Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.102

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.102.1

दुर्योधनमतिक्रान्तमेतं पश्य धनञ्जय ।
आपद्गतमिमं मन्ये नास्त्यस्य सदृशो रथः ॥ ७.१०२.१ ॥

ହେ ଧନଞ୍ଜୟ, ଅଗ୍ରସର ହୋଇ ଆସିଥିବା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନକୁ ଦେଖ। ମୁଁ ଭାବୁଛି ଏ ବିପଦରେ ପଡ଼ିଛି; ଏହାର ସମାନ ରଥୀ କେହି ନାହାନ୍ତି।

7.102.2

दूरपाती महेष्वासः कृतास्त्रो युद्धदुर्मदः ।
दृढहस्तश्चित्रयोधी धार्तराष्ट्रो महाबलः ॥ ७.१०२.२ ॥

ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାଣ ନିକ୍ଷେପକାରୀ, ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧର, ଅସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଉନ୍ମତ୍ତ, ଦୃଢ଼ହସ୍ତ, ଅଦ୍ଭୁତ ଯୋଦ୍ଧା, ମହାବଳୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର।

7.102.3

अत्यन्तसुखसंवृद्धो मानितश्च महारथैः ।
कृती च सततं पार्थ नित्यं द्वेष्टि च पाण्डवान् ॥ ७.१०२.३ ॥

ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଖରେ ପାଳିତ, ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ସଦା ନିପୁଣ; ହେ ପାର୍ଥ, ସେ ସଦା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଘୃଣା କରେ।

7.102.4

तेन युद्धमहं मन्ये प्राप्तकालं तवानघ ।
अत्र नो द्यूतमायत्तं विजयायेतराय वा ॥ ७.१०२.४ ॥

ହେ ନିଷ୍ପାପ, ତା ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାର ସମୟ ଆସିଛି ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି। ଏଠାରେ ଆମ ବିଜୟ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟର ବିଜୟ ଦ୍ୟୁତ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।

7.102.5

अत्र क्रोधविषं पार्थ विमुञ्च चिरसम्भृतम् ।
एष मूलमनर्थानां पाण्वानां महात्मनाम् ॥ ७.१०२.५ ॥

ହେ ପାର୍ଥ, ଏଠାରେ ଦୀର୍ଘକାଳ ସଞ୍ଚିତ କ୍ରୋଧ-ବିଷ ତ୍ୟାଗ କର। ଏ ହିଁ ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅନର୍ଥର ମୂଳ।

7.102.6

सोऽयं प्राप्तस्तवाक्षेपं पश्य साफल्यमात्मनः ।
कथं हि राजा राज्यार्थी त्वया गच्छेत संयुगम् ॥ ७.१०२.६ ॥

ସେ ଏହି ଆସିଛି; ତୁମ ଆକ୍ଷେପର ଫଳ ଦେଖ, ନିଜ କର୍ମର ସଫଳତା ଦେଖ। ରାଜ୍ୟ ଇଚ୍ଛୁକ ରାଜା ତୁମ ଦ୍ୱାରା କିପରି ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯିବେ?

7.102.7

दिष्ट्या त्विदानीं सम्प्राप्त एष ते बाणगोचरम् ।
यथाऽयं जीवितं जह्यात्तथा कुरु धनञ्जय ॥ ७.१०२.७ ॥

ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଏବେ ଏ ତୁମ ବାଣର ପରିସରରେ ଆସିଛି। ହେ ଧନଞ୍ଜୟ, ଏ ଯେପରି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରେ ସେପରି କର।

7.102.8

ऐश्वर्यमदसम्मूढो नैष दुःखमुपेयिवान् ।
न च ते संयुगे वीर्यं जानाति पुरुषर्षभ ॥ ७.१०२.८ ॥

ଐଶ୍ବର୍ଯ୍ୟ ମଦରେ ମୋହିତ ହୋଇ ଏ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିନାହିଁ। ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମର ବୀର୍ଯ୍ୟ ଏ ଜାଣେ ନାହିଁ।

7.102.9

त्वां हि लोकास्त्रयः पार्थ ससुरासुरमानवाः ।
नोत्सहन्ते रणे जेतुं किमुतैकः सुयोधनः ॥ ७.१०२.९ ॥

ହେ ପାର୍ଥ, ଦେବ, ଅସୁର ଓ ମନୁଷ୍ୟ ସହିତ ତିନି ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମକୁ ଜିତିବାକୁ ସାହସ କରିବେ ନାହିଁ; ତେବେ ଏକା ସୁଯୋଧନ କ'ଣ କରିବ?

7.102.10

स दिष्ट्या समनुप्राप्तस्तव पार्थ रथान्तिकम् ।
जह्येनं त्वं महाबाहो यथा वृत्रं पुरन्दरः ॥ ७.१०२.१० ॥

ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ସେ ତୁମ ରଥ ନିକଟକୁ ଆସିଛି। ହେ ମହାବାହୁ, ପୁରନ୍ଦର ଯେପରି ବୃତ୍ରକୁ ମାରିଥିଲେ, ସେପରି ତୁମେ ଏହାକୁ ମାର।

7.102.11

एष ह्यनर्थे सततं पराक्रान्तस्तवानघ ।
निकृत्या धर्मराजं च द्यूते वञ्चितवानयम् ॥ ७.१०२.११ ॥

ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଏ ସର୍ବଦା ତୁମର ଅନର୍ଥ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛି। ଛଳରେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପଶାଖେଳରେ ଠକିଥିଲା।

7.102.12

बहूनि सुनृशंसानि कृतान्येतेन मानद ।
युष्मासु पापमतिना अपापेष्वपि नित्यदा ॥ ७.१०२.१२ ॥

ହେ ମାନଦ, ପାପବୁଦ୍ଧି ଏ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ତୁମମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସର୍ବଦା ଅନେକ ଅତି କ୍ରୂର କର୍ମ କରିଛି।

7.102.13

तमनार्यं सदा क्रुद्धं पुरुषं कामरूपिणम् ।
आर्यां युद्धे मतिं कृत्वा जहि पार्थाविचारयन् ॥ ७.१०२.१३ ॥

ସେହି ଅନାର୍ଯ୍ୟ, ସଦା କ୍ରୋଧୀ ଓ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣକାରୀ ପୁରୁଷକୁ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆର୍ଯ ମତିରେ, ବିଚାର ନ କରି ବଧ କର, ହେ ପାର୍ଥ।

7.102.14

निकृत्या राज्यहरणं वनवासं च पाण्डव ।
परिक्लेशं च कृष्णाया हृदि कृत्वा पराक्रम ॥ ७.१०२.१४ ॥

ଛଳରେ ରାଜ୍ୟ ହରଣ, ବନବାସ ଓ କୃଷ୍ଣାର କ୍ଲେଶ, ଏସବକୁ ହୃଦୟରେ ରଖି, ହେ ପାଣ୍ଡବ, ପରାକ୍ରମ ଦେଖାଅ।

7.102.15

दिष्ट्यैष तव बाणानां गोचरे परिवर्तते ।
प्रतिघाताय कार्यस्य दिष्ट्या च यततेऽग्रतः ॥ ७.१०२.१५ ॥

ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଏ ତୁମ ବାଣର ଗୋଚରରେ ଘୁରୁଛି; କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତିହତ କରିବା ପାଇଁ, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ସେ ଆଗରେ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି।

7.102.16

दिष्ट्या जानाति सङ्ग्रामे योद्धव्यं हि त्वया सह ।
दिष्ट्या च सफलाः पार्थ सर्वे कामा ह्यकामिताः ॥ ७.१०२.१६ ॥

ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ସେ ଜାଣେ ଯେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାକୁ ତୁମ ସହ ଲଢ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିବ; ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ହେ ପାର୍ଥ, ଅନାକାଂକ୍ଷିତ ସବୁ ଇଚ୍ଛା ମଧ୍ୟ ଫଳିଲା।

7.102.17

तस्माज्जहि रणे पार्थ धार्तराष्ट्रं कुलाधमम् ।
यथेन्द्रेण हतः पूर्वं जम्भो देवासुरे मृधे ॥ ७.१०२.१७ ॥

ତେଣୁ, ହେ ପାର୍ଥ, ରଣରେ ସେ କୁଳାଧମ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରକୁ ବଧ କର, ଯେପରି ପୂର୍ବେ ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଜମ୍ଭକୁ ବଧ କରିଥିଲେ।

7.102.18

अस्मिन्हते त्वया सैन्यमनाथं भिद्यतामिदम् ।
वैरस्य दिष्ट्या सहजं मूलं छिन्धि दुरात्मनाम् ॥ ७.१०२.१८ ॥

ଏ ବଧ ହେଲେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଏ ସେନା ନାଥହୀନ ହୋଇ ଭାଙ୍ଗିଯାଉ; ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ଦୁରାତ୍ମାମାନଙ୍କ ବୈରର ସହଜ ମୂଳ କାଟ।

7.102.19

तं तथेत्यब्रवीत्पार्थः कृत्यरूपमिदं मम ।
सर्वमन्यदनादृत्य गच्छ यत्र सुयोधनः ॥ ७.१०२.१९ ॥

ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ସେପରି ହେଉ; ଏହା ମୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। ଅନ୍ୟ ସବୁ ଅବହେଳା କରି ଯେଉଁଠି ସୁଯୋଧନ ଅଛନ୍ତି ସେଠାକୁ ଯାଅ।"

7.102.20

येनैतद्दीर्घकालं नो भुक्तं राज्यमकण्टकम् ।
अप्यस्य युधि विक्रम्य च्छिन्द्यां मूर्धानमाहवे ॥ ७.१०२.२० ॥

"ଆମର ଏହି ନିଷ୍କଣ୍ଟକ ରାଜ୍ୟ ଯିଏ ଦୀର୍ଘକାଳ ଭୋଗ କରିଛି, ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାକ୍ରମରେ ତାର ମସ୍ତକ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ରଣଭୂମିରେ କାଟିଦେବି।"

7.102.21

अपि तस्य ह्यनर्हायाः परिक्लेशस्य माधव ।
कृष्णायाः शक्नुयां गन्तुं पदं केशप्रधर्षणे ॥ ७.१०२.२१ ॥

"ହେ ମାଧବ! ଅନୁଚିତା (ଦ୍ରୌପଦୀ) ଭୋଗିଥିବା କ୍ଳେଶର ପ୍ରତିଶୋଧରେ, କେଶ ଧରି ଟାଣିଥିବା ସେହି ଅପମାନ ସ୍ଥଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ପହଞ୍ଚିପାରେ।"

7.102.22

अप्यहं तानि दुःखानि पूर्ववृत्तानि माधव ।
दुर्योधनं रणे हत्वा प्रतिमोक्ष्ये कथञ्चन ॥ ७.१०२.२२ ॥

"ହେ ମାଧବ! ପୂର୍ବରେ ଘଟିଥିବା ସେହି ସମସ୍ତ ଦୁଃଖର ପ୍ରତିଶୋଧ ମଧ୍ୟ ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ନେବି—ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ବଧ କରି।"

7.102.23

इत्येवंवादिनौ कृष्णौ हृष्टौ श्वेतान्हयोत्तमान् ।
प्रेषयामासतुः सङ्ख्ये प्रेप्सन्तौ तं नराधिपम् ॥ ७.१०२.२३ ॥

ଏପରି କହୁଥିବା ଦୁଇ କୃଷ୍ଣ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ସେହି ନରାଧିପଙ୍କୁ ପାଇବାର ଇଚ୍ଛାରେ, ଧଳା ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ଆଡ଼କୁ ଚଳାଇଲେ।

7.102.24

तयोः समीपं सम्प्राप्य पुत्रस्ते भरतर्षभ ।
न चकार भयं प्राप्ते भये महति मारिष ॥ ७.१०२.२४ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ! ସେମାନଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି ମଧ୍ୟ, ବଡ଼ ଭୟ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୟ କଲେ ନାହିଁ, ହେ ମାନ୍ୟ।

7.102.25

तदस्य क्षत्रियाः कर्म सर्व एवाभ्यपूजयन् ।
यदर्जुनहृषीकेशौ प्रत्युद्यातौ न्यवारयत् ॥ ७.१०२.२५ ॥

ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ତାର ଏହି କର୍ମର ପ୍ରଶଂସା କଲେ; ସମ୍ମୁଖକୁ ଧାଇଁ ଆସିଥିବା ଅର୍ଜୁନ ଓ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ସେ ରୋକିଲା।

7.102.26

ततः सर्वस्य सैन्यस्य तावकस्य विशाम्पते ।
महानादो ह्यभूत्तत्र दृष्ट्वा राजानमाहवे ॥ ७.१०२.२६ ॥

ହେ ପ୍ରଜାପତି, ସେତେବେଳେ ଆପଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ସେନାମଧ୍ୟରେ ସେଠାରେ ମହା କୋଳାହଳ ଉଠିଲା; ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି।

7.102.27

तस्मिञ्जनसमुन्नादे प्रवृत्ते भैरवे सति ।
कदर्थीकृत्य ते पुत्रः प्रत्यमित्रमवारयत् ॥ ७.१०२.२७ ॥

ସେହି ଭୟଙ୍କର କୋଳାହଳ ଆରମ୍ଭ ହେବାବେଳେ, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶତ୍ରୁକୁ ତୁଚ୍ଛ ଜାଣି ତାକୁ ରୋକିଲା।

7.102.28

आवारितस्तु कौन्तेयस्तव पुत्रेण धन्विना ।
संरम्भमगमद्भूयः स च तस्मिन्परन्तपः ॥ ७.१०२.२८ ॥

ତୁମ ଧନୁର୍ଧର ପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ରୋକାଯିବା ପରେ କୌନ୍ତେୟ, ହେ ଶତ୍ରୁତାପକ, ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଧିକ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।

7.102.29

तौ दृष्ट्वा प्रतिसंरब्धौ दुर्योधनधनञ्जयौ ।
अभ्यवैक्षन्त राजानो भीमरूपाः समन्ततः ॥ ७.१०२.२९ ॥

ସେହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଓ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ, ପରସ୍ପର ପ୍ରତି କ୍ରୋଧିତ ଦେଖି, ଭୟଙ୍କର ରୂପର ରାଜାମାନେ ଚାରିପାଖରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

7.102.30

दृष्ट्वा तु पार्थं संरब्धं वासुदेवं च मारिष ।
प्रहसन्नेव पुत्रस्ते योद्धुकामः समाह्वयत् ॥ ७.१०२.३० ॥

ହେ ମାରିଷ, ପାର୍ଥ ଓ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ ଦେଖି, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ହସି ହସି, ଯୁଦ୍ଧର ଇଚ୍ଛାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲା।

7.102.31

ततः प्रहृष्टो दाशार्हः पाण्डवश्च धनञ्जयः ।
व्यक्रोशेतां महानादं दध्मतुश्चाम्बुजोत्तमौ ॥ ७.१०२.३१ ॥

ତା'ପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଦାଶାର୍ହ କୃଷ୍ଣ ଓ ପାଣ୍ଡବ ଧନଞ୍ଜୟ ମହାନାଦ କରି ନିଜ ଉତ୍ତମ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।

7.102.32

तौ हृष्टरूपौ सम्प्रेक्ष्य कौरवेयास्तु सर्वशः ।
निराशाः समपद्यन्त पुत्रस्य तव जीविते ॥ ७.१०२.३२ ॥

ସେମାନଙ୍କୁ ହର୍ଷିତ ଦେଖି କୌରବମାନେ ସମସ୍ତେ ତୁମ ପୁତ୍ରର ଜୀବନ ବିଷୟରେ ନିରାଶ ହୋଇଗଲେ।

7.102.33

शोकमापुः परं चैव कुरवः सर्व एव ते ।
अमन्यन्त च पुत्रं ते वैश्वानरमुखे हुतम् ॥ ७.१०२.३३ ॥

ସମସ୍ତ କୁରୁମାନେ ଅତ୍ୟଧିକ ଶୋକରେ ପଡ଼ିଲେ; ସେମାନେ ଭାବିଲେ ତୁମ ପୁତ୍ର ବୈଶ୍ୱାନରଙ୍କ ମୁଖରେ ଆହୁତି ହୋଇଗଲେ।

7.102.34

तथा तु दृष्ट्वा योधास्ते प्रहृष्टौ कृष्णपाण्डवौ ।
हतो राजा हतो राजेत्यूचिरे च भयार्दिताः ॥ ७.१०२.३४ ॥

କୃଷ୍ଣ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ହର୍ଷିତ ଦେଖି ସେ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ କହିଲେ, 'ରାଜା ମରିଗଲେ! ରାଜା ମରିଗଲେ!'

7.102.35

जनस्य सन्निनादं तु श्रुत्वा दुर्योधनोऽब्रवीत् ।
व्येतु वो भीरहं कृष्णौ प्रेषयिष्यामि मृत्यवे ॥ ७.१०२.३५ ॥

ଜନତାର ସେହି କୋଳାହଳ ଶୁଣି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କହିଲେ, 'ତୁମମାନଙ୍କ ଭୟ ଦୂର ହେଉ; ମୁଁ ଏହି ଦୁଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ପାଖକୁ ପଠାଇବି।'

7.102.36

इत्युक्त्वा सैनिकान्सर्वाञ्जयापेक्षी नराधिपः ।
पार्थमाभाष्य संरम्भादिदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.१०२.३६ ॥

ଏହା କହି ବିଜୟ ଆକାଂକ୍ଷୀ ସେହି ନରାଧିପ ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧି, ପରେ କ୍ରୋଧରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

7.102.37

पार्थ यच्छिक्षितं तेऽस्त्रं दिव्यं पार्थिवमेव च ।
तद्दर्शय मयि क्षिप्रं यदि जातोऽसि पाण्डुना ॥ ७.१०२.३७ ॥

ହେ ପାର୍ଥ, ତୁମେ ଶିଖିଥିବା ଦିବ୍ୟ ଓ ପାର୍ଥିବ ଅସ୍ତ୍ର ମୋ ଉପରେ ଶୀଘ୍ର ଦେଖାଅ, ଯଦି ତୁମେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ହୁଅ।

7.102.38

यद्बलं तव वीर्यं च केशवस्य तथैव च ।
तत्कुरुष्व मयि क्षिप्रं पश्यामस्तव पौरुषम् ॥ ७.१०२.३८ ॥

ତୁମର ଯେଉଁ ବଳ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଅଛି, ଏବଂ କେଶବଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସେହିପରି, ତାହା ମୋ ଉପରେ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କର; ଆମେ ତୁମର ପୌରୁଷ ଦେଖିବୁ।

7.102.39

अस्मत्परोक्षं कर्माणि कृतानि प्रवदन्ति ते ।
स्वामिसत्कारयुक्तानि यानि तानीह दर्शय ॥ ७.१०२.३९ ॥

ଆମ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ କୃତ, ତୁମ ଲୋକେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବା, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ଯୁକ୍ତ ସେହି କର୍ମସବୁ ଏଠାରେ ଦେଖାଅ।