మహాభారతం · అధ్యాయం 7.101
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.101.1
स्रंसन्त इव मज्जानस्तावकानां भयान्नृप ।
तौ दृष्ट्वा समतिक्रान्तौ वासुदेवधनञ्जयौ ॥ ७.१०१.१ ॥
ఓ రాజా! మీ వారి మజ్జలు భయంతో కరిగిపోతున్నట్లు ఉన్నాయి; వాసుదేవుడు, ధనంజయుడు అతిక్రమించి వెళ్లడం చూసినప్పుడు.
7.101.2
सर्वे तु प्रतिसंरब्धा हीमन्तः सत्वचोदिताः ।
स्थिरीभूता महात्मानः प्रत्यगच्छन्धनञ्जयम् ॥ ७.१०१.२ ॥
కానీ సిగ్గుగల, ధైర్యంతో ప్రేరేపితులైన, రోషంతో రగిలిన మహాత్ములందరూ స్థిరులై ధనంజయుని ఎదుర్కొన్నారు.
7.101.3
ये गताः पाण्डवं युद्धे रोषामर्षसमन्विताः ।
तेऽद्यापि न निवर्तन्ते सिन्धवः सागरादिव ॥ ७.१०१.३ ॥
కోపంతో, ఈర్ష్యతో నిండి యుద్ధంలో పాండవుని వైపు వెళ్ళినవారు ఇప్పటికీ తిరిగిరారు, సముద్రం నుండి నదులు తిరిగిరానట్లు.
7.101.4
असन्तस्तु न्यवर्तन्त वेदेभ्य इव नास्तिकाः ।
नरकं भजमानास्ते प्रत्यपद्यन्त किल्बिषम् ॥ ७.१०१.४ ॥
కానీ దుర్జనులు వేదాల నుండి వెనుదిరిగే నాస్తికుల వలె వెనుదిరిగారు; నరకాన్ని పొంది పాపాన్ని పొందారు.
7.101.5
तावतीत्य रथानीकं विमुक्तौ पुरुषर्षभौ ।
ददृशाते यथा राहोरास्यान्मुक्तौ प्रभाकरौ ॥ ७.१०१.५ ॥
రథసైన్యాన్ని దాటి విముక్తులైన ఆ ఇద్దరు పురుషశ్రేష్ఠులు, రాహువు నోటి నుండి విడివడిన రెండు సూర్యుల వలె కనిపించారు.
7.101.6
मत्स्याविव महाजालं विदार्य विगतक्लमौ ।
तथा कृष्णावदृश्येतां सेनाजालं विदार्य तत् ॥ ७.१०१.६ ॥
రెండు చేపలు పెద్ద వలను చీల్చుకుని అలసట లేకుండా బయటపడినట్లు, ఆ ఇద్దరు కృష్ణులు సేనా-జాలాన్ని చీల్చుకుని కనిపించారు.
7.101.7
विमुक्तौ शस्त्रसम्बाधाद्रोणानीकात्सुदुर्भिदात् ।
अदृश्येतां महात्मानौ कालसूर्याविवोदितौ ॥ ७.१०१.७ ॥
ఆయుధాల రద్దీ నుండి, భేదించడానికి అత్యంత కష్టమైన ద్రోణుని సేన నుండి విముక్తులై ఆ ఇద్దరు మహాత్ములు ఉదయించిన కాలసూర్యుల వలె కనిపించారు.
7.101.8
अस्त्रसम्बाधनिर्मुक्तौ विमुक्तौ शस्त्रसङ्कटात् ।
अदृश्येतां महात्मानौ शत्रुसम्बाधकारिणौ ॥ ७.१०१.८ ॥
అస్త్రాల రద్దీ నుండి విముక్తులై, శస్త్రాల సంకటం నుండి బయటపడి, శత్రువులను ఇరుకున పెట్టిన ఆ ఇద్దరు మహాత్ములు కనిపించారు.
7.101.9
विमुक्तौ ज्वलनस्पर्शान्मकरास्याज्झषाविव ।
अक्षोभयेतां सेनां तौ समुद्रं मकराविव ॥ ७.१०१.९ ॥
అగ్ని స్పర్శ నుండి, మకరముఖం నుండి విడివడిన రెండు చేపల వలె విముక్తులై ఆ ఇద్దరూ సేనను కలవరపరిచారు, సముద్రాన్ని రెండు మకరాలు కలవరపరిచినట్లు.
