Mahābhārata · Adhyāya 7.105
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.105.1
ध्वजान्बहुविधाकारान्भ्राजमानानतिश्रिया ।
पार्थानां मामकानां च तान्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१०५.१ ॥
Wahai Sañjaya, ceritakanlah kepadaku panji-panji para putra Pṛthā dan milikku, yang beraneka bentuk, bersinar dengan keagungan luar biasa.
7.105.2
ध्वजान्बहुविधाकाराञ्शृणु तेषां महात्मनाम् ।
रूपतो वर्णतश्चैव नामतश्च निबोध मे ॥ ७.१०५.२ ॥
Dengarkanlah panji-panji para jiwa agung itu, yang beraneka bentuk; ketahuilah dariku menurut rupa, warna, dan namanya.
7.105.3
तेषां तु रथमुख्यानां रथेषु विविधा ध्वजाः ।
प्रत्यदृश्यन्त राजेन्द्र ज्वलिता इव पावकाः ॥ ७.१०५.३ ॥
Pada kereta-kereta para pejuang unggul itu tampak beraneka panji, wahai raja di antara raja, bagaikan api yang menyala.
7.105.4
काञ्चनाः काञ्चनापीडाः काञ्चनस्रगलङ्कृताः ।
काञ्चनानीव शृङ्गाणि काञ्चनस्य महागिरेः ॥ ७.१०५.४ ॥
Berwarna emas, berhiaskan emas, dihiasi untaian emas, bagaikan puncak-puncak gunung emas yang agung.
7.105.5
अनेकवर्णा विविधा ध्वजाः परमशोभनाः ।
ते ध्वजाः संवृतास्तेषां पताकाभिः समन्ततः।
नानावर्णविराणाभिः शुशुभुः सर्वतो वृताः ॥ ७.१०५.५ ॥
Panji-panji itu, beraneka warna, bermacam-macam dan sangat indah, dikelilingi di setiap sisi oleh pataka-pataka berwarna-warni, bersinar gemilang ke segala arah.
7.105.6
पताकाश्च ततस्तास्तु श्वसनेन समीरिताः ।
नृत्यमाना व्यदृश्यन्त रङ्गमध्ये विलासिकाः ॥ ७.१०५.६ ॥
Lalu pataka-pataka itu, digerakkan angin, terlihat menari di tengah medan laga bagaikan penari-penari yang riang.
7.105.7
इन्द्रायुधसवर्णाभाः पताका भरतर्षभ ।
दोधूयमाना रथिनां शोभयन्ति महारथान् ॥ ७.१०५.७ ॥
Wahai banteng Bharata, panji-panji berwarna seperti busur Indra, berkibar, menghiasi para maharatha di kereta perang.
7.105.8
सिंहलाङ्गूल उग्रास्यो ध्वजो वानरलक्षणः ।
धनञ्जयस्य सङ्ग्रामे प्रत्यदृश्यत भारत ॥ ७.१०५.८ ॥
Wahai Bhārata, dalam pertempuran tampak panji Dhanañjaya, berekor singa, berwajah garang, dan bertanda kera.
7.105.9
स वानरध्वजो राजन्पताकाभिरलङ्कृतः ।
त्रासयामास तत्सैन्यं ध्वजो गाण्डीवधन्वनः ॥ ७.१०५.९ ॥
Wahai raja, panji kera yang dihiasi bendera-bendera itu, panji pemanah Gāṇḍīva, membuat pasukan itu gentar.
7.105.10
तथैव सिंहलाङ्गूलं द्रोणपुत्रस्य भारत ।
ध्वजाघ्रं समपश्याम बालसूर्यसमप्रभम् ॥ ७.१०५.१० ॥
Wahai Bhārata, demikian pula kami melihat ujung panji berekor singa milik putra Droṇa, bersinar seperti matahari pagi.
7.105.11
काञ्चनं पवनोद्धूतं शक्रध्वजसमप्रभम् ।
नन्दनं कौरवेन्द्राणां द्रौणेर्लक्ष्म समुच्छ्रितम् ॥ ७.१०५.११ ॥
Keemasan, berkibar tertiup angin, bersinar seperti panji Indra, kegembiraan para penguasa Kuru, lambang putra Droṇa berdiri tinggi.
7.105.12
हस्तिकक्ष्या पुनर्हैमी बभूवाधिरथेर्ध्वजः ।
आहवे खं महाराज ददृशे पूरयन्निव ॥ ७.१०५.१२ ॥
Wahai raja agung, kembali tampak di medan perang panji emas berikat gajah milik putra Adhiratha, seolah memenuhi angkasa.
7.105.13
पताकी काञ्चनः स्रग्वी ध्वजः कर्णस्य संयुगे ।
नृत्यतीव रथोपस्थे श्वसनेन समीरितः ॥ ७.१०५.१३ ॥
Panji emas Karṇa, dihiasi bendera-bendera kecil dan untaian bunga, digoyang angin, tampak seolah menari di atas tempat duduk kereta dalam pertempuran.
7.105.14
आचार्यस्य तु पाण्डूनां ब्राह्मणस्य तपस्विनः ।
गोवृषो गौतमस्यासीत्कृपस्य सुपरिष्कृतः ॥ ७.१०५.१४ ॥
Ada panji Droṇa, guru para Pāṇḍava, brahmana pertapa, dan panji lembu Kṛpa dari keturunan Gautama yang dihias dengan baik.
7.105.15
स तेन भ्राजते राजन्गोवृषेण महारथः ।
त्रिपुरघ्नरथो यद्वद्गोवृषेण विराजता ॥ ७.१०५.१५ ॥
Wahai raja, prajurit agung itu bersinar dengan panji lembu itu, seperti kereta sang penghancur tiga kota bersinar dengan lembu yang gemilang.
7.105.16
मयूरो वृषसेनस्य काञ्चनो मणिरत्नवान् ।
व्याहरिष्यन्निवातिष्ठत्सेनाग्रमुपशोभयन् ॥ ७.१०५.१६ ॥
Panji merak emas milik Vṛṣasena, bertahtakan permata dan batu mulia, berdiri menghiasi barisan depan pasukan seolah hendak berbicara.
7.105.17
तेन तस्य रथो भाति मयूरेण महात्मनः ।
यथा स्कन्दस्य राजेन्द्र मयूरेण विराजता ॥ ७.१०५.१७ ॥
Wahai raja segala raja, dengan merak itu kereta sang jiwa agung bersinar, seperti kereta Skanda bersinar dengan merak yang gemilang.
7.105.18
मद्रराजस्य शल्यस्य ध्वजाग्रेऽग्निशिखामिव ।
सौवर्णीं प्रतिपश्याम सीतामप्रतिमां शुभाम् ॥ ७.१०५.१८ ॥
Di ujung panji Śalya, raja Madra, kami melihat tanda bajak emas bagaikan nyala api, tiada tandingannya dan indah.
7.105.19
सा सीता भ्राजते तस्य रथमास्थाय मारिष ।
सर्वबीजविरूढेव यथा सीता श्रिया वृता ॥ ७.१०५.१९ ॥
Wahai yang mulia, ia bersinar di atas keretanya, bagaikan Sītā emas (tanda alur bajak), tumbuh dari setiap benih dan dikelilingi kemegahan.
7.105.20
वराहः सिन्धुराजस्य राजतोऽभिविराजते ।
ध्वजाग्रे लोहिताङ्गाभो हेमजालपरिष्कृतः ॥ ७.१०५.२० ॥
Babi hutan perak sang raja Sindhu bersinar di puncak panji, berkilau kemerahan, dihiasi jaring emas.
7.105.21
शुशुभे केतुना तेन राजतेन जयद्रथः ।
यथा देवासुरे युद्धे पुरा पूषा स्म शोभते ॥ ७.१०५.२१ ॥
Dengan panji perak itu Jayadratha bersinar, seperti Pūṣan dahulu bersinar dalam perang para dewa dan asura.
7.105.22
सौमदत्तेः पुनर्यूपो यज्ञशीलस्य धीमतः ।
ध्वजः सूर्य इवाभाति सोमश्चात्र प्रदृश्यते ॥ ७.१०५.२२ ॥
Panji berbentuk tiang kurban putra Somadatta (Bhūriśravas), sang bijak pecinta kurban, bersinar seperti matahari, dan di sini bulan pun terlihat.
7.105.23
स यूपः काञ्चनो राजन्सौमदत्तेर्विराजते ।
राजसूये मखश्रेष्ठे यथा यूपः समुच्छ्रितः ॥ ७.१०५.२३ ॥
Tiang kurban emas putra Somadatta itu bersinar, wahai raja, seperti tiang yang ditegakkan tinggi pada Rājasūya, kurban terbaik.
7.105.24
शलस्य तु महाराज राजतो द्विरदो महान् ।
केतुः काञ्चनचित्राङ्गैर्मयूरैरुपशोभितः ॥ ७.१०५.२४ ॥
Dan panji gajah perak agung milik Śalya, wahai raja agung, dihiasi merak-merak yang tubuhnya berbintik emas.
7.105.25
स केतुः शोभयामास सैन्यं ते भरतर्षभ ।
यथा श्वेतो महानागो देवराजचमूं तथा ॥ ७.१०५.२५ ॥
Panji itu menghiasi pasukanmu, wahai banteng keturunan Bharata, seperti gajah putih agung menghiasi pasukan raja para dewa.
7.105.26
नागो मणिमयो राज्ञो ध्वजः कनकसंवृतः ।
किङ्किणीशतसंहादो भ्राजंश्चित्रो रथोत्तमे ॥ ७.१०५.२६ ॥
Panji raja, seekor ular dari permata berlapis emas, bersinar di atas kereta terbaik, bergemerincing oleh ratusan lonceng.
7.105.27
व्यभ्राजत भृशं राजन्पुत्रस्तव विशाम्पते ।
ध्वजेन महता सङ्ख्ये कुरूणामृषभस्तदा ॥ ७.१०५.२७ ॥
Maka putramu, wahai raja, penguasa rakyat, banteng kaum Kuru, bersinar gemilang dalam pertempuran dengan panji agung itu.
7.105.28
नवैते तव वाहिन्यामुच्छ्रिताः परमध्वजाः ।
व्यदीपयंस्ते पृतनां युगान्तादित्यसन्निभाः ॥ ७.१०५.२८ ॥
Kesembilan panji agung yang berkibar tinggi di pasukanmu ini menerangi bala tentara bagaikan matahari di akhir zaman.
7.105.29
दशमस्त्वर्जुनस्यासीदेक एव महाकपिः ।
अदीप्यतार्जुनो येन हिमवानिव शम्भुना ॥ ७.१०५.२९ ॥
Namun panji kesepuluh Arjuna adalah seekor kera agung tunggal, dan dengannya Arjuna bersinar seperti Himalaya yang diterangi Śambhu.
7.105.30
ततश्चित्राणि शुभ्राणि सुमहान्ति महारथाः ।
कार्मुकाण्याददुस्तूर्णमर्जुनार्थे परन्तपाः ॥ ७.१०५.३० ॥
Lalu para pejuang kereta agung, penyiksa musuh-musuhnya, segera mengambil busur-busur yang berkilau, putih, dan sangat besar demi Arjuna.
7.105.31
तथैव धनुरायच्छत्पार्थः शत्रुविनाशनः ।
गाण्डीवं दिव्यकर्मा तद्राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ७.१०५.३१ ॥
Demikian pula Pārtha, penghancur musuh, menarik busurnya; wahai raja, karena nasihatmu yang keliru, ia menarik Gāṇḍīva, busur perbuatan ilahi.
7.105.32
तवापराधाद्राजानो निहता बहुशो युधि ।
नानादिग्भ्यः समाहूताः सहयाः सरथद्विपाः ॥ ७.१०५.३२ ॥
Karena kesalahanmu, banyak raja tewas dalam pertempuran; dipanggil dari berbagai penjuru, bersama kuda, kereta, dan gajah, mereka telah datang.
7.105.33
तेषामासीद्व्यातिक्षेपो गजर्तामितरेतरम् ।
दुर्योधनमुखानां च पाण्डूनामृषभस्य च ॥ ७.१०५.३३ ॥
Di antara mereka terjadi benturan; gajah-gajah dan prajurit kereta saling menyerbu, baik mereka yang dipimpin Duryodhana maupun banteng di antara para Pāṇḍava.
7.105.34
तत्राद्भुतं परं चक्रे कौन्तेयः कृष्णसारथिः ।
यदेको बहुभिः सार्घं समागच्छदभीतवत् ॥ ७.१०५.३४ ॥
Di sana putra Kuntī, dengan Kṛṣṇa sebagai kusirnya, melakukan perbuatan yang sangat menakjubkan: sendirian, seolah tanpa takut, ia bertempur melawan banyak musuh.
7.105.35
अशोभत महाबाहुर्गाण्डीवं विक्षिपन्धनुः ।
जिगीषुस्तान्नरव्याघ्रो जिघांसुश्च जयद्रथम् ॥ ७.१०५.३५ ॥
Sang perkasa berlengan besar, harimau di antara manusia, bersinar sambil mengayunkan busur Gāṇḍīva, berhasrat menaklukkan mereka dan berhasrat membunuh Jayadratha.
7.105.36
तत्रार्जुनो नरव्याघ्रः शरैर्मुक्तैः सहस्रशः ।
अदृश्यांस्तावकान्योधान्प्रचक्रे शत्रुतापनः ॥ ७.१०५.३६ ॥
Di sana Arjuna, harimau di antara manusia, penyiksa musuh, melepaskan ribuan anak panah dan membuat prajuritmu tak terlihat.
7.105.37
ततस्तेऽपि नरव्याघ्राः पार्थं सर्वे महारथाः ।
अदृश्यं समरे चक्रुः सायकौघैः समन्ततः ॥ ७.१०५.३७ ॥
Kemudian semua harimau di antara manusia, para pejuang kereta agung, juga membuat Pārtha tak terlihat dalam pertempuran dari segala penjuru dengan derai panah.
7.105.38
संवृते नरसिंहैस्तु कूरूणामृषभेऽर्जुने ।
महानासीत्समुद्भूतस्तस्य सैन्यस्य निःस्वनः ॥ ७.१०५.३८ ॥
Ketika Arjuna, banteng dari kaum Kuru, dikepung oleh singa-singa di antara manusia, muncullah hiruk-pikuk besar di pasukan itu.