మహాభారతం · అధ్యాయం 7.105
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.105.1
ध्वजान्बहुविधाकारान्भ्राजमानानतिश्रिया ।
पार्थानां मामकानां च तान्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१०५.१ ॥
సంజయా, పాండవులవి, నావి అయిన, పలు రకాల ఆకారాలు కలిగి అతి శోభతో ప్రకాశించే ఆ ధ్వజాలను నాకు వివరించు.
7.105.2
ध्वजान्बहुविधाकाराञ्शृणु तेषां महात्मनाम् ।
रूपतो वर्णतश्चैव नामतश्च निबोध मे ॥ ७.१०५.२ ॥
ఆ మహాత్ముల పలు రకాల ఆకారాల ధ్వజాలను విను; రూపం, రంగు, పేరు ద్వారా నా నుండి తెలుసుకో.
7.105.3
तेषां तु रथमुख्यानां रथेषु विविधा ध्वजाः ।
प्रत्यदृश्यन्त राजेन्द्र ज्वलिता इव पावकाः ॥ ७.१०५.३ ॥
ఆ శ్రేష్ఠ రథికుల రథాలపై పలు ధ్వజాలు కనిపించాయి, రాజేంద్రా, మండుతున్న అగ్నుల వలె.
7.105.4
काञ्चनाः काञ्चनापीडाः काञ्चनस्रगलङ्कृताः ।
काञ्चनानीव शृङ्गाणि काञ्चनस्य महागिरेः ॥ ७.१०५.४ ॥
బంగారువి, బంగారు అలంకారాలు కలవి, బంగారు మాలలతో అలంకరించబడినవి; బంగారు మహాపర్వతం శిఖరాల వలె.
7.105.5
अनेकवर्णा विविधा ध्वजाः परमशोभनाः ।
ते ध्वजाः संवृतास्तेषां पताकाभिः समन्ततः।
नानावर्णविराणाभिः शुशुभुः सर्वतो वृताः ॥ ७.१०५.५ ॥
అనేక రంగుల, పలు రకాల, అత్యంత సుందరమైన ఆ ధ్వజాలు; వారి పలు వర్ణాల పతాకలతో చుట్టూ ఆవృతమై అన్ని వైపులా ప్రకాశించాయి.
7.105.6
पताकाश्च ततस्तास्तु श्वसनेन समीरिताः ।
नृत्यमाना व्यदृश्यन्त रङ्गमध्ये विलासिकाः ॥ ७.१०५.६ ॥
అప్పుడు ఆ పతాకలు గాలితో కదిలించబడి, రంగభూమి మధ్యలో నృత్యం చేస్తున్నట్లు కనిపించాయి, విలాసవంతమైన నర్తకీమణుల వలె.
7.105.7
इन्द्रायुधसवर्णाभाः पताका भरतर्षभ ।
दोधूयमाना रथिनां शोभयन्ति महारथान् ॥ ७.१०५.७ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, ఇంద్రధనుస్సు వర్ణంలో ఉన్న పతాకలు ఊగుతూ రథికులైన మహారథులను అలంకరించాయి.
7.105.8
सिंहलाङ्गूल उग्रास्यो ध्वजो वानरलक्षणः ।
धनञ्जयस्य सङ्ग्रामे प्रत्यदृश्यत भारत ॥ ७.१०५.८ ॥
భారతా, యుద్ధంలో ధనంజయుని ధ్వజం సింహపు తోకతో, భయంకర ముఖంతో, వానర చిహ్నంతో కనిపించింది.
7.105.9
स वानरध्वजो राजन्पताकाभिरलङ्कृतः ।
त्रासयामास तत्सैन्यं ध्वजो गाण्डीवधन्वनः ॥ ७.१०५.९ ॥
రాజా, పతాకలతో అలంకరించబడిన ఆ వానర ధ్వజం, గాండీవ ధనువును ధరించిన వాని ధ్వజం, ఆ సైన్యాన్ని భయపెట్టింది.
7.105.10
तथैव सिंहलाङ्गूलं द्रोणपुत्रस्य भारत ।
ध्वजाघ्रं समपश्याम बालसूर्यसमप्रभम् ॥ ७.१०५.१० ॥
భారతా, అలాగే ద్రోణపుత్రుని సింహపు తోక ధ్వజాగ్రాన్ని, ఉదయ సూర్యుని కాంతితో కూడినదిగా మేము చూశాము.
7.105.11
काञ्चनं पवनोद्धूतं शक्रध्वजसमप्रभम् ।
नन्दनं कौरवेन्द्राणां द्रौणेर्लक्ष्म समुच्छ्रितम् ॥ ७.१०५.११ ॥
బంగారు రంగులో, గాలికి ఊగుతూ, ఇంద్రధ్వజ ప్రభతో, కౌరవేంద్రుల ఆనందంగా, ద్రోణపుత్రుని చిహ్నం ఎత్తుగా నిలిచింది.
7.105.12
हस्तिकक्ष्या पुनर्हैमी बभूवाधिरथेर्ध्वजः ।
आहवे खं महाराज ददृशे पूरयन्निव ॥ ७.१०५.१२ ॥
మహారాజా, అధిరథుని కుమారుని స్వర్ణమయమైన గజకక్ష్య ధ్వజం యుద్ధంలో ఆకాశాన్ని నింపుతున్నట్లు మళ్లీ కనిపించింది.
7.105.13
पताकी काञ्चनः स्रग्वी ध्वजः कर्णस्य संयुगे ।
नृत्यतीव रथोपस्थे श्वसनेन समीरितः ॥ ७.१०५.१३ ॥
పతాకములతో, బంగారు వర్ణంతో, పూలమాలలతో యుద్ధంలో కర్ణుని ధ్వజం రథోపస్థంపై నాట్యం చేస్తున్నట్లు గాలికి కదిలింది.
7.105.14
आचार्यस्य तु पाण्डूनां ब्राह्मणस्य तपस्विनः ।
गोवृषो गौतमस्यासीत्कृपस्य सुपरिष्कृतः ॥ ७.१०५.१४ ॥
పాండవుల ఆచార్యుడు, తపస్వి అయిన బ్రాహ్మణుడు (ద్రోణుడు) ధ్వజం, గౌతముడు కృపుని బాగా అలంకరించిన వృషభ ధ్వజం ఉండెను.
7.105.15
स तेन भ्राजते राजन्गोवृषेण महारथः ।
त्रिपुरघ्नरथो यद्वद्गोवृषेण विराजता ॥ ७.१०५.१५ ॥
రాజా, ఆ మహారథుడు ఆ వృషభ ధ్వజంతో ప్రకాశించెను; త్రిపురాసుర సంహారకుని రథం ప్రకాశించే వృషభంతో వెలిగినట్లు.
7.105.16
मयूरो वृषसेनस्य काञ्चनो मणिरत्नवान् ।
व्याहरिष्यन्निवातिष्ठत्सेनाग्रमुपशोभयन् ॥ ७.१०५.१६ ॥
వృషసేనుని బంగారు, మణిరత్నాలతో కూడిన మయూర ధ్వజం మాట్లాడబోతున్నట్లు సేన అగ్రభాగాన్ని అలంకరిస్తూ నిలిచెను.
7.105.17
तेन तस्य रथो भाति मयूरेण महात्मनः ।
यथा स्कन्दस्य राजेन्द्र मयूरेण विराजता ॥ ७.१०५.१७ ॥
రాజేంద్రా, ఆ మయూరంతో ఆ మహాత్ముని రథం ప్రకాశిస్తుంది; ప్రకాశించే మయూరంతో స్కందుని రథం వెలిగినట్లు.
7.105.18
मद्रराजस्य शल्यस्य ध्वजाग्रेऽग्निशिखामिव ।
सौवर्णीं प्रतिपश्याम सीतामप्रतिमां शुभाम् ॥ ७.१०५.१८ ॥
మద్రరాజు శల్యుని ధ్వజాగ్రంపై అగ్నిజ్వాలవలె బంగారు, సాటిలేని అందమైన నాగలి చిహ్నాన్ని చూశాము.
7.105.19
सा सीता भ्राजते तस्य रथमास्थाय मारिष ।
सर्वबीजविरूढेव यथा सीता श्रिया वृता ॥ ७.१०५.१९ ॥
ఓ గౌరవనీయా, ఆమె (బంగారు సీత అనే నాగలి గీత గుర్తు) అతని రథమెక్కి ప్రకాశిస్తోంది; అన్ని విత్తనాలనుండి మొలిచి కాంతితో చుట్టబడిన సీతలా.
7.105.20
वराहः सिन्धुराजस्य राजतोऽभिविराजते ।
ध्वजाग्रे लोहिताङ्गाभो हेमजालपरिष्कृतः ॥ ७.१०५.२० ॥
సింధురాజు యొక్క వెండి వరాహం జెండా కొనపై ప్రకాశిస్తోంది; ఎర్రని అవయవాల కాంతితో, బంగారు జాలంతో అలంకరించబడి.
7.105.21
शुशुभे केतुना तेन राजतेन जयद्रथः ।
यथा देवासुरे युद्धे पुरा पूषा स्म शोभते ॥ ७.१०५.२१ ॥
ఆ వెండి జెండాతో జయద్రథుడు ప్రకాశించాడు; దేవాసుర యుద్ధంలో పూర్వం పూషుడు ప్రకాశించినట్లు.
7.105.22
सौमदत्तेः पुनर्यूपो यज्ञशीलस्य धीमतः ।
ध्वजः सूर्य इवाभाति सोमश्चात्र प्रदृश्यते ॥ ७.१०५.२२ ॥
సోమదత్తుని కుమారుని (భూరిశ్రవుని) యూప-ధ్వజం, యజ్ఞప్రియుడు బుద్ధిమంతుడైన అతనిది, సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తోంది; ఇక్కడ చంద్రుడూ కనిపిస్తున్నాడు.
7.105.23
स यूपः काञ्चनो राजन्सौमदत्तेर्विराजते ।
राजसूये मखश्रेष्ठे यथा यूपः समुच्छ्रितः ॥ ७.१०५.२३ ॥
రాజా, సోమదత్తుని కుమారుని ఆ బంగారు యూపం ప్రకాశిస్తోంది; యజ్ఞాలలో శ్రేష్ఠమైన రాజసూయంలో ఎత్తబడిన యూపంలా.
7.105.24
शलस्य तु महाराज राजतो द्विरदो महान् ।
केतुः काञ्चनचित्राङ्गैर्मयूरैरुपशोभितः ॥ ७.१०५.२४ ॥
మహారాజా, శల్యుని పెద్ద వెండి గజ-ధ్వజం బంగారు చిత్రాంగాల నెమళ్ళతో శోభిస్తోంది.
7.105.25
स केतुः शोभयामास सैन्यं ते भरतर्षभ ।
यथा श्वेतो महानागो देवराजचमूं तथा ॥ ७.१०५.२५ ॥
ఆ ధ్వజం, భరతశ్రేష్ఠా, నీ సైన్యాన్ని అలంకరించింది; తెల్లని మహాగజం దేవేంద్రుని సైన్యాన్ని అలంకరించినట్లు.
7.105.26
नागो मणिमयो राज्ञो ध्वजः कनकसंवृतः ।
किङ्किणीशतसंहादो भ्राजंश्चित्रो रथोत्तमे ॥ ७.१०५.२६ ॥
రాజు యొక్క మణిమయ నాగధ్వజం, బంగారంతో కప్పబడి, వందలాది గంటల ధ్వనితో, ఉత్తమ రథంపై ప్రకాశించింది.
7.105.27
व्यभ्राजत भृशं राजन्पुत्रस्तव विशाम्पते ।
ध्वजेन महता सङ्ख्ये कुरूणामृषभस्तदा ॥ ७.१०५.२७ ॥
రాజా, ప్రజాపతీ, అప్పుడు నీ కుమారుడు, కురువులలో వృషభుడు, యుద్ధంలో ఆ మహాధ్వజంతో అత్యంత ప్రకాశించాడు.
7.105.28
नवैते तव वाहिन्यामुच्छ्रिताः परमध्वजाः ।
व्यदीपयंस्ते पृतनां युगान्तादित्यसन्निभाः ॥ ७.१०५.२८ ॥
నీ సైన్యంలో ఎత్తుగా ఎగిరిన ఈ తొమ్మిది ఉత్తమ ధ్వజాలు, యుగాంత సూర్యుల వలె సైన్యాన్ని ప్రకాశింపజేశాయి.
7.105.29
दशमस्त्वर्जुनस्यासीदेक एव महाकपिः ।
अदीप्यतार्जुनो येन हिमवानिव शम्भुना ॥ ७.१०५.२९ ॥
అర్జునుని పదవ ధ్వజం ఒక్క మహాకపి మాత్రమే; దానితో అర్జునుడు శంభునిచే ప్రకాశించే హిమవంతునిలా ప్రకాశించాడు.
7.105.30
ततश्चित्राणि शुभ्राणि सुमहान्ति महारथाः ।
कार्मुकाण्याददुस्तूर्णमर्जुनार्थे परन्तपाः ॥ ७.१०५.३० ॥
అప్పుడు మహారథులు, శత్రువులను దహించేవారు, అర్జునుని కోసం వేగంగా ప్రకాశవంతమైన, తెల్లని, అతి పెద్ద విల్లులను తీసుకున్నారు.
7.105.31
तथैव धनुरायच्छत्पार्थः शत्रुविनाशनः ।
गाण्डीवं दिव्यकर्मा तद्राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ७.१०५.३१ ॥
అలాగే శత్రువులను నాశనం చేసే పార్థుడు ధనుస్సును ఎక్కుపెట్టాడు. ఓ రాజా, నీ దుర్మంత్రణ వల్ల దివ్యకర్మలు గల ఆ గాండీవాన్ని అతడు ఎక్కుపెట్టాడు.
7.105.32
तवापराधाद्राजानो निहता बहुशो युधि ।
नानादिग्भ्यः समाहूताः सहयाः सरथद्विपाः ॥ ७.१०५.३२ ॥
నీ అపరాధం వల్ల అనేక మంది రాజులు యుద్ధంలో చంపబడ్డారు. వివిధ దిక్కుల నుండి గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులతో పిలవబడిన వారు (వచ్చారు).
7.105.33
तेषामासीद्व्यातिक्षेपो गजर्तामितरेतरम् ।
दुर्योधनमुखानां च पाण्डूनामृषभस्य च ॥ ७.१०५.३३ ॥
వారి మధ్య పరస్పరం ఘర్షణ జరిగింది — ఏనుగులు, రథికులు ఒకరిపై ఒకరు దాడి చేశారు; దుర్యోధనుడు ముఖ్యులైన వారికి, పాండవుల వృషభునికి మధ్య కూడా.
7.105.34
तत्राद्भुतं परं चक्रे कौन्तेयः कृष्णसारथिः ।
यदेको बहुभिः सार्घं समागच्छदभीतवत् ॥ ७.१०५.३४ ॥
అక్కడ కృష్ణుడు సారథిగా ఉన్న కుంతీపుత్రుడు అత్యద్భుతమైన కార్యం చేశాడు — ఒంటరిగా, భయం లేనివాడిలా, అనేకులతో తలపడ్డాడు.
7.105.35
अशोभत महाबाहुर्गाण्डीवं विक्षिपन्धनुः ।
जिगीषुस्तान्नरव्याघ्रो जिघांसुश्च जयद्रथम् ॥ ७.१०५.३५ ॥
మహాబాహువు, నరవ్యాఘ్రుడు (అర్జునుడు) గాండీవ ధనుస్సును విదిలిస్తూ ప్రకాశించాడు — వారిని జయించాలనే కోరికతో, జయద్రథుని చంపాలనే కోరికతో.
7.105.36
तत्रार्जुनो नरव्याघ्रः शरैर्मुक्तैः सहस्रशः ।
अदृश्यांस्तावकान्योधान्प्रचक्रे शत्रुतापनः ॥ ७.१०५.३६ ॥
అక్కడ నరవ్యాఘ్రుడైన అర్జునుడు, శత్రువులను బాధించేవాడు, వేలాది బాణాలు వదిలి మీ యోధులను కనిపించకుండా చేశాడు.
7.105.37
ततस्तेऽपि नरव्याघ्राः पार्थं सर्वे महारथाः ।
अदृश्यं समरे चक्रुः सायकौघैः समन्ततः ॥ ७.१०५.३७ ॥
అప్పుడు ఆ నరవ్యాఘ్రులైన మహారథులందరూ యుద్ధంలో పార్థుడిని (అర్జునుడిని) నలువైపులా బాణాల వెల్లువతో కనబడకుండా చేశారు.
7.105.38
संवृते नरसिंहैस्तु कूरूणामृषभेऽर्जुने ।
महानासीत्समुद्भूतस्तस्य सैन्यस्य निःस्वनः ॥ ७.१०५.३८ ॥
కురువీరుల వృషభమైన అర్జునుడు నరసింహులచేత చుట్టుముట్టబడినప్పుడు, ఆ సైన్యంలో గొప్ప కోలాహలం చెలరేగింది.