મહાભારત · અધ્યાય 7.102
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.102.1
दुर्योधनमतिक्रान्तमेतं पश्य धनञ्जय ।
आपद्गतमिमं मन्ये नास्त्यस्य सदृशो रथः ॥ ७.१०२.१ ॥
હે ધનંજય, આગળ આવેલા દુર્યોધનને જો. મને લાગે છે કે તે આપત્તિમાં ફસાયો છે; તેના જેવો રથી બીજો કોઈ નથી.
7.102.2
दूरपाती महेष्वासः कृतास्त्रो युद्धदुर्मदः ।
दृढहस्तश्चित्रयोधी धार्तराष्ट्रो महाबलः ॥ ७.१०२.२ ॥
દૂર સુધી બાણ છોડનાર, મહાધનુર્ધર, અસ્ત્રોમાં નિપુણ, યુદ્ધમાં મદોન્મત્ત, દૃઢહસ્ત, અદ્ભુત યોદ્ધો, મહાબલી ધૃતરાષ્ટ્રપુત્ર.
7.102.3
अत्यन्तसुखसंवृद्धो मानितश्च महारथैः ।
कृती च सततं पार्थ नित्यं द्वेष्टि च पाण्डवान् ॥ ७.१०२.३ ॥
અત્યંત સુખમાં ઉછરેલો, મહારથીઓથી સન્માનિત, સદા કુશળ; હે પાર્થ, તે સદા પાંડવોને દ્વેષ કરે છે.
7.102.4
तेन युद्धमहं मन्ये प्राप्तकालं तवानघ ।
अत्र नो द्यूतमायत्तं विजयायेतराय वा ॥ ७.१०२.४ ॥
હે નિષ્પાપ, તેની સાથે યુદ્ધ કરવાનો સમય આવ્યો છે એમ હું માનું છું. અહીં આપણી જીત કે બીજાની જીત જુગાર પર આધારિત છે.
7.102.5
अत्र क्रोधविषं पार्थ विमुञ्च चिरसम्भृतम् ।
एष मूलमनर्थानां पाण्वानां महात्मनाम् ॥ ७.१०२.५ ॥
હે પાર્થ, અહીં લાંબા સમયથી સંચિત ક્રોધરૂપી ઝેર છોડી દે. આ જ મહાત્મા પાંડવોના તમામ અનર્થોનું મૂળ છે.
7.102.6
सोऽयं प्राप्तस्तवाक्षेपं पश्य साफल्यमात्मनः ।
कथं हि राजा राज्यार्थी त्वया गच्छेत संयुगम् ॥ ७.१०२.६ ॥
તે આવી પહોંચ્યો છે; તારા આક્ષેપનું ફળ જો, તારા પોતાના કાર્યની સફળતા જો. રાજ્યની ઇચ્છા રાખનાર રાજા તારા લીધે યુદ્ધમાં કેવી રીતે જાય?
7.102.7
दिष्ट्या त्विदानीं सम्प्राप्त एष ते बाणगोचरम् ।
यथाऽयं जीवितं जह्यात्तथा कुरु धनञ्जय ॥ ७.१०२.७ ॥
નસીબે હવે આ તારા બાણની પહોંચમાં આવ્યો છે. હે ધનંજય, એવું કર કે એ પોતાનો જીવ ત્યજી દે.
7.102.8
ऐश्वर्यमदसम्मूढो नैष दुःखमुपेयिवान् ।
न च ते संयुगे वीर्यं जानाति पुरुषर्षभ ॥ ७.१०२.८ ॥
ઐશ્વર્યના મદથી મોહિત થયેલો એ દુઃખ પામ્યો નથી. હે પુરુષશ્રેષ્ઠ, યુદ્ધમાં તારા પરાક્રમને એ જાણતો નથી.
7.102.9
त्वां हि लोकास्त्रयः पार्थ ससुरासुरमानवाः ।
नोत्सहन्ते रणे जेतुं किमुतैकः सुयोधनः ॥ ७.१०२.९ ॥
હે પાર્થ, દેવો, અસુરો અને મનુષ્યો સહિત ત્રણેય લોક પણ યુદ્ધમાં તને જીતવાનું સાહસ નહીં કરે; તો એકલો સુયોધન શું કરી શકે?
7.102.10
स दिष्ट्या समनुप्राप्तस्तव पार्थ रथान्तिकम् ।
जह्येनं त्वं महाबाहो यथा वृत्रं पुरन्दरः ॥ ७.१०२.१० ॥
નસીબે તે તારા રથની નજીક આવ્યો છે. હે મહાબાહો, પુરંદરે વૃત્રને માર્યો તેમ તું આને માર.
7.102.11
एष ह्यनर्थे सततं पराक्रान्तस्तवानघ ।
निकृत्या धर्मराजं च द्यूते वञ्चितवानयम् ॥ ७.१०२.११ ॥
હે નિષ્પાપ, એ હંમેશાં તારું અનિષ્ટ કરવા પ્રયત્નશીલ રહ્યો છે. કપટથી ધર્મરાજને પણ જુગારમાં છેતર્યો હતો.
7.102.12
बहूनि सुनृशंसानि कृतान्येतेन मानद ।
युष्मासु पापमतिना अपापेष्वपि नित्यदा ॥ ७.१०२.१२ ॥
હે માનદ, પાપબુદ્ધિવાળા આણે નિર્દોષ એવા તમારા પર હંમેશાં ઘણાં અતિ ક્રૂર કૃત્યો કર્યાં છે.
7.102.13
तमनार्यं सदा क्रुद्धं पुरुषं कामरूपिणम् ।
आर्यां युद्धे मतिं कृत्वा जहि पार्थाविचारयन् ॥ ७.१०२.१३ ॥
તે અનાર્યને, જે સદા ક્રોધી છે અને ઇચ્છા પ્રમાણે રૂપ ધારણ કરે છે, યુદ્ધમાં આર્ય નિશ્ચયથી, વિચાર્યા વિના હણ, હે પાર્થ.
7.102.14
निकृत्या राज्यहरणं वनवासं च पाण्डव ।
परिक्लेशं च कृष्णाया हृदि कृत्वा पराक्रम ॥ ७.१०२.१४ ॥
છળથી રાજ્યનું હરણ, વનવાસ અને કૃષ્ણાનો ક્લેશ, એ હૃદયમાં રાખીને, હે પાંડવ, પરાક્રમ બતાવ.
7.102.15
दिष्ट्यैष तव बाणानां गोचरे परिवर्तते ।
प्रतिघाताय कार्यस्य दिष्ट्या च यततेऽग्रतः ॥ ७.१०२.१५ ॥
સદ્ભાગ્યે આ તારા બાણોની પહોંચમાં ફરે છે; કાર્યને રોકવા, સદ્ભાગ્યે તે આગળ પ્રયત્ન કરે છે.
7.102.16
दिष्ट्या जानाति सङ्ग्रामे योद्धव्यं हि त्वया सह ।
दिष्ट्या च सफलाः पार्थ सर्वे कामा ह्यकामिताः ॥ ७.१०२.१६ ॥
સદ્ભાગ્યે તે જાણે છે કે યુદ્ધમાં તેને તારી સાથે લડવાનું છે; સદ્ભાગ્યે, હે પાર્થ, અનિચ્છિત સર્વ કામનાઓ પણ ફળી.
7.102.17
तस्माज्जहि रणे पार्थ धार्तराष्ट्रं कुलाधमम् ।
यथेन्द्रेण हतः पूर्वं जम्भो देवासुरे मृधे ॥ ७.१०२.१७ ॥
તેથી, હે પાર્થ, રણમાં તે કુલાધમ ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રને હણ, જેમ પૂર્વે દેવાસુર યુદ્ધમાં ઇન્દ્રે જંભને હણ્યો હતો.
7.102.18
अस्मिन्हते त्वया सैन्यमनाथं भिद्यतामिदम् ।
वैरस्य दिष्ट्या सहजं मूलं छिन्धि दुरात्मनाम् ॥ ७.१०२.१८ ॥
આ હણાય ત્યારે તારા દ્વારા આ સેના નાથહીન થઈ વિખેરાઈ જાઓ; સદ્ભાગ્યે, દુરાત્માઓના વૈરનું સહજ મૂળ કાપી નાખ.
7.102.19
तं तथेत्यब्रवीत्पार्थः कृत्यरूपमिदं मम ।
सर्वमन्यदनादृत्य गच्छ यत्र सुयोधनः ॥ ७.१०२.१९ ॥
અર્જુને તેને કહ્યું, "એમ જ થાઓ; આ મારી ફરજ છે. બીજું બધું અવગણીને જ્યાં સુયોધન છે ત્યાં જાઓ."
7.102.20
येनैतद्दीर्घकालं नो भुक्तं राज्यमकण्टकम् ।
अप्यस्य युधि विक्रम्य च्छिन्द्यां मूर्धानमाहवे ॥ ७.१०२.२० ॥
"અમારું આ નિષ્કંટક રાજ્ય જેણે લાંબા સમય સુધી ભોગવ્યું, તેનું માથું પણ હું યુદ્ધમાં પરાક્રમથી રણભૂમિ પર કાપી નાખીશ."
7.102.21
अपि तस्य ह्यनर्हायाः परिक्लेशस्य माधव ।
कृष्णायाः शक्नुयां गन्तुं पदं केशप्रधर्षणे ॥ ७.१०२.२१ ॥
"હે માધવ! અયોગ્ય (દ્રૌપદી)એ ભોગવેલા ક્લેશના બદલામાં, વાળ ખેંચીને અપમાન કર્યું હતું તે સ્થાને પણ હું પગ મૂકી શકું."
7.102.22
अप्यहं तानि दुःखानि पूर्ववृत्तानि माधव ।
दुर्योधनं रणे हत्वा प्रतिमोक्ष्ये कथञ्चन ॥ ७.१०२.२२ ॥
"હે માધવ! પૂર્વે બનેલાં તે સર્વ દુઃખોનો બદલો પણ હું કોઈ પણ રીતે લઈશ—યુદ્ધમાં દુર્યોધનને મારીને."
7.102.23
इत्येवंवादिनौ कृष्णौ हृष्टौ श्वेतान्हयोत्तमान् ।
प्रेषयामासतुः सङ्ख्ये प्रेप्सन्तौ तं नराधिपम् ॥ ७.१०२.२३ ॥
આ પ્રમાણે બોલતા બંને કૃષ્ણો આનંદથી, તે રાજાને પામવાની ઇચ્છાથી, શ્વેત ઉત્તમ ઘોડા યુદ્ધભૂમિ તરફ હાંક્યા.
7.102.24
तयोः समीपं सम्प्राप्य पुत्रस्ते भरतर्षभ ।
न चकार भयं प्राप्ते भये महति मारिष ॥ ७.१०२.२४ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ! તે બંનેની સમીપ પહોંચીને, મહાન ભય આવ્યો છતાં પણ તમારા પુત્રે ભય ન રાખ્યો, હે માનનીય.
7.102.25
तदस्य क्षत्रियाः कर्म सर्व एवाभ्यपूजयन् ।
यदर्जुनहृषीकेशौ प्रत्युद्यातौ न्यवारयत् ॥ ७.१०२.२५ ॥
ત્યારે બધા ક્ષત્રિયોએ તેના આ કર્મની પ્રશંસા કરી; સામે ધસી આવેલા અર્જુન અને હૃષીકેશને તેણે રોક્યા.
7.102.26
ततः सर्वस्य सैन्यस्य तावकस्य विशाम्पते ।
महानादो ह्यभूत्तत्र दृष्ट्वा राजानमाहवे ॥ ७.१०२.२६ ॥
હે પ્રજાપતિ, ત્યારે તમારી આખી સેનામાં ત્યાં મોટો કોલાહલ ઊઠ્યો; યુદ્ધમાં રાજાને જોઈને.
7.102.27
तस्मिञ्जनसमुन्नादे प्रवृत्ते भैरवे सति ।
कदर्थीकृत्य ते पुत्रः प्रत्यमित्रमवारयत् ॥ ७.१०२.२७ ॥
એ ભયંકર કોલાહલ શરૂ થતાં, તમારા પુત્રે શત્રુને તુચ્છ ગણીને તેને રોક્યો.
7.102.28
आवारितस्तु कौन्तेयस्तव पुत्रेण धन्विना ।
संरम्भमगमद्भूयः स च तस्मिन्परन्तपः ॥ ७.१०२.२८ ॥
તમારા ધનુર્ધર પુત્ર દ્વારા રોકાયેલા કૌન્તેય, હે શત્રુતાપક, તેના પર વધુ ક્રોધે ભરાયા.
7.102.29
तौ दृष्ट्वा प्रतिसंरब्धौ दुर्योधनधनञ्जयौ ।
अभ्यवैक्षन्त राजानो भीमरूपाः समन्ततः ॥ ७.१०२.२९ ॥
એ બંનેને, દુર્યોધન અને ધનંજયને, એકબીજા પર ક્રોધે ભરાયેલા જોઈને, ભયંકર રૂપવાળા રાજાઓ ચોતરફથી તેમને જોવા લાગ્યા.
7.102.30
दृष्ट्वा तु पार्थं संरब्धं वासुदेवं च मारिष ।
प्रहसन्नेव पुत्रस्ते योद्धुकामः समाह्वयत् ॥ ७.१०२.३० ॥
હે મારિષ, પાર્થ અને વાસુદેવને ક્રોધિત જોઈને, તમારા પુત્રે હસતાં હસતાં, યુદ્ધની ઇચ્છાથી તેમને પડકાર્યા.
7.102.31
ततः प्रहृष्टो दाशार्हः पाण्डवश्च धनञ्जयः ।
व्यक्रोशेतां महानादं दध्मतुश्चाम्बुजोत्तमौ ॥ ७.१०२.३१ ॥
ત્યારે હર્ષિત થયેલા દાશાર્હ કૃષ્ણ અને પાંડુપુત્ર ધનંજયે મહાનાદ કરીને પોતાના ઉત્તમ શંખ ફૂંક્યા.
7.102.32
तौ हृष्टरूपौ सम्प्रेक्ष्य कौरवेयास्तु सर्वशः ।
निराशाः समपद्यन्त पुत्रस्य तव जीविते ॥ ७.१०२.३२ ॥
એ બંનેને હર્ષિત જોઈને કૌરવો બધા તમારા પુત્રના જીવન વિશે નિરાશ થઈ ગયા.
7.102.33
शोकमापुः परं चैव कुरवः सर्व एव ते ।
अमन्यन्त च पुत्रं ते वैश्वानरमुखे हुतम् ॥ ७.१०२.३३ ॥
બધા કુરુઓ અતિ શોકમાં પડ્યા; તેમણે માન્યું કે તમારો પુત્ર વૈશ્વાનરના મુખમાં આહુતિ બની ગયો.
7.102.34
तथा तु दृष्ट्वा योधास्ते प्रहृष्टौ कृष्णपाण्डवौ ।
हतो राजा हतो राजेत्यूचिरे च भयार्दिताः ॥ ७.१०२.३४ ॥
કૃષ્ણ અને પાંડવોને હર્ષિત જોઈને તે યોદ્ધાઓ ભયથી પીડિત થઈને બોલ્યા, 'રાજા માર્યો ગયો! રાજા માર્યો ગયો!'
7.102.35
जनस्य सन्निनादं तु श्रुत्वा दुर्योधनोऽब्रवीत् ।
व्येतु वो भीरहं कृष्णौ प्रेषयिष्यामि मृत्यवे ॥ ७.१०२.३५ ॥
લોકોનો એ કોલાહલ સાંભળીને દુર્યોધન બોલ્યો, 'તમારો ભય દૂર થાઓ; હું આ બંને કૃષ્ણોને મૃત્યુ પાસે મોકલીશ.'
7.102.36
इत्युक्त्वा सैनिकान्सर्वाञ्जयापेक्षी नराधिपः ।
पार्थमाभाष्य संरम्भादिदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.१०२.३६ ॥
આમ કહીને વિજયની ઇચ્છા રાખનાર તે નરાધિપ બધા સૈનિકોને સંબોધીને, પછી ક્રોધથી પાર્થને બોલાવીને આ વચન બોલ્યો.
7.102.37
पार्थ यच्छिक्षितं तेऽस्त्रं दिव्यं पार्थिवमेव च ।
तद्दर्शय मयि क्षिप्रं यदि जातोऽसि पाण्डुना ॥ ७.१०२.३७ ॥
હે પાર્થ, તેં શીખેલાં દિવ્ય અને પાર્થિવ અસ્ત્રો મારા પર ઝડપથી બતાવ, જો તું પાંડુનો પુત્ર હોય તો.
7.102.38
यद्बलं तव वीर्यं च केशवस्य तथैव च ।
तत्कुरुष्व मयि क्षिप्रं पश्यामस्तव पौरुषम् ॥ ७.१०२.३८ ॥
તારું બળ અને વીર્ય, તેમજ કેશવનું પણ, તે મારા પર ઝડપથી પ્રયોજ; અમે તારું પૌરુષ જોઈશું.
7.102.39
अस्मत्परोक्षं कर्माणि कृतानि प्रवदन्ति ते ।
स्वामिसत्कारयुक्तानि यानि तानीह दर्शय ॥ ७.१०२.३९ ॥
અમારી ગેરહાજરીમાં કરેલાં, તારા લોકો વખાણતા, સ્વામીના સત્કારથી યુક્ત એવાં એ કર્મો અહીં બતાવ.