਬਲ, ਵੀਰਜ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਦੇਵਵ੍ਰਤ (ਭੀਸ਼ਮ) ਨੂੰ ਪਾਂਚਾਲ ਦੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਸੁਣ ਕੇ—
7.1.2
धृतराष्ट्रस्ततो राजा शोकव्याकूललोचनः ।
किमचेष्टत विप्रर्षे हते पितरि वीर्यवान् ॥ ७.१.२ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਰਸ਼ੀ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਸ ਵੀਰ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?
7.1.3
तस्य पुत्रो हि भगवान्भीष्मद्रोणमुखै रथैः ।
पराजित्य महेष्वासान्पाण्डवान् राज्यमिच्छति ॥ ७.१.३ ॥
ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭਗਵਾਨ (ਦੁਰਯੋਧਨ), ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਰਥਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਰਾਜ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
7.1.4
तस्मिन्हते तु भगवन्केतौ सर्वधनुष्मताम् ।
यदचेष्टत कौरव्यस्तन्मे ब्रूहि तपोधन ॥ ७.१.४ ॥
ਉਸ ਧਵਜ ਵਰਗੇ, ਸਾਰੇ ਧਨੁਰਧਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਕੌਰਵ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਤਪੋਧਨ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
7.1.5
निहतं पितरं श्रुत्वा धृतराष्ट्रो जनाधिपः ।
लेभे न शान्तिं कौरव्यश्चिन्ताशोकपरायणः ॥ ७.१.५ ॥
ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਜਨਾਧਿਪ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾ ਮਿਲੀ; ਉਹ ਕੌਰਵ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
7.1.6
तस्य चिन्तयतो दुःखमनिशं पार्थिवस्य तत् ।
आजगाम विशुद्धात्मा पुनर्गावल्गणिस्तदा ॥ ७.१.६ ॥
ਰਾਜੇ ਦੇ ਉਸ ਲਗਾਤਾਰ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁੱਧਾਤਮਾ ਗਾਵਲਗਣੀ (ਸੰਜਯ) ਫਿਰ ਆਏ।
7.1.7
व्यासप्रसादाद्विज्ञाय सर्वं वृत्तान्तमुत्तमम् ।
सैनिकानां च सर्वेषां सेनयोरुभयोस्तदा ॥ ७.१.७ ॥
ਵਿਆਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਵਿਰਤਾਂਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੋਹਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦਾ ਵੀ (ਵਿਰਤਾਂਤ ਜਾਣ ਕੇ)।
7.1.8
शिबिरात्सञ्जयं प्राप्तं निशि नागाह्वयं पुरम् ।
आम्बिकेयो महाराज धृतराष्ट्रोऽन्वपृच्छत ॥ ७.१.८ ॥
ਰਾਤ ਨੂੰ ਡੇਰੇ ਤੋਂ ਨਾਗਾਹਵਯ ਨਗਰ ਪਹੁੰਚੇ ਸੰਜਯ ਨੂੰ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।
7.1.9
श्रुत्वा भीष्मस्य निधनमप्रहृष्टमना भृशम् ।
पुत्राणां जयमाकाङ्क्षन्विललापातुरो यथा ॥ ७.१.९ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਮੌਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਅਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
7.1.10
संशोच्य तु महात्मानं भीष्मं भीमपराक्रमम् ।
किमकार्षुःपरं तात कुरवः कालचोदिताः ॥ ७.१.१० ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਭੀਸ਼ਮ, ਜਿਸਦਾ ਪਰਾਕਰਮ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਉਸ ਲਈ ਸ਼ੋਕ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਤਾਤ, ਕਾਲ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੌਰਵਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?
7.1.11
तस्मिन्विनिहते शूरे दुराधर्षे महात्मनि ।
किं नु स्वित्कुरवोऽकार्षुर्निमग्नाः शोकसागरे ॥ ७.१.११ ॥
ਉਸ ਸੂਰਮੇ, ਦੁਰਧਰਸ਼, ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ੋਕ-ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਕੌਰਵਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?
7.1.12
तदुदीर्णं महत्सैन्यं त्रैलोक्यस्यापि सञ्जय ।
भयमुत्पादयेत्तीव्रं पाण्डवानां महात्मनाम् ॥ ७.१.१२ ॥
ਹੇ ਸੰਜਯ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਡਰਾ ਸਕਣ ਵਾਲੀ ਉਹ ਮਹਾਨ ਸੈਨਾ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਬਰ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗੀ।
7.1.13
को हि दौर्योधने सैन्ये पुमानासीन्महारथः ।
यं प्राप्य समरे वीरा न त्रस्यन्ति महाभये ॥ ७.१.१३ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਮਹਾਰਥੀ ਪੁਰਸ਼ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੀਰ ਮਹਾਭਯ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਡਰਦੇ?
7.1.14
देवव्रते तु निहते कुरूणामृषभे तदा ।
किमकार्षुर्नृपतयस्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१.१४ ॥
ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਦੇਵਵ੍ਰਤ (ਭੀਸ਼ਮ) ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਹੇ ਸੰਜਯ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
7.1.15
शृणु राजन्नेकमना वचनं ब्रुवतो मम ।
यत्ते पुत्रास्तदाकार्षुर्हते देवव्रते मृधे ॥ ७.१.१५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ — ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਇਹ ਹੈ।
7.1.16
निहते तु तदा भीष्मे राजन्सत्यपराक्रमे ।
तावकाः पाण्डवेयाश्च प्राध्यायन्त पृथक्पृथक् ॥ ७.१.१६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਤਿਅ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਤੇਰੇ ਪੱਖ ਦੇ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ।
7.1.17
विस्मिताश्च प्रहृष्टाश्च क्षत्रधर्मं निशम्य ते ।
स्वधर्मं निन्दमानास्ते प्रणिपत्य महात्मने ॥ ७.१.१७ ॥
ਕਸ਼ਤ੍ਰਿਯ ਧਰਮ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ; ਆਪਣੇ ਸਵਧਰਮ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ।
7.1.18
शयनं कल्पयामासुर्भीष्मायामितकर्मणे ।
सोपधानं नरव्याघ्र शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ७.१.१८ ॥
ਅਮਿਤ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਭੀਸ਼ਮ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੇਜ ਬਣਾਈ — ਹੇ ਨਰਵਿਆਘਰ, ਸਿਰਹਾਣੇ ਸਮੇਤ, ਝੁਕੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ।
7.1.19
विधाय रक्षां भीष्माय समाभाष्य परस्परम् ।
अनुमान्य च गाङ्गेयं कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् ॥ ७.१.१९ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਕੇ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਕੇ, ਗੰਗਾਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਕੇ।
7.1.20
क्रोधसंरक्तनयनाः समवेत्य परस्परम् ।
पुनर्युद्धाय निर्जग्मुः क्षत्रियाः कालचोदिताः ॥ ७.१.२० ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੇ ਖੱਤਰੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ, ਕਾਲ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਏ।
7.1.21
ततस्तूर्यनिनादैश्च भेरीणां निनदेन च ।
तावकानामनीकानि परेषां च विनिर्ययुः ॥ ७.१.२१ ॥
ਫਿਰ ਤੁਰ੍ਹੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਭੇਰੀਆਂ ਦੀ ਗਰਜ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨਿਕਲ ਪਈਆਂ।
7.1.22
व्यावृत्तेऽर्यम्णि राजेन्द्र पतिते जाह्नवीसुते ।
अमर्षवशमापन्नाः कालोपहतचेतसः ॥ ७.१.२२ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ! ਸੂਰਜ ਦੇ ਮੁੜਨ ਤੇ ਅਤੇ ਜਾਹਨਵੀ-ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਤੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਵੱਸ ਪਏ, ਕਾਲ ਨਾਲ ਮਾਰੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ।
7.1.23
अनादृत्य वचः पथ्यं गाङ्गेयस्य महात्मनः ।
निर्ययुर्भरतश्रेष्टाः शस्त्राण्यादाय सत्वराः ॥ ७.१.२३ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਗੰਗਾਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹਿਤਕਾਰੀ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆਂ ਕਰਕੇ, ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਸਤਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਝਟਪਟ ਨਿਕਲ ਪਏ।
7.1.24
मोहात्तव सपुत्रस्य वधाच्छान्तनवस्य च ।
कौरवा मृत्युनाऽऽहूताः सहिताः सर्वराजभिः ॥ ७.१.२४ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਮੋਹ ਕਾਰਨ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਹਿਤ, ਸ਼ਾਂਤਨਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵਧ ਕਾਰਨ, ਮੌਤ ਦੁਆਰਾ ਸੱਦੇ ਕੌਰਵ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
7.1.25
अजावय इवागोपा वने श्वापदसंकुले ।
कर्णकर्णेति चाक्रन्दञ्छेषा भारत पार्थिवाः।
भृशमुद्विग्नमनसो हीना देवव्रतेन ते ॥ ७.१.२५ ॥
ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਬਨ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾ ਇਜੜੀ ਦੇ ਬੱਕਰੀਆਂ-ਭੇਡਾਂ ਵਾਂਗ, 'ਕਰਣ, ਕਰਣ' ਕਹਿ ਕੇ ਰੋਂਦੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਬਾਕੀ ਰਾਜੇ ਦੇਵਵ੍ਰਤ (ਭੀਸ਼ਮ) ਬਿਨਾਂ ਬਹੁਤ ਵਿਆਕੁਲ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ।
7.1.26
पतिते भरतश्रेष्ठे बभूव कुरुवाहिनी ।
द्यौरिवापेतनक्षत्रा हीनं खमिव वायुना ॥ ७.१.२६ ॥
ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਡਿੱਗਣ 'ਤੇ ਕੁਰੂ ਸੈਨਾ ਤਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਖਾਲੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਈ।
7.1.27
विपन्नसस्येव मही वाक्चैवासंस्कृता यथा ।
आसुरीव यथा सेना निगृहीते नृपे बलौ ॥ ७.१.२७ ॥
ਫ਼ਸਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ, ਅਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਬੋਲੀ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਬਲੀ ਰਾਜਾ ਬੰਦੀ ਹੋਣ ਤੇ ਅਸੁਰ ਸੈਨਾ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਈ।
7.1.28
विधवेव वारारोहा शुष्कतोयेव निम्नगा ।
वृकैरिव वने रुद्धा पृषती हतयूथपा ॥ ७.१.२८ ॥
ਵਿਧਵਾ ਸੁੰਦਰੀ ਵਾਂਗ, ਸੁੱਕੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਯੂਥਪਤੀ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਬਨ ਵਿੱਚ ਬਘਿਆੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਚਿਤਕਬਰੀ ਹਿਰਨੀ ਵਾਂਗ।
7.1.29
शरभाऽऽहतसिंहेव महती गिरिकन्दरा ।
सा सेना भरतश्रेष्ठे पतिते जाह्नवीसुते ॥ ७.१.२९ ॥
ਸ਼ਰਭ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਸ਼ੇਰ ਵਾਲੀ ਵੱਡੀ ਪਰਬਤ ਗੁਫ਼ਾ ਵਾਂਗ ਉਹ ਸੈਨਾ ਹੋ ਗਈ, ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਜਾਹਨਵੀ-ਪੁੱਤਰ ਡਿੱਗਣ ਤੇ।
7.1.30
विष्वग्वाताहतिक्षुब्धा नौरिवासीन्महार्णवे ।
बलिभिः पाण्डवैर्वीरैर्लब्धलक्षैर्भृशार्दिता ॥ ७.१.३० ॥
ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਵਗਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਾਂਗ ਉਹ ਸੈਨਾ ਹੋ ਗਈ, ਬਲਵਾਨ ਪਾਂਡਵ ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਕੀਤਾ।
7.1.31
सा तदासीद्भृशं सेना व्याकुलाश्वरथद्विपा ।
विपन्नभूयिष्ठनरा कृपणा ध्वस्तमानसा ॥ ७.१.३१ ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਫ਼ੌਜ ਬਹੁਤ ਵਿਆਕੁਲ ਸੀ; ਘੋੜੇ, ਰਥ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਬਹੁਤੇ ਯੋਧੇ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕੇ ਸਨ; ਉਹ ਦੀਨ ਤੇ ਟੁੱਟੇ ਮਨ ਵਾਲੀ ਸੀ।
7.1.32
तस्यां त्रस्ता नृपतयः सैनिकाश्च पृथग्विधाः ।
पाताल इव मज्जन्तो हीना देवव्रतेन ते। ॥ ७.१.३२ ॥
ਉਸ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਡਰੇ ਹੋਏ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੇ ਜਾਪਦੇ ਸਨ; ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਤੋਂ ਵਿਛੜ ਕੇ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਨ।
7.1.33
कर्णस्य कुरवोऽस्मार्षुः स हि देवव्रतोपमः ।
सर्वशस्त्रभृतां श्रेष्ठं रोचमानमिवातिथिम् ॥ ७.१.३३ ॥
ਕੁਰੂਆਂ ਨੇ ਕਰਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਵਰਗਾ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਚਮਕਦੇ ਮਹਿਮਾਨ ਵਰਗਾ ਸੀ।
7.1.34
बन्धुमापद्गतस्येव तमेवोपागमन्मनः ।
चुक्रुशुः कर्णकर्णेति तत्र भारत पार्थिवाः ॥ ७.१.३४ ॥
ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵਾਂਗ ਮਨ ਉਸੇ ਵੱਲ ਗਿਆ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉੱਥੇ ਰਾਜੇ 'ਕਰਣ, ਕਰਣ' ਪੁਕਾਰਨ ਲੱਗੇ।
7.1.35
राधेयं हितमस्माकं सूतपुत्रं तनुत्यजम् ।
स हि नाबुध्यत तदा दशाहानि महायशाः ॥ ७.१.३५ ॥
ਰਾਧਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਡਾ ਹਿਤੈਸ਼ੀ, ਸੂਤਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਰਣ — ਉਹ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ।
7.1.36
सामात्यबन्धुः कर्णो वै तमानयत माचिरम्। ॥ ७.१.३६ ॥
ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਕਰਣ ਨੂੰ — ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਲੈ ਆਓ, ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ।
7.1.37
रथेषु गण्यमानेषु बलविक्रमशालिषु ।
सङ्ख्यातोऽर्धरथः कर्णो द्विगुणः सन्नरर्षभः ॥ ७.१.३७ ॥
ਬਲ ਅਤੇ ਵਿਕਰਮ ਵਾਲੇ ਰਥੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਨੂੰ ਅਰਧਰਥੀ ਗਿਣਿਆ ਗਿਆ; ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਲਦ, ਦੁੱਗਣਾ ਬਲਵਾਨ ਸੀ।
7.1.38
रथातिरथसङ्ख्यायां योऽग्रणीः शूरसम्भतः ।
सासुरानपि देवेशान्रणे यो योद्धुमुत्सहेत् ॥ ७.१.३८ ॥
ਰਥੀ ਅਤੇ ਅਤਿਰਥੀ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਅਗੂ ਹੈ, ਸ਼ੌਰਯ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ; ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਸੁਰਾਂ ਸਮੇਤ ਦੇਵੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਲੜਨ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਰੱਖੇ।
7.1.39
स तु तेनैव कोपेन राजन्गाङ्गेयमुक्तवान् ।
त्वयि जीवति कौरव्य नाहं योत्स्ये कदाचन। ॥ ७.१.३९ ॥
ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਉਸੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੇ ਕੌਰਵ, ਜਦ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਜੀਵਿਤ ਹੋ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਯੁੱਧ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ।'
7.1.40
त्वया तु पाण्डवेयेषु निहतेषु महामृधे ।
दुर्योधनमनुज्ञाप्य वनं यास्यामि कौरव ॥ ७.१.४० ॥
'ਪਰ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਪਾਂਡਵ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਹੇ ਕੌਰਵ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ।'
7.1.41
हते वा त्वयि पार्थैस्तु युधि स्वर्गमुपेयुषि ।
हन्तास्म्येकरथेनैव कृत्स्नान् यान्मन्यसे रथान् ॥ ७.१.४१ ॥
'ਜਾਂ ਪਾਰਥਾਂ ਹੱਥੋਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ ਸਵਰਗ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਗਿਣਦਾ ਹੈਂ ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਇਕੋ ਰਥ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ ਮਾਰਾਂਗਾ।'
7.1.42
एवमुक्त्वा महाबाहुर्दशाहान्येक एव स ।
नायुध्यत ततः कर्णः पुत्रस्य तव संयते ॥ ७.१.४२ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾਬਾਹੂ ਦਸ ਦਿਨ ਇਕੱਲਾ ਯੁੱਧ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ; ਤਦ ਕਰਨ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੜਿਆ।
7.1.43
भीष्मः समरविक्रान्तः पाण्डवेयस्य भारत ।
जघान समरे योधानसङ्ख्येयपराक्रमः ॥ ७.१.४३ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਅਸੰਖ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
7.1.44
तस्मिंस्तु निहते शूरे सत्यसन्धे महौजसि ।
त्वत्सुताः कर्णमस्मार्षुस्तर्तुकामा इव प्लवम् ॥ ७.१.४४ ॥
ਉਸ ਸੂਰਮੇ, ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਣ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਦੀ ਯਾਦ ਆਈ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਰ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਬੇੜੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
7.1.45
तावकास्तव पुत्राश्च सहिताः सर्वराजभिः ।
हा कर्ण इति चाक्रन्दन्कालोऽयमिति अब्रुवन् ॥ ७.१.४५ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਸਮੇਤ "ਹਾਇ ਕਰਨ!" ਕਹਿ ਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਬੋਲੇ, "ਇਹੀ ਸਮਾਂ ਹੈ।"
7.1.46
एवं ते स्म हि राधेयं सूतपुत्रं तनुत्यजम् ।
चुक्रुशुः सहिता योधास्तत्र तत्र महाबलाः ॥ ७.१.४६ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਯੋਧੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਣ ਵਾਲੇ ਰਾਧੇਯ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਕਰਨ ਲਈ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
7.1.47
जामदग्न्याभ्यनुज्ञातमस्त्रे दुर्वारपौरुषम् ।
अगमन्नो मनः कर्णं बन्धुमात्ययिकेष्विव ॥ ७.१.४७ ॥
ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪਰਸ਼ੂਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਅਸਤ੍ਰ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਅਜੇਤੂ ਪੌਰਖ ਵਾਲੇ ਕਰਨ ਵੱਲ ਸਾਡੇ ਮਨ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਮੁਸੀਬਤ ਵੇਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵੱਲ ਮਨ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
7.1.48
स हि शक्तो रणे राजञ्स्त्रातुमस्मान्महाभयात् ।
त्रिदशानिव गोविन्दः सततं सुमहाभयात् ॥ ७.१.४८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਰਣ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਵੱਡੇ ਡਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਗੋਵਿੰਦ ਸਦਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਡਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।
7.1.49
तथा तु सञ्जयं कर्णं कीर्तयन्तं पुनः पुनः ।
आशीविषवदुच्छ्वस्य धृतराष्ट्रोऽब्रवीदिदम् ॥ ७.१.४९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਸਤਤ ਕਰਦੇ ਸੰਜਯ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਸਰਪ ਵਾਂਗ ਸਾਹ ਛੱਡ ਕੇ ਇਹ ਕਿਹਾ।
7.1.50
यत्तद्वैकर्तनं कर्णमगमद्वो मनस्तदा ।
उप्यरक्षत्स राधेयः सूतपुत्रस्तनुत्यजः ॥ ७.१.५० ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਵੈਕਰਤਨ ਕਰਨ ਵੱਲ ਗਿਆ; ਰਾਧਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸੂਤਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
7.1.51
अपि तन्न मृषाकार्षीत्कच्चित्सत्यपराक्रमः ।
सम्भान्तानां तदार्तानां त्रस्तानां त्राणमिच्छतां ॥ ७.१.५१ ॥
ਸੱਚੇ ਪਰਾਕਰਮ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੇ ਘਬਰਾਏ, ਦੁਖੀ, ਡਰੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਵਾਅਦਾ ਕਿਤੇ ਝੂਠਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ?
7.1.52
अपि तत्पूरयांचक्रे धनुर्धरवरो युधि ।
यत्तद्विनिहते भीष्मे कौरवाणामपाकृतम् ॥ ७.१.५२ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਨੁਰਧਰ ਉਸ ਨੇ ਕੀ ਉਹ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਕੌਰਵਾਂ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਗਿਆ ਸੀ?
7.1.53
तत्खण्डं पूरयन्कर्णः परेषामादधद्भयम् ।
स हि वै पुरुषव्याघ्रो लोके सञ्जय कथ्यते ॥ ७.१.५३ ॥
ਉਸ ਪਾੜ ਨੂੰ ਭਰਦਿਆਂ ਕਰਨ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਸੰਜਯ, ਉਹੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ।
7.1.54
आर्तानां बान्धवानां च क्रन्दतां च विशेषतः ।
परित्यज्य रणे प्राणांस्तत्त्राणार्थं च शर्म च।
कृतवान्मम पुत्राणां जयाशां सफलामपि ॥ ७.१.५४ ॥
ਦੁਖੀਆਂ ਤੇ ਰੋਂਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਲਈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਕੇ ਅਤੇ ਸ਼ਰਨ ਦੇ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਵੀ ਸਫਲ ਕੀਤੀ।
7.1.63
भीष्मेण हि महाबाहुः सर्वक्षत्रस्य पश्यतः ॥ ७.१.६३ ॥
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਖੱਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ (ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ).