મહાભારત · અધ્યાય 7.101
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.101.1
स्रंसन्त इव मज्जानस्तावकानां भयान्नृप ।
तौ दृष्ट्वा समतिक्रान्तौ वासुदेवधनञ्जयौ ॥ ७.१०१.१ ॥
હે રાજન! તમારા લોકોની મજ્જા ભયથી ઓગળી જતી હોય તેમ લાગ્યું; વાસુદેવ અને ધનંજયને આગળ નીકળતા જોઈને.
7.101.2
सर्वे तु प्रतिसंरब्धा हीमन्तः सत्वचोदिताः ।
स्थिरीभूता महात्मानः प्रत्यगच्छन्धनञ्जयम् ॥ ७.१०१.२ ॥
પરંતુ લજ્જાશીલ, શૌર્યથી પ્રેરિત, ક્રોધે સળગેલા બધા મહાત્માઓ સ્થિર થઈને ધનંજય સામે આગળ વધ્યા.
7.101.3
ये गताः पाण्डवं युद्धे रोषामर्षसमन्विताः ।
तेऽद्यापि न निवर्तन्ते सिन्धवः सागरादिव ॥ ७.१०१.३ ॥
રોષ અને અમર્ષથી ભરેલા જે યુદ્ધમાં પાંડવ તરફ ગયા હતા, તેઓ આજે પણ પાછા ફરતા નથી, જેમ નદીઓ સાગરમાંથી પાછી ફરતી નથી.
7.101.4
असन्तस्तु न्यवर्तन्त वेदेभ्य इव नास्तिकाः ।
नरकं भजमानास्ते प्रत्यपद्यन्त किल्बिषम् ॥ ७.१०१.४ ॥
પરંતુ અસજ્જનો વેદોથી વિમુખ થયેલા નાસ્તિકોની જેમ પાછા ફર્યા; નરકને ભજીને તેઓએ પાપ પ્રાપ્ત કર્યું.
7.101.5
तावतीत्य रथानीकं विमुक्तौ पुरुषर्षभौ ।
ददृशाते यथा राहोरास्यान्मुक्तौ प्रभाकरौ ॥ ७.१०१.५ ॥
રથસેના વટાવીને મુક્ત થયેલા એ બે પુરુષશ્રેષ્ઠો રાહુના મુખમાંથી છૂટેલા બે સૂર્યો જેવા દેખાયા.
7.101.6
मत्स्याविव महाजालं विदार्य विगतक्लमौ ।
तथा कृष्णावदृश्येतां सेनाजालं विदार्य तत् ॥ ७.१०१.६ ॥
બે માછલીઓ મોટી જાળ ફાડીને થાક વિના બહાર આવે, તેમ એ બંને કૃષ્ણો સેનાજાળ ફાડીને દેખાયા.
7.101.7
विमुक्तौ शस्त्रसम्बाधाद्रोणानीकात्सुदुर्भिदात् ।
अदृश्येतां महात्मानौ कालसूर्याविवोदितौ ॥ ७.१०१.७ ॥
શસ્ત્રોની ભીડમાંથી, ભેદવા અતિ કઠિન એવી દ્રોણની સેનામાંથી મુક્ત થઈને તે બે મહાત્માઓ ઉદય પામેલા કાલસૂર્ય જેવા દેખાયા.
7.101.8
अस्त्रसम्बाधनिर्मुक्तौ विमुक्तौ शस्त्रसङ्कटात् ।
अदृश्येतां महात्मानौ शत्रुसम्बाधकारिणौ ॥ ७.१०१.८ ॥
અસ્ત્રોની ભીડમાંથી મુક્ત, શસ્ત્રોના સંકટમાંથી છૂટેલા, શત્રુઓને ભીંસમાં નાખનારા તે બે મહાત્માઓ દેખાયા.
7.101.9
विमुक्तौ ज्वलनस्पर्शान्मकरास्याज्झषाविव ।
अक्षोभयेतां सेनां तौ समुद्रं मकराविव ॥ ७.१०१.९ ॥
અગ્નિના સ્પર્શ અને મગરના મુખમાંથી છૂટેલી બે માછલીઓની જેમ તે બંનેએ સેનાને ક્ષુબ્ધ કરી, જેમ બે મગર સમુદ્રને હલાવે.
7.101.10
तावकास्तव पुत्राश्च द्रोणानीकस्थयोस्तयोः ।
नैतौ तरिष्यतो द्रोणमिति चक्रुस्तदा मतिम् ॥ ७.१०१.१० ॥
તમારા માણસોએ અને તમારા પુત્રોએ દ્રોણની સેનામાં ઊભેલા તે બંને વિશે ત્યારે એવો નિશ્ચય કર્યો કે આ બંને દ્રોણને પાર નહીં કરી શકે.
7.101.11
तौ तु दृष्ट्वा व्यतिक्रान्तौ द्रोणानीकं महाद्युती ।
नाशशंसुर्महाराज सिन्धुराजस्य जीवितम् ॥ ७.१०१.११ ॥
પરંતુ દ્રોણની સેનાને પાર કરી ગયેલા તે બે મહાતેજસ્વીઓને જોઈને, હે મહારાજ, તેમણે સિંધુરાજના જીવનની આશા છોડી દીધી.
7.101.12
आशा बलवती राजन्सिन्धुराजस्य जीविते ।
द्रोणहार्दिक्ययोः कृष्णौ न मोक्ष्येते इति प्रभो ॥ ७.१०१.१२ ॥
હે રાજન, સિંધુરાજના જીવન વિશે આશા પ્રબળ હતી, હે પ્રભો; દ્રોણ અને હાર્દિક્યના હાથમાંથી આ બંને કૃષ્ણો છૂટી શકશે નહીં.
7.101.13
तामाशां विफलीकृत्य सन्तीर्णौ तौ परन्तपौ ।
द्रोणानीकं महाराज भोजानीकं च दुस्तरम् ॥ ७.१०१.१३ ॥
હે મહારાજ, શત્રુઓને તપાવનારા એ બંનેએ એ આશાને નિષ્ફળ કરીને દુસ્તર એવી દ્રોણસેના અને ભોજસેના પાર કરી.
7.101.14
अथ दृष्ट्वा व्यतिक्रान्तौ ज्वलिताविव पावकौ ।
निराशाः सिन्धुराजस्य जीवितं न शशंसिरे ॥ ७.१०१.१४ ॥
પછી બળતા બે અગ્નિઓની જેમ પાર ગયેલા તે બંનેને જોઈને, સિંધુરાજના જીવન વિશે નિરાશ થઈ તેમણે કંઈ કહ્યું નહિ.
7.101.15
मिथश्च समभाषेतामभीतौ भयवर्धनौ ।
जयद्रथवधे वाचस्तास्ताः कृष्णधनञ्जयौ ॥ ७.१०१.१५ ॥
નિર્ભય અને ભય વધારનારા કૃષ્ણ તથા ધનંજયે પરસ્પર જયદ્રથવધ વિશે અનેક વાતો કરી.
7.101.16
असौ मध्ये कृतः षङ्भिर्धार्तराष्ट्रैर्महारथैः ।
चक्षुर्विषयसम्प्राप्तो न मे मोक्ष्यति सैन्धवः ॥ ७.१०१.१६ ॥
છ મહારથી ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રોએ વચ્ચે રાખેલો તે સૈંધવ મારી દૃષ્ટિમાં આવી ગયો છે; તે મારાથી છૂટશે નહિ.
7.101.17
यद्यस्य समरे गोप्ता शक्रो देवगणैः सह ।
तथाप्येनं निहंस्याव इति कृष्णावभाषताम् ॥ ७.१०१.१७ ॥
યુદ્ધમાં દેવગણો સાથે ઇન્દ્ર પણ એનો રક્ષક હોય, તોપણ આપણે બંને એને મારીશું, એમ કૃષ્ણ અને અર્જુને કહ્યું.
7.101.18
इति कृष्णौ महाबाहू मिथः कथयतां तदा ।
सिन्धुराजमवेक्षन्तौ त्वत्पुत्रा बहु चुक्रुशुः ॥ ७.१०१.१८ ॥
એ રીતે પરસ્પર વાત કરતા મહાબાહુ કૃષ્ણ અને અર્જુનને જોઈને, સિંધુરાજ તરફ જોતા તમારા પુત્રોએ ખૂબ બૂમો પાડી.
7.101.19
अतीत्य मरुधन्वानं प्रयान्तौ तृषितौ गजौ ।
पीत्वा वारि समाश्वस्तौ तथैवास्तामरिन्दमौ ॥ ७.१०१.१९ ॥
મરુધન્વ રણ વટાવીને જતા તરસ્યા બે ગજ પાણી પીને આશ્વસ્ત થયા; એ જ રીતે શત્રુદમન કરનારા એ બંને પણ થયા.
7.101.20
व्याघ्रसिंहगजाकीर्णानतिक्रम्य च पर्वतान् ।
वणिजाविव दृश्येतां हीनमृत्यू जरातिगौ ॥ ७.१०१.२० ॥
વાઘ, સિંહ અને હાથીઓથી ભરેલા પર્વતો ઓળંગીને એ બંને મૃત્યુ અને ઘડપણથી પર એવા વેપારીઓ જેવા દેખાયા.
7.101.21
तथाहि मुखवर्णोऽयमनयोरिति मेनिरे ।
तावका वीक्ष्य मुक्तौ तौ विक्रोशन्ति स्म सर्वशः ॥ ७.१०१.२१ ॥
આ બંનેનો મુખવર્ણ આવો જ છે એમ તમારા લોકોએ માન્યું. મુક્ત થયેલા એ બંનેને જોઈને તમારા લોકો ચારે તરફથી બૂમો પાડવા લાગ્યા.
7.101.22
द्रोणादाशीविषाकाराज्ज्वलितादिव पावकात् ।
अन्येभ्यः पार्थिवेभ्यश्च भास्वन्ताविव भास्करौ ॥ ७.१०१.२२ ॥
ઝેરી સર્પ અને પ્રજ્વલિત અગ્નિ જેવા દ્રોણ તથા અન્ય રાજાઓથી પણ એ બંને તેજસ્વી બે સૂર્યો જેવા દેખાયા.
7.101.23
विमुक्तौ सागरप्रख्याद्रोणानीकादर्रिदमौ ।
अदृश्येतां मुदा युक्तौ समुत्तीर्यार्णवं यथा ॥ ७.१०१.२३ ॥
સાગર જેવી દ્રોણસેનામાંથી મુક્ત થયેલા એ શત્રુદમન કરનારા બંને આનંદથી સમુદ્ર પાર કરી ગયેલા જેવા દેખાયા.
7.101.24
अस्त्रौघान्महतो मुक्तौ द्रोणहार्दिक्यरक्षितात् ।
रोचमानावदृश्येतामिन्द्राग्न्योः सदृशौ रणे ॥ ७.१०१.२४ ॥
દ્રોણ અને હાર્દિક્ય દ્વારા રક્ષિત મહાન અસ્ત્રપ્રવાહમાંથી મુક્ત થઈને તેજસ્વી બનેલા એ બંને યુદ્ધમાં ઇન્દ્ર અને અગ્નિ જેવા દેખાયા.
7.101.25
उद्भिन्नरुधिरौ कृष्णौ भारद्वाजस्य सायकैः ।
शितैश्चितौ व्यरोचेतां कर्णिकारैरिवाचलौ ॥ ७.१०१.२५ ॥
ભારદ્વાજ (દ્રોણ)ના તીક્ષ્ણ બાણોથી લોહી વહેતા એ બે કૃષ્ણો કર્ણિકારનાં ફૂલોથી ઢંકાયેલા બે પર્વતોની જેમ શોભી ઊઠ્યા.
7.101.26
द्रोणग्राहहूदान्मुक्तौ शक्त्याशीविषसङ्कटात् ।
अयःशरोग्रमकरात्क्षत्रियप्रवराम्भसः ॥ ७.१०१.२६ ॥
દ્રોણ રૂપી મગરોના સરોવરમાંથી, શક્તિ રૂપી ઝેરી સર્પોના સંકટમાંથી, લોખંડના બાણ રૂપી ભયંકર મકરોથી ભરેલા, શ્રેષ્ઠ ક્ષત્રિયોના જળસ્વરૂપ એ યુદ્ધમાંથી તે બંને મુક્ત થયા.
7.101.27
ज्याघोषतलनिर्हादाद्गदानिस्त्रिंशविद्युतः ।
द्रोणास्त्रमेघान्निर्मुक्तौ सूर्येन्दू तिमिरादिव ॥ ७.१०१.२७ ॥
ધનુષ્યની ટંકાર અને હથેળીઓના અવાજથી, ગદા અને ખડ્ગોની વીજળીથી, તથા દ્રોણના અસ્ત્ર રૂપી મેઘોમાંથી તે બંને અંધકારમાંથી સૂર્ય-ચંદ્રની જેમ મુક્ત થયા.
7.101.28
बाहुभ्यामिव सन्तीर्णौ सिन्धुषष्ठाः समुद्रगाः ।
तपान्ते सरितः पूर्णा महाग्राहसमाकुलाः ॥ ७.१०१.२८ ॥
જાણે પોતાના બાહુઓથી તરીને પાર ઊતરેલા હોય તેમ તે બંને પાર ઊતર્યા; સમુદ્ર તરફ વહેતી સિંધુની છ ધારાઓની જેમ, અથવા ગ્રીષ્મના અંતે મોટા મગરોથી ભરેલી જળપૂર્ણ નદીઓની જેમ.
7.101.29
महाशैलोच्चयां घोरां लङ्घयित्वा महानदीम् ।
निस्तीर्णावध्वगौ यद्वत्तद्वत्तौ तारितौ रणे ॥ ७.१०१.२९ ॥
મોટા પર્વતરાશિઓથી ભરેલી ભયંકર મહાનદી કૂદીને પાર ઊતરેલા માર્ગિકોની જેમ તે બંને રણમાં ઉગર્યા.
7.101.30
इति कृष्णौ महेष्वासौ प्रशस्तौ लोकविश्रुतौ ।
सर्वभूतान्यमन्यन्त द्रोणास्त्रबलवारणात् ॥ ७.१०१.३० ॥
આ રીતે, મહાધનુર્ધર, પ્રશંસનીય અને લોકવિખ્યાત એ બંને કૃષ્ણોને, દ્રોણના અસ્ત્રબળને અટકાવ્યું હોવાથી, સર્વ પ્રાણીઓએ (મહાન) માન્યા.
7.101.31
जयद्रथं समीपस्थमवेक्षन्तौ जिघांसया ।
रुरुं वनान्ते लिप्सन्तौ व्याघ्रवत्तावतिष्ठताम् ॥ ७.१०१.३१ ॥
નજીક ઊભેલા જયદ્રથને મારવાની ઇચ્છાથી જોતા, વનના કિનારે હરણને પકડવા ઇચ્છતા વાઘની જેમ તેઓ બંને ઊભા રહ્યા.
7.101.32
यथा हि मुखवर्णोऽयमनयोरिति मेनिरे ।
तव योधा महाराज हतमेव जयद्रथम् ॥ ७.१०१.३२ ॥
હે મહારાજ, આ બંનેનો ચહેરાનો રંગ જોઈને તમારા યોદ્ધાઓએ માન્યું કે જયદ્રથ પહેલેથી જ મરાઈ ગયો છે.
7.101.33
लोहिताक्षौ महाबाहू संयुक्तौ कृष्णपाण्डवौ ।
सिन्धुराजमभिप्रेक्ष्य हृष्टौ व्यनदतां मुहुः ॥ ७.१०१.३३ ॥
લાલ આંખોવાળા, મહાબાહુ કૃષ્ણ અને પાંડવ એકસાથે મળી સિંધુરાજને સામે જોઈ હર્ષિત થઈ વારંવાર ગર્જના કરવા લાગ્યા.
7.101.34
शौरेरभीषुहस्तस्य पार्थस्य च धनुष्मतः ।
तयोरासीत्प्रभा राजन्सूर्यपावकयोरिव ॥ ७.१०१.३४ ॥
હે રાજન, હાથમાં લગામ ધારણ કરનાર શૌરિ (કૃષ્ણ) અને ધનુર્ધર પાર્થ (અર્જુન)નું તેજ સૂર્ય અને અગ્નિ સમાન હતું.
7.101.35
हर्ष एव तयोरासीद्द्रोणानीकप्रमुक्तयोः ।
समीपे सैन्धवं दृष्ट्वा श्येनयोरामिषं यथा ॥ ७.१०१.३५ ॥
દ્રોણની સેનામાંથી છૂટેલા તે બંનેને સિંધુરાજ નજીક દેખાતાં આનંદ જ થયો, જેમ બે બાજ માંસ જોઈને હરખાય.
7.101.36
तौ तु सैन्धवमालोक्य वर्तमानमिवान्तिके ।
सहसा पेततुःक्रुद्धौ क्षिप्रं श्येनाविवामिपम् ॥ ७.१०१.३६ ॥
સિંધુરાજને નજીક ઊભેલો જોઈ ક્રોધે ભરાયેલા તે બંને અચાનક તેના પર તૂટી પડ્યા, જેમ બે બાજ માંસ પર ઝપટ મારે.
7.101.37
तौ दृष्ट्वा तु व्यतिक्रान्तौ हृषीकेशधनञ्जयौ ।
सिन्धुराजस्य रक्षार्थं पराक्रान्तः सुतस्तव ॥ ७.१०१.३७ ॥
તે બંને, હૃષીકેશ અને ધનંજય, આગળ નીકળી ગયેલા જોઈને સિંધુરાજની રક્ષા માટે તમારો પરાક્રમી પુત્ર આગળ વધ્યો.
7.101.38
द्रोणेनाबद्धकवचो राजा दुर्योधनस्ततः ।
ययावेकरथेनाजौ हयसंस्करावित्प्रभो ॥ ७.१०१.३८ ॥
દ્રોણે કવચ બાંધેલા રાજા દુર્યોધન પછી એકલા રથમાં યુદ્ધ તરફ આગળ વધ્યા; હે પ્રભો, જાણે બે અશ્વ-પ્રશિક્ષકો.
7.101.39
कृष्णपार्थौ महेष्वासौ व्यतिक्रम्याथ ते सुतः ।
अग्रतः पुण्डरीकाक्षं प्रतीयाय नराधिप ॥ ७.१०१.३९ ॥
મહાધનુર્ધર કૃષ્ણ અને પાર્થને વટાવીને તમારો પુત્ર પછી પુંડરીકાક્ષની સામે પહોંચ્યો, હે નરાધિપ.
7.101.40
ततः सर्वेषु सैन्येषु वादित्राणि प्रहृष्टवत् ।
प्रावाद्यन्त व्यतिक्रान्ते तव पुत्रे धनञ्जयम् ॥ ७.१०१.४० ॥
ત્યારે બધી સેનાઓમાં વાજિંત્રો હર્ષથી વાગવા લાગ્યાં, જ્યારે તમારો પુત્ર ધનંજયને વટાવી ગયો.
7.101.41
सिंहनादरवाश्चासञ्शङ्खशब्दविमिश्रिताः ।
दृष्ट्वा दुर्योधनं तत्र कृष्णयोः प्रमुखे स्थितम् ॥ ७.१०१.४१ ॥
ત્યાં દુર્યોધનને બે કૃષ્ણોની સામે ઊભેલો જોઈને સિંહનાદ અને શંખધ્વનિ મિશ્ર થઈને ઊઠ્યા.
7.101.42
ये च ते सिन्धुराजस्य गोप्तारः पावकोपमाः ।
ते प्राहृष्यन्त समरे दृष्ट्वा पुत्रं तव प्रभो ॥ ७.१०१.४२ ॥
અને સિંધુરાજના જે રક્ષકો અગ્નિ સમાન હતા, તેઓ યુદ્ધમાં તમારા પુત્રને જોઈને હર્ષિત થયા, હે પ્રભો.
7.101.43
दृष्ट्वा दुर्योधनं कृष्णो व्यतिक्रान्तं सहानुगम् ।
अब्रवीदर्जुनं राजन्प्राप्तकालमिदं वचः ॥ ७.१०१.४३ ॥
હે રાજન, અનુચરો સાથે આગળ વધી રહેલા દુર્યોધનને જોઈને કૃષ્ણે અર્જુનને આ સમયોચિત વચન કહ્યું.