મહાભારત · અધ્યાય 7.100
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.100.1
सलिले जनिते तस्मिन्कौन्तेयेन महात्मना ।
निस्तारिते द्विषत्सैन्ये कृते च शरवेश्मनि ॥ ७.१००.१ ॥
તે પાણી સર્જાયા પછી, મહાત્મા કૌન્તેયે શત્રુસૈન્યને પાર કરાવ્યું અને બાણોનું ગૃહ રચ્યું ત્યારે...
7.100.2
वासुदेवो रथात्तूर्णमवतीर्य महाद्युतिः ।
मोचयामास तुरगान्विनुन्नान्कङ्कपत्रिभिः ॥ ७.१००.२ ॥
મહાદ્યુતિ વાસુદેવ ઝડપથી રથમાંથી ઊતરીને, કંકપક્ષીના પીંછાંવાળા બાણોથી ઘવાયેલા ઘોડાઓને છોડાવ્યા...
7.100.3
अदृष्टपूर्वं तद्दृष्ट्वा साधुवादो महानभूत् ।
सिद्धचारणसङ्घानां सैनिकानां च सर्वशः ॥ ७.१००.३ ॥
પહેલાં ક્યારેય ન જોયેલું તે જોઈને, સિદ્ધ-ચારણોના સમૂહો અને સૈનિકોમાં ચારેબાજુ મહાન સાધુવાદ ઊઠ્યો...
7.100.4
पदातिनं तु कौन्तेयं युध्यमानं महारथाः ।
नाशक्नुवन्वारयितुं तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१००.४ ॥
પરંતુ પગે ચાલીને યુદ્ધ કરતા કૌન્તેયને મહારથીઓ રોકી શક્યા નહીં; તે અદ્ભુત જેવું થયું...
7.100.5
आपतत्सु रथौघेषु प्रभूतगजवाजिषु ।
नासम्भ्रमत्तदा पार्थस्तदस्य पुरुषानति ॥ ७.१००.५ ॥
રથોના સમૂહો, પુષ્કળ હાથીઓ અને ઘોડાઓ ધસી આવતા હતા ત્યારે પણ પાર્થ ગભરાયો નહીં; તે પોતાના માણસો કરતાં પણ ઊંચો રહ્યો...
7.100.6
व्यसृजन्त शरौघांस्ते पाण्डवं प्रति पार्थिवाः ।
न चाव्यथत धर्मात्मा वासविः परवीरहा ॥ ७.१००.६ ॥
રાજાઓએ પાંડવ પર બાણોની ધારાઓ છોડી; પરંતુ ધર્માત્મા, ઇન્દ્રના પુત્ર, શત્રુવીરોના સંહારક વિચલિત ન થયા...
7.100.7
शतानि शरजालानि गदाः प्रासांश्च वीर्यवान् ।
आगतानग्रसत्पार्थः सरितः सागरो यथा ॥ ७.१००.७ ॥
સેંકડો શરજાળ, ગદા અને ભાલા—જે જે તેની તરફ આવ્યા, તે વીર્યવાન પાર્થે સમુદ્ર નદીઓને ગળી જાય તેમ ગળી લીધા.
7.100.8
अस्त्रवेगेन महता पार्थो बाहुबलेन च ।
सर्वेषां पार्थिवेन्द्राणामग्रसत्ताञ्शरोत्तमान् ॥ ७.१००.८ ॥
મહાન અસ્ત્રવેગ અને બાહુબળથી પાર્થે સર્વ શ્રેષ્ઠ રાજાઓના ઉત્તમ બાણો ગળી લીધા.
7.100.9
तत्तु पार्थस्य विक्रान्तं वासुदेवस्य चोभयोः ।
अपूजयन्महाराज कौरवा महदद्भुतम् ॥ ७.१००.९ ॥
હે મહારાજ, પાર્થ અને વાસુદેવ બંનેના તે પરાક્રમને કૌરવોએ અત્યંત અદ્ભુત ગણીને વખાણ્યું.
7.100.10
किमद्भुततमं लोके भविताऽप्यथवा ह्यभूत् ।
यदश्वान्पार्थ गोविन्दौ पाययामासतू रणे ॥ ७.१००.१० ॥
જગતમાં આના કરતાં વધુ અદ્ભુત કંઈ બન્યું છે કે બનશે? યુદ્ધમાં પાર્થ અને ગોવિંદે ઘોડાઓને પાણી પાયું!
7.100.11
भयं विपुलमस्मासु तावधत्तां नरोत्तमौ ।
तेजो विदधतुश्चोग्रं यत्सैन्यं तावकं विभो।
दधारैको रणे पार्थो वेलेवोद्वृत्तमर्णवम् ॥ ७.१००.११ ॥
તે બે નરોત્તમોએ અમારામાં મોટો ભય ઉત્પન્ન કર્યો. હે પ્રભુ, તેમણે તમારી સેના પર ઉગ્ર તેજ પ્રગટાવ્યું; અને યુદ્ધમાં એકલો પાર્થ, ઊછળતા સમુદ્રને કિનારો રોકે તેમ, તેને રોકી રહ્યો.
7.100.12
पार्थस्य शरसञ्छन्ने तस्मिन्सद्मनि भारत ।
आकाशमिव सम्प्राप्य विचेरुस्तत्र पक्षिणः ॥ ७.१००.१२ ॥
હે ભારત, પાર્થનાં બાણોથી ઢંકાયેલા તે સ્થાનમાં, આકાશ જેવા વિસ્તારમાં પહોંચીને પક્ષીઓ ત્યાં ઊડતા ફરતા હતા.
7.100.13
न चैनं युधि तिष्ठन्तं सैन्येषु तव मारिष ।
अभ्यद्रवत्सुसङ्क्रुद्धः पुमान्कश्चित्तु तावकः ॥ ७.१००.१३ ॥
હે માનનીય, યુદ્ધમાં ઊભેલા તેના પર તમારા સૈન્યોમાંથી કોઈ પણ વીરે અત્યંત ક્રોધે હુમલો કર્યો નહીં.
7.100.14
सर्वे विमनसोऽभूवंस्तव योधा विशाम्पते ।
सम्प्रेक्ष्य तत्र गोविन्दं पाण्डवं च धनञ्जयम् ॥ ७.१००.१४ ॥
હે પ્રજાપતિ, ત્યાં ગોવિંદ અને પાંડુપુત્ર ધનંજયને જોઈને તમારા સર્વ યોદ્ધાઓ ખિન્ન થઈ ગયા.
7.100.15
अथ स्मयन्हृषीकेशः स्त्रीमध्य इव भारत ।
अर्जुनेन कृते सङ्ख्ये शरगर्भगृहे तदा ॥ ७.१००.१५ ॥
હે ભારત, ત્યારે અર્જુને યુદ્ધમાં બાણોથી રચેલા તે શરગર્ભગૃહમાં હૃષીકેશ હસતા હસતા સ્ત્રીઓની મધ્યે હોય તેમ જણાયા.
7.100.16
उपावर्तयदव्यग्रस्तानश्वान्पुष्करेक्षणः ।
मिषतां सर्वसैन्यानां त्वदीयानां विशाम्पते ॥ ७.१००.१६ ॥
હે પ્રજાપતિ, કમલનયને અવિચલિત રીતે તે ઘોડાઓને પાછા વાળ્યા; તમારા સર્વ સૈન્યોના જોતાં.
7.100.17
उपावृत्त्योत्थितानश्वान्पाणिभ्यां पुष्करेक्षणः ।
सम्मार्जयन्रणे राजन्पश्यतां सर्वयोधिनाम् ॥ ७.१००.१७ ॥
હે રાજન, કમલનયને ઘોડાઓને પાછા વાળી ઊભા કરી, યુદ્ધમાં પોતાના હાથે તેમને લૂછ્યા; સર્વ યોદ્ધાઓ જોતા રહ્યા.
7.100.18
तेषां श्रमं च ग्लानिं च वमथुं वेपथुं व्रणान् ।
सर्वं व्यपानुदत्कृष्णः कुशलो ह्यश्वकर्मणि ॥ ७.१००.१८ ॥
તેમનો થાક, ગ્લાનિ, ઉલટી, કંપન અને ઘાવ—કૃષ્ણે બધું દૂર કર્યું, કારણ કે તે અશ્વકર્મમાં કુશળ હતો.
7.100.19
शल्यानुद्धृत्य पाणिभ्यां परिमृज्य च तान्हयान् ।
उपावर्त्य यथान्यायं पाययामास वारि सः ॥ ७.१००.१९ ॥
તેણે બાણ કાઢીને, હાથોથી તે ઘોડાઓને લૂછીને, યથાવિધિ ફેરવીને તેમને પાણી પાયું.
7.100.20
स ताँल्लब्धोदकान्स्नाताञ्जग्धान्नान्विगतक्लमान् ।
योजयामास संहृष्टः पुनरेव रथोत्तमे ॥ ७.१००.२० ॥
પાણી પીને, સ્નાન કરીને, અન્ન ખાઈને, થાક દૂર થયેલા તે ઘોડાઓને હર્ષથી તેણે ફરી ઉત્તમ રથમાં જોડ્યા.
7.100.21
स तं रथवरं शौरिः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
समास्थाय महातेजाः सार्जुनः प्रययौ द्रुतम् ॥ ७.१००.२१ ॥
તે શ્રેષ્ઠ રથ પર ચડીને, સર્વ શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ, મહાતેજસ્વી શૌરિ અર્જુન સહિત ઝડપથી ચાલ્યા.
7.100.22
योजयित्वा हयांस्तस्य विधिदृष्टेन कर्मणा ।
रणे चचार गोविन्दस्तृणीकृत्य महारथान् ॥ ७.१००.२२ ॥
તેના ઘોડાઓને વિધિ પ્રમાણે જોડીને, ગોવિંદ યુદ્ધમાં મહારથીઓને તણખલા સમાન ગણતા વિચરવા લાગ્યા.
7.100.23
रथं रथवरस्याजौ युक्तं लब्धोदकैर्हयैः ।
दृष्ट्वा कुरुबलश्रेष्ठाः पुनर्विमनसोऽभवन् ॥ ७.१००.२३ ॥
યુદ્ધમાં તે શ્રેષ્ઠ રથીનો રથ પાણી પીધેલા ઘોડાઓ વડે જોડાયેલો જોઈને કુરુસેનાના શ્રેષ્ઠ યોદ્ધાઓ ફરી ઉદાસ થઈ ગયા.
7.100.24
विनिःस्वसन्तस्ते राजन्भग्नदंष्ट्रा इवोरगाः ।
घिगहोऽतिगतः पार्थः कृष्णश्चेत्यब्रुवन्पृथक् ॥ ७.१००.२४ ॥
હે રાજા, તૂટેલા દાંતવાળા સર્પોની જેમ નિસાસા નાખતા તેઓ અલગ અલગ બોલ્યા, "ધિક્કાર! પાર્થ અને કૃષ્ણ આપણને ઓળંગી ગયા!"
7.100.25
तत्सैन्यं सर्वतो दृष्ट्वा रोमहर्षणमद्भुतम् ।
त्वरध्वमिति चाक्रन्दन्नैतदस्तीति चावुवन् ॥ ७.१००.२५ ॥
તે સૈન્યને બધી બાજુએ જોઈને, જે રોમાંચ ઉપજાવે તેવું અને અદ્ભુત હતું, તેઓ બૂમો પાડવા લાગ્યા: 'ઉતાવળ કરો!' અને 'આ સાચું નથી!' એમ બોલ્યા.
7.100.26
सर्वक्षत्रस्य मिषतो रथेनैकेन दंशितौ ।
बालः क्रीडनकेनेव कदर्थीकृत्य नो बलम् ॥ ७.१००.२६ ॥
બધા ક્ષત્રિયો જોતા હતા ત્યારે, એક જ રથમાં સજ્જ એ બંને, બાળક રમકડાથી રમે તેમ, અમારા બળને તુચ્છ ગણીને...
7.100.27
क्रोशतां यतमानानामसंसक्तौ परन्तपौ ।
दर्शयित्वाऽत्मनो वीर्यं प्रयातौ सर्वराजसु ॥ ७.१००.२७ ॥
અમે બૂમો પાડતા અને પ્રયત્ન કરતા હતા ત્યારે, શત્રુઓને સંતાપનારા એ બંને અડચણ વિના, બધા રાજાઓ વચ્ચે પોતાનું પરાક્રમ બતાવીને ચાલ્યા ગયા.
7.100.28
यथा देवासुरे युद्धे तृणीकृत्य च दानवान् ।
इन्द्राविष्णू पुरा राजञ्जम्भस्य वधकाङ्क्षिणौ ॥ ७.१००.२८ ॥
દેવાસુર યુદ્ધમાં, હે રાજા, પૂર્વે ઇન્દ્ર અને વિષ્ણુએ દાનવોને ઘાસ સમાન તુચ્છ ગણીને, જંભના વધની ઇચ્છા રાખી હતી, તેમ.
7.100.29
तौ प्रयातौ पुनर्दृष्ट्वा तदाऽन्ये सैनिकाब्रुवन् ।
त्वरध्वं कुरवः सर्वे वधे कृष्णकिरीटिनोः ॥ ७.१००.२९ ॥
તે બંનેને ફરી જતા જોઈને, ત્યારે બીજા સૈનિકો બોલ્યા, 'હે કુરુઓ, બધા ઉતાવળ કરો, કૃષ્ણ અને કિરીટીના વધ માટે!'
7.100.30
रथं युङ्क्त्वा हि दाशार्हो मिषतां सर्वधन्विनाम् ।
जयद्रथाय यात्येष कदर्थीकृत्य नो रणे ॥ ७.१००.३० ॥
બધા ધનુર્ધરો જોતા હતા ત્યારે, દાશાર્હ (કૃષ્ણ) રથ જોડીને જયદ્રથ માટે જાય છે, યુદ્ધમાં આપણને તુચ્છ ગણીને.
7.100.31
तत्र केचिन्मिथो राजन्समभाषन्त भूमिपाः ।
अदृष्टपूर्वं सङ्ग्रामे तदृष्ट्वा महदद्भुतम् ॥ ७.१००.३१ ॥
હે રાજન, ત્યાં કેટલાક ભૂપાલો પરસ્પર વાતો કરવા લાગ્યા, યુદ્ધમાં પહેલાં ક્યારેય ન જોયેલા એ મહાઅદ્ભુતને જોઈને.
7.100.32
सर्वसैन्यानि राजा च धृतराष्ट्रोऽत्ययं गतः ।
दुर्योधनापराघेन क्षत्रं कृत्स्ना च मेदिनी ॥ ७.१००.३२ ॥
બધાં સૈન્યો અને રાજા ધૃતરાષ્ટ્ર વિનાશ પામ્યા; દુર્યોધનના અપરાધથી ક્ષત્રિયવર્ગ અને આખી પૃથ્વી.
7.100.33
विलयं समनुप्राप्ता तच्च राजा न बुध्यते ।
इत्येवं क्षत्रियास्तत्र ब्रुवन्त्यन्ये च भारत ॥ ७.१००.३३ ॥
તે વિનાશ સંપૂર્ણપણે આવી પહોંચ્યો છે, પણ રાજા તે સમજતા નથી. હે ભારત, ત્યાં બીજા ક્ષત્રિયો પણ એમ કહે છે.
7.100.34
सिन्धुराजस्य यत्कृत्यं गतस्य यमसादनम् ।
तत्करोतु वृथादृष्टिर्धार्तराष्ट्रोऽनुपायवित् ॥ ७.१००.३४ ॥
યમસદને ગયેલા સિંધુરાજ માટે જે કર્તવ્ય છે, તે વ્યર્થદૃષ્ટિ, ઉપાય ન જાણનાર ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર કરે.
7.100.35
ततः शीघ्रतरं प्रायात्पाण्डवः सैन्धवं प्रति ।
विवर्तमाने तिग्मांशौ हृष्टैः पीतोदकैर्हयैः ॥ ७.१००.३५ ॥
પછી પાંડવ સૈંધવ તરફ વધુ ઝડપથી ગયો; સૂર્ય ઢળી રહ્યો હતો, પાણી પીને હર્ષિત થયેલા ઘોડાઓ સાથે.
7.100.36
तं प्रयान्तं महाबाहुं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ।
नाशक्नुवन्वारयितुं योधाः क्रुद्धमिवान्तकम् ॥ ७.१००.३६ ॥
આગળ જતા તે મહાબાહુને, સર્વ શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠને, યોદ્ધાઓ રોકી ન શક્યા; ક્રુદ્ધ અંતક (મૃત્યુ)ને જેમ રોકી ન શકાય.
7.100.37
विद्राव्य तु ततः सैन्यं पाण्डवः शत्रुतापनः ।
यथा मृगगणान्सिंहः सैन्धवार्थे व्यलोडयत् ॥ ७.१००.३७ ॥
પછી શત્રુઓને તપાવનાર પાંડવે સેનાને ભગાડી, જેમ સિંહ સૈંધવ માટે મૃગોના ટોળાને વિખેરી નાખે તેમ તેને વિખેરી નાખ્યું.
7.100.38
गाहमानस्त्वनीकानि तूर्णमश्वानचोदयत् ।
बलाकाभं तु दाशार्हः पाञ्चजन्यं व्यनादयत् ॥ ७.१००.३८ ॥
સેનાની હરોળોમાં પ્રવેશતા તેણે તરત જ ઘોડાઓને હાંક્યા; અને બગલા જેવો શ્વેત પાંચજન્ય શંખ દાશાર્હે જોરથી વગાડ્યો.
7.100.39
कौन्तेयेनाग्रतः सृष्टा न्यपतन्पृष्ठतः शराः ।
तूर्णात्तूर्णतरं ह्यश्वाः प्रावहन्वातरंहसः ॥ ७.१००.३९ ॥
કુંતીપુત્રે આગળ છોડેલા બાણો પાછળ પડતા હતા; પવનના વેગવાળા ઘોડાઓ ઝડપીથી વધુ ઝડપથી તેને લઈ જતા હતા.
7.100.40
ततो नृपतयः क्रुद्धाः परिवव्रुर्धनञ्जयम् ।
क्षत्रिया बहवश्चान्ये जयद्रथवधैषिणम् ॥ ७.१००.४० ॥
પછી ક્રોધિત રાજાઓ, ઘણા ક્ષત્રિયો અને બીજાઓએ જયદ્રથવધની ઇચ્છા રાખનાર ધનંજયને ઘેરી લીધો.
7.100.41
सैन्येषु विप्रयातेषु धिष्ठितं पुरुषर्षभम् ।
दुर्योधनोऽत्वयात्पार्थं त्वरमाणो महाहवे ॥ ७.१००.४१ ॥
સેના ભાગી ગયા પછી, ત્યાં સ્થિર ઊભેલા એ પુરુષશ્રેષ્ઠ પાર્થ તરફ દુર્યોધન મહાયુદ્ધમાં ઉતાવળે દોડ્યો.
7.100.42
वातोद्धूतपताकं तं रथं जलदनिःस्वनम् ।
घोरं कपिध्वजं दृष्ट्वा विषण्णा रथिनोऽभवन् ॥ ७.१००.४२ ॥
પવનથી ફરફરતી ધજાવાળો, મેઘ જેવો ગર્જતો, વાનરધ્વજવાળો એ ભયંકર રથ જોઈને રથીઓ વિષાદગ્રસ્ત થયા.
7.100.43
दिवाकरेऽथ रजसा सर्वतः संवृते भृशम् ।
शरार्ताश्चरणे योधाः शेकुः कृष्णौ न वीक्षितुम् ॥ ७.१००.४३ ॥
ત્યારે સૂર્ય ધૂળથી ચારે બાજુ સંપૂર્ણપણે ઢંકાઈ જતાં, બાણોથી પીડાયેલા યોદ્ધાઓ રણભૂમિમાં એ બે કૃષ્ણોને જોઈ શક્યા નહીં.