ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.103
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.103.1
एवमुक्त्वाऽर्जुनं राजा त्रिभिर्मर्मातिगैः शरैः ।
अभ्यविध्यन्महावेगैश्चतुर्भिश्चतुरो हयान् ॥ ७.१०३.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਮਰਮ-ਭੇਦੀ ਤਿੰਨ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ, ਅਤੇ ਮਹਾਵੇਗ ਵਾਲੇ ਚਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਚਾਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
7.103.2
वासुदेवं च दशभिः प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ।
प्रतोदं चास्य भल्लेन च्छित्त्वा भूमावपातयत् ॥ ७.१०३.२ ॥
ਦਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਸੁਦੇਵ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਭੱਲ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਚਾਬਕ ਕੱਟ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
7.103.3
तं चतुर्दशभिः पार्थश्चित्रपुङ्खैः शिलाशितैः ।
अविध्यत्तूर्णमव्यग्रस्ते चाभ्रश्यन्त वर्मणि ॥ ७.१०३.३ ॥
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ, ਬਿਨਾਂ ਘਬਰਾਹਟ ਦੇ, ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ, ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ ਚੌਦਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਉਹ ਤੀਰ ਉਸਦੇ ਕਵਚ ਤੋਂ ਫਿਸਲ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
7.103.4
तेषां नैष्फल्यमालोक्य पुनर्नव च पञ्च च ।
प्राहिणोन्निशितान्बाणांस्ते चाभ्रश्यन्त वर्मणः ॥ ७.१०३.४ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਨੌਂ ਅਤੇ ਪੰਜ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰ ਛੱਡੇ; ਉਹ ਵੀ ਉਸਦੇ ਕਵਚ ਤੋਂ ਫਿਸਲ ਗਏ।
7.103.5
अष्टाविंशांस्तु तान्बाणानस्तान्विप्रेक्ष्य निष्फलान् ।
अब्रवीत्परवीरघ्नः कृष्णोऽर्जुनमिदं वचः ॥ ७.१०३.५ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਠਾਈ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਵੈਰੀ-ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।
7.103.6
अदृष्टपूर्वं पश्यामि शिलानामिव सर्पणम् ।
त्वया सम्प्रेषिताः पार्थ नार्थं कुर्वन्ति पत्रिणः ॥ ७.१०३.६ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਉਹ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ — ਜਿਵੇਂ ਪੱਥਰ ਫਿਸਲ ਰਹੇ ਹੋਣ। ਤੇਰੇ ਛੱਡੇ ਇਹ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਆਪਣਾ ਮਕਸਦ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ।
7.103.7
कच्चिद्गाण्डीवजः प्राणस्तथैव भरतर्षभ ।
मुष्टिश्च ते यथा पूर्वं भुजयोश्च बलं तव ॥ ७.१०३.७ ॥
ਹੇ ਭਰਤ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਗਾਂਡੀਵ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਪ੍ਰਾਣ ਕੀ ਉਹੀ ਹੈ? ਤੇਰੀ ਮੁੱਠੀ ਤੇ ਬਾਹਾਂ ਦਾ ਬਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ?
7.103.8
न वा कच्चिदयं कालः प्राप्तः स्यादद्य पश्चिमः ।
तव चैवास्य शत्रोश्च तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः ॥ ७.१०३.८ ॥
ਕੀ ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਅਤੇ ਇਸ ਵੈਰੀ ਲਈ ਆਖ਼ਰੀ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ? ਪੁੱਛਣ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸ।
7.103.9
विस्मयो मे महान्पार्थ तव दृष्ट्वा शरानिमान् ।
व्यर्थान्निपतितान्सङ्खे दुर्योधनरथं प्रति ॥ ७.१०३.९ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਡਿੱਗ ਕੇ ਵਿਅਰਥ ਹੋਏ ਤੇਰੇ ਇਹਨਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬੜੀ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ ਹੈ।
7.103.10
वज्राशनिसमा घोराः परकायावभेदिनः ।
शराः कुर्वन्ति ते नार्थं पार्थ काऽद्य विडम्बना ॥ ७.१०३.१० ॥
ਵਜ੍ਰ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਭਿਆਨਕ, ਵੈਰੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਤੇਰੇ ਤੀਰ ਅੱਜ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ। ਹੇ ਪਾਰਥ, ਅੱਜ ਇਹ ਕੈਸੀ ਵਿਡੰਬਨਾ!
7.103.11
द्रोणेन नियतं कृष्ण धार्तराष्ट्रे निदर्शितम् ।
अन्ते विहितमस्त्राणामेतत्कवचधारणम् ॥ ७.१०३.११ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਦਰੋਣ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਹਿਤ ਇਹ ਕਵਚ ਧਾਰਨਾ ਹੈ।
7.103.12
अस्मिन्नन्तर्हितं कृष्ण त्रैलोक्यमपि वर्मणि ।
एको द्रोणो हि वैदैतदहं तस्माच्च सत्तमात् ॥ ७.१०३.१२ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਇਸ ਕਵਚ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ ਵੀ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਇਕੱਲੇ ਦਰੋਣ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਜਾਣਿਆ ਹੈ।
7.103.13
न शक्यमेतत्कवचं बाणैर्भेत्तुं कथञ्चन ।
अपि वज्रेण गोविन्द स्वयं मघवता युधि ॥ ७.१०३.१३ ॥
ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਵੈਂ ਇੰਦਰ ਵੀ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਇਸ ਕਵਚ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਵਿੰਨ੍ਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
7.103.14
जानंस्त्वमपि वै कृष्ण मां विमोहयसे कथम् ।
यद्वृत्तं त्रिषु लोकेषु यच्च केशव वर्तते ॥ ७.१०३.१४ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਭਰਮਾਉਂਦਾ ਹੈਂ? ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵਾਪਰਿਆ ਅਤੇ ਵਾਪਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ।
7.103.15
यथा भविष्यद्यच्चैव तत्सर्वं विदितं तव ।
न त्विदं वेद वै कश्चिद्यथा त्वं मधुसूदन ॥ ७.१०३.१५ ॥
ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜੋ ਹੈ ਉਹ ਸਭ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਵਾਂਗ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
7.103.16
एष दुर्योधनः कृष्ण द्रोणेन विहितामिमाम् ।
तिष्ठत्यभीतवत्सङ्ख्ये बिभ्रत्कवचधारणाम् ॥ ७.१०३.१६ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਦ੍ਰੋਣ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਇਸ ਕਵਚ ਨੂੰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਡਰ ਵਾਂਗ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।
7.103.17
यत्त्वत्र विहितं कार्यं नैष तद्वेत्ति माधव ।
स्त्रीवदेष बिभर्त्येतां युक्तां कवचधारणाम् ॥ ७.१०३.१७ ॥
ਹੇ ਮਾਧਵ, ਇੱਥੇ ਜੋ ਕਰਤੱਵ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ, ਇਹ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਇਹ ਔਰਤ ਵਾਂਗ ਇਸ ਯੋਗ ਕਵਚ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
7.103.18
पश्य बाह्वोश्च मे वीर्यं धनुषश्च जनार्दन ।
पराजयिष्ये कौरव्यं कवचेनापि रक्षितम् ॥ ७.१०३.१८ ॥
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਮੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਦਾ ਪਰਾਕਰਮ ਵੇਖ। ਕਵਚ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੌਰਵ ਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਹਰਾਵਾਂਗਾ।
7.103.19
इदमङ्गिरसे प्रादाद्देवेशो वर्म भास्वरम् ।
तस्माद्वृहस्पतिः प्राप ततः प्राप पुरन्दरः ॥ ७.१०३.१९ ॥
ਇਹ ਚਮਕਦਾ ਕਵਚ ਦੇਵੇਸ਼ ਨੇ ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੇ ਪਾਇਆ; ਫਿਰ ਪੁਰੰਦਰ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
7.103.20
पुनर्ददौ सुरपतिर्मह्यं वर्म ससङ्ग्रहम् ।
दैवं यद्यस्य वर्मैतद्ब्रह्मणा वा स्वयं कृतम्।
नैनं गोप्स्यति दुर्बुद्धिमद्य बाणहतं मया ॥ ७.१०३.२० ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਸੰਗ੍ਰਹ ਸਮੇਤ ਇਹ ਕਵਚ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਦੈਵੀ ਕਵਚ ਜਿਸਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਖੁਦ ਬਣਾਇਆ ਹੋਵੇ — ਇਸ ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ; ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ।
7.103.21
एवमुक्त्वाऽर्जुनो बाणानभिमन्त्र्य व्यकर्षयत् ।
मानवास्त्रेण मानार्हस्तीक्ष्णावरणभेदिना ॥ ७.१०३.२१ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਅਭਿਮੰਤਰਿਤ ਕਰਕੇ ਖਿੱਚਿਆ — ਮਾਨਵਾਸਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਜੋ ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕਵਚ ਨੂੰ ਭੇਦਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
7.103.22
विकृष्यमाणांस्तेनैव धनुर्मध्यगताञ्छरान् ।
तानस्यास्त्रेण चिच्छेद द्रौणिः सर्वास्त्रघातिना ॥ ७.१०३.२२ ॥
ਉਸੇ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਖਿੱਚੇ ਜਾ ਰਹੇ, ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹੁੰਚੇ ਉਹਨਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ — ਉਸ (ਅਰਜੁਨ) ਦੇ — ਦ੍ਰੋਣ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਸਭ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ ਹੈ।
7.103.23
तान्निकृत्तानिषून्दृष्ट्वा दूरतो ब्रह्मवादिना ।
न्यवेदयत्केशवाय विस्मितः श्वेतवाहनः ॥ ७.१०३.२३ ॥
ਦੂਰੋਂ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਉਹਨਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਸ਼ਵੇਤਾਸ਼ਵ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।
7.103.24
नैतदस्त्रं मया शक्यं द्विः प्रयोक्तुं जनार्दन ।
अस्त्रं मामेव हन्याद्धि हन्याच्चापि बलं मम ॥ ७.१०३.२४ ॥
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਇਹ ਅਸਤ੍ਰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਦੋ ਵਾਰ ਚਲਾਉਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਅਸਤ੍ਰ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬਲ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇਗਾ।
7.103.25
ततो दुर्योधनः कृष्णौ नवभिर्नवभिः शरैः ।
अविध्यत रणे राजञ्शरैराशीविषोपमैः ॥ ७.१०३.२५ ॥
ਤਦ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਨੌਂ-ਨੌਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ।
7.103.26
भूय एवाभ्यवर्षच्च समरे कृष्णपाण्डवौ ।
शरवर्षेण महता ततोऽहृष्यन्त तावकाः।
चक्रुर्वादित्रनिनदान्सिंहनादरवांस्तथा ॥ ७.१०३.२६ ॥
ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਦੋਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀ ਬਾਣਵਰਖਾ ਕੀਤੀ; ਤਦ ਤੁਹਾਡੇ ਲੋਕ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਅਤੇ ਸਿੰਘਨਾਦ ਕੀਤੇ।
7.103.27
ततः क्रुद्धो रणे पार्थः सृक्विणी परिसंलिहन् ।
नापश्यच्च ततोऽस्याङ्गं यन्न स्याद्वर्मरक्षितम् ॥ ७.१०३.२७ ॥
ਤਦ ਰਣ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਪਾਰਥ ਨੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਚੱਟਦਿਆਂ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਕੋਈ ਅੰਗ ਨਾ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਬਖ਼ਤਰ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਾ ਹੋਵੇ।
7.103.28
ततोऽस्य निशितैर्बाणैः सुमुक्तैरन्तकोपमैः ।
हयांश्चकार निर्देहानुभौ च पार्ष्णिसारथी ॥ ७.१०३.२८ ॥
ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਤਿੱਖੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡੇ ਗਏ, ਯਮ ਵਰਗੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਰਥੀ ਨਿਰਜੀਵ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
7.103.29
धनुरस्याच्छिनत्तूर्णं हस्तावापं च वीर्यवान् ।
रथं च शकलीकर्तुं सव्यसाची प्रचक्रमे ॥ ७.१०३.२९ ॥
ਬਲਵਾਨ ਸਵਯਸਾਚੀ ਨੇ ਝਟਪਟ ਉਸ ਦਾ ਧਨੁੱਖ ਅਤੇ ਹੱਥ ਦੀ ਪਕੜ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਰੱਥ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
7.103.30
दुर्योधनं च बाणाभ्यां तीक्ष्णाभ्यां विरथीकृतम् ।
आविद्ध्यद्धस्ततलयोरुभयोरर्जुनस्तदा ॥ ७.१०३.३० ॥
ਤਦ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਰੱਥਹੀਣ ਕੀਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਦੋ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
7.103.31
प्रयत्नज्ञो हि कौन्तयो नखमांसान्तरेषुभिः ।
स वेदनाभिराविग्नः पलायनपरायणः ॥ ७.१०३.३१ ॥
ਯਤਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਕੌਂਤੇਯ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਨਹੁੰ ਅਤੇ ਮਾਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ (ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ) ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ। ਉਹ ਪੀੜਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਭੱਜਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ।
7.103.32
तं कृच्छ्रामापदं प्राप्तं दृष्ट्वा परमधन्विनः ।
समापेतुः परीप्सन्तो धनञ्जयशरार्दितम् ॥ ७.१०३.३२ ॥
ਉਸ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਕਠਿਨ ਬਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ — ਧਨੰਜਯ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਸ ਨੂੰ।
7.103.33
तं रथैर्बहुसाहस्रैः कल्पितैः कुञ्जरैर्हयैः ।
पदात्योघैश्च संरब्धैः परिवव्रुर्धनञ्जयम् ॥ ७.१०३.३३ ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਥਾਂ, ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰੀਆਂ ਪੈਦਲ ਟੁਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘੇਰ ਲਿਆ।
7.103.34
अथ नार्जुनगोविन्दौ न रथो वा व्यदृश्यत ।
अस्त्रवर्षेण महता शरौघैश्चापि संवृतौ ॥ ७.१०३.३४ ॥
ਤਦ ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਗੋਵਿੰਦ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦਿੱਸੇ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਰਥ ਦਿੱਸਿਆ — ਵੱਡੀ ਅਸਤ੍ਰ-ਵਰਖਾ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਢਕੇ ਗਏ ਸਨ।
7.103.35
ततोऽर्जुनोऽस्त्रवीर्येण निजघ्ने तां वरूथिनीम् ।
तत्र व्यङ्गी कृताः पेतुः शतशोऽथ रथद्विपाः ॥ ७.१०३.३५ ॥
ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉਸ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉੱਥੇ ਅੰਗ ਭੰਗ ਹੋ ਕੇ ਸੈਂਕੜੇ ਰਥ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਡਿੱਗ ਪਏ।
7.103.36
ते हता हन्यमानाश्च न्यगृह्णंस्तं रथोत्तमम् ।
स रथः स्तम्भितस्तस्थौ क्रोशमात्रे समन्ततः ॥ ७.१०३.३६ ॥
ਉਹ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤਮ ਰਥ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਉਹ ਰਥ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਕੋਸ ਤੱਕ ਠਹਿਰ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿ ਗਿਆ।
7.103.37
ततोऽर्जुनं वृष्णिवीरस्त्वरितो वाक्यमब्रवीत् ।
धनुर्विष्फारयात्यर्थमहं ध्मास्यामि चाम्बुजम् ॥ ७.१०३.३७ ॥
ਤਦ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੀਰ ਨੇ ਫੁਰਤੀ ਨਾਲ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਖੂਬ ਤਾਣ; ਮੈਂ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਵਾਂਗਾ।'
7.103.38
ततो विष्फार्य बलवद्गाण्डीवं जघ्निवान्रिपून् ।
महता शरवर्षेण तलशब्देन चार्जुनः ॥ ७.१०३.३८ ॥
ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਬਲ ਨਾਲ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਤਾਣ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਬਾਣਵਰਖਾ ਅਤੇ ਤਲਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
7.103.39
पाञ्चजन्यं च बलवान्दध्मौ तारेण केशवः ।
रजसा ध्वस्तपक्ष्मान्तः प्रस्विन्नवदनो भृशम् ॥ ७.१०३.३९ ॥
ਬਲਵਾਨ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਪਾਂਚਜਨਯ ਸ਼ੰਖ ਉੱਚੇ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਵਜਾਇਆ; ਧੂੜ ਨਾਲ ਪਲਕਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਢੱਕ ਗਏ ਅਤੇ ਮੁਖ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਿਆ।
7.103.40
तेनाच्युतोष्ठपुटपूरितमारुतेन ।
शङ्खान्तरोदरविवृद्धविनिःसृतेन।
नादेन सासुरवियत्सुरलोकपाल… ।
मुद्विग्नमीश्वर जगत्स्फुटतीव सर्वम् ॥ ७.१०३.४० ॥
ਅਚਯੁਤ ਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਟ ਵਿੱਚ ਭਰੀ ਹਵਾ ਨਾਲ, ਸ਼ੰਖ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਵਧ ਕੇ ਨਿਕਲੀ ਉਸ ਨਾਦ ਨਾਲ — ਅਸੁਰਾਂ, ਅਕਾਸ਼, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਸਮੇਤ… ; ਹੇ ਈਸ਼ਵਰ, ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਜਿਵੇਂ ਫਟ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਿਆ।
7.103.41
तस्य शङ्खस्य नादेन धनुषो निःस्वनेन च ।
निःसत्वाश्च ससत्वाश्च क्षितौ पेतुस्तदा जनाः ॥ ७.१०३.४१ ॥
ਉਸ ਸ਼ੰਖ ਦੇ ਨਾਦ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਨਾਲ ਤਦ ਨਿਰਬਲ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਲੋਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
7.103.42
तैर्विमुक्तो रथो रेजे वाय्वीरित इवाम्बुदः ।
जयद्रथस्य गोप्तारस्ततः क्षुब्धाः सहानुगाः ॥ ७.१०३.४२ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਰਥ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਾਏ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਸੋਹਿਆ; ਫਿਰ ਜਯਦ੍ਰਥ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਏ।
7.103.43
ते दृष्ट्वा सहसा पार्थं गोप्तारः सैन्धवस्य तु ।
चक्रुर्नादान्महेष्वासाः कम्पयन्तो वसुन्धराम् ॥ ७.१०३.४३ ॥
ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਵੇਖ ਕੇ ਸੈਂਧਵ ਦੇ ਉਹ ਰੱਖਿਅਕ, ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੰਬਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਗਰਜਣ ਲੱਗੇ।
7.103.44
बाणशब्दरवांश्चोग्रान्विमिश्राञ्शङ्खनिःस्वनैः ।
प्रादुश्चक्रुर्महात्मानः सिंहनादरवानपि ॥ ७.१०३.४४ ॥
ਮਹਾਤਮਾਂ ਨੇ ਸ਼ੰਖ-ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਬਾਣਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਿੰਘਨਾਦ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ।
7.103.45
तं श्रुत्वा निनदं घोरं तावकानां समुत्थितम् ।
प्रदध्मतुः शङ्खवरौ वासुदेवधनञ्जयौ ॥ ७.१०३.४५ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਉੱਠੀ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਗੂੰਜ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਏ।
7.103.46
तेन शब्देन महता पूरितेयं वसुन्धरा ।
सशैला सार्णवद्वीपा सपाताला विशाम्पते ॥ ७.१०३.४६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਇਹ ਧਰਤੀ ਪਰਬਤਾਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਟਾਪੂਆਂ ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ ਸਮੇਤ ਭਰ ਗਈ।
7.103.47
स शब्दो भरतश्रेष्ठ व्याप्य सर्वा दिशो दश ।
प्रतिसस्वान तत्रैव कुरुपाण्डवयोर्बले ॥ ७.१०३.४७ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਕੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਕੌਰਵ-ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਿਆ।
7.103.48
तावका रथिनस्तत्र दृष्ट्वा कृष्णधनञ्जयौ ।
सम्भ्रमं परमं प्राप्तास्त्वरमाणा महारथाः ॥ ७.१०३.४८ ॥
ਉੱਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਰਥੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਏ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਹਾਰਥੀ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
7.103.49
अथ कृष्णौ महाभागौ तावका वीक्ष्य दंशितौ ।
अभ्यद्रवन्त सङ्क्रुद्धास्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१०३.४९ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਭਾਗ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਕਵਚਧਾਰੀ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਧੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ; ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਅਦਭੁਤ ਜਿਹਾ ਸੀ।