Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.105

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.105.1

ध्वजान्बहुविधाकारान्भ्राजमानानतिश्रिया ।
पार्थानां मामकानां च तान्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१०५.१ ॥

ହେ ସଞ୍ଜୟ, ପାଣ୍ଡବ ଓ ମୋ ପକ୍ଷର ବହୁବିଧ ଆକୃତିର, ଅତି ଶୋଭାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସେହି ଧ୍ୱଜଗୁଡ଼ିକ ମୋତେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।

7.105.2

ध्वजान्बहुविधाकाराञ्शृणु तेषां महात्मनाम् ।
रूपतो वर्णतश्चैव नामतश्च निबोध मे ॥ ७.१०५.२ ॥

ସେହି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କର ବହୁବିଧ ଆକୃତିର ଧ୍ୱଜଗୁଡ଼ିକ ଶୁଣ; ରୂପ, ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ନାମରେ ମୋଠାରୁ ଜାଣ।

7.105.3

तेषां तु रथमुख्यानां रथेषु विविधा ध्वजाः ।
प्रत्यदृश्यन्त राजेन्द्र ज्वलिता इव पावकाः ॥ ७.१०५.३ ॥

ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀମାନଙ୍କ ରଥରେ ବିବିଧ ଧ୍ୱଜ ଦେଖାଗଲା, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି।

7.105.4

काञ्चनाः काञ्चनापीडाः काञ्चनस्रगलङ्कृताः ।
काञ्चनानीव शृङ्गाणि काञ्चनस्य महागिरेः ॥ ७.१०५.४ ॥

ସୁନାର, ସୁନା ଅଳଙ୍କାରଯୁକ୍ତ, ସୁନା ମାଳାରେ ଅଳଙ୍କୃତ — ସୁନାମୟ ମହାପର୍ବତର ଶିଖର ପରି।

7.105.5

अनेकवर्णा विविधा ध्वजाः परमशोभनाः ।
ते ध्वजाः संवृतास्तेषां पताकाभिः समन्ततः।
नानावर्णविराणाभिः शुशुभुः सर्वतो वृताः ॥ ७.१०५.५ ॥

ଅନେକ ବର୍ଣ୍ଣର, ବିବିଧ, ଅତି ସୁନ୍ଦର ସେହି ଧ୍ୱଜଗୁଡ଼ିକ; ସେମାନଙ୍କର ନାନା ବର୍ଣ୍ଣର ପତାକାରେ ଚାରିପାଶେ ଆବୃତ ହୋଇ ସବୁଆଡ଼େ ଶୋଭାୟମାନ ହେଲେ।

7.105.6

पताकाश्च ततस्तास्तु श्वसनेन समीरिताः ।
नृत्यमाना व्यदृश्यन्त रङ्गमध्ये विलासिकाः ॥ ७.१०५.६ ॥

ତା'ପରେ ସେହି ପତାକାଗୁଡ଼ିକ ପବନରେ ଦୋଳିତ ହୋଇ ରଣଭୂମିର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବିଳାସୀ ନର୍ତ୍ତକୀ ପରି ନାଚୁଥିବା ଦେଖାଗଲା।

7.105.7

इन्द्रायुधसवर्णाभाः पताका भरतर्षभ ।
दोधूयमाना रथिनां शोभयन्ति महारथान् ॥ ७.१०५.७ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ରଙ୍ଗର ପତାକାଗୁଡ଼ିକ ଦୋହଲି ରଥୀମାନଙ୍କ ମହାରଥୀମାନଙ୍କୁ ଶୋଭାଦାନ କରୁଥିଲା।

7.105.8

सिंहलाङ्गूल उग्रास्यो ध्वजो वानरलक्षणः ।
धनञ्जयस्य सङ्ग्रामे प्रत्यदृश्यत भारत ॥ ७.१०५.८ ॥

ହେ ଭାରତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ସିଂହ ପୁଚ୍ଛ, ଉଗ୍ର ମୁଖ ଓ ବାନର ଚିହ୍ନ ସହ ଦେଖାଗଲା।

7.105.9

स वानरध्वजो राजन्पताकाभिरलङ्कृतः ।
त्रासयामास तत्सैन्यं ध्वजो गाण्डीवधन्वनः ॥ ७.१०५.९ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ପତାକାରେ ଶୋଭିତ ସେ ବାନରଧ୍ୱଜ, ଗାଣ୍ଡୀବଧନ୍ବୀଙ୍କ ଧ୍ୱଜ, ସେହି ସେନାକୁ ତ୍ରାସ ଦେଉଥିଲା।

7.105.10

तथैव सिंहलाङ्गूलं द्रोणपुत्रस्य भारत ।
ध्वजाघ्रं समपश्याम बालसूर्यसमप्रभम् ॥ ७.१०५.१० ॥

ହେ ଭାରତ, ସେହିପରି ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ସିଂହପୁଚ୍ଛ ଧ୍ୱଜର ଅଗ୍ରଭାଗ ବାଲସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ପ୍ରଭାମୟ ଆମେ ଦେଖିଲୁ।

7.105.11

काञ्चनं पवनोद्धूतं शक्रध्वजसमप्रभम् ।
नन्दनं कौरवेन्द्राणां द्रौणेर्लक्ष्म समुच्छ्रितम् ॥ ७.१०५.११ ॥

ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ, ପବନରେ ଦୋହଲୁଥିବା, ଇନ୍ଦ୍ରଧ୍ୱଜ ପରି ପ୍ରଭାମୟ, କୌରବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆନନ୍ଦ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଉଚ୍ଚରେ ଉଠିଥିଲା।

7.105.12

हस्तिकक्ष्या पुनर्हैमी बभूवाधिरथेर्ध्वजः ।
आहवे खं महाराज ददृशे पूरयन्निव ॥ ७.१०५.१२ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଅଧିରଥପୁତ୍ରଙ୍କ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ହସ୍ତିକକ୍ଷ୍ୟା ଧ୍ୱଜ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆକାଶ ଭରିଦେଉଥିବା ପରି ପୁଣି ଦେଖାଗଲା।

7.105.13

पताकी काञ्चनः स्रग्वी ध्वजः कर्णस्य संयुगे ।
नृत्यतीव रथोपस्थे श्वसनेन समीरितः ॥ ७.१०५.१३ ॥

ପତାକାଯୁକ୍ତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ, ମାଳାଭୂଷିତ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ଯୁଦ୍ଧରେ ରଥୋପସ୍ଥରେ ଯେମିତି ନାଚୁଥିଲା, ପବନରେ ଦୋହଲି ହୋଇ।

7.105.14

आचार्यस्य तु पाण्डूनां ब्राह्मणस्य तपस्विनः ।
गोवृषो गौतमस्यासीत्कृपस्य सुपरिष्कृतः ॥ ७.१०५.१४ ॥

ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ତପସ୍ୱୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କ ଏବଂ ଗୌତମ କୃପଙ୍କ ସୁସଜ୍ଜିତ ବୃଷଭଚିହ୍ନିତ ଧ୍ୱଜ ଥିଲା।

7.105.15

स तेन भ्राजते राजन्गोवृषेण महारथः ।
त्रिपुरघ्नरथो यद्वद्गोवृषेण विराजता ॥ ७.१०५.१५ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେ ମହାରଥୀ ସେହି ବୃଷଭ-ଧ୍ୱଜରେ ଶୋଭିତ ହେଲେ; ଯେପରି ତ୍ରିପୁରଘାତୀଙ୍କ ରଥ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବୃଷଭରେ ଶୋଭେ।

7.105.16

मयूरो वृषसेनस्य काञ्चनो मणिरत्नवान् ।
व्याहरिष्यन्निवातिष्ठत्सेनाग्रमुपशोभयन् ॥ ७.१०५.१६ ॥

ବୃଷସେନଙ୍କ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ, ମଣିରତ୍ନଯୁକ୍ତ ମୟୂର-ଧ୍ୱଜ ଯେମିତି କହିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗକୁ ଶୋଭାଇ ଠିଆ ହେଉଥିଲା।

7.105.17

तेन तस्य रथो भाति मयूरेण महात्मनः ।
यथा स्कन्दस्य राजेन्द्र मयूरेण विराजता ॥ ७.१०५.१७ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେହି ମୟୂରରେ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ରଥ ଶୋଭେ; ଯେପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୟୂରରେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ରଥ ଶୋଭେ।

7.105.18

मद्रराजस्य शल्यस्य ध्वजाग्रेऽग्निशिखामिव ।
सौवर्णीं प्रतिपश्याम सीतामप्रतिमां शुभाम् ॥ ७.१०५.१८ ॥

ମଦ୍ରରାଜ ଶଲ୍ୟଙ୍କ ଧ୍ୱଜାଗ୍ରରେ ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ, ଅତୁଳନୀୟ ସୁନ୍ଦର ହଳ-ଚିହ୍ନ ଆମେ ଦେଖିଲୁ।

7.105.19

सा सीता भ्राजते तस्य रथमास्थाय मारिष ।
सर्वबीजविरूढेव यथा सीता श्रिया वृता ॥ ७.१०५.१९ ॥

ହେ ମାନ୍ୟ, ସେ (ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସୀତା, ଲଙ୍ଗଳରେଖାର ଚିହ୍ନ) ତାଙ୍କ ରଥରେ ଆରୂଢ ହୋଇ ଝଲସୁଛି; ସମସ୍ତ ବୀଜରୁ ଅଙ୍କୁରିତ, ଶ୍ରୀରେ ଘେରା ସୀତା ପରି।

7.105.20

वराहः सिन्धुराजस्य राजतोऽभिविराजते ।
ध्वजाग्रे लोहिताङ्गाभो हेमजालपरिष्कृतः ॥ ७.१०५.२० ॥

ସିନ୍ଧୁରାଜଙ୍କ ରୌପ୍ୟ ବରାହ ଧ୍ୱଜାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଝଲସେ; ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗର ଆଭାରେ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଜାଲରେ ସଜ୍ଜିତ।

7.105.21

शुशुभे केतुना तेन राजतेन जयद्रथः ।
यथा देवासुरे युद्धे पुरा पूषा स्म शोभते ॥ ७.१०५.२१ ॥

ସେହି ରୌପ୍ୟ ଧ୍ୱଜାରେ ଜୟଦ୍ରଥ ଶୋଭିଲେ; ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ପୂର୍ବେ ପୂଷା ଯେପରି ଶୋଭିଥିଲେ।

7.105.22

सौमदत्तेः पुनर्यूपो यज्ञशीलस्य धीमतः ।
ध्वजः सूर्य इवाभाति सोमश्चात्र प्रदृश्यते ॥ ७.१०५.२२ ॥

ସୋମଦତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର (ଭୂରିଶ୍ରବାଙ୍କ) ଯୂପ-ଧ୍ୱଜା, ଯଜ୍ଞପ୍ରିୟ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଝଲସେ; ଏଠାରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ।

7.105.23

स यूपः काञ्चनो राजन्सौमदत्तेर्विराजते ।
राजसूये मखश्रेष्ठे यथा यूपः समुच्छ्रितः ॥ ७.१०५.२३ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସୋମଦତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ସେହି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଯୂପ ଝଲସେ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞ ରାଜସୂୟରେ ଉଚ୍ଚ ଥିବା ଯୂପ ପରି।

7.105.24

शलस्य तु महाराज राजतो द्विरदो महान् ।
केतुः काञ्चनचित्राङ्गैर्मयूरैरुपशोभितः ॥ ७.१०५.२४ ॥

ଆଉ ହେ ମହାରାଜ, ଶଲ୍ୟଙ୍କ ବୃହତ୍ ରୌପ୍ୟ ଗଜ-ଧ୍ୱଜ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚିତ୍ରିତ ଅଙ୍ଗର ମୟୂରରେ ଶୋଭେ।

7.105.25

स केतुः शोभयामास सैन्यं ते भरतर्षभ ।
यथा श्वेतो महानागो देवराजचमूं तथा ॥ ७.१०५.२५ ॥

ସେହି ଧ୍ୱଜ, ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ତୁମ ସୈନ୍ୟକୁ ଶୋଭାଦାନ କରୁଥିଲା; ଯେପରି ଶ୍ୱେତ ମହାଗଜ ଦେବରାଜଙ୍କ ସେନାକୁ ଶୋଭା ଦିଏ।

7.105.26

नागो मणिमयो राज्ञो ध्वजः कनकसंवृतः ।
किङ्किणीशतसंहादो भ्राजंश्चित्रो रथोत्तमे ॥ ७.१०५.२६ ॥

ରାଜାଙ୍କ ମଣିମୟ ନାଗଧ୍ୱଜ, ସୁନାରେ ମଣ୍ଡିତ, ଶହ ଶହ ଘଣ୍ଟାର ନାଦ ସହିତ, ଉତ୍ତମ ରଥରେ ଝଲସୁଥିଲା।

7.105.27

व्यभ्राजत भृशं राजन्पुत्रस्तव विशाम्पते ।
ध्वजेन महता सङ्ख्ये कुरूणामृषभस्तदा ॥ ७.१०५.२७ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ହେ ପ୍ରଜାପତି, ସେତେବେଳେ ତୁମ ପୁତ୍ର, କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଋଷଭ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ମହାଧ୍ୱଜ ସହିତ ଅତ୍ୟଧିକ ଝଲସିଲେ।

7.105.28

नवैते तव वाहिन्यामुच्छ्रिताः परमध्वजाः ।
व्यदीपयंस्ते पृतनां युगान्तादित्यसन्निभाः ॥ ७.१०५.२८ ॥

ତୁମ ସେନାରେ ଉଚ୍ଚରେ ଉଡୁଥିବା ଏହି ନଅଟି ପରମ ଧ୍ୱଜ, ଯୁଗାନ୍ତର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ସେନାକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିଲେ।

7.105.29

दशमस्त्वर्जुनस्यासीदेक एव महाकपिः ।
अदीप्यतार्जुनो येन हिमवानिव शम्भुना ॥ ७.१०५.२९ ॥

ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦଶମ ଧ୍ୱଜ କେବଳ ଏକ ମହାକପି ଥିଲା; ତାହାଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜୁନ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଲୋକିତ ହିମାଳୟ ପରି ଝଲସିଲେ।

7.105.30

ततश्चित्राणि शुभ्राणि सुमहान्ति महारथाः ।
कार्मुकाण्याददुस्तूर्णमर्जुनार्थे परन्तपाः ॥ ७.१०५.३० ॥

ସେତେବେଳେ ମହାରଥୀମାନେ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ତାପଦାତା, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶ୍ୱେତ, ଅତି ବିଶାଳ ଧନୁ ନେଲେ।

7.105.31

तथैव धनुरायच्छत्पार्थः शत्रुविनाशनः ।
गाण्डीवं दिव्यकर्मा तद्राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ७.१०५.३१ ॥

ସେହିପରି ଶତ୍ରୁବିନାଶକ ପାର୍ଥ ଧନୁ ଟାଣିଲେ। ହେ ରାଜନ, ତୁମ ଦୁର୍ମନ୍ତ୍ରଣା ହେତୁ ଦିବ୍ୟକର୍ମା ସେହି ଗାଣ୍ଡୀବ ସେ ଟାଣିଲେ।

7.105.32

तवापराधाद्राजानो निहता बहुशो युधि ।
नानादिग्भ्यः समाहूताः सहयाः सरथद्विपाः ॥ ७.१०५.३२ ॥

ତୁମ ଅପରାଧ ହେତୁ ଅନେକ ରାଜା ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ହେଲେ। ବିଭିନ୍ନ ଦିଗରୁ ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ହାତୀ ସହିତ ଆହୂତ ସେମାନେ (ଆସିଥିଲେ)।

7.105.33

तेषामासीद्व्यातिक्षेपो गजर्तामितरेतरम् ।
दुर्योधनमुखानां च पाण्डूनामृषभस्य च ॥ ७.१०५.३३ ॥

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରସ୍ପର ସଂଘର୍ଷ ହେଲା — ହାତୀ ଓ ରଥୀମାନେ ପରସ୍ପର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ-ପ୍ରମୁଖଙ୍କ ଓ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ବୃଷଭଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ।

7.105.34

तत्राद्भुतं परं चक्रे कौन्तेयः कृष्णसारथिः ।
यदेको बहुभिः सार्घं समागच्छदभीतवत् ॥ ७.१०५.३४ ॥

ସେଠାରେ କୃଷ୍ଣ ଯାହାଙ୍କ ସାରଥି ସେହି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ କର୍ମ କଲେ — ଏକାକୀ, ଭୟହୀନ ପରି ବହୁଙ୍କ ସହ ସଂଗ୍ରାମ କଲେ।

7.105.35

अशोभत महाबाहुर्गाण्डीवं विक्षिपन्धनुः ।
जिगीषुस्तान्नरव्याघ्रो जिघांसुश्च जयद्रथम् ॥ ७.१०५.३५ ॥

ମହାବାହୁ ନରବ୍ୟାଘ୍ର (ଅର୍ଜୁନ) ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ଝୁଲାଇ ଶୋଭିଲେ — ସେମାନଙ୍କୁ ଜିତିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଓ ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ବଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ।

7.105.36

तत्रार्जुनो नरव्याघ्रः शरैर्मुक्तैः सहस्रशः ।
अदृश्यांस्तावकान्योधान्प्रचक्रे शत्रुतापनः ॥ ७.१०५.३६ ॥

ସେଠାରେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର ଅର୍ଜୁନ, ଶତ୍ରୁତାପକ, ହଜାର ହଜାର ବାଣ ଛାଡ଼ି ତୁମ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ କରି ଦେଉଥିଲେ।

7.105.37

ततस्तेऽपि नरव्याघ्राः पार्थं सर्वे महारथाः ।
अदृश्यं समरे चक्रुः सायकौघैः समन्ततः ॥ ७.१०५.३७ ॥

ତା'ପରେ ସେହି ନରବ୍ୟାଘ୍ର ମହାରଥୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ ଚାରିଆଡ଼ୁ ବାଣର ପ୍ରବାହରେ ଅଦୃଶ୍ୟ କରି ଦେଲେ।

7.105.38

संवृते नरसिंहैस्तु कूरूणामृषभेऽर्जुने ।
महानासीत्समुद्भूतस्तस्य सैन्यस्य निःस्वनः ॥ ७.१०५.३८ ॥

କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଋଷଭ ଅର୍ଜୁନ ନରସିଂହମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇଯିବା ବେଳେ ସେହି ସୈନ୍ୟଦଳରେ ମହା କୋଳାହଳ ଉଠିଲା।