7.101.10
तावकास्तव पुत्राश्च द्रोणानीकस्थयोस्तयोः ।
नैतौ तरिष्यतो द्रोणमिति चक्रुस्तदा मतिम् ॥ ७.१०१.१० ॥
మీ వారూ, మీ కుమారులూ ద్రోణుని సేనలో ఉన్న ఆ ఇద్దరి గురించి, వీరు ద్రోణుని దాటలేరని అప్పుడు నిశ్చయించుకున్నారు.
7.101.11
तौ तु दृष्ट्वा व्यतिक्रान्तौ द्रोणानीकं महाद्युती ।
नाशशंसुर्महाराज सिन्धुराजस्य जीवितम् ॥ ७.१०१.११ ॥
కాని ద్రోణుని సేనను దాటిన ఆ ఇద్దరు మహాతేజస్వులను చూసి, ఓ మహారాజా, వారు సింధురాజు జీవితంపై ఆశ వదులుకున్నారు.
7.101.12
आशा बलवती राजन्सिन्धुराजस्य जीविते ।
द्रोणहार्दिक्ययोः कृष्णौ न मोक्ष्येते इति प्रभो ॥ ७.१०१.१२ ॥
ఓ రాజా, సింధురాజు జీవనం గురించి ఆశ బలంగా ఉండింది, ఓ ప్రభూ; ద్రోణుడు, హార్దిక్యుడు ఈ ఇద్దరు కృష్ణులను విడిచిపెట్టరు.
7.101.13
तामाशां विफलीकृत्य सन्तीर्णौ तौ परन्तपौ ।
द्रोणानीकं महाराज भोजानीकं च दुस्तरम् ॥ ७.१०१.१३ ॥
ఓ మహారాజా, శత్రువులను దహించే ఆ ఇద్దరూ ఆ ఆశను వ్యర్థం చేసి, దుస్తరమైన ద్రోణ సేనను, భోజ సేనను దాటారు.
7.101.14
अथ दृष्ट्वा व्यतिक्रान्तौ ज्वलिताविव पावकौ ।
निराशाः सिन्धुराजस्य जीवितं न शशंसिरे ॥ ७.१०१.१४ ॥
అప్పుడు మండుతున్న రెండు అగ్నులవలె దాటిపోయిన వారిని చూసి, సింధురాజు జీవితంపై ఆశలు కోల్పోయి ఎవరూ అతని జీవనాన్ని ప్రస్తావించలేదు.
7.101.15
मिथश्च समभाषेतामभीतौ भयवर्धनौ ।
जयद्रथवधे वाचस्तास्ताः कृष्णधनञ्जयौ ॥ ७.१०१.१५ ॥
నిర్భయులు, భయం పెంచేవారు అయిన కృష్ణుడు, ధనంజయుడు జయద్రథ వధ గురించి పరస్పరం అనేక మాటలు చెప్పుకున్నారు.
7.101.16
असौ मध्ये कृतः षङ्भिर्धार्तराष्ट्रैर्महारथैः ।
चक्षुर्विषयसम्प्राप्तो न मे मोक्ष्यति सैन्धवः ॥ ७.१०१.१६ ॥
ఆరుగురు మహారథులైన ధృతరాష్ట్ర కుమారులచే మధ్యలో ఉంచబడిన ఆ సైంధవుడు నా దృష్టి పరిధిలోకి వచ్చాడు; అతడు నా నుండి తప్పించుకోడు.
7.101.17
यद्यस्य समरे गोप्ता शक्रो देवगणैः सह ।
तथाप्येनं निहंस्याव इति कृष्णावभाषताम् ॥ ७.१०१.१७ ॥
యుద్ధంలో దేవగణాలతో కలిసి ఇంద్రుడే ఇతనికి రక్షకుడైనా, అయినా మనమిద్దరం ఇతన్ని చంపుతాం అని కృష్ణుడు, అర్జునుడు అన్నారు.
7.101.18
इति कृष्णौ महाबाहू मिथः कथयतां तदा ।
सिन्धुराजमवेक्षन्तौ त्वत्पुत्रा बहु चुक्रुशुः ॥ ७.१०१.१८ ॥
ఈ విధంగా పరస్పరం మాట్లాడుకుంటున్న మహాబాహువులైన కృష్ణార్జునులను చూసి, సింధురాజును చూస్తూ మీ కుమారులు ఎంతో గట్టిగా అరిచారు.
7.101.19
अतीत्य मरुधन्वानं प्रयान्तौ तृषितौ गजौ ।
पीत्वा वारि समाश्वस्तौ तथैवास्तामरिन्दमौ ॥ ७.१०१.१९ ॥
మరుధన్వ ఎడారిని దాటి వెళ్తున్న దాహంతో ఉన్న రెండు గజాలు నీరు త్రాగి ఊరట పొందాయి; అలాగే శత్రువులను అణచే ఆ ఇద్దరూ కూడా ఊరట పొందారు.
7.101.20
व्याघ्रसिंहगजाकीर्णानतिक्रम्य च पर्वतान् ।
वणिजाविव दृश्येतां हीनमृत्यू जरातिगौ ॥ ७.१०१.२० ॥
పులులు, సింహాలు, ఏనుగులతో నిండిన పర్వతాలను దాటి, ఆ ఇద్దరూ మృత్యువును, వృద్ధాప్యాన్ని దాటినవారిలా వర్తకుల వలె కనిపించారు.
7.101.21
तथाहि मुखवर्णोऽयमनयोरिति मेनिरे ।
तावका वीक्ष्य मुक्तौ तौ विक्रोशन्ति स्म सर्वशः ॥ ७.१०१.२१ ॥
వీరి ముఖవర్ణం ఇదే అని మీవారు భావించారు. విడువబడిన ఆ ఇద్దరినీ చూసి మీవారు అన్ని వైపుల నుండి కేకలు వేశారు.
7.101.22
द्रोणादाशीविषाकाराज्ज्वलितादिव पावकात् ।
अन्येभ्यः पार्थिवेभ्यश्च भास्वन्ताविव भास्करौ ॥ ७.१०१.२२ ॥
విషసర్పం వంటి, మండే అగ్ని వంటి ద్రోణుని నుండి, ఇతర రాజుల నుండి కూడా ఆ ఇద్దరూ ప్రకాశించే రెండు సూర్యుల వలె కనిపించారు.
7.101.23
विमुक्तौ सागरप्रख्याद्रोणानीकादर्रिदमौ ।
अदृश्येतां मुदा युक्तौ समुत्तीर्यार्णवं यथा ॥ ७.१०१.२३ ॥
సముద్రం వంటి ద్రోణ సేన నుండి విడుదలైన ఆ శత్రుదమనులిద్దరూ, సముద్రాన్ని దాటినవారిలా ఆనందంతో కనిపించారు.
7.101.24
अस्त्रौघान्महतो मुक्तौ द्रोणहार्दिक्यरक्षितात् ।
रोचमानावदृश्येतामिन्द्राग्न्योः सदृशौ रणे ॥ ७.१०१.२४ ॥
ద్రోణ, హార్దిక్యులు రక్షించిన మహా అస్త్రవర్షం నుండి విడుదలై, ప్రకాశిస్తూ యుద్ధంలో ఇంద్రాగ్నులతో సమానులుగా కనిపించారు.
7.101.25
उद्भिन्नरुधिरौ कृष्णौ भारद्वाजस्य सायकैः ।
शितैश्चितौ व्यरोचेतां कर्णिकारैरिवाचलौ ॥ ७.१०१.२५ ॥
భారద్వాజుని (ద్రోణుని) పదునైన బాణాలతో రక్తం స్రవిస్తున్న ఆ ఇద్దరు కృష్ణులు కర్ణికార పుష్పాలతో కప్పబడిన రెండు పర్వతాల వలె ప్రకాశించారు.
7.101.26
द्रोणग्राहहूदान्मुक्तौ शक्त्याशीविषसङ्कटात् ।
अयःशरोग्रमकरात्क्षत्रियप्रवराम्भसः ॥ ७.१०१.२६ ॥
ద్రోణుడు అనే మొసళ్ల మడుగు నుండి, శక్తి అనే విషసర్పాల ఆపద నుండి, ఇనుప బాణాలనే భయంకర మకరాలతో నిండిన, శ్రేష్ఠ క్షత్రియుల జలస్వరూపమైన ఆ రణం నుండి వారిద్దరూ విముక్తులయ్యారు.
7.101.27
ज्याघोषतलनिर्हादाद्गदानिस्त्रिंशविद्युतः ।
द्रोणास्त्रमेघान्निर्मुक्तौ सूर्येन्दू तिमिरादिव ॥ ७.१०१.२७ ॥
ధనుస్వీణల గర్జనతో, అరచేతుల ధ్వనితో, గదలు ఖడ్గాల మెరుపులతో, ద్రోణుని అస్త్రాలనే మేఘాలతో కూడిన ఆ రణం నుండి ఆ ఇద్దరూ చీకటి నుండి సూర్యచంద్రులు వలె విముక్తులయ్యారు.
7.101.28
बाहुभ्यामिव सन्तीर्णौ सिन्धुषष्ठाः समुद्रगाः ।
तपान्ते सरितः पूर्णा महाग्राहसमाकुलाः ॥ ७.१०१.२८ ॥
తమ చేతులతోనే ఈదుకుంటూ దాటినట్లు ఆ ఇద్దరూ దాటారు; సింధువు యొక్క ఆరు ప్రవాహాలు సముద్రానికి పరుగెత్తినట్లు, గ్రీష్మాంతంలో పెద్ద మొసళ్లతో నిండిన నదులు జలంతో నిండినట్లు.
7.101.29
महाशैलोच्चयां घोरां लङ्घयित्वा महानदीम् ।
निस्तीर्णावध्वगौ यद्वत्तद्वत्तौ तारितौ रणे ॥ ७.१०१.२९ ॥
పెద్ద పర్వత రాశులతో నిండిన భయంకరమైన మహానదిని దాటి, బాటసారులు ఒడ్డుకు చేరినట్లు, ఆ ఇద్దరూ రణంలో రక్షింపబడ్డారు.
7.101.30
इति कृष्णौ महेष्वासौ प्रशस्तौ लोकविश्रुतौ ।
सर्वभूतान्यमन्यन्त द्रोणास्त्रबलवारणात् ॥ ७.१०१.३० ॥
ఈ విధంగా, మహాధనుర్ధరులు, ప్రశంసార్హులు, లోకవిఖ్యాతులైన ఆ ఇద్దరు కృష్ణులను, ద్రోణుని అస్త్రబలాన్ని అడ్డుకున్నందున, సర్వప్రాణులు (గొప్పవారిగా) భావించాయి.
7.101.31
जयद्रथं समीपस्थमवेक्षन्तौ जिघांसया ।
रुरुं वनान्ते लिप्सन्तौ व्याघ्रवत्तावतिष्ठताम् ॥ ७.१०१.३१ ॥
సమీపంలో ఉన్న జయద్రథుడిని వధించాలనే కోరికతో చూస్తూ, అడవి అంచున లేడిని పట్టుకోవాలనుకునే పులుల్లా వారిద్దరూ నిలిచారు.
7.101.32
यथा हि मुखवर्णोऽयमनयोरिति मेनिरे ।
तव योधा महाराज हतमेव जयद्रथम् ॥ ७.१०१.३२ ॥
మహారాజా, వారిద్దరి ముఖవర్ణాన్ని చూసి మీ యోధులు జయద్రథుడు ఇప్పటికే హతమయ్యాడని భావించారు.
7.101.33
लोहिताक्षौ महाबाहू संयुक्तौ कृष्णपाण्डवौ ।
सिन्धुराजमभिप्रेक्ष्य हृष्टौ व्यनदतां मुहुः ॥ ७.१०१.३३ ॥
ఎర్రని కన్నులు, మహాబాహువులు కలిగిన కృష్ణుడు, పాండవుడు కలిసి, సింధురాజును ప్రత్యక్షంగా చూసి సంతోషించి పదే పదే గర్జించారు.
7.101.34
शौरेरभीषुहस्तस्य पार्थस्य च धनुष्मतः ।
तयोरासीत्प्रभा राजन्सूर्यपावकयोरिव ॥ ७.१०१.३४ ॥
ఓ రాజా, అభీషువును చేతిలో పట్టుకున్న శౌరి (కృష్ణుడు) మరియు ధనుర్ధరుడు పార్థుడు (అర్జునుడు) ఇద్దరి కాంతి సూర్యుడు, అగ్నుల వంటిది.
7.101.35
हर्ष एव तयोरासीद्द्रोणानीकप्रमुक्तयोः ।
समीपे सैन्धवं दृष्ट्वा श्येनयोरामिषं यथा ॥ ७.१०१.३५ ॥
ద్రోణుని సైన్యాన్ని ఛేదించి వచ్చిన వారిద్దరికీ సింధురాజు సమీపంలో ఉండటం చూసి ఆనందమే కలిగింది, రెండు డేగలు మాంసాన్ని చూసినట్లు.
7.101.36
तौ तु सैन्धवमालोक्य वर्तमानमिवान्तिके ।
सहसा पेततुःक्रुद्धौ क्षिप्रं श्येनाविवामिपम् ॥ ७.१०१.३६ ॥
సింధురాజు సమీపంలో ఉండటం చూసి క్రోధంతో ఉన్న వారిద్దరూ అకస్మాత్తుగా అతనిపైకి దూకారు, రెండు డేగలు మాంసంపై వేగంగా పడినట్లు.
7.101.37
तौ दृष्ट्वा तु व्यतिक्रान्तौ हृषीकेशधनञ्जयौ ।
सिन्धुराजस्य रक्षार्थं पराक्रान्तः सुतस्तव ॥ ७.१०१.३७ ॥
వారిద్దరు, హృషీకేశుడు మరియు ధనంజయుడు, దాటిపోవడం చూసి, సింధురాజు రక్షణ కోసం మీ పరాక్రమవంతుడైన కుమారుడు ముందుకు సాగాడు.
7.101.38
द्रोणेनाबद्धकवचो राजा दुर्योधनस्ततः ।
ययावेकरथेनाजौ हयसंस्करावित्प्रभो ॥ ७.१०१.३८ ॥
ద్రోణుడి చేత కవచం కట్టబడిన రాజు దుర్యోధనుడు అప్పుడు ఒంటరి రథంపై యుద్ధంలోకి సాగాడు; ఓ ప్రభూ, ఇద్దరు అశ్వ-శిక్షకులలా.
7.101.39
कृष्णपार्थौ महेष्वासौ व्यतिक्रम्याथ ते सुतः ।
अग्रतः पुण्डरीकाक्षं प्रतीयाय नराधिप ॥ ७.१०१.३९ ॥
మహాధనుర్ధరులైన కృష్ణుని మరియు పార్థుని దాటి మీ కుమారుడు అప్పుడు పుండరీకాక్షుని ముందుకు చేరాడు, ఓ నరాధిపా.
7.101.40
ततः सर्वेषु सैन्येषु वादित्राणि प्रहृष्टवत् ।
प्रावाद्यन्त व्यतिक्रान्ते तव पुत्रे धनञ्जयम् ॥ ७.१०१.४० ॥
అప్పుడు అన్ని సైన్యాలలో వాయిద్యాలు ఆనందంగా మోగాయి; మీ కుమారుడు ధనంజయుడిని దాటిపోయినప్పుడు.
7.101.41
सिंहनादरवाश्चासञ्शङ्खशब्दविमिश्रिताः ।
दृष्ट्वा दुर्योधनं तत्र कृष्णयोः प्रमुखे स्थितम् ॥ ७.१०१.४१ ॥
అక్కడ దుర్యోధనుడు ఇద్దరు కృష్ణుల ముందు నిలబడటం చూసి, సింహనాదాలు శంఖధ్వనులతో కలిసి మోగాయి.
7.101.42
ये च ते सिन्धुराजस्य गोप्तारः पावकोपमाः ।
ते प्राहृष्यन्त समरे दृष्ट्वा पुत्रं तव प्रभो ॥ ७.१०१.४२ ॥
సింధురాజు రక్షకులైన, అగ్నిలా ప్రకాశించేవారు, యుద్ధంలో మీ కుమారుడిని చూసి సంతోషించారు, ఓ ప్రభూ.
7.101.43
दृष्ट्वा दुर्योधनं कृष्णो व्यतिक्रान्तं सहानुगम् ।
अब्रवीदर्जुनं राजन्प्राप्तकालमिदं वचः ॥ ७.१०१.४३ ॥
రాజా, అనుచరులతో ముందుకు సాగిపోతున్న దుర్యోధనుడిని చూసి కృష్ణుడు అర్జునుడితో ఈ సమయోచితమైన మాటను పలికాడు